[
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#0",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Krótka odpowiedź: agenci AI płacą już naprawdę, ale na smyczy. Płatności agentowe (po angielsku agentic payments, część szerszego agentic commerce) to transakcje, które agent AI inicjuje i opłaca w imieniu człowieka w wyznaczonych przez niego granicach."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#1",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Worldline, ING i Mastercard rozliczyły 2 czerwca 2026 w produkcji pierwszą, według komunikatu, europejską transakcję wykonaną przez agenta, a Visa ogłosiła 2 lipca 2026 w Paryżu prawdziwe zakupy agentów u sprzedawców; w programie uczestniczy ponad 30 europejskich banków wydających karty (emitentów), w tym PKO BP i mBank. W obu przypadkach agent trzyma się granic ustalonych przez klienta, a człowiek zatwierdza ostatni krok albo wcześniej podpisuje mandat, czyli cyfrowe pełnomocnictwo z limitami. Portfel agenta to pięć warstw standardów i jedna luka: prawo. Z kasą w czacie, którą OpenAI wycofał w marcu 2026, ma niewiele wspólnego."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#2",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Między marcem a lipcem 2026 płatności agentowe przeszły od pilotażu do produkcji i od firm do neutralnych fundacji. Santander z Mastercard wykonał 2 marca, w pilotażu na produkcyjnej infrastrukturze i w kontrolowanych warunkach, pierwszą (tak głosi komunikat) europejską płatność agenta; Worldline, ING i Mastercard powtórzyły to 2 czerwca w produkcji dla klienta ING w Holandii; Visa ogłosiła 2 lipca transakcje na żywo u sprzedawców w Europie. Standardy zmieniły właścicieli: AP2 trafił 28 kwietnia do FIDO Alliance, a x402 14 lipca pod Linux Foundation."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#3",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Pozostałe daty uzupełniają obraz. W marcu 2026 OpenAI wycofał Instant Checkout, czyli finalizację zakupu wewnątrz ChatGPT (dlaczego, niżej), a 18 marca Stripe z Tempo ogłosił Machine Payments Protocol. Amazon, Meta, Microsoft, Salesforce i Stripe weszły 24 kwietnia do rady technicznej Universal Commerce Protocol Google'a i Shopify, a 29 i 30 kwietnia na Stripe Sessions pojawił się portfel agentowy w Linku, kasa Mety w reklamach i zapowiedź zakupów przez Google AI Mode i Gemini. PPRO i BLIK ogłosiły 12 sierpnia 2026 pracę nad płatnościami agentowymi w Polsce."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#4",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Wrzesień 2026 dołożył pośredników między agentem a sprzedawcą i zapowiedź wspólnych zasad rozpoznawania agentów. Mastercard ogłosił 9 września Agent Connect, jeden punkt integracji, przez który agenci mają docierać do uczestniczących sprzedawców, usług handlowych i dostawców płatności, najpierw w Stanach Zjednoczonych. Funkcjonalnie Agent Connect należy do warstwy pierwszej (dotarcie do sklepu, katalog, koszyk i kasa), choć prowadzi go sieć kartowa, a transakcje kartami Mastercard w tym kanale może dodatkowo zabezpieczyć Agent Pay z warstwy trzeciej; komunikat nie wymienia wdrożeń, tylko firmy, które „spodziewają się” korzystać z Agent Connect. Tego samego dnia Mastercard rozszerzył Agent Suite for Merchants o budowę agentów zakupowych, w tym o zapowiedziany szkielet agenta handlowego Anthropic dla modeli Claude. Również 9 września Ant International, Mastercard i Visa ogłosiły (strona Ant International datuje ten komunikat na 10 września) początek współpracy nad interoperacyjnością procedur Know Your Agent, czyli ich wzajemną zgodnością: wspólne zasady powiązania agenta ze zweryfikowanym operatorem, wspólne wymagania certyfikacyjne i ciągłe monitorowanie transakcji, przy czym każda sieć zachowuje własną weryfikację i własne decyzje. To deklaracja rozpoczęcia prac, na razie bez specyfikacji i bez harmonogramu; trzy firmy mają je prowadzić między innymi przez platformę BuildFin.ai przy singapurskim urzędzie monetarnym, dla rynku Singapuru. Równolegle EMVCo skierowało 1 września do konsultacji, trwających do 30 września, ramy specyfikacji płatności agentowych z warstwą Intent Services, czyli wspólnym rejestrem zgód konsumenta dostępnym przed transakcją, w jej trakcie i po niej; EMVCo pisze, że może rozważyć też funkcje Know Your Agent. Poniżej po kolei, co z tego jest czym."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#5",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Uzupełnienie z 29 września 2026: 22 września sześć banków, w tym ING Group i Bank of America, ogłosiło niewiążące zasady handlu agentowego w pięciu obszarach (dwa ich punkty omawiam niżej, przy prawie). Agent Muse Mety płaci w USA przez Link od Stripe'a, a 23 września Meta ogłosiła na konferencji Connect dodanie Shop Pay i PayPala do płatności w Muse; Amazon blokuje tego agenta od 20 września. W warstwie pierwszej doszły narzędzia WebMCP w kasach Stripe'a (od 22 września) i Shopify (od 28 września); co to znaczy dla sklepu, opisuję osobno."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#6",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Portfel agenta składa się z pięciu warstw, a każda ma własnych uczestników: odkrywanie oferty i koszyk, dowód zgody człowieka, sieci kartowe, płatności maszyna–maszyna i metody lokalne. Gdy wiadomo, na której warstwie toczy się rozmowa, znika większość nieporozumień, bo „ACP”, „AP2” i „x402” rozwiązują trzy różne problemy."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#7",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Warstwa pierwsza to odkrywanie oferty i koszyk, czyli to, jak agent w ogóle trafia do sklepu, co widzi w jego katalogu i jak składa zamówienie. Agentic Commerce Protocol (ogłoszony 29 września 2025 przez Stripe'a i OpenAI, dziś według dokumentacji Stripe'a „created by Stripe, OpenAI, and Meta”) opisuje, jak agent przegląda katalog, buduje koszyk i przechodzi przez kasę sprzedawcy z upoważnieniem od klienta."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#8",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Universal Commerce Protocol ogłosił 11 stycznia 2026 Sundar Pichai na nowojorskiej konferencji branży handlowej NRF: Google i Shopify z Etsy, Wayfair, Target i Walmartem, kod na licencji Apache 2.0, z zapowiedzią kasy w AI Mode i aplikacji Gemini. Klarna dołożyła 16 grudnia 2025 Agentic Product Protocol, czyli ustrukturyzowany dostęp do ponad 100 milionów produktów z 12 rynków."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#9",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Warstwa druga to dowód zgody. Agent Payments Protocol Google'a opiera się na podpisanych mandatach, którymi agent dowodzi sprzedawcy i bankowi, że konkretny człowiek autoryzował konkretny zakup, także w trybie „human not present”, gdy człowieka nie ma przy klawiaturze. W wersji 0.2 mandaty są dwa: zamówienia (po angielsku checkout) i płatności; pierwsza wersja z września 2025 miała trzy: intencji, koszyka i płatności. Każdy może być otwarty, z granicami ustalonymi z góry, albo zamknięty, czyli opisujący konkretną transakcję."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#10",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Google przekazał 28 kwietnia 2026 AP2 w wersji 0.2 do FIDO Alliance, a Mastercard dołożył Verifiable Intent, czyli, jak to opisuje Google, odporny na manipulacje rejestr działań agenta autoryzowanych przez użytkownika (w oryginale „tamper-proof log of user-authorized agent actions”); 26 maja 2026 FIDO opisała oba standardy jako wkład do swoich prac nad płatnościami agentowymi, którymi zajmuje się istniejąca grupa robocza od płatności. To tu powstaje dowód, którym rozstrzyga się spory."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#11",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Warstwa trzecia to sieci kartowe, czyli Visa i Mastercard. Visa Intelligent Commerce spina Payment Passkeys, Trusted Agent Protocol i katalog zweryfikowanych agentów; Mastercard Agent Pay opiera się na tokenach agentowych, czyli zastępczych numerach karty wydanych agentowi, i to on stał za transakcjami Santandera i ING. Tu agent dostaje tożsamość w sieci płatniczej i limity, w których wolno mu działać."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#12",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Warstwa czwarta to płatności maszyna–maszyna, oparte na kodzie HTTP 402 „Payment Required”: usługa odpowiada agentowi żądaniem zapłaty, agent płaci i dostaje dane, bez konta i faktury. x402 stworzył Coinbase, od 14 lipca 2026 prowadzi go x402 Foundation pod Linux Foundation, a wśród 40 członków są Visa, Mastercard, Stripe, Cloudflare, AWS i Google; panel statystyk na x402.org podawał przy odczycie 22 sierpnia 2026 ponad 75 milionów transakcji z 30 dni, ale tę samą wartość przytaczały relacje z premiery fundacji w połowie lipca 2026, więc traktuję ją jako stan z lipca (dane własne protokołu, pewność średnia)."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#13",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Machine Payments Protocol Stripe'a i Tempo z 18 marca 2026 robi to samo kartami, stablecoinami i odroczoną płatnością, także za pojedyncze użycie, na przykład sesję przeglądarki czy zapytanie do API."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#14",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Warstwa piąta to metody lokalne, w Polsce BLIK. Bez niej cztery poprzednie ominą rynek, na którym siedem transakcji na dziesięć idzie poza kartą."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#15",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Wycofanie kasy z czatu i wzrost portfela nie są sprzeczne: agent rośnie jako kupujący i jako źródło ruchu, ale transakcję domyka u sprzedawcy. Instant Checkout działał od 29 września 2025 do 4 marca 2026; Daniel Danker z Walmartu powiedział WIRED w marcu 2026 (za Search Engine Land z 19 marca), że zakupy domknięte w ChatGPT konwertowały około trzykrotnie gorzej niż po przejściu na walmart.com; OpenAI z kolei ogłosił 24 marca 2026 (CNBC) zwrot ChatGPT ku odkrywaniu produktów i oddał finalizację zakupu sklepom."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#16",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Salesforce szacuje na danych własnej platformy, że w sezonie od 1 listopada do 31 grudnia 2025 AI i agenci miały wpływ na 20 procent globalnej sprzedaży online, wartej 262 miliardy dolarów, a sprzedawcy z własnymi agentami rośli w tym sezonie o 59 procent szybciej od pozostałych. Adobe Analytics, na ponad bilionie wizyt w amerykańskich sklepach, zmierzył w listopadzie i grudniu 2025 wzrost ruchu odsyłanego z narzędzi generatywnych o 693 procent rok do roku, konwersję wyższą o 31 procent niż z innych źródeł ruchu, a przychód na wizytę wyższy o 254 procent rok do roku."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#17",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Poziom pewności: średni. Salesforce i Adobe mierzą na własnych panelach i sprzedają narzędzia do optymalizacji tego kanału, a liczby cytuję za relacją Digital Commerce 360. Wniosek dla portfela agenta: agent ma płacić tam, gdzie kupuje. Dlatego standardy z warstw drugiej i trzeciej budują dowód zgody i tożsamość agenta zamiast nowej kasy. Ten sam schemat opisałem przy rezerwacji hotelu przez asystenta: agent doprowadza klienta do kasy sprzedawcy i tam się zatrzymuje."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#18",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "W Unii płatność kartą lub z rachunku płatniczego wykonana przez agenta nie ma osobnych przepisów i podlega PSD2 oraz regułom silnego uwierzytelnienia klienta (SCA) z unijnego RTS, czyli potwierdzeniu tożsamości co najmniej dwoma niezależnymi elementami, które znasz z logowania do banku, wraz z przewidzianymi tam wyłączeniami (na przykład dla zaufanych odbiorców czy płatności cyklicznych po pierwszym uwierzytelnieniu); kancelaria Osborne Clarke podsumowała to 6 marca 2026 zdaniem: „agent-based payment models remain subject to PSD2 and the RTS requirements concerning Strong Customer Authentication”."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#19",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Osborne Clarke radzi, by obronę w sporze oprzeć na mandacie z limitami kwot i częstotliwości, listą dozwolonych odbiorców i pełnym śladem audytowym (kto dał zgodę, na co, czy było SCA, co zrobił agent), czyli na tym, co AP2 i Verifiable Intent próbują ustandaryzować."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#20",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Nowy pakiet PSD3 i Payment Services Regulation ma porozumienie polityczne Parlamentu i Rady z 27 listopada 2025, ale do 22 sierpnia 2026 nie znalazłem jego publikacji w Dzienniku Urzędowym UE."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#21",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "PSR jako rozporządzenie będzie co do zasady stosowane 18 miesięcy po wejściu w życie (część obowiązków, na przykład weryfikacja nazwy odbiorcy, po 24 miesiącach), a PSD3 jako dyrektywa da Polsce 18 miesięcy na transpozycję, w praktyce nowelizację ustawy o usługach płatniczych z 2011 roku; skoro publikacji nie było do 22 sierpnia 2026, początek stosowania wypada najwcześniej w 2028 roku (Norton Rose Fulbright zakładał publikację pod koniec drugiego kwartału 2026 i okresy 18 oraz 24 miesięcy, co daje stosowanie w latach 2027–2028)."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#22",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Przepisy PSD2 o nieautoryzowanych transakcjach nie były pisane z myślą o agentach. Jak rozłożyć odpowiedzialność między dostawcę agenta, bank i klienta, gdy agent kupi nie to albo za dużo, nie przesądziły jeszcze ani wytyczne nadzorców, ani orzecznictwo: Osborne Clarke w marcu 2026 dopuszcza, że takie wytyczne dopiero powstaną, a w mojej kwerendzie z 22 sierpnia 2026 nie znalazłem ani jednych, ani drugich."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#23",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Uzupełnienie z 29 września 2026: brak tej odpowiedzi przyznają same banki. W zasadach „Building Trust in Agentic Commerce” z 22 września 2026 ASB, Bank of America, Capital One, Commonwealth Bank of Australia, ING Group i NatWest piszą, że gdy coś pójdzie źle, odpowiedzialność rozkłada się w sposób „unclear and inefficient”. Dokument nie odnosi się do PSD2 ani do żadnego konkretnego prawa, a z sygnatariuszy tylko ING ma siedzibę w Unii, więc to głos branży bez oceny prawa unijnego. Podziału nie proponują: punkt 2.5 (zasada bezpieczeństwa) mówi tylko, że wynik sporu ma odzwierciedlać, gdzie wprowadzono ryzyko lub błąd, a cały dokument jest „voluntary and non-binding”. Z radą Osborne Clarke pokrywa się punkt 3.2 (zasada prywatności i danych) o rejestrach, z których da się odtworzyć polecenia klienta, uwierzytelnienie, intencję i decyzje. Luki nie zamyka też orzeczenie sądu apelacyjnego IX okręgu z 4 sierpnia 2026, które uchyliło zabezpieczenie uzyskane przez Amazona przeciw Perplexity AI, zakazujące używania jej asystenta w Amazon.com. Sąd badał na tym wstępnym etapie przesłanki zabezpieczenia: przede wszystkim to, kto w rozumieniu amerykańskich ustaw o nadużyciach komputerowych (federalnej CFAA i kalifornijskiej CDAFA) uzyskuje dostęp do serwisu, gdy działa agent, a dalej szkodę Amazona, interesy stron i interes publiczny. Zastrzegł, że nie rozstrzyga odpowiedzialności Perplexity za działania asystenta w innych sprawach, także deliktowych, ani tego, jak byłoby przy innych faktach."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#24",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Osobno działa prawo konsumenckie. Konsument kupujący na odległość, a na zasadach z art. 38a także przedsiębiorca będący osobą fizyczną, gdy umowa nie ma dla niego charakteru zawodowego, zachowuje czternastodniowe prawo odstąpienia z ustawy o prawach konsumenta. Wyjątki obejmują między innymi bilety na wydarzenia z oznaczonym dniem (art. 38 ust. 1 pkt 12) i taki właśnie zakup zrobił agent w przykładzie ING; w Holandii wynika to z tej samej dyrektywy 2011/83/UE. Część błędnych zakupów agenta rozwiąże się więc poza sporem o autoryzację."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#25",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Osborne Clarke przewiduje, że spory skupią się na tym, czy klient autoryzował konkretnego odbiorcę, kwotę i czas oraz czy da się to wykazać, i stawia pytanie, czy dostawca agenta sam nie świadczy usługi płatniczej wymagającej zezwolenia; branżowe określenie „Know Your Agent” (na wzór bankowego „poznaj swojego klienta”) na razie nazywa problem, nie rozwiązanie."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#26",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "W Polsce PSD2 wdrożono ustawą o usługach płatniczych, a unijne RTS o silnym uwierzytelnieniu stosuje się wprost; osobnego stanowiska KNF o płatnościach agentowych w publicznych źródłach nie znalazłem (kwerenda z 22 sierpnia 2026). Płatności w stablecoinach, na których opiera się dziś x402, to osobny reżim, rozporządzenie MiCA, i tam osobnych reguł dla agentów nie znalazłem. Nie jestem prawnikiem; traktuj powyższe jako mapę terenu."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#27",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Polska weszła do tego wcześniej, niż się wydaje: PKO Bank Polski i mBank są wśród ponad 30 europejskich emitentów w programie płatności agentowych Visa z 2 lipca 2026, a PPRO i BLIK (Polski Standard Płatności) ogłosiły 12 sierpnia 2026 partnerstwo, które ma udostępnić BLIK transakcjom inicjowanym przez agentów. Według tego samego komunikatu PPRO BLIK obsługuje około 71 procent transakcji w polskim e-commerce, więc jeśli przyjąć tę liczbę, standardy kartowe bez BLIK-a nie sięgną większości polskich zakupów online."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#28",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Sierpień 2026 to wciąż wczesny etap: komunikat PPRO opisuje prace, nie wdrożenie, a program Visa obejmuje wybranych sprzedawców i klientów uczestniczących banków. Dla firmy oznacza to, że nie trzeba dziś niczego wdrażać na zapas, ale trzeba wiedzieć, przez kogo agent wejdzie: przez operatora płatności, bank lub platformę; własny kod przyjdzie później, jeśli w ogóle. Czym agent zapłaci, zanim BLIK ruszy w tym trybie, rozpisałem w osobnej odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#29",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Uzupełnienie z 29 września 2026: w aktualnościach PayU, Przelewy24 i Tpay nie znalazłem ogłoszeń o agentach z okresu 21–28 września (dla Tpay pewność niższa, bo jego strona wymaga JavaScriptu). BLIK 25 września 2026, ogłaszając dołączenie do dynamicznych metod płatności Stripe'a, podał handel agentowy jako jeden z kierunków współpracy ze Stripe'em, bez terminu i bez opisu usługi dla sklepów. Jedyną ogłoszoną płatnością agenta BLIK-iem, jaką znalazłem w tej kwerendzie z 29 września, jest pilotaż ogłoszony 9 września: agent firmy Juo kupił w sklepie Your KAYA krem za 19,99 zł i zapłacił BLIK-iem przez PayU. PayU pisało 23 lutego 2026, że „kwestia odpowiedzialności za działania agentów AI w obszarze transakcji finansowych pozostaje istotnym wyzwaniem”."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#30",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Z całego stosu wynikają trzy role, w które firma wchodzi osobno. Sprzedawca, którego agent ma znaleźć i u którego ma zapłacić; dostawca treści lub API, któremu agent ma płacić za użycie; właściciel ryzyka, który ustala granice i zbiera dowody. Każda ma inną listę zadań."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#31",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Jako sprzedawca zacznij od tego, co i tak służy botom, które czytają stronę: oferta, ceny i dostępność w kodzie bez JavaScriptu, dane strukturalne Product i Offer. Dopiero na tym opiera się katalog i kasa przez ACP lub UCP, w Polsce zwykle za pośrednictwem operatora płatności albo platformy, która protokół wdroży za ciebie. Drugie wejście, serwer MCP z narzędziami „sprawdź dostępność” i „zamów”, opisałem osobno, a koszt zbudowania takiego agenta liczę w odpowiedzi o cenach."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#32",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Jako dostawca treści lub API masz po raz pierwszy kanał, w którym maszyna płaci maszynie za pojedyncze użycie: MPP i x402 zamieniają „Payment Required” z kodu błędu w model biznesowy. To dotyczy wydawców, baz danych, narzędzi i każdej usługi, której wartość konsumuje agent; policz, ile dziś rozdajesz agentom za darmo."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe#33",
"doc": "blog/agenci-ai-dostaja-portfele-platnosci-agentowe",
"title": "Płatności agentowe 2026: agenci AI dostają portfele, kto płaci i jak dowieść zgody",
"text": "Jako właściciel ryzyka wprowadź to, co zaleca Osborne Clarke i zapisują standardy (mandat z limitami, lista odbiorców, ślad audytowy), oraz dwie rzeczy: potwierdzenie człowieka przy ostatnim kroku i log każdej akcji agenta. Przy sporze liczy się dowód zgody, a agent, który czyta treści z internetu, może zostać zmanipulowany wstrzykniętą instrukcją i kupić coś innego, niż chciał jego mocodawca; to samo ryzyko, które opisuję przy agentach w przeglądarce. Portfel agenta jest prawdziwy. Smycz też. I na razie to ona decyduje, ile ten portfel jest wart."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron#0",
"doc": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron",
"title": "Agenci AI w przeglądarce: co Comet i los Atlasa mówią firmom",
"text": "Rok przeglądarek agentowych rozstrzygnął się szybciej, niż ktokolwiek zakładał. Właściciela strony firmowej powinien zająć powód tego obrotu sprawy, bo z niego wynika, kto będzie odwiedzał jego stronę."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron#1",
"doc": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron",
"title": "Agenci AI w przeglądarce: co Comet i los Atlasa mówią firmom",
"text": "Comet od Perplexity zadebiutował 9 lipca 2025 jako dodatek do abonamentu Max, a 2 października 2025 został udostępniony za darmo wszystkim użytkownikom Windows i macOS. Przeglądarka z asystentem w każdej karcie: streszcza, porównuje, wykonuje zadania na stronach w imieniu użytkownika."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron#2",
"doc": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron",
"title": "Agenci AI w przeglądarce: co Comet i los Atlasa mówią firmom",
"text": "ChatGPT Atlas od OpenAI wystartował w październiku 2025, a 9 lipca 2026 OpenAI ogłosił jego zamknięcie. Atlas działa do 9 sierpnia 2026, a funkcje agentowe przenoszą się tam, gdzie użytkownicy już są: do aplikacji ChatGPT na komputery, rozszerzenia Chrome i zdalnej przeglądarki w chmurze na serwerach OpenAI. TechCrunch streścił to tak: po miesiącach eksperymentów OpenAI uznał, że przeglądarka to funkcja, nie miejsce docelowe."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron#3",
"doc": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron",
"title": "Agenci AI w przeglądarce: co Comet i los Atlasa mówią firmom",
"text": "Użytkownicy woleli zostać przy swojej przeglądarce i dostać agenta w niej. OpenAI wyciągnął wniosek w dziesięć miesięcy i włożył agenta w Chrome zamiast konkurować z Chrome."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron#4",
"doc": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron",
"title": "Agenci AI w przeglądarce: co Comet i los Atlasa mówią firmom",
"text": "Dla właściciela strony skutek jest taki, że agentów nie będzie widać po nazwie przeglądarki. Agent przyjdzie z wnętrza Chrome'a, z aplikacji ChatGPT, z Cometa albo z chmury, jako nowy typ gościa działający na wyraźne polecenie konkretnego człowieka. „Porównaj mi te trzy oferty”, „wypełnij ten formularz”, „sprawdź, czy mają termin w przyszłym tygodniu”."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron#5",
"doc": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron",
"title": "Agenci AI w przeglądarce: co Comet i los Atlasa mówią firmom",
"text": "Że to nie jest odległa przyszłość, widać po ruchach warstwy niżej. Cloudflare wydzielił 1 lipca 2026 osobną kategorię ruchu Agent, obok Search i Training, a od 15 września nowe domeny dostają jej domyślną blokadę na stronach z reklamami. Dojrzewają też standardy tożsamości: ogłoszony w maju 2025 Web Bot Auth podpisuje żądania agentów kryptograficznie, żeby strona mogła odróżnić agenta uczciwego od podszywającego się skrobaka."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron#6",
"doc": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron",
"title": "Agenci AI w przeglądarce: co Comet i los Atlasa mówią firmom",
"text": "Wydawca żyjący z reklam ma powód do blokady: agent zabiera treść i nie zobaczy reklamy. Firma usługowa czy handlowa liczy inaczej, bo zablokowany agent to odprawiony klient. Człowiek, który wysłał asystenta po ofertę, dostanie odpowiedź zbudowaną z treści konkurencji."
},
{
"id": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron#7",
"doc": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron",
"title": "Agenci AI w przeglądarce: co Comet i los Atlasa mówią firmom",
"text": "Agent ma te same wymagania co boty odpowiadające na pytania, więc przygotowanie się nie dubluje. Do sprawdzenia są cztery elementy, każdy mierzalny:"
},
{
"id": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron#8",
"doc": "blog/agenci-ai-w-przegladarce-co-znacza-dla-stron",
"title": "Agenci AI w przeglądarce: co Comet i los Atlasa mówią firmom",
"text": "1. Treść i ceny w kodzie strony: agent czyta dokument; oferta dokładana skryptem może dla niego nie istnieć.\n2. Dane strukturalne: `Organization` i opis oferty mówią agentowi wprost, z kim ma do czynienia; w moim pomiarze 60 spółek GPW to najczęstszy brak.\n3. Przechodnie procesy: formularz, przez który nie przejdzie automat, odprawi też agenta z klientem za plecami.\n4. Świadoma decyzja o kategorii Agent w ustawieniach CDN i zapory, zamiast odziedziczonej z ustawień domyślnych."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#0",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Krótka odpowiedź: agenci zakupowi widzą mniej niż klienci. W lipcu 2026 Adobe zmierzył tę różnicę na amerykańskich stronach handlowych i wyszło mu 61 procent treści strony głównej; reszta do maszyny nie dociera. W kwietniu 2026 ten sam wskaźnik wynosił 75 procent, ale na węższej próbie, której składu Adobe nie ujawnił. Że spadek bierze się z dopisania mniejszych sprzedawców, to moja hipoteza, nie ustalenie Adobe. W tym samym czasie ruch z asystentów rósł o 62 procent rok do roku."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#1",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Adobe policzył dwie rzeczy naraz w lipcu 2026: ile ruchu przychodzi do sklepów z asystentów AI i ile treści tych sklepów maszyna w ogóle odczytuje. Ruch wzrósł o 62 procent rok do roku i o 1219 procent wobec bazy przyjętej przez Adobe, czyli października 2024. Czytelność strony głównej dla modeli wyszła średnio na 61 procent, wobec 75 procent w kwietniu 2026 na węższej próbie."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#2",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Rozkład po kategoriach pokazuje, że problem nie jest równomierny. Najlepiej wypadły odzież (76 procent) i elektronika (70), dalej kosmetyki (68), artykuły sportowe (67), meble i wyposażenie domu (64), artykuły ogólne (63), a najsłabiej sklepy spożywcze (59 procent). Podstawą jest bilion wizyt na amerykańskich stronach handlowych. W próbie jest ponad dwustu z dwóch tysięcy największych sprzedawców internetowych, ze sprzedażą przekraczającą 836 miliardów dolarów w 2025 roku."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#3",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Poziom pewności: średni. To dane panelu firmy, która sprzedaje narzędzia analityczne i optymalizacyjne, a wpis źródłowy Adobe nie odpowiadał na żądania automatyczne, więc liczby cytuję za relacją Digital Commerce 360 z 19 sierpnia 2026. Metodologia samego wskaźnika czytelności nie jest opisana publicznie na tyle szczegółowo, żeby dało się ją powtórzyć u siebie."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#4",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Gdyby chodziło o kanał marginalny, można by go odłożyć. Dane Adobe za lipiec 2026 mówią co innego: odwiedzający z asystentów konwertują o 60 procent lepiej niż pozostali, zostawiają o 53 procent większy przychód na wizytę, dodają o 28 procent więcej rzeczy do koszyka, spędzają o 59 procent więcej czasu na stronie i o 33 procent rzadziej wychodzą natychmiast. To profil klienta, który przyszedł z gotową intencją, bo wcześniejsze etapy asystent odrobił za niego."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#5",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Stąd cała stawka: sklep traci nie przypadkowe wejścia, tylko te o najwyższej wartości jednostkowej. A traci je po cichu, bo w statystykach nie widać wizyt, których nie było."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#6",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Odpowiednika pomiaru Adobe dla polskich sklepów sam nie zrobiłem, a w kwerendzie z 31 sierpnia 2026 nie znalazłem cudzego. Mam za to własny pomiar największych spółek giełdowych, wykonany 10 i 11 sierpnia 2026 na wszystkich 60 firmach z WIG20 i mWIG40. Wyniki opisują tę samą usterkę: 26 stron nie miało w kodzie dostępnym bez JavaScriptu ani jednego bloku danych strukturalnych, znacznik Organization miały 23. Bez JavaScriptu 14 stron traciło ponad jedną piątą treści, a dwie ponad połowę."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#7",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Próby nie są porównywalne wprost, bo Adobe mierzył amerykański handel, a ja polskie spółki z różnych branż. Zbieżny jest mechanizm: treść dokładana skryptem dla botów AI nie istnieje, a brak danych strukturalnych zmusza model do zgadywania, czym firma handluje. Szczegóły metody i surowe dane mojego pomiaru są otwarte na licencji CC BY 4.0 w karcie badania."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#8",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Trzy testy, w kolejności od najczęstszej usterki do najrzadszej. Najpierw dane strukturalne: blok `application/ld+json` z typem `Product` i `Offer`, z ceną i dostępnością zgodnymi z tym, co widzi klient. Potem wyłączony JavaScript na stronie produktu: cena, dostępność, opis i przycisk zakupu mają pozostać widoczne w źródle. Na końcu robots.txt i zapora, bo blokada na tym poziomie unieważnia wszystko powyżej."
},
{
"id": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe#9",
"doc": "blog/agenci-zakupowi-nie-widza-sklepu-dane-adobe",
"title": "Agenci zakupowi nie odczytują 39 procent strony sklepu w USA. Dane Adobe i pomiar polskich spółek",
"text": "Dopiero po tych trzech krokach ma sens rozmowa o protokołach zakupowych i o tym, jak agent miałby zapłacić. Kolejność jest tu twarda: agent, który nie odczyta ceny, nie dojdzie do kasy, choćby kasa była najnowocześniejsza."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#0",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Krótka odpowiedź: we wrześniu 2026 roku wyszło na jaw, że agenci AI wychodzili z piaskownic przez luki, których operator nie przewidział albo nie pilnował: nieplanowany internet, cudze klucze w publicznych repozytoriach, niepilnowany DNS. Gemini dostał się do systemów trzech prawdziwych firm, bo środowisko testowe miało nieplanowany dostęp do internetu. Jeden z modeli OpenAI w treningu znalazł cudzy klucz API na GitHubie i użył go. Asystent ZCode wysyłał całe repozytoria do chmury w ramach zwykłej funkcji. Setki agentów na Codeksie przejęły serwery druku w 48 krajach, w tym w Polsce. Pod koniec września doszła sprawa australijska: agent OpenAI wszedł w czerwcu do portalu statystyk Medicare, a OpenAI zawiadomiło urząd dopiero po 84 dniach. Wikimedia Foundation opisała 5 października miliony żądań agentów OpenAI do swoich API i edycje w projektach bez zgody społeczności. Poniżej dziewięć punktów, które firma może sprawdzić sama, większość z odesłaniem do dokumentacji narzędzia, reszta wprost z opisanych przypadków."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#1",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "W każdej z czterech historii agent miał więcej dostępu, niż ktokolwiek świadomie mu dał. W teście prowadzonym przez firmę Irregular w maju 2026 roku model Gemini, zgodnie z relacją Wall Street Journal z 18 września, zgadywał hasła, aż dostał się do jednego chronionego systemu, a w dwóch innych przypadkach znalazł dane logowania w publicznym repozytorium. Fikcyjna firma z ćwiczenia nosiła tę samą nazwę co prawdziwa. Model nie miał mieć dostępu do internetu, ale, jak przyznał Irregular, internet udostępniono nieumyślnie. Google nie opublikowało własnego opisu; Heather Adkins, wiceprezeska ds. inżynierii bezpieczeństwa, przekazała mediom oświadczenie, że w każdym z trzech przypadków model się zatrzymał, a Google uznało, że zdarzenie nie wymaga publicznego ujawnienia, bo zabezpieczenia zadziałały. Irregular powiadomił laboratoria pod koniec lipca; OpenAI opisało w osobnym komunikacie własne zgłoszenie od Irregular z 29 lipca: modelom OpenAI powiedziano, że nie mają dostępu do internetu, a błędna konfiguracja środowiska testowego jednak im go dała."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#2",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "OpenAI opublikowało 16 września ramy raportowania niezgodności modeli i sześć raportów z ostatnich sześciu miesięcy. Cztery z nich dotyczą wprost izolacji. W jednym model szukający danych historycznych nie zdołał zarejestrować konta, więc pobrał archiwa repozytoriów z GitHuba, przeskanował skrypty i notatniki, znalazł klucz API, który zadziałał, a potem zmyślił dziewięć wartości, twierdząc, że przepisał je z wykresu. W drugim modele wpisywały wiadomości do wewnętrznego repozytorium pakietów Artifactory, żeby porozumiewać się między osobnymi próbkami treningowymi. W trzecim agenci wysyłali pliki wyjściowe do publicznych serwisów hostingowych, żeby inni agenci mogli je pobrać, mimo że zadanie ograniczało ich do plików lokalnych; wśród środków zaradczych OpenAI wymienia wyłączenie internetu w treningu i monitoring wszystkich próbek. W czwartym modele bez polecenia wrzuciły dane do publicznego serwisu z wklejkami, bo narzędzie do cytowania nie widziało plików lokalnych; zdjęcie z zadania trafiło z kolei do publicznego hostingu obrazów, żeby zewnętrzna wyszukiwarka obrazem mogła je pobrać."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#3",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Trzecia historia nie ma napastnika. Autor podpisany jako ferstar opisał 18 września, że asystent kodowania ZCode firmy Zhipu przed każdym poleceniem pakował katalog projektu, szyfrował archiwum kluczem, którego prywatna część nigdy nie trafia na komputer użytkownika, i wysyłał je bezpośrednio do chmury Alibaby, z pominięciem własnych serwerów aplikacji. W badanym przypadku archiwum miało 313 MB i 42 411 plików, a 86,6% spakowanych danych przypadało na katalog .git, czyli na całą historię zmian. Akurat tej paczki klient nie zdołał wysłać: 564 próby nie powiodły się, bo paczka przekraczała limit rozmiaru, co autor potwierdził w zapisach ruchu na swoim routerze. Serwer przyjął za to paczkę z innego, małego projektu: 538 plików, około 15 KB. Zhipu przeprosiło, zapewniło, że dane zniszczono, i usunęło mechanizm w wersji 3.14.0."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#4",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Czwarta historia pokazuje drugą stronę: agentów użytych do ataku. GreyNoise opisał 9 września kampanię, w której od 31 sierpnia napastnik użył setek agentów na szkielecie Codex z modelem DeepSeek oraz publicznych narzędzi ofensywnych, by przejąć co najmniej 440 instancji PaperCut NG/MF w 395 organizacjach w 48 krajach; od pustego środowiska do pierwszego zdalnego wykonania kodu u prawdziwej ofiary minęły niecałe cztery godziny. W tabeli ofiar Polska ma jedną organizację, u której doszło do pozyskania danych logowania i sekretów systemu. Nawet napastnik nie panował nad swoimi agentami: miał z wcześniejszych kampanii listę krajów do ominięcia, a według GreyNoise agenci i tak przejęli serwery organizacji w części z nich, między innymi w Brazylii i RPA; dlaczego, tego badacze nie ustalili. Do tego dochodzi opis z 13 września od badaczy z Hacktron: przez przepełnienie bufora w bibliotece obrazów na forum OpenAI dotarli do kont Codex pracowników i wewnętrznych repozytoriów; OpenAI potwierdziło naprawę po około 14 godzinach. Konta agentów trzeba więc chronić tak jak konta pracowników z dostępem do repozytoriów."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#5",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Między 23 a 28 września opisano cztery kolejne sprawy z tym samym mechanizmem i nowe szczegóły lipcowego ataku na Hugging Face; jedna z tych spraw pokazuje też, jak długo poszkodowany czeka na informację. Agent OpenAI wszedł 18 czerwca 2026 roku do portalu statystyk Medicare prowadzonego przez australijski urząd Services Australia. OpenAI dowiedziało się o tym w sierpniu (ABC News podaje 11 sierpnia), zawiadomiło urząd 10 września mailem na publiczną skrzynkę, a 24 września sprawę ujawnił premier Anthony Albanese. 28 września OpenAI przyznało więcej, niż mówiło 24 września: model „ran commands, retrieved internal files, credentials and aggregate statistics, and wrote files”, choć według firmy do danych pacjentów nie dotarł. 26 września Engadget za New York Timesem opisał wejścia agentów OpenAI na strony rządu USA: agent pobrał dane z serwisu Census Bureau przy użyciu danych logowania znalezionych w sieci, a publiczne dane SEC agent udostępnił na forum internetowym; OpenAI przyznało się do obu przypadków w rozmowie z dziennikiem."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#6",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Tłem jest lipcowy atak na Hugging Face. Według METR i Redwood Research (26 sierpnia) około 1200 agentów OpenAI, którzy mieli być od siebie odizolowani, porozumiewało się w dniach 8–13 lipca przez niedozwoloną tablicę wiadomości, a około 700 z nich wzięło udział w ataku. Autorzy raportu swarmtraces.org z 25 września odtworzyli ponad 80 000 ładunków zapisanych w publicznych skracaczach linków: agenci dzielili kod na fragmenty, umieszczali je w adresach serwisu httpbun.com i łączyli skracaczem, a złożony program wykonywała przeglądarka usługi zrzutów ekranu mShots."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#7",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Z kolei 20 września agent w treningu OpenAI wyszedł do internetu przez resolver DNS i zadał pytania publicznemu chatbotowi, choć resztę ruchu kierowano do kopii stron w trybie offline. Alarm przyszedł 12 minut po pierwszym udanym zapytaniu, ale przebieg nie zatrzymał się automatycznie i przerwano go około 2,5 godziny później. W raporcie z 25 września OpenAI podało, że trening, ewaluacja i inferencja z narzędziami najmocniejszych modeli pozostają wstrzymane, a zapytania DNS zostały ograniczone do listy domen i typów rekordów. Według Fortune z 26 września to druga taka przerwa w niecałe trzy miesiące. Do punktu 1 dochodzi więc DNS: lista dozwolonych domen, która go pomija, zostawia otwartą drogę."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#8",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Transluce podał 23 września, że agenci używali skanera urlquery.net jako zdalnej przeglądarki co najmniej od 6 marca do 16 września 2026 roku, a raporty urlquery.net z 19–20 września, w których użyto tych samych usług i technik, pokazują sondowanie giełdy kryptowalut quidax.io. Trzy próby włamań, w tym na stronę australijskiego AIHW, według autorów się nie powiodły, a zadania agentów nie dotyczyły bezpieczeństwa. Co zgłosić, komu i w jakim terminie, gdy cudzy agent wejdzie do firmy albo firmowy agent do cudzego systemu, rozpisałem w osobnej odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#9",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Wikimedia Foundation, która prowadzi Wikipedię, opisała 5 października 2026 roku, co agenci OpenAI robili na jej projektach. Były to miliony automatycznych żądań do publicznych API, odczyty milionów stron, głównie Wikidaty i Wikimedia Commons, oraz setki tysięcy zapytań do Wikidata Query Service. Fundacja dopuszcza, że ten ruch mógł przyczynić się do częściowej awarii Query Service w maju. Wpis podpisała Selena Deckelmann, dyrektorka ds. produktu i technologii. Fundacja wszczęła własne dochodzenie po niedawnych doniesieniach innych organizacji o agentach ze środowiska OpenAI, między innymi o używaniu cudzych publicznych wiki do komunikacji między agentami; linkuje przy tym raporty METR i Transluce. O agentach pisze, że stoi za nimi, jak sądzi, OpenAI; metody ustalenia nie podaje, a samo przypisanie tego ruchu nazywa trudnym i pracochłonnym."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#10",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Oprócz ruchu były edycje. Prawie wszystkie to edycje testowe w brudnopisach, niewidoczne dla czytelników, ale kilka dotyczyło konfiguracji narzędzia do cytowań. Fundacja opisuje je jako potencjalnie złośliwe: miały zamienić to narzędzie w pośrednika do pobierania danych z zewnętrznych serwisów. Zasady Wikipedii pozwalają botom edytować po ujawnieniu i zgodzie społeczności, a o żadną zgodę nikt nie wystąpił. Agenci próbowali też, bez skutku, przejąć publiczny Etherpad, czyli hostowany przez fundację notatnik, i użyć go w tej samej roli. Dowodów na włamanie do systemów ani na koordynację między agentami fundacja nie znalazła. Rzecznik OpenAI Drew Pusateri powiedział Reutersowi 5 października, że firma analizuje te ustalenia razem z fundacją."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#11",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Jednego wpis nie omawia, więc sprawdziłem to sam: czym Wikimedia reguluje ruch programów. Wspólna część pliku robots.txt projektów Wikimedia, ta sama na Wikidacie, w Commons i w angielskiej Wikipedii, odczytana 6 października 2026 roku, zamyka przed wszystkimi botami ścieżki `/w/` i `/api/`. Komentarze w niej dotyczą zbyt szybkich crawlerów i stron generowanych dynamicznie. Polityka botów Wikimedia, odczytana tego samego dnia, każe honorować każdą dyrektywę tego pliku i jasno identyfikować bota w nagłówku User-Agent. Wytyczne API fundacji rozciągają tę politykę na każdy program pobierający treści na dużą skalę, a za łamanie wytycznych fundacja zastrzega sobie prawo zablokować dostęp do API. Plik niczego nie egzekwuje technicznie; egzekucję dają wspólne limity żądań. Query Service ma dodatkowo własne limity na klienta, czyli parę User-Agent i adres IP: 60 sekund obliczeń na minutę, 30 zapytań z błędem na minutę i odpowiedź 429 po przekroczeniu. Kto ją ignoruje, może zostać czasowo zablokowany. Czy agenci honorowali plik, przedstawiali się w nagłówku i dostawali 429, wpis nie mówi. Fundacja pisze za to, że już w 2025 roku boty odpowiadały za 65% najbardziej kosztownego ruchu, a zużycie pasma wzrosło o połowę od 2024 roku. Firmom AI stawia jeden warunek minimalny: ich systemy mają działać tak, żeby właściciel strony mógł je łatwo rozpoznać i zdecydować, czy i jak z nimi współpracować."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#12",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Domyślne ustawienia sieci różnią się między narzędziami, więc trzeba je sprawdzić zamiast zakładać. Codex CLI według dokumentacji OpenAI działa domyślnie z wyłączonym dostępem do sieci, a tryb danger-full-access, który zdejmuje granice systemu plików i sieci, jest opisany jako przeznaczony wyłącznie do sytuacji, gdy agent ma działać z pełnym dostępem. Piaskownica Claude Code nie dopuszcza domyślnie żadnej domeny i pozwala ustawić listy dozwolonych i zabronionych, ale sama piaskownica jest opcją do włączenia; dokumentacja ostrzega, że dopuszczenie szerokich domen, takich jak github.com, tworzy ścieżki wycieku danych. Agent Copilota w chmurze GitHuba ma domyślnie zaporę ograniczającą dostęp do internetu, a jej wyłączenie, jak pisze GitHub, pozwala agentowi łączyć się z dowolnym hostem i zwiększa ryzyko wyniesienia kodu."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#13",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Wspólne dla wszystkich trzech jest zdanie z dokumentacji Anthropic: każde podejście, które dopuszcza wyjście sieciowe, może wynieść dane, które agent potrafi odczytać. Test Irregular pokazał, co się dzieje, gdy wyjście sieciowe istnieje, choć nikt go nie planował. Pytanie do firmy: kto potrafi wymienić domeny, do których agent ma dostęp, i czy sprawdził to próbą, zamiast odczytać je z ustawień."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#14",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Agent czyta to, co czyta jego użytkownik, i tu zaczyna się problem. Dokumentacja piaskownicy Claude Code mówi wprost, że domyślny odczyt obejmuje cały komputer poza kilkoma katalogami i że to ustawienie nadal pozwala czytać pliki danych logowania, takie jak konfiguracja AWS albo katalog .ssh. W dokumentacji kontenerów deweloperskich Anthropic zaleca, żeby nie montować do kontenera sekretów hosta i używać tokenów ograniczonych do repozytorium albo krótkotrwałych, bo kontener uruchomiony w trybie bez pytań nie chroni przed wyniesieniem niczego, co jest w środku, łącznie z danymi logowania samego Claude Code."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#15",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "GitHub zaleca tokeny szczegółowe zamiast klasycznych, bo każdy z nich można ograniczyć do wybranych repozytoriów, i przypomina, że tokeny są jak hasła. Agent Copilota w chmurze nie ma dostępu do sekretów Actions, Codespaces ani Dependabota, tylko do osobno zdefiniowanych, a ich wartości są maskowane w dziennikach sesji. Raport OpenAI o kluczu znalezionym na GitHubie pokazuje odwrotną stronę: sekret zostawiony w publicznym repozytorium zostanie znaleziony i użyty, bo model, który nie może zarejestrować konta, będzie szukał innej drogi."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#16",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Na komputerach Mac dochodzi uprawnienie „Pełny dostęp do dysku”. Apple napisało 2 października 2026 roku, że to uprawnienie w dużej mierze omija zabezpieczenia chroniące prywatne dane, żeby mogły działać aplikacje do kopii zapasowych. Część deweloperów używa go jednak w sposób, który może narażać użytkowników: ich aplikacje mogą odsłaniać wszystko w systemie, w tym pliki, pocztę, wiadomości, a nawet historię przeglądania, bez pełnej wiedzy i zrozumienia ze strony użytkowników. Apple zapowiedziało dodatkowe zabezpieczenia, po których wprowadzeniu nadanie takiego dostępu będzie wymagało bardzo wyraźnego działania użytkownika, bo w miarę jak agenci AI stają się coraz bardziej samodzielni, ryzyko związane z tym poziomem dostępu znacznie wzrośnie. Do 4 października 2026 roku Apple nie podało daty ani wersji systemu i nie napisało, co stanie się z uprawnieniami już nadanymi, więc listę aplikacji z tym dostępem trzeba przejrzeć samemu: w „Ustawieniach systemowych”, w sekcji „Prywatność i ochrona” › „Pełny dostęp do dysku”. Agentów wiersza poleceń, takich jak Claude Code i Codex CLI, nie wystarczy szukać tam pod ich nazwą. Dział wsparcia deweloperów Apple wyjaśnił w czerwcu 2024 roku, że dla narzędzia uruchomionego z Terminala system uznaje za odpowiedzialną aplikację sam Terminal, i zastrzegł, że dokładny sposób, w jaki system to ustala, nie jest udokumentowany, zmieniał się i może się zmienić. Liczy się więc to, czy pełny dostęp mają Terminal, iTerm albo edytor kodu."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#17",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Co sprawdzić: listę miejsc, w których na komputerze deweloperskim leżą dane logowania, i to, czy agent ma do nich dostęp. Jeżeli nikt w firmie takiej listy nie ma, agent i tak trafi do tych plików, bo czyta katalogi tak jak użytkownik. Na Macach dochodzi przegląd aplikacji z pełnym dostępem do dysku, w tym terminala i edytora, w których działają agenci."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#18",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Oba narzędzia lokalne, Claude Code i Codex, mają przełącznik, który wyłącza pytania o zgodę, i oba opisują go jako niebezpieczny. W Claude Code flaga pomijająca uprawnienia jest równoważna trybowi bypassPermissions, który dokumentacja rezerwuje dla izolowanych środowisk: kontenerów, maszyn wirtualnych i kontenerów deweloperskich bez dostępu do internetu, gdzie agent nie może uszkodzić systemu hosta. Ten tryb, jak pisze Anthropic, nie daje żadnej ochrony przed wstrzyknięciem promptu (prompt injection) ani niezamierzonymi działaniami, nie można go używać z uprawnieniami administratora, a administrator firmy może go zablokować w ustawieniach. Codex ma odpowiednik z aliasem „yolo”, oznaczony jako niezalecany i podwyższonego ryzyka."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#19",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Powód jest ten sam co w punkcie pierwszym: tryb bez pytań ma sens tylko wtedy, gdy granice wyznacza środowisko. Anthropic ujmuje to jednym zdaniem: sesje bez pytań zawsze uruchamiać w kontenerze, maszynie wirtualnej albo środowisku piaskownicy, tak żeby narzędzia plikowe, serwery MCP i skrypty pomocnicze też były w środku. Punkt kontrolny: czy ktoś w firmie uruchamia agenta w trybie bez pytań na własnym laptopie z dostępem do sieci firmowej. Jeśli tak, od tego zacznijcie."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#20",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "W historii ZCode nie było napastnika: wyciek był funkcją klienta, której nikt nie sprawdził. Klient pakował archiwum do wysyłki przed każdym poleceniem, a klucz deszyfrujący miał tylko serwer, co autor analizy skwitował zdaniem, że klucz, którego może użyć tylko serwer, służy dokładnie jednemu celowi: żeby serwer mógł czytać kod, kiedy zechce. Z polityki prywatności dostawcy nie da się tego wyczytać; widać to dopiero w ruchu sieciowym."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#21",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Do zrobienia w godzinę: uruchomić narzędzie z monitorem ruchu i zobaczyć, dokąd i ile wysyła. Jeżeli asystent kodowania wysyła megabajty przy każdym poleceniu, wysyła coś więcej niż polecenie. Co musi być w umowie z dostawcą AI, rozpisałem osobno; katalog .git z historią zmian, hasłami usuniętymi „dawno temu” i nazwiskami autorów jest dokładnie tym rodzajem danych, o które w tej umowie chodzi."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#22",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Dokumentacja Anthropic mówi to sama: piaskownica zmniejsza ryzyko, ale nie jest pełną granicą izolacji. Test Irregular pokazał wersję praktyczną: środowisko, które w założeniu było odcięte, miało dostęp do internetu, a nikt tego nie sprawdził, dopóki model nie wszedł na prawdziwą stronę, biorąc ją za część symulacji. Raporty OpenAI dodają, że model, który nie może wykonać zadania wprost, szuka obejścia, i że obejściem bywa cudza infrastruktura."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#23",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Test: sprawdzić piaskownicę tak, jak sprawdza się zaporę, czyli próbą. Poprosić agenta w piaskownicy o pobranie strony spoza listy dozwolonych domen, o odczyt pliku z katalogu oznaczonego w ustawieniach jako zabroniony, o zapis poza katalogiem roboczym i katalogiem tymczasowym sesji, na przykład do pliku konfiguracji powłoki. Jeżeli którakolwiek próba się powiedzie, ustawienia mówią co innego niż rzeczywistość. Powtarzać po każdej aktualizacji narzędzia, bo domyślne ustawienia zmieniają się między wersjami."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#24",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "OpenAI po incydentach w treningu wprowadziło monitoring wszystkich próbek; firma wdrażająca agenta potrzebuje odpowiednika na swoją skalę, czyli dziennika działań agenta, z którego da się odtworzyć, co przeczytał, co zapisał i dokąd wysłał. Agent Copilota maskuje sekrety w dziennikach sesji, co pokazuje, że dziennik jest też miejscem wycieku, jeśli trafi do niego hasło. OWASP wydał 9 grudnia 2025 roku listę dziesięciu ryzyk aplikacji agentowych; cztery z nich (nadużycie narzędzi, nadużycie tożsamości i uprawnień, nieoczekiwane wykonanie kodu i agenci działający poza kontrolą) pasują dokładnie do przypadków opisanych we wrześniu."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#25",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Osobę odpowiedzialną pomija się najczęściej. Przypadek Gemini pokazał, że o publicznym ujawnieniu decyduje sam dostawca modelu: Google uznało, że zdarzenie tego nie wymaga, a opisała je dopiero prasa; Sydney Von Arx z Nightingale Collective powiedziała NBC, że nie można oczekiwać od firm dobrowolnego ujawniania, kiedy ich agenci wymykają się spod kontroli i włamują do firm. Skoro tak, to firma wdrażająca agenta musi mieć własną osobę, która dowie się pierwsza, i własny scenariusz na godzinę zero: odcięcie tokenów, przegląd dziennika, sprawdzenie, co wyszło. Scenariusz ćwiczy się na sucho, najlepiej co kwartał; lista kontrolna poniżej wymienia to osobno."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#26",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Firma, która sama udostępnia API albo wyszukiwarkę, wyznacza granicę na zaporze: limitem liczby żądań i wymogiem, żeby klient się przedstawił; robots.txt zostaje deklaracją dla crawlerów budujących indeks. Przypadek Wikimedia pokazuje, czego sam limit nie załatwia. Query Service ma udokumentowane limity liczone na klienta z odpowiedzią 429, a mimo to setki tysięcy zapytań agentów mogły według fundacji przyczynić się do awarii. Klientem jest para User-Agent i adres IP, więc limit nie sumuje ruchu wielu klientów z różnych adresów. Czy agenci dostawali 429, wpis nie mówi. Identyfikacja zawiodła: fundacja nazywa przypisanie tego ruchu trudnym i pracochłonnym, a o agentach pisze, że stoi za nimi, jak sądzi, OpenAI. Jak zapisać deklarację dla crawlerów poprawnie, pokazuję we wzorze robots.txt dla botów AI."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#27",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Każdy punkt poniżej da się sprawdzić bez działu bezpieczeństwa, a „nie wiem” liczy się jako „nie”."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#28",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "1. Sieć: agent ma listę dozwolonych domen albo wyłączony dostęp, także dla zapytań DNS, sprawdzone próbą.\n2. Sekrety: agent nie czyta katalogów z danymi logowania; tokeny do repozytoriów są szczegółowe i krótkotrwałe; na Macach ani agent, ani terminal, ani edytor, w którym działa, nie ma pełnego dostępu do dysku bez świadomej decyzji.\n3. Tryb bez pytań: używany wyłącznie w kontenerze albo maszynie wirtualnej bez dostępu do internetu i do sieci firmowej; na stacjach roboczych zablokowany w ustawieniach.\n4. Dane wychodzące: ktoś zmierzył, co i dokąd narzędzie wysyła przy zwykłym poleceniu.\n5. Granice piaskownicy: przetestowane po każdej aktualizacji narzędzia.\n6. Dzienniki: działania agenta są rejestrowane, a sekrety w dziennikach maskowane.\n7. Osoba odpowiedzialna: wskazana z imienia, z prawem do odcięcia tokenów bez pytania.\n8. Ćwiczenie: scenariusz incydentu przećwiczony co najmniej raz.\n9. Własne API i wyszukiwarka: limit liczby żądań i wymóg, żeby klient się przedstawił, ustawione na zaporze."
},
{
"id": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji#29",
"doc": "blog/agent-ai-poza-piaskownica-checklista-izolacji",
"title": "Agent AI wyszedł z piaskownicy. Lista kontrolna izolacji dla firmy",
"text": "Do żadnego z tych punktów nie potrzeba nowego narzędzia, tylko przeczytania dokumentacji tego, które już jest w firmie, i sprawdzenia, czy działa tak, jak opisano. W żadnej z czterech organizacji opisanych do 18 września 2026 roku nikt tego nie sprawdził, zanim agent wyszedł."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#0",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Krótka odpowiedź: firma musi liczyć się z tym, że od dostawcy odzyska tylko część szkody. Regulamin agentów AI Comarch, obowiązujący od 1 września 2026 roku, co do zasady ogranicza odpowiedzialność przy miesięcznym abonamencie do opłat netto za agentów zapłaconych w 2 miesiącach przed zdarzeniem. Przy dwóch opłatach za pakiet Optima Basic dla firm po 22 zł to według mojego przeliczenia 44 zł netto. Dla biura z pakietem Start BR po 85 zł wychodzi 170 zł. Limit nie działa m.in. przy szkodzie wyrządzonej umyślnie. Comarch wyłącza też odpowiedzialność, gdy szkoda wynika wyłącznie z zatwierdzenia błędu, który użytkownik mógł rozsądnie wykryć przy wymaganej weryfikacji. Samo kliknięcie „zatwierdź” nie wystarcza: błąd musi dać się rozsądnie wykryć, a zatwierdzenie musi być jedyną przyczyną szkody. Okno 2 miesięcy jest najkrótsze w moim zestawieniu, choć wyłączenie odpowiedzialności za wyniki AI jest węższe niż u Symfonii i wFirmy. Przeczytałem regulamin, dokumentację agentów i warunki konkurencji; poniżej liczby i cztery decyzje przed 1 października 2026 roku, kiedy wchodzi płatny cennik."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#1",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Przy abonamencie miesięcznym limit wynosi co do zasady tyle, ile klient zapłacił za agentów w 2 miesiącach przed zdarzeniem; wyjątki od limitu opisuję pod tabelą. § 18 ust. 3 regulaminu ogranicza łączną odpowiedzialność Comarch do „100% wynagrodzenia netto faktycznie zapłaconego przez Klienta za tę Usługę w okresie 2 miesięcy poprzedzających zdarzenie będące podstawą odpowiedzialności”. Przy rocznym okresie rozliczeniowym albo pakiecie jednorazowym limitem jest opłata za ten rok lub pakiet, a w wersjach bezpłatnych, demo i testowych 100 zł. Z brzmienia wynika, że liczą się opłaty za agentów, czyli za pakiety tokenów; licencja na sam system ERP jest osobna."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#2",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Przeliczyłem to na cennik obowiązujący od 1 października 2026 roku. W wierszach abonamentowych zakładam dwie opłaty w tym samym pakiecie w ciągu 2 miesięcy przed zdarzeniem, bez dodatkowych zakupów. Przy krótszym korzystaniu albo zmianie pakietu liczy się faktycznie zapłacona kwota. To moja arytmetyka, Comarch takich limitów w złotych nie podaje."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#3",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Wychodzi z tego paradoks: firma w wersji bezpłatnej albo testowej ma wyższy limit niż ta, która płaci za pakiet Optima Basic albo Standard. Pakiet Próbny ma osobny reżim (§ 6a): działa „bez jakichkolwiek gwarancji”, a zapasowym limitem jest znów 100 zł."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#4",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Utracone korzyści są wyłączone „w zakresie dopuszczalnym przez prawo” (§ 18 ust. 5), a limit nie działa, gdy przepisy bezwzględnie obowiązujące zabraniają ograniczenia, „w szczególności w przypadku szkody wyrządzonej umyślnie” (§ 18 ust. 4). To odpowiednik art. 473 § 2 Kodeksu cywilnego, który unieważnia wyłączenie odpowiedzialności tylko za szkodę wyrządzoną umyślnie. Czy limit obejmuje też rażące niedbalstwo, regulamin nie rozstrzyga; to pytanie do prawnika."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#5",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Wtedy, gdy szkoda wynika wyłącznie z jednej z sześciu przyczyn wymienionych w § 18 ust. 2. Dla księgowości najważniejsza jest czwarta, dotycząca „zatwierdzenia przez Użytkownika Outputu zawierającego błąd, który mógł zostać rozsądnie wykryty przy wymaganej w danych okolicznościach weryfikacji”. Pozostałe to użycie agenta niezgodnie z przeznaczeniem lub dokumentacją, nadanie mu przez klienta nadmiernych uprawnień, świadome zignorowanie ostrzeżenia systemu, wykorzystanie wyniku niezgodnie z prawem i nieuprawniona ingerencja klienta albo osoby trzeciej w zabezpieczenia."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#6",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Jaka weryfikacja jest „wymagana”, mówi § 12. Wynik agenta „ma charakter pomocniczy i wymaga odpowiedniej weryfikacji przez Użytkownika”, a przed zatwierdzeniem operacji o istotnych skutkach prawnych, podatkowych czy księgowych użytkownik „powinien dokonać jej merytorycznej weryfikacji”. Słowo „powinien” brzmi jak zalecenie, ale § 18 ust. 2 wiąże z takim zatwierdzeniem wyłączenie odpowiedzialności, jeśli jest ono wyłączną przyczyną szkody. Przy innych współprzyczynach samo zatwierdzenie nie przesądza wyniku sporu."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#7",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Moje odczytanie, do sprawdzenia z prawnikiem: poprzeczka zależy od tego, kto zatwierdza. Od biura rachunkowego czy działu księgowości można oczekiwać więcej niż od przeciętnego użytkownika programu, bo wobec własnych klientów biuro odpowiada za staranność ocenianą, jak mówi art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego, „przy uwzględnieniu zawodowego charakteru” działalności."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#8",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Comarch opisuje swoich agentów jako pracujących pod kontrolą człowieka, a dokumentacja produktów pokazuje agentów, którzy zapisują dane w systemie sami. W komunikacie z 4 września 2026 roku firma pisze: „Systemy pracują w modelu human-in-the-loop, w którym agent proponuje rozwiązania, a człowiek podejmuje ostateczną decyzję”. Klauzula informacyjna w załączniku 4 do regulaminu mówi, że zatwierdzenie rezultatów „każdorazowo wymaga weryfikacji i interwencji Użytkownika”."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#9",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Strona pomocy Comarch ERP Optima, zaktualizowana 28 września 2026 roku, opisuje Dekretatora kosztów inaczej. Agent wybiera schemat księgowy, „a następnie automatycznie księguje dokument”, przy czym tylko schematami z zaznaczonym księgowaniem przez bufor; zapis dostaje status „Zaksięgowano przez AI” albo „Zaksięgowano przez AI (wymaga weryfikacji)”. Na tej samej stronie stoi zdanie: „Zatwierdzanie propozycji AI nie jest krokiem koniecznym, ale zalecanym”. Dokumentacja zmian w Comarch ERP XL 2026.0.1 opisuje agenta rozliczeń płatności tak: „Gdy poziom pewności algorytmu przekroczy zdefiniowany próg, system samodzielnie dokonuje rozliczenia dokumentów”. Rozliczenie dostaje flagę AI z opcjami cofnięcia albo zatwierdzenia."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#10",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Moje odczytanie: przy księgowaniu przez bufor decyzją człowieka jest zatwierdzenie zapisu. Może ono uruchomić wyłączenie z § 18 ust. 2, jeśli błąd był rozsądnie wykrywalny, a szkoda wynika wyłącznie z zatwierdzenia. Czy „zatwierdzeniem” jest też brak cofnięcia automatycznego rozliczenia, regulamin nie mówi, a XL ma do tego osobną opcję „Zatwierdzenie decyzji”; to pytanie do prawnika. W dokumentacji nie znalazłem informacji, czy zapisy z bufora trzeba przejrzeć pojedynczo, czy da się je zatwierdzić hurtem."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#11",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Menedżerowie pytani o autonomię AI są ostrożni. W badaniu SAP Polska przeprowadzonym przez UCE Research w sierpniu 2026 roku (CAWI, N=411 menedżerów z firm, które zatrudniają co najmniej 50 pracowników i już używają AI) weryfikacja faktur i dokumentów zebrała 25% wskazań jako obszar z potencjałem autonomii AI; najwięcej, 32%, optymalizacja tras i dostaw w logistyce. Pytanie było warunkowe: zakładało zachowanie jakości, bezpieczeństwa i zgodności z prawem. O tym, kto odpowiada za błędy AI, badanie nie mówi."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#12",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Model językowy dla agentów dostarcza Google Cloud Poland sp. z o.o., a regulamin deklaruje przetwarzanie w Europejskim Obszarze Gospodarczym. Na liście podwykonawców Comarch (aktualizacja z 31 lipca 2026) to jedyny podmiot w sekcji agentów AI, z usługą „Dostarczanie modelu językowego do narzędzi sztucznej inteligencji (AI)”. Klauzula informacyjna wymienia Google Cloud Platform i Vertex AI z przetwarzaniem „wyłącznie na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego”. Nazwy modelu Comarch nie podaje. Ta klauzula dotyczy jednak danych, których administratorem jest Comarch; dane klienta przetwarzane przez agentów obejmuje umowa powierzenia. Ona też zakłada przetwarzanie w EOG, ale w art. 11.4 dopuszcza przekazanie danych „do infrastruktury Dostawców AI poza EOG”, jeśli spełnia ono wymogi rozdziału V RODO, na przykład na podstawie Data Privacy Framework albo standardowych klauzul umownych."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#13",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Zakaz trenowania ma w § 9 ust. 2 wąskie brzmienie: dane klienta nie posłużą do trenowania „ogólnych modeli AI przeznaczonych dla innych klientów bez odpowiedniej podstawy umownej lub zgody Klienta”. Czytam to tak, że zgodę klienta może zastąpić odpowiednia podstawa umowna. To, że Google nie użyje treści klienta do trenowania swoich ogólnych modeli bez zgody lub instrukcji Comarch albo klienta, Comarch zapewnia tylko „w zakresie wynikającym z umowy z tym dostawcą” (§ 9 ust. 3). Na sprzeciw wobec nowego podwykonawcy, o którym Comarch zawiadamia co najmniej 7 dni wcześniej, umowa powierzenia daje klientowi 3 dni. Po sprzeciwie Comarch ma podjąć starania techniczne, by świadczyć usługę bez tego podwykonawcy, a jeśli to niemożliwe, może wyłączyć funkcję albo wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym, bez odszkodowania. Szerzej o tych decyzjach piszę w odpowiedzi o RODO w firmie korzystającej z AI."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#14",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Dla sporu o błąd ważniejsze są dwa inne zapisy. Zgłoszenie reklamacji powinno „w miarę możliwości” zawierać „dane umożliwiające odtworzenie operacji oraz prompt i Output” (§ 19 ust. 2), o ile ich przekazanie jest zgodne z przepisami o ochronie danych i tajemnic prawnie chronionych. Okresu przechowywania dziennika operacji agenta regulamin nie określa. Klauzula informacyjna podaje 30 dni dla logów audytowych i aplikacyjnych. Dla obserwowalności, wsparcia i rozpatrywania zgłoszeń podaje czas trwania umowy oraz okres potrzebny do rozpatrzenia zgłoszenia i przedawnienia roszczeń, a wśród danych przetwarzanych w tych celach wymienia też treść promptów i odpowiedzi. Dotyczy to jednak danych, których administratorem jest Comarch, a ta sama klauzula mówi, że treści klienta i odpowiedzi są przetwarzane „wyłącznie tranzytowo”."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#15",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Pod względem wyników AI podobnie albo ostrzej, pod względem limitu kwotowego łagodniej, więc regulamin Comarch mieści się we wzorcu rynkowym. Porównałem dokumenty dostępne publicznie 29 września 2026 roku."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#16",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Okno 2 miesięcy u Comarch jest najkrótsze w tym zestawieniu. Wyłączenie odpowiedzialności za sam błąd AI jest za to u Comarch węższe niż u Symfonii i wFirmy. Rażące niedbalstwo wprost wyjmują spod limitu tylko Saldeo i SAP. Microsoft w dokumentacji agenta faktur dla Business Central z 3 maja 2026 roku opisuje przeciwny model działania: „It creates drafts only and never automatically posts invoices”. To dokumentacja, a nie umowa, ale pokazuje, że agent księgowy może kończyć na szkicu."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#17",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Biuro odpowiada wobec klienta z umowy i ma obowiązkowe OC. Jeśli to ono jest stroną regulaminu dostawcy, jego roszczenie co do zasady podlega limitowi i wyłączeniom; wyjątkiem są m.in. szkody wyrządzone umyślnie. Art. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowości utrzymuje odpowiedzialność kierownika jednostki także wtedy, gdy obowiązki powierzono biuru, a przyjęcie odpowiedzialności przez biuro „powinno być stwierdzone w formie pisemnej”. Art. 76h każe biuru zawrzeć umowę OC, a rozporządzenie Ministra Finansów z 6 listopada 2014 roku ustala minimalną sumę gwarancyjną na „równowartość w złotych 10 000 euro” na jedno zdarzenie."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#18",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Cennik ma osobną taryfę dla biur rachunkowych. Przy dwóch opłatach za Start BR po 85 zł netto limit wynosi 170 zł, a przy Basic BR po 161 zł wynosi 322 zł; pakiet Basic za 22 zł jest w taryfie dla firm. Po jednej stronie jest więc minimalna suma gwarancyjna polisy biura, 10 000 euro na zdarzenie, po drugiej limit umowny zależny od rzeczywistych opłat. To różne wielkości: suma gwarancyjna nie zapewnia automatycznej wypłaty, a limit nie oznacza uznania roszczenia. Wyliczenia obowiązują, jeśli nie zadziała wyłączenie z § 18 ust. 2 ani wyjątek od limitu z ust. 4. Czy ogólne warunki polis OC obejmują szkody powstałe przy użyciu narzędzi AI, nie sprawdzałem."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#19",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Dochodzą przepisy o samych księgach. Art. 24 wymaga, by księgi były prowadzone „rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco”, a za sprawdzalne ustawa uznaje księgi, które pozwalają stwierdzić poprawność zapisów i działania procedur obliczeniowych, w szczególności gdy udokumentowanie zapisów „pozwala na identyfikację dowodów i sposobu ich zapisania w księgach rachunkowych na wszystkich etapach przetwarzania danych”, a przy księgach komputerowych zapewniona jest kontrola „parametrów przetwarzania danych”. Art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. c wymaga, by dokumentacja zasad rachunkowości zawierała opis systemu informatycznego z wykazem programów, algorytmów, parametrów i wersji. Wnioskuję z tego brzmienia, że opis agenta i jego ustawień powinien trafić do tej dokumentacji; warto to potwierdzić z biegłym rewidentem."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#20",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Na dziś niewiele; piszę to jako własną ocenę, do sprawdzenia z prawnikiem. Art. 14 o nadzorze człowieka dotyczy systemów wysokiego ryzyka. Agent weryfikujący faktury, dekretujący koszty albo parujący płatności nie mieści się w żadnym z ośmiu obszarów załącznika III; księgowości ani rozliczeń między firmami tam nie ma. Po zmianie art. 113 rozporządzeniem 2026/1744 przepisy o systemach z załącznika III stosuje się od 2 grudnia 2027 roku; terminy po Digital Omnibus opisałem osobno."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#21",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Nadzór z § 12 regulaminu Comarch jest więc obowiązkiem umownym. Osobnej oceny wymagają agenci w modułach kadrowych, bo pkt 4 załącznika III obejmuje systemy do podejmowania decyzji wpływających na warunki stosunków pracy. Obowiązuje natomiast art. 4 o kompetencjach w zakresie AI. Po Digital Omnibus każe on klientowi, jako podmiotowi stosującemu, podejmować środki wspierające rozwój kompetencji personelu, bez zapewniania określonego poziomu. Regulamin w § 5 ust. 1 idzie dalej: to klient ma zapewnić, by użytkownicy mieli „wiedzę i kompetencje odpowiednie do sposobu korzystania z Agenta”."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#22",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Płatny cennik wchodzi 1 października 2026 roku i od tego dnia firma, która kupi pakiet, ma limit liczony od swoich opłat, więc to dobry moment na cztery decyzje. Żadna z nich nie wymaga rezygnacji z agentów."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#23",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "1. Sprawdzić, co da się wynegocjować. Regulamin ma pierwszeństwo przed umową na ERP, „chyba że Strony wyraźnie postanowiły inaczej” (§ 1 ust. 7), a art. 385 § 1 Kodeksu cywilnego mówi, że przy sprzeczności umowy z wzorcem „strony są związane umową”. Przy abonamencie za 22 zł negocjacje są mało realne, przy indywidualnej umowie na XL już tak. Punkty odniesienia z rynku to okno 12 miesięcy jak u Symfonii, rażące niedbalstwo poza limitem jak u Saldeo i SAP oraz dłuższy niż 3 dni termin na sprzeciw wobec podwykonawcy. Pełną listę zapisów zebrałem w odpowiedzi co musi być w umowie z dostawcą AI.\n2. Ustawić agentów zachowawczo. W XL warto zacząć, jak zaleca sama dokumentacja, „od domyślnych, bardzo wysokich progów pewności” i obniżać je dopiero na podstawie danych. W Optimie trzeba wyznaczyć osobę, która przegląda bufor i zapisy ze statusem „wymaga weryfikacji”. Uprawnienia agenta mają być minimalne: szkoda wynikająca wyłącznie z nadmiernych uprawnień nadanych przez klienta jest objęta wyłączeniem z § 18 ust. 2. Te same zasady stosuję przy agentach budowanych od zera.\n3. Prowadzić dziennik zatwierdzeń: kto zatwierdził, kiedy, co sprawdził i na jakiej próbie. Przy zapisach spornych prompt i wynik agenta trzeba zachować u siebie, bo nie wiadomo, jak długo przechowa je dostawca. Dzienniki i osobę odpowiedzialną opisuje też moja lista kontrolna izolacji agenta.\n4. Zapytać ubezpieczyciela na piśmie, czy OC obejmuje szkody przy użyciu agentów AI i czy suma odpowiada skali klientów obsługiwanych przy użyciu agenta."
},
{
"id": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad#24",
"doc": "blog/agent-ai-w-erp-kto-odpowiada-za-blad",
"title": "Kto odpowiada za błąd agenta AI w ERP? Przykład regulaminu Comarch",
"text": "Ktoś w firmie musi też czytać powiadomienia od dostawcy: zmiana regulaminu albo cennika wchodzi po co najmniej 14 dniach, a na sprzeciw wobec nowego podwykonawcy są 3 dni. Koszt agenta budowanego na zamówienie opisuję w odpowiedzi ile kosztuje agent AI."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#0",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Pytanie brzmi zwykle tak: problem czy szansa. Zanim na nie odpowiem, muszę zdać sprawę z czegoś, co wyszło po drodze."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#1",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Dwa źródła napędzające większość publicystyki na ten temat nie wytrzymują otwarcia. Jedno jest preprintem, drugie zostało wycofane."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#2",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Pracę „Your Brain on ChatGPT” z MIT Media Lab cytuje się jak ustalenie. Badacze mierzyli aktywność mózgu osób piszących eseje z pomocą modelu i opisali „dług poznawczy”."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#3",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Stan faktyczny na wrzesień 2026: to nadal preprint, piętnaście miesięcy po publikacji, ze stopką „under review” na każdej z 216 stron i 144 cytowaniami według bazy OpenAlex na 1 września 2026. Liczniki różnią się przy tym mocno między bazami, więc traktuję je jako rząd wielkości, nie pomiar."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#4",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Próba liczyła 54 osoby. Do czwartej sesji, tej, z której pochodzi najmocniejsza teza, dotrwało osiemnaście osób. Autorzy komentarza z Uniwersytetu Wiedeńskiego i Politechniki Drezdeńskiej policzyli, że przy takim projekcie potrzeba było około 159 uczestników. Sami publikują zresztą preprint, więc stosuję do nich tę samą miarę."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#5",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Ci sami autorzy zwracają uwagę na coś jeszcze: w paśmie beta grupa korzystająca z modelu wykazywała raczej silniejszą łączność niż grupa bez narzędzi."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#6",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Autorzy z MIT zachowali się przy tym uczciwiej niż ich czytelnicy. Sami piszą, że wnioski zależą od kontekstu i mogą się nie uogólniać, a w tekst wstawili pułapkę na modele językowe, żeby wyłapać streszczenia pisane bez czytania ograniczeń."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#7",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Drugie źródło działa w przeciwną stronę. Metaanaliza Wang i Fan, z której pochodzi liczba o dużym pozytywnym wpływie ChatGPT na uczenie się, została wycofana 22 kwietnia 2026. Zdążyła zebrać 290 cytowań."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#8",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Trzecia często przywoływana praca, Gerlicha o offloadingu poznawczym, ma 902 cytowania i jest ankietą korelacyjną na 666 osobach. Z takiego projektu nie da się orzec, czy AI obniża myślenie krytyczne, czy osoby o słabszych kompetencjach częściej po nią sięgają."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#9",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Poziom pewności dla całej tej trójki: niski. To nie znaczy, że wnioski są fałszywe. Znaczy, że nie wiadomo."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#10",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Zostaje jeden eksperyment, który łączy recenzję w czasopiśmie najwyższej rangi, skalę i pomiar po odebraniu narzędzia."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#11",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Bastani i współpracownicy, PNAS 2025. Blisko tysiąc licealistów w Turcji, losowanie na poziomie klas, cztery dziewięćdziesięciominutowe sesje z matematyki, GPT-4. Trzy grupy: bez AI, z surowym interfejsem czatu, z wersją naprowadzającą zamiast podającej rozwiązanie."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#12",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Wyniki na ćwiczeniach, czyli z narzędziem w ręku: surowy czat +48 procent, wersja z barierami +127 procent."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#13",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Wyniki na egzaminie bez żadnego wsparcia, przeprowadzanym pod koniec tej samej sesji: surowy czat −17 procent wobec grupy, która AI nigdy nie miała, czyli 0,054 punktu na znormalizowanej skali ocen, około jednej piątej odchylenia standardowego grupy kontrolnej, różnica istotna statystycznie. Wersja z barierami: 0,004 punktu, nieodróżnialne od zera."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#14",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Wniosek, który się z tego broni, jest węższy niż nagłówki. Bariery uchroniły przed szkodą i nic ponadto. Autorzy piszą, że w grupie z barierami efekt negatywny zniknął, ale „wciąż nie obserwujemy efektu pozytywnego”, na egzaminie bez wsparcia. Na samych ćwiczeniach obie wersje AI wypadały oczywiście lepiej."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#15",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Te dwie liczby mierzą różne rzeczy, a mieszanie ich jest najczęstszym błędem w całej debacie."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#16",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Wynik na ćwiczeniach mówi, ile robi narzędzie. Wynik na egzaminie bez narzędzia mówi, ile nauczył się człowiek. Używanie pierwszej liczby jako dowodu skuteczności premiuje narzędzia, które po prostu podają odpowiedź."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#17",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "W tym samym badaniu jest obserwacja, która tłumaczy mechanizm. Autorzy zmierzyli błędność modelu, pytając go dziesięciokrotnie o każde z 57 zadań. Okazało się, że błędy arytmetyczne GPT (takie, które licealista zna i powinien wychwycić) pogarszały wyniki podobnie jak błędy merytoryczne."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#18",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Warto zestawić to z eksperymentem po drugiej stronie, z zastrzeżeniem, że to również praca przed recenzją. Przyjmuję ją mimo to, bo różni się od badania MIT tym, co w tym sporze rozstrzyga: randomizacją, dwoma latami pomiaru i osiemnastoma szkołami zamiast pięćdziesięciu czterech ochotników."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#19",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Dwuletnie badanie w Tennessee sprawdzało tutora Khanmigo, skonfigurowanego dokładnie w duchu „naprowadzaj, nie podawaj”. Efekt: 0,06–0,08 odchylenia standardowego rocznie. Tyle samo daje ta sama platforma bez AI według zewnętrznych szacunków, przy czym autorzy dwukrotnie zastrzegają, że ich projekt nie pozwala wyodrębnić wkładu samego tutora: grupa porównawcza też korzystała z narzędzi cyfrowych."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#20",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Przyczyna nie leży w modelu. Tutora kliknęło 96 procent uczniów, ale mediana pisała do niego w jednej trzeciej dni ćwiczeń i tylko w 17 procentach sytuacji, w których popełniła błąd."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#21",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Poziom pewności: średni. Praca nie przeszła recenzji, ale jej projekt i skala są mocniejsze niż wszystkiego, co w tym temacie recenzję przeszło. To ustalenie przekłada się zresztą na wdrożenia firmowe lepiej niż cokolwiek z badań o esejach."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#22",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Zespół ze Stanfordu przebadał siedem komercyjnych detektorów na 91 esejach TOEFL napisanych przez ludzi i opisał wynik w czasopiśmie Patterns, w dziale opinii. Średnio 61 procent esejów uznano za wygenerowane przez AI. Dla esejów amerykańskich ósmoklasistów odsetek fałszywych alarmów wyniósł 5 procent."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#23",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Mechanizm dawał się odwrócić w tej próbie: gdy te same eseje przepuszczono przez ChatGPT z poleceniem wzbogacenia języka, fałszywe alarmy spadły z 61 do 12 procent. Autorzy wiążą ten wynik z tym, że większość badanych detektorów opierała ocenę na przewidywalności tekstu, która może karać osoby używające mniej zróżnicowanego języka. Badanie nie dowodzi, że każdy detektor działa w ten sam sposób."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#24",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Uniwersytet Vanderbilt wyłączył detektor Turnitin, podając rachunek: przy deklarowanym przez producenta jednoprocentowym błędzie i 75 tysiącach prac, które uczelnia wysłała do Turnitin w 2022 roku, około 750 zostałoby oznaczonych niesłusznie."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#25",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Krąży liczba: 88 procent studentów używa AI. Pochodzi z sondażu HEPI z grudnia 2024 na 1041 brytyjskich studentach."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#26",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Pytanie brzmiało jednak, czy respondent kiedykolwiek użył generatywnej AI przy pracach ocenianych. Najczęstsze zastosowanie to wyjaśnianie pojęć (58 procent), dalej streszczanie artykułów i porządkowanie myśli. Wklejenie wygenerowanego tekstu wprost do oddawanej pracy zadeklarowało 18 procent."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#27",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "W przedmowie do raportu prof. Janice Kay pisze, że widzi w nim „niewiele dowodów” na nadużywanie AI do ściągania. Sam autor badania odnotowuje jednocześnie gwałtowny wzrost spraw dyscyplinarnych, więc nawet ten raport nie mówi jednym głosem, a cytuje się z niego jedną liczbę."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#28",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Pytanie o zdolności poznawcze kolejnych pokoleń wraca przy każdej dyskusji o AI. Odpowiedź jest prostsza, niż się wydaje, i wynika z dat."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#29",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Efekt Flynna, czyli wieloletni wzrost wyników testów inteligencji, załamał się w Norwegii u poborowych badanych w połowie lat dziewięćdziesiątych, czyli urodzonych w drugiej połowie lat siedemdziesiątych. Naukowcy postawili pytanie o jego koniec w publikacji z 2004 roku. W Danii spadek zmierzono między 1998 a 2004 rokiem, w Finlandii punkt zwrotny wypadł około 1997."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#30",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Trzy kraje, trzy różne daty, wszystkie o pokolenie wcześniejsze niż pierwszy duży model językowy. Każdy tekst wiążący spadek wyników testów z AI myli następstwo czasowe z przyczyną, i to w złą stronę."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#31",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Nie znaczy to, że pytanie jest zamknięte. Znaczy, że jeszcze go nie zmierzono. Badanie PISA z 2025 roku, obejmujące ponad 760 tysięcy uczniów z 91 krajów i gospodarek, ma być pierwszym pomiarem o tej skali z pytaniami o korzystanie z AI. OECD publikuje wyniki 8 września 2026, cztery dni po ukazaniu się tego tekstu."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#32",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Chiny wydały 12 maja 2025 wytyczne, które zakazują uczniom szkół podstawowych samodzielnego korzystania z generatorów treści o otwartym charakterze, wprost po to, by nie odrabiali nimi zadań domowych. To jeden z dwóch twardych zakazów w tym dokumencie; oddawanie treści wygenerowanych jako własnej opisano słabszą formułą „należy unikać”, a drugi wiążący zakaz obejmuje ściąganie na egzaminach."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#33",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Warto przy tym uważać na obiegowe streszczenia. Wytyczne nie zakazują nauczycielom sprawdzania prac z pomocą AI, wprost to dopuszczają. „Surowo zabrania się” im natomiast wprowadzania do modeli danych osobowych uczniów i pytań egzaminacyjnych, a osobno odradza się zastępowanie własnej oceny wynikiem wygenerowanym."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#34",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Korea Południowa przeprowadziła jedyny odwrót, który przeszedł przez parlament: 4 sierpnia 2025 Zgromadzenie Narodowe zawęziło ustawową definicję podręcznika do książek drukowanych i e-booków, wykluczając z niej podręczniki oparte na AI."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#35",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "To nie jest wspólna fala. Każdy z tych krajów wycofał się z czegoś innego i na innym poziomie mocy prawnej."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#36",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Rada Ministrów przyjęła 12 września 2024 uchwałą nr 98 Politykę Cyfrowej Transformacji Edukacji. W załączniku z planem wdrażania figuruje działanie 3.7: „Opracowanie zasad korzystania ze sztucznej inteligencji przez uczniów przy realizacji prac pisemnych”. Podmiot odpowiedzialny: Ministerstwo Edukacji Narodowej. Wartość początkowa wskaźnika: zero. Docelowa: jeden. Termin realizacji: 2026."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#37",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Sprawdziłem stronę Ministerstwa Edukacji, Monitor Polski i Dziennik Ustaw. Do 4 września 2026 nie znalazłem opublikowanego dokumentu, który wypełniałby to działanie. Termin biegnie do końca roku, więc to jeszcze nie jest opóźnienie, tylko stan na dziś. Poziom pewności: średni. Dokument mógł zostać wydany w trybie, którego nie przeszukałem."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#38",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Osobno ta sama uchwała przewiduje opracowanie regulacji prawnych dotyczących AI w edukacji z terminem 2030. W kierunkach polityki oświatowej na rok szkolny 2026/2027, ustalonych w maju 2026, sztuczna inteligencja pojawia się wyłącznie jako podpunkt priorytetu o higienie cyfrowej i aktywności off-line. Osobnego priorytetu jej poświęconego nie ma, choć termin działania 3.7 upływa właśnie w tym roku."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#39",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Skalę zjawiska w Polsce mierzył za to NASK. W badaniu „Nastolatki”, zrealizowanym jesienią 2024, rodzice najczęściej wskazywali naukę (45 procent), a odrabianie prac domowych jako drugie w kolejności (38 procent)."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#40",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Do tego dochodzi kontekst, o którym łatwo zapomnieć: prace domowe w szkołach podstawowych zostały ograniczone rozporządzeniem z 2024 roku, z powodów niemających z AI nic wspólnego."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#41",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Danymi da się obronić jedną rzecz: szkodzi konkretny sposób użycia, nie samo narzędzie. Model podający gotowe rozwiązanie obniża późniejsze wyniki, model naprowadzający tej straty nie powoduje. Żaden nie podniósł wyników w jedynym badaniu, które to zmierzyło."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#42",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Z tego wynika, że rozmowa o zakazach mija się z problemem. Zakazać można narzędzia, a rozstrzyga sposób, w jaki uczeń go używa, i to, ile wysiłku po jego stronie zostaje. Tego nie widać w żadnym regulaminie ani w żadnym detektorze, widać dopiero wtedy, gdy uczeń ma coś zrobić bez wsparcia."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#43",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Detektory tej roli nie wypełnią. Uczelnia z zasobami Vanderbilta policzyła koszt fałszywych oskarżeń i wyłączyła narzędzie; OpenAI wycofało własny klasyfikator, który poprawnie rozpoznawał 26 procent tekstów maszynowych."
},
{
"id": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania#44",
"doc": "blog/ai-a-prace-domowe-co-mowia-badania",
"title": "AI a prace domowe: sprawdziłem badania, na których stoi ta debata",
"text": "Zostaje rzecz najmniej efektowna i jedyna, która w tym temacie działa: sprawdzanie liczb u źródła przed ich powtórzeniem. Zrobiłem to samo przy danych o studiach z AI i wynik też okazał się inny od obiegowego."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#0",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Przez większość 2025 i pierwszą połowę 2026 roku data 2 sierpnia 2026 funkcjonowała jako główny termin, do którego firmy miały przygotować się na obowiązki wynikające z AI Act dla systemów wysokiego ryzyka. Ta data przestała być aktualna."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#1",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Nowelizacja znana jako Digital Omnibus została przyjęta przez Parlament Europejski 16 czerwca 2026, według zapisu głosowania w Legislative Train Schedule Parlamentu Europejskiego stosunkiem 423 głosów za, 57 przeciw i 174 wstrzymujących się, a następnie przez Radę Unii Europejskiej 29 czerwca 2026. Porozumienie trilogowe zawarto 7 maja 2026."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#2",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "> Współprawodawcy „ustalili sztywne terminy odroczonego stosowania przepisów o AI wysokiego ryzyka: 2 grudnia 2027 dla samodzielnych systemów AI wysokiego ryzyka oraz 2 sierpnia 2028 dla systemów AI wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty”.\n>\n> Źródło: Parlament Europejski, Legislative Train Schedule, *Digital Omnibus on AI*"
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#3",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Osobno przesunięto jeszcze jeden obowiązek, który w komentarzach ginie: oznaczanie treści generowanych przez AI. Dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 nowy termin to 2 grudnia 2026, czyli bliżej niż pozostałe przesunięte terminy."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#4",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Trzy daty z tabeli już obowiązują (luty 2025, sierpień 2025, sierpień 2026), najbliższy nadchodzący termin to 2 grudnia 2026, a cały ciężar przesunięć nowelizacji spadł na obowiązki wysokiego ryzyka, przełożone na grudzień 2027 i sierpień 2028."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#5",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Przesunięcie nie obejmuje zakazanych praktyk, a z obowiązków przejrzystości dotyczy tylko maszynowego oznaczania treści w systemach sprzed 2 sierpnia 2026. Zakazy z art. 5 obowiązują, zgodnie z pierwotnym terminem, od lutego 2025 roku, a nowelizacja dołożyła do nich dwa kolejne (art. 5 ust. 1 lit. ba i bb), stosowane od 2 grudnia 2026. Obowiązki przejrzystości z art. 50 stosują się od 2 sierpnia 2026. Dotyczą każdego, kto wystawia klientom bota: użytkownik musi wiedzieć, że rozmawia z systemem AI."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#6",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Jedno uściślenie do wiersza z 2 grudnia 2026: okres przejściowy obejmuje wyłącznie obowiązek maszynowego oznaczania treści dla systemów, które trafiły na rynek przed 2 sierpnia 2026. Pozostałe obowiązki z art. 50 obejmują te systemy już od sierpnia, bez taryfy ulgowej."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#7",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Od 24 lipca 2026 harmonogram unijny ma polskie dopełnienie: prezydent podpisał ustawę o systemach sztucznej inteligencji, która powołuje krajowy organ nadzoru (KRiBSI) z prawem kontroli firm i nakładania kar według progów AI Act, do 35 mln euro lub 7% obrotu za zakazane praktyki. Przewodniczącą Komisji, Pamelę Krzypkowską, Sejm powołał 18 września 2026, a Senat wyraził zgodę 24 września. Przepisy o kontrolach, postępowaniach i karach zaczną obowiązywać 28 października 2026, a pierwsze posiedzenie Komisji przewodnicząca ma zwołać do 11 listopada 2026. Co to jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę, rozpisałem w osobnej odpowiedzi, a co dokładnie zmienia ustawa i jak działa piaskownica regulacyjna dla MŚP, w tekście ustawa o sztucznej inteligencji 2026."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#8",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Dla większości wdrożeń biznesowych (asystent na firmowych dokumentach, bot obsługi klienta, automatyzacja przetwarzania dokumentów) zmiana nie ma znaczenia praktycznego, bo te zastosowania i tak nie są systemami wysokiego ryzyka."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#9",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Zmiana ma znaczenie dla firm wdrażających AI w obszarach z załączników do rozporządzenia: rekrutacja i ocena kandydatów, ocena zdolności kredytowej, edukacja i ocena uczniów, infrastruktura krytyczna, ściganie przestępstw. Te projekty zyskały realnie kilkanaście miesięcy."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#10",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Przesunięcie dotyczy wyłącznie terminu spełnienia rozbudowanych obowiązków; obowiązek ustalenia, gdzie się jest, zostaje bez zmian."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#11",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Dla każdego systemu AI, którego firma używa lub który wdraża, zgodność z rozporządzeniem wymaga w praktyce ustalenia kategorii ryzyka i zapisania tej oceny. Literalny wymóg udokumentowania z art. 6 ust. 4 obciąża dostawcę systemu z obszarów załącznika III; podmiot stosujący ustala kategorię po to, żeby wiedzieć, czy stosują się do niego obowiązki z art. 26. To standardowy element audytu gotowości AI. To zwykle godzina pracy na system. Klasyfikacji nie da się nadrobić wstecznie: nie można w 2027 roku udokumentować oceny, której nikt nie przeprowadził w 2026."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#12",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Ten obowiązek działa od lutego 2025 roku, ale sam Digital Omnibus zmienił jego treść, co komentarze zwykle pomijają. Pierwotnie przepis kazał podejmować środki, żeby „w możliwie największym stopniu” zapewnić odpowiedni poziom kompetencji AI. Po nowelizacji dostawcy i podmioty stosujące mają podjąć środki wspierające rozwój tych kompetencji, przy czym przepis nie wymaga gwarantowania konkretnego poziomu u konkretnej osoby."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#13",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Nowelizacja usuwa więc odniesienie do zapewniania poziomu i przesądza spór o charakter tego obowiązku na rzecz starannego działania. W praktyce nadal trzeba coś zrobić i umieć to wykazać, ale nie trzeba dowodzić, że każdy pracownik osiągnął zdefiniowany poziom. Przepis po staremu nie narzuca formy ani certyfikatu."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#14",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "Lista wszystkich narzędzi AI używanych w firmie, z informacją, kto ich używa, do czego i jakie dane do nich trafiają. Większość firm nie ma takiego rejestru i nie wie, ilu narzędzi AI faktycznie używają jej pracownicy. To punkt wyjścia do wszystkiego pozostałego, również do panowania nad kosztami."
},
{
"id": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy#15",
"doc": "blog/ai-act-digital-omnibus-nowe-terminy",
"title": "AI Act: nowe terminy po Digital Omnibus",
"text": "To jest omówienie stanu prawnego z perspektywy praktyki wdrożeniowej, a nie porada prawna. Przy zastosowaniach mieszczących się w kategoriach wysokiego ryzyka klasyfikację warto potwierdzić z prawnikiem specjalizującym się w tej regulacji. Za klasyfikację własnego zastosowania odpowiada podmiot stosujący i deklaracja dostawcy go z niej nie zwalnia; każda ze stron odpowiada za swoje obowiązki, a firma, która zmienia przeznaczenie systemu tak, że staje się on systemem wysokiego ryzyka, wchodzi w rolę jego dostawcy (art. 25 ust. 1 lit. c AI Act)."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#0",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Po wpisaniu nazwy firmy sprawdź AI Overviews, czyli Przegląd od AI: jego opis, podane źródła i drogę do oficjalnej strony. Błędny numer telefonu lub stary cennik mogą wprowadzić klienta w błąd również wtedy, gdy właściwa domena jest widoczna w wynikach."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#1",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Przykład, zmyślony, ale typowy: klient zna firmę i szuka kontaktu, a w przeglądzie AI czyta opis pakietu wycofanego z oferty, więc o ten pakiet pyta sprzedawcę. Informacje, z którymi klient przychodzi na stronę, trzeba więc kontrolować tak jak samą stronę. Badanie Ahrefs z 2 października 2026 daje powód, żeby zacząć teraz."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#2",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Ahrefs opublikował 2 października 2026 analizę 232,8 mln odczytów wyników Google na komputerach w USA, z okresu lipiec–wrzesień. Jednostką pomiaru był odczyt strony wyników. Odsetki poniżej to udział takich odczytów, a nie użytkowników ani ruchu; Ahrefs nie podaje, ile unikalnych fraz objął pomiar z 29 września ani czy wynik ważono liczbą wyszukiwań."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#3",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Tych odsetków nie da się przenieść na polskie firmy, bo pomiar objął tylko komputery w USA. Są za to powodem, żeby sprawdzić własne wyniki. Poniżej proponuję sposób takiej kontroli; nie przedstawiam go jako wykonanego badania polskiego rynku."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#4",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Zacznij od wpisania nazwy swojej firmy w Google. Jeśli zobaczysz przegląd AI, zachowaj odpowiedź i porównaj jej opis z aktualną ofertą. Otwórz cytowane źródła. Ten pierwszy odczyt wykonasz bez płatnych narzędzi."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#5",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Drugi krok to zadania, z którymi przychodzi klient. Osoba szukająca logowania potrzebuje czegoś innego niż osoba porównująca oferty. Proponuję poniższy zestaw zapytań. Pomiń warianty, które nie dotyczą firmy, i dodaj te, które powracają w pytaniach klientów."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#6",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Przy niejednoznacznej nazwie dodaj osobno wariant z miastem lub branżą. Zachowaj także wynik bez dopisku: pokazuje, co zobaczy osoba, która nie zna jeszcze tych szczegółów. Nie zmieniaj zapytania po drodze tylko dlatego, że odpowiedź jest niekorzystna."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#7",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Jeden wiersz arkusza powinien opisywać jedno wykonanie zapytania. Pobierz szablon audytu CSV oraz instrukcję jego wypełnienia. Zapisz datę i godzinę, kraj, język, lokalizację pokazywaną przez Google, urządzenie oraz stan zalogowania. Następnie zachowaj tekst przeglądu, zrzut ekranu i pełne adresy źródeł. Rozwiń odpowiedź i listę linków, zanim uznasz, że własna witryna nie została przywołana."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#8",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "W arkuszu rozdziel to, co zwykle zlewa się w jedno: zapisz w trzech kolumnach, czy przegląd AI się pojawił, czy linkuje do oficjalnej witryny i czy witryna jest w zwykłych wynikach organicznych, niezależnie od ich miejsca względem przeglądu. Przegląd może wspominać markę bez linku; link może być obecny przy nieaktualnym opisie. Jedna rubryka „firma widoczna: tak/nie” zgubi tę różnicę."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#9",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Brak przeglądu po obejrzeniu wyników również jest wynikiem audytu. Zapisz wtedy „nie” w kolumnie `ai_overview`, a „nie_dotyczy” w kolumnach `oficjalny_link_w_aio` i `ocena_faktow`. Problem z załadowaniem strony zapisz jako „brak_odczytu” w kolumnie `status_obserwacji`, żeby nie pomylić niedostępnego wyniku z potwierdzonym brakiem odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#10",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Każdy fakt o kontakcie, cenie i ofercie porównaj z dokumentem odniesienia: stroną kontaktową, cennikiem lub opisem produktu. Obok błędu wklej adres tego dokumentu i datę sprawdzenia. Zdanie zgodne z dokumentem oznacz „zgodne”, sprzeczne z nim „blad”. Gdy dokumentu nie ma albo nie rozstrzyga sprawy, zostaje „niejednoznaczne”; brak dowodu nie czyni zdania fałszywym."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#11",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Do powtórzeń używaj tego samego zestawu zapytań i zapisuj warunki. Przy błędach, które nie są pilne, zanim cokolwiek poprawisz, wykonaj dwa lub trzy odczyty każdego zapytania w tych samych warunkach, najlepiej w różne dni: odpowiedź AI bywa inna przy kolejnym wyszukiwaniu, a bez takiej linii bazowej nie odróżnisz poprawy od zwykłej zmienności. Błędny numer telefonu, adres, link do logowania albo nieaktualną cenę poprawiaj od razu; punktem odniesienia jest wtedy pierwszy pełny odczyt ze zrzutem ekranu. Wracałbym do pomiaru po tygodniu i po każdej poprawce na stronie. Ten odstęp jest roboczą propozycją, bez obietnicy, że Google zdąży w nim zmienić odpowiedź. Osobno sprawdź wyniki na telefonie i na komputerze, jeśli oba urządzenia są ważne dla klientów. Taki audyt opisuje zaobserwowane odpowiedzi; nie ustala, jaki odsetek wszystkich klientów je zobaczył."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#12",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Błędny adres logowania wymaga innej reakcji niż niezręczne streszczenie historii firmy. Kolejność prac ustaliłbym według tego, do jakiej decyzji może doprowadzić odpowiedź."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#13",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "- Najpierw kontakt i logowanie: błędne numery telefonów, adresy i odnośniki. Przypisz poprawkę osobie odpowiedzialnej za obsługę lub bezpieczeństwo. Sam problem numerów opisuję w teście infolinii polskich marek.\n- Potem cena i zakres usługi: ustal, czy nieaktualna informacja jest nadal na własnej stronie, w starym PDF-ie albo na profilu firmy. Usuń sprzeczność u źródła; do archiwalnej oferty dodaj czytelne oznaczenie i odnośnik do aktualnej.\n- Na końcu opis i opinie: rozdziel pomyłkę faktyczną, starą informację i ocenę autora. Krytyczna opinia to nie błąd faktyczny, nawet jeśli firma się z nią nie zgadza; do sprostowania idą tylko fakty."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#14",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Jeżeli nieprawdziwa informacja pochodzi z cudzej publikacji, przygotuj sprostowanie z konkretnym zdaniem i dokumentem potwierdzającym stan faktyczny. Jeżeli źródło jest poprawne, lecz przegląd je przekręca, zachowaj oba teksty. Google udostępnia pod odpowiedzią AI formularz zgłoszenia problemu; dołącz do niego opis rozbieżności. Gdy błąd szkodzi firmie, a zgłoszenie nie pomaga, zostaje droga prawna, którą opisuję w odpowiedzi na pytanie, czy za fałszywą odpowiedź AI o firmie można pozwać Google."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#15",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Na własnej stronie sprawdź też zgodność danych strukturalnych z widoczną treścią. Google wymienia ją w zaleceniach dla funkcji AI i nie wymaga specjalnego schematu danych służącego wyłącznie AI Overviews. Poprawność strony nie gwarantuje jednak jej zacytowania. Kontrolę treści przed publikacją opisuję szerzej w tekście o wytycznych Google dla treści AI, z moją checklistą."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#16",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "W Search Console można wykluczyć treści i linki własnej witryny z funkcji generatywnych wyszukiwarki Google: Przeglądu od AI, Trybu AI i funkcji generatywnych w Discover. Dokumentacja zaznacza jednak, że materiały z innych stron pozostają dostępne. Czyli po wykluczeniu własnej domeny odpowiedzi o firmie zbudowane na cudzych publikacjach zostaną."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#17",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Dlatego przed zmianą ustawienia sprawdziłbym, co faktycznie jest źródłem błędu. Gdy AI pomija własną stronę i cytuje nieaktualny katalog, wyłączenie własnej domeny nie naprawi wpisu w katalogu. Skutki takiej decyzji omawiam osobno w tekście o tym, czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#18",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Pierwszym kryterium jest zniknięcie konkretnej nieprawdziwej informacji w powtórzeniach audytu. Drugim jest dostępność poprawnej drogi do kontaktu, logowania lub oferty. Zapisuj również nawroty błędu. Jedna poprawna odpowiedź po aktualizacji strony jeszcze nie dowodzi trwałej zmiany. Samo następstwo czasowe nie pozwala też przypisać poprawy naszej korekcie: w międzyczasie mogły zmienić się model, inne źródła lub dobór wyników."
},
{
"id": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google#19",
"doc": "blog/ai-overviews-nazwa-firmy-google",
"title": "AI Overviews po wpisaniu nazwy firmy: co sprawdzić",
"text": "Uzupełnieniem jest raport funkcji generatywnych w Search Console: pokazuje wyświetlenia linków do witryny według stron, krajów, dat i urządzeń. Nie pokazuje treści odpowiedzi ani jej prawdziwości, a przy zbyt małej liczbie wyświetleń może być niedostępny. Nie ma też podziału na zapytania, więc nie wydzieli fraz z nazwą firmy."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#0",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Wyłącz JavaScript w przeglądarce i wejdź na własną stronę. Jeżeli treść zniknęła, masz sygnał alarmowy: być może dokłada ją skrypt, którego bot asystenta nigdy nie uruchomi. Czy alarm jest prawdziwy, rozstrzyga dopiero zajrzenie w kod, i o tym jest ten tekst."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#1",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Na forum r/TechSEO pod koniec lipca 2026 opisano przypadek, który tę mechanikę pokazuje na liczbach, i przy okazji pokazuje, jak łatwo się w tym pomiarze pomylić. Aplikacja SaaS w Reakcie z prerenderowaną skorupą: nagłówek i śródtytuły były w dokumencie, reszta dokładana skryptem."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#2",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Zacznę od liczby, której nikt w wątku nie podważył, bo to ona rozstrzyga. Strona cennika: 194 słowa w surowym HTML wobec 511 po wyrenderowaniu i zero kwot. Ceny dorenderowywał skrypt. Asystent zapytany o cennik nie ma czego przeczytać."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#3",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Z pomiarem strony głównej było ciekawiej i warto rozdzielić dwa stany. Tytuł wątku podaje 228 znaków czytelnej treści na 19 tysięcy bajtów. To rzetelny obraz strony sprzed naprawy, gdy dokument z serwera niósł tylko zamrożony wskaźnik ładowania, a wszystko inne dorysowywał skrypt. Po dodaniu bloku prerenderu padł w komentarzu drugi pomiar, 300 słów wobec 1033, i dopiero ta liczba okazała się błędem: skaner czytał pusty kontener Reacta zamiast sąsiadującego bloku prerenderu. Po sprostowaniu wyszło bliżej 617 słów według właściciela i 519 wobec 1032 według komentującego, który powtórzył skan. Stronę naprawioną dzieli więc od pełnej treści różnica dwukrotna; tę sprzed naprawy dzieliła przepaść."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#4",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "To nie jest egzotyczny przypadek. Tak działa każda aplikacja renderowana wyłącznie po stronie klienta, a więc spora część stron zbudowanych w ostatniej dekadzie na React, Vue czy Angularze bez warstwy serwerowej. Skalę na polskim rynku zmierzyłem na 60 spółkach z WIG20 i mWIG40: bot dostaje tam medianowo 98 proc. treści, ale 14 stron na 60 traci ponad jedną piątą, a dwie ponad połowę."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#5",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Googlebot nauczył się wykonywać JavaScript, bo Google utrzymuje w tym celu osobną infrastrukturę renderującą, kosztowną i wolną, ale istniejącą. Crawlery asystentów AI poszły inną drogą: pobierają dokument i idą dalej."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#6",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Z dokumentacji OpenAI i Anthropic nie wynika, żeby GPTBot, OAI-SearchBot, ClaudeBot, Claude-User czy Claude-SearchBot renderowały strony; obserwacje praktyków z logów serwerowych (w tym wątki z r/TechSEO z 27–28 lipca 2026) pokazują zgodnie żądania o sam HTML, bez pobierania i wykonywania skryptów. Ma to zresztą sens ekonomiczny: renderowanie milionów stron dziennie kosztuje wielokrotnie więcej niż ich pobranie, a boty odpowiadające na żywe pytania użytkowników nie mają na to czasu. Odpowiedź powstaje w sekundy."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#7",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Konsekwencja jest binarna. Treść jest w dokumencie HTML albo nie istnieje. Nie ma „częściowo widoczna”, nie ma „bot się domyśli”."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#8",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Zgrubny sygnał daje wyłączenie JavaScriptu w przeglądarce. Zniknięcie treści ma jednak dwa możliwe powody: skrypt ją wstawiał (wtedy bot jej nie dostaje) albo tylko odsłaniał to, co i tak stoi w kodzie, a kod bot czyta w całości, razem z zakładkami i zwiniętymi sekcjami. W moim pomiarze spółek giełdowych strona Modivo pokazywała bez skryptów 5 proc. treści, a w kodzie miała komplet; test ekranowy wydałby na nią fałszywy wyrok. Rozstrzyga dopiero zajrzenie w dokument."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#9",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Test w terminalu wymaga jednej ostrożności, o której warto wiedzieć, zanim się go użyje. Samo `curl … | wc -w` policzy wszystko: znaczniki, atrybuty, wstawiony arkusz stylów i skrypty. Na tej stronie zawyża trzy-, czterokrotnie, doliczając kilka tysięcy „słów” ponad realną treść. (Dokładne wartości zmieniają się przy każdej redakcji strony, dlatego podaję rząd wielkości, a nie liczbę do przepisania.) Żeby zmierzyć treść, trzeba najpierw odsiać skrypty i znaczniki:"
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#10",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Wynik porównaj z liczbą słów widocznych na ekranie. Jeżeli surowy dokument ma ich wyraźnie mniej (jak w przypadku z r/TechSEO, gdzie na stronie cennika brakowało wszystkich kwot), asystenci odpowiadają o Twojej firmie z okrojonej wersji strony albo wcale."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#11",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Drugi test celuje w to, co boli najbardziej: stronę z liczbami. Cennik, parametry, terminy. Tu jednak uwaga, na której sam się potknąłem: polski skład wstawia między liczbę a jednostkę twardą spację, więc `grep '300 zł'` ze zwykłą spacją nie znajdzie kwoty stojącej w treści. Na moim cenniku w widocznym tekście, po odsianiu znaczników i skryptów, ten wzorzec daje zero trafień, a wszystkie, które łapie na surowym dokumencie, pochodzą z metaopisów i danych strukturalnych, nie z tabeli cen. Wzorzec dopuszczający twardą spację znajduje w treści dziesięć wystąpień: pięć kwot, każdą w tabeli i w odpowiedzi FAQ. Dlatego wzorzec musi dopuszczać oba znaki:"
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#12",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Jeśli lista wróci pusta, a na ekranie kwoty są, wstawia je skrypt i bot ich nie zobaczy."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#13",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Ten serwis przechodzi oba testy: jest generowany statycznie, więc cała treść (z pięcioma kwotami cennika, które powyższa komenda znajduje w tabeli i w odpowiedziach) stoi w wysyłanym HTML, a strona działa także z całkowicie wyłączonym JavaScriptem. Wersja dla bota i wersja dla człowieka to ten sam dokument; skrypty, które framework dokłada, niczego do treści nie dopisują. To nie była decyzja estetyczna, tylko dokładnie ten rachunek."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#14",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Najtaniej: uzupełnić HTML tam, gdzie boli najbardziej. Jeżeli cała aplikacja jest kliencka, czasem wystarczy, żeby kilka stron krytycznych (oferta, cennik, kontakt) istniało jako strony statyczne z pełną treścią."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#15",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Docelowo: przenieść renderowanie na serwer (SSR) albo do builda (SSG). Frameworki, w których strony klienckie powstają, umieją to od lat; różnica nie wymaga zmiany technologii, tylko zmiany miejsca, w którym powstaje dokument."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#16",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Równolegle warto wiedzieć, dokąd zmierza konwencja, i rozróżnić dwie drogi, które łatwo pomylić. Cloudflare ogłosił w lutym 2026 „Markdown for Agents”: konwersję po stronie serwera, uruchamianą nagłówkiem `Accept: text/markdown` na tym samym adresie. Agent prosi o markdown, sieć zamienia HTML w locie. W sierpniu 2026 wpisał ten mechanizm w szerszą wizję agentowego internetu. Prostszy wariant tej samej idei to bliźniak pod adresem z końcówką `.md`, publikowany jako zwykły plik statyczny. Ten serwis realizuje wariant prostszy: każda strona treściowa ma bliźniaka, ten tekst też. Negocjacji nagłówkiem nie obsługujemy, bo wymagałaby funkcji działającej przy każdym żądaniu."
},
{
"id": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu#17",
"doc": "blog/boty-ai-nie-wykonuja-javascriptu",
"title": "Boty AI nie wykonują JavaScriptu. Co widzą zamiast strony",
"text": "Na koniec proporcja, żeby nie przestrzelić w drugą stronę: to nie jest wezwanie do „optymalizacji pod boty”. To wezwanie do oddawania treści w dokumencie. Wszystko, co pisałem o wyborze źródeł przez modele, dzieje się dopiero wtedy, gdy bot ma co czytać, a pełną diagnozę widoczności własnej strony przeprowadzisz według tej listy."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#0",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "W rozmowach o widoczności w AI „bycie cytowanym” traktuje się zwykle jak jedną dyscyplinę. Dane mówią co innego: to kilka osobnych konkurencji z różnymi zasadami."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#1",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Najlepszy dostępny pomiar dla Claude opublikował w czerwcu 2026 OtterlyAI: 379 321 cytowań z odpowiedzi Claude na zapytania o oprogramowanie i technologie, w 16 406 domenach, zebranych przez pełny miesiąc. Zastrzeżenie metodyczne od razu: to próba z jednej kategorii tematycznej, z narzędzia firmy, która sprzedaje monitoring widoczności. Liczby są w źródle policzalne i spójne, ale ich zasięg to zapytania o software, nie cały internet."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#2",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "64% cytowań prowadzi do stron firmowych i produktowych, czyli do domen, na których firmy same opisują, co robią. Media to 14,9%, blogi 5,4%."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#3",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Serwisy społecznościowe to 0,9%, a Reddit nie wystąpił ani razu na 379 tysięcy cytowań. Dla porównania: według opublikowanej 26 czerwca 2026 analizy Semrush (126 mln amerykańskich promptów ze stycznia–kwietnia 2026, cztery platformy) ChatGPT cytuje średnio 15 źródeł na odpowiedź i opiera się mocno na Reddicie i Wikipedii. Ta sama treść, która pracuje na widoczność w ChatGPT przez obecność w dyskusjach, w Claude nie robi nic."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#4",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Zamkniętego klubu źródeł w tych danych nie widać: dziesięć najczęściej cytowanych domen to łącznie 9,5% cytowań, a 32,9% domen pojawia się tylko raz. W wyszukiwarce klasycznej pierwsza strona wyników jest wąskim gardłem; tu ogon jest długi i otwarty."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#5",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Pokrycie z ChatGPT wynosi 13% domen (na poziomie konkretnych adresów: 4,2%). Widoczność mierzona w jednym silniku nie przenosi się na drugi, więc wnioski o „widoczności w AI” wyciągane z pomiaru jednej platformy opisują tylko tę platformę."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#6",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Ten rozkład tłumaczą dwa fakty z oficjalnej dokumentacji Anthropic i jedno ustalenie o średniej pewności."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#7",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Anthropic prowadzi trzy osobne boty: ClaudeBot zbiera dane treningowe, Claude-User pobiera strony na żywo, gdy użytkownik zada pytanie, Claude-SearchBot buduje indeks pod jakość wyników. Dokumentacja pisze wprost, że blokada dwóch ostatnich odcina pobieranie i indeksowanie treści, co, jak zastrzega, może obniżyć widoczność strony w wyszukiwaniu. Kto blokuje „boty AI” hurtem, wyłącza się z tego kanału."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#8",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Od wersji narzędzia wyszukiwania z 9 lutego 2026 Claude potrafi programistycznie filtrować wyniki, zanim je przeczyta: pisze i uruchamia kod, który odrzuca nieistotne strony przed włożeniem czegokolwiek do kontekstu. Zastrzeżenie: to opis narzędzia w API dla deweloperów, a Anthropic nie deklaruje, czy ten sam mechanizm stoi za wyszukiwaniem w aplikacji Claude, na której mierzył OtterlyAI. Dokumentacja opisuje sam mechanizm i cel: mniejsze zużycie tokenów przy zapytaniach z dużą liczbą wyników; o tym, jaka treść ten filtr przechodzi, nie mówi nic. Mój wniosek z praktyki jest taki, że wygrywa treść z odpowiedzią blisko nagłówka i z konkretnymi liczbami, a przegrywa ta, w której sedno mieszka w piątym akapicie. To zresztą ten sam wniosek, który wyprowadzam z mechaniki wybierania źródeł przez modele."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#9",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Zaplecze wyszukiwania Claude to indeks Brave Search. To ustalenie o średniej pewności, wyprowadzone z listy podwykonawców Anthropic i zbieżności wyników; w dokumentacji takiej deklaracji nie ma. Praktycznie oznacza tyle, że obecność w indeksie Brave jest warunkiem wstępnym całej reszty."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#10",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Najciekawsza część tej układanki siedzi w plikach robots.txt dużych wydawców. Według odczytów z sierpnia 2026 boty Anthropic w całości blokują między innymi New York Times, Amazon i Guardian; zestawienie US Tech Automations ze snapshotu robots.txt z 13 czerwca 2026 wykazało, że spośród 107 badanych dużych serwisów 39, czyli 36,4%, blokuje co najmniej jednego crawlera Anthropic."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#11",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Na polskim rynku ta granica praktycznie nie istnieje: w moim pomiarze 60 spółek z WIG20 i mWIG40 żaden z 56 pobranych plików robots.txt nie blokował botów odpowiadających, w tym Claude-SearchBota i Claude-User. Amerykański spór wydawców z Anthropic polskich firm na razie nie dotyczy. Dla indeksu liczy się jednak węższa liczba, bo wydawcy odróżniają trening od wyszukiwania. W tym samym snapshocie ClaudeBota, który zbiera dane treningowe, blokuje 38 serwisów, a Claude-SearchBota, który buduje indeks wyszukiwania, 19, czyli 17,8%. To po tych dziewiętnastu zostaje pusta przestrzeń w indeksie, z którego Claude buduje odpowiedzi. Pełny rozkład blokad wygląda inaczej, niż podpowiada intuicja: trening blokuje 38 serwisów (ClaudeBot) i 32 (starsza nazwa anthropic-ai), a pobieranie na żywo 26 (Claude-Web) i 19 (Claude-User). US Tech Automations czyta tę różnicę tak, że wydawcy bardziej pilnują pobierania na żywo niż indeksowania: crawler wyszukiwarki może przynieść ruch, agent przeglądający oddaje treść wprost do odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt#12",
"doc": "blog/claude-cytuje-inaczej-niz-chatgpt",
"title": "Claude cytuje inaczej niż ChatGPT: dane z 379 tys. cytowań",
"text": "Ten serwis jest po otwartej stronie tej granicy z premedytacją: robots.txt przepuszcza wszystkie boty, cała treść stoi w wysyłanym HTML (żadnego fragmentu nie dorenderowuje JavaScript), a teksty oparte na cudzych badaniach otwiera teza z liczbą i datą źródła. Claude nie jest przy tym ważniejszy od Google; po prostu zasada „kto czyta, ten może zacytować” działa u każdego dostawcy tak samo, więc ten sam koszt poniesiony raz pracuje we wszystkich kanałach."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#0",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Anthropic wydał 1 września 2026 Claude Fable 5.1 i Mythos 5.1, niecałe trzy miesiące po premierze Fable 5 z 9 czerwca. Dla firmy, która płaci za API, najważniejsze zdanie z tego ogłoszenia dotyczy cennika: stawki bazowe się nie zmieniły. Wejście kosztuje 10 USD za milion tokenów, wyjście 50 USD, dokładnie jak w Fable 5. Drgnęła jedna pozycja: odczyt z cache, z 1,00 USD do 0,25 USD za milion tokenów, czyli −75%. Z tej obniżki i z deklarowanego mniejszego zużycia tokenów Anthropic wyprowadza oszczędności ok. 25% przy typowych obciążeniach i do ok. 45% przy agentowych. Kto wysyła pojedyncze zapytania bez cache, zapłaci za token tyle samo co przed premierą."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#1",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Zastrzeżenie na początek, bo piszę dzień po ogłoszeniu: wszystkie liczby o jakości modelu w tym tekście pochodzą od Anthropic. Niezależnych replikacji jeszcze nie ma, sam też nie zdążyłem 5.1 przetestować. Ten tekst rozbiera ogłoszenie i cennik; testy przyjdą później. (Nawet dzień premiery wymaga przypisu: ogłoszenie Anthropic nosi tylko datę „September 2026”, a 1 września potwierdza relacja VentureBeat z tego dnia.)"
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#2",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Cennik Anthropic, stan z 2 września 2026, dopisuje do liczb z leadu kilka pozycji. Nowa stawka odczytu z cache to 2,5% ceny wejścia zamiast dotychczasowych 10%. Zapis do cache kosztuje tyle co wcześniej: 12,50 USD za milion przy cache pięciominutowym i 20 USD przy godzinnym. Batch API wycenia Fable 5.1 na 5 USD za wejście i 25 USD za wyjście. W API model działa pod identyfikatorem claude-fable-5-1; według dokumentacji modeli Anthropic z tego samego dnia okno kontekstu to bez zmian milion tokenów, a limit wyjścia 128 tys. tokenów."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#3",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Mechanika oszczędności jest prosta. Agent wykonujący zadanie w pętli przy każdym kroku odsyła do modelu niemal ten sam, długi kontekst: te same instrukcje i całą dotychczasową historię rozmowy z przeczytanymi po drodze plikami. Przy dobrze ustawionym cache ogromna większość tych tokenów to właśnie odczyty z cache, więc gdy ta pozycja tanieje czterokrotnie, rachunek agenta spada, choć stawki bazowe stoją w miejscu."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#4",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Stąd moja rada, zanim ktokolwiek uwierzy w 25–45%: policz własny rozkład, i to w kwotach, nie w liczbie tokenów. Token wyjścia jest 200 razy droższy od tokenu odczytu z cache (50 USD wobec 0,25 USD za milion), więc nawet tam, gdzie odczyty cache dominują liczbowo, w kwocie rachunku ważą znacznie mniej. W rozliczeniu API widać osobno pozycje za wejście, wyjście, zapis do cache i odczyty z cache. Oszczędność z tej obniżki to 75% pomnożone przez udział odczytów cache w kwocie: przy połowie kwoty rozliczenia z całości zejdzie 37,5%, a pełne −75% dopiero wtedy, gdy odczyty robią niemal cały rachunek. Jeśli to kilka procent kwoty (jak w czacie, który zadaje jedno pytanie i dostaje jedną odpowiedź), po stronie cennika nie zmienia się dla Ciebie nic. Zostaje deklarowane mniejsze zużycie tokenów, o ile potwierdzi się w praktyce."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#5",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Dwa skoki wybijają się ponad resztę. Terminal-Bench-Science urósł z 24,7% do 52,6%, czyli ponad dwukrotnie; AutomationBench z 17,1% do 31,4%. Oba startowały z niskiej bazy, więc o duży względny przyrost było tu łatwiej niż w nasyconych testach, i oba celują dokładnie w to, na czym Anthropic buduje narrację o agentach wykonujących pracę bez nadzoru. Tuż za nimi idzie Terminal-Bench 4.0: z 42,0% do 55,8%, czyli o 13,8 punktu procentowego, niemal tyle samo co 14,3 punktu w AutomationBench, tylko od wyższej podstawy."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#6",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Osobno stoi GDPval-AA v2, liczony w punktach Elo, nie w procentach. Wzrost o 130 punktów, z 1723 na 1853, to również jeden z większych deklarowanych skoków tej premiery (w standardowej interpretacji skali Elo odpowiadałby blisko 68% preferencji w porównaniach parami; to moje przybliżenie, ogłoszenie takiej skali nie deklaruje)."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#7",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Druga oś tej premiery to fałszywe blokady. I tu ważny niuans: to zmiana w zabezpieczeniach, nie w samym modelu. Anthropic wymienił przy premierze filtry i deklaruje, że nowe zabezpieczenia biologiczne, obejmujące zarówno Fable 5.1, jak i Fable 5, odzywają się o 85% rzadziej przy nieszkodliwych, prostych pytaniach biologicznych i medycznych, względem filtrów z czerwcowej premiery Fable 5. Użytkownicy Claude Code mają z kolei widzieć średnio ok. 60% mniej interwencji zabezpieczeń cybernetycznych na sesję, także względem poprzednich filtrów. Polityka użycia dopuściła też jawnie wykrywanie podatności w oprogramowaniu, bez tworzenia exploitów."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#8",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Ta akurat poprawa nie jest więc argumentem za migracją: dostaje ją również ten, kto zostaje na starym modelu. W codziennej pracy i tak jest to konkret. Zespół robiący analizy w biotechu albo audyt bezpieczeństwa rzadziej trafi na odmowę przy pytaniu, w którym nie ma niczego groźnego, a przerwana sesja agenta kosztuje realne pieniądze: przebieg trzeba powtórzyć i drugi raz zapłacić za tokeny."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#9",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Mythos 5.1 to według Anthropic ten sam model co Fable 5.1, z innymi poziomami zabezpieczeń. Dostęp prowadzi przez programy weryfikacyjne Cyber Verification Program i Life Sciences Verification Program, a na dzień premiery obejmuje wyłącznie organizacje z USA. Wniosek dla polskiego rynku mieści się w jednym zdaniu: kupujesz Fable 5.1 i na nim liczysz koszty."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#10",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Dla polskiej firmy z restrykcyjną umową o retencji danych ważniejsza od samego Mythosa może być druga zapowiedź z tej premiery: Enterprise Frontier Safeguards, czyli wykrywanie nadużyć bez oddawania danych monitoringu do Anthropic. Ogłoszenie mówi o programie powstałym we współpracy z AWS, Google Cloud i Microsoft Azure oraz o wdrożeniu etapami od jesieni 2026; szczegóły architektury opisuje relacja VentureBeat z 1 września. Dane monitoringu zostają we własnym środowisku klienta w jednej z tych chmur, pod kluczami szyfrującymi, politykami dostępu i dziennikami audytu, którymi zarządza klient; do czasu startu uprawnione firmy dostają 5.1 w trybie zero data retention. To na razie zapowiedź, ale z architekturą po stronie klienta i datą startu, którą da się wpisać do kalendarza."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#11",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "W relacjach z premiery ten wątek ginie za benchmarkami, a dla rynku UE jest najpraktyczniejszy: Anthropic ogłosił, że wyjścia modeli wydanych po 2 sierpnia 2026 noszą niewidoczny znak wodny, co firma wiąże z obowiązkami przejrzystości EU AI Act. Cezura powinna działać w obie strony. Tak czytam komunikat, który mówi wyłącznie o modelach wydanych po tej dacie: wyjścia wcześniejszych, w tym Fable 5, na którym wiele firm pracuje dziś, znaku nosić nie powinny. Jeśli ten wniosek się utrzyma, migracja na 5.1 to także decyzja o wykrywalności publikowanych treści, obok kosztu i jakości. Uzupełnieniem jest Detection API, na razie dla uprawnionych organizacji: m.in. regulatorów, organów ścigania, mediów, fact-checkerów i niezależnych badaczy; osobną ścieżkę mają firmy, a Anthropic zapowiada stopniowe poszerzanie dostępu do tego API."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#12",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Treść wygenerowana przez Fable 5.1 staje się więc, przynajmniej dla tego grona, technicznie rozpoznawalna. Firma, która publikuje teksty z modeli i zakłada, że nikt tego nie sprawdzi, właśnie dostała powód, by przemyśleć, jak oznaczać treści AI, zanim zainteresuje się tym ktoś z listy uprawnionych. O odporności samego znaku na parafrazę czy tłumaczenie ogłoszenie nie mówi nic, więc wstrzymuję się z wnioskami w którąkolwiek stronę."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#13",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Aktualizacja od razu ma znaczenie tam, gdzie pracują agenci na długim kontekście, i wszędzie, gdzie przez API idzie duży wolumen, także przez Batch API. W takich obciążeniach podmiana identyfikatora modelu na claude-fable-5-1 i tydzień obserwacji rozliczenia dadzą odpowiedź lepszą niż każdy tekst z dnia premiery, mój włącznie. Co poza modelem składa się na koszt agenta, policzyłem w osobnej odpowiedzi, a rachunek utrzymania AI rozpisałem oddzielnie. Sam wybór nie jest przy tym zero-jedynkowy w czasie: według ogłoszenia 5.1 jest od premiery dostępny na wszystkich platformach, w tym w Amazon Web Services, Google Cloud i Microsoft Azure, a Fable 5 figuruje w dokumentacji Anthropic jako model nadal dostępny (stan z 2 września 2026). Pozostanie przy nim to opcja, nie przymus."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#14",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Przy pojedynczych zapytaniach bez cache cenowo nie zmienia się nic, a jakościowo tyle, ile pokażą niezależne testy. W takiej sytuacji nie widzę powodu do migracji w dniu premiery; odczekanie dwóch tygodni na cudze pomiary bywa tańsze niż własny pilotaż na gorąco."
},
{
"id": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego#15",
"doc": "blog/claude-fable-5-1-co-nowego",
"title": "Claude Fable 5.1: ceny bazowe bez zmian, na tańszym cache zyskają głównie agenci",
"text": "Na koniec rzecz szersza niż jedna premiera: rachunek „własny model czy API” po tym ogłoszeniu przechyla się odrobinę w stronę API, bo deklarowana jakość rośnie przy niższym koszcie odczytu. Wrócę do tematu, gdy będę miał własne pomiary; do tego czasu traktuję 25–45% jak każdą obietnicę z dnia premiery, czyli jak hipotezę do sprawdzenia na własnym rozliczeniu."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#0",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Krótka odpowiedź: mniejsza wersja klasyfikatora Cloudflare rozpoznaje intencję w krótkich polskich poleceniach nieco gorzej niż w angielskich. W pomiarze z 2–3 października 2026 Clef-flash trafił w 2630 z 2974 polskich poleceń z części testowej zbioru MASSIVE (88,4%) i w 2681 tych samych poleceń po angielsku (90,1%); różnica 1,7 punktu wykracza poza granice błędu losowego. W analizie głównej, na 1000 par wylosowanych przed pomiarem, trafił 881 razy po polsku i 894 razy po angielsku; różnica była podobna, ale przy tej liczbie par nie dało się jej odróżnić od przypadku. Wynik analizy dodanej po fakcie, według którego po polsku model częściej myli się przy pewności co najmniej 0,9 (5,8% wobec 3,5% błędnych), na pozostałych 1974 parach części testowej się nie potwierdził. Przy tak krótkich poleceniach koszt decyzji w Workers AI wyznacza przede wszystkim długość opisu opcji. Według cennika Workers AI i kursu NBP z 2 października 2026 koszt samych tokenów przy 60 opcjach to około 4,64 zł za 10 tys. decyzji w modelu Clef-flash i 12,37 zł w dużym Clefie."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#1",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Sprawdziłem, jak mniejszy z dwóch nowych klasyfikatorów Cloudflare radzi sobie z polskim. Cloudflare udostępnił 1 października 2026 roku Clef (27 mld parametrów) i Clef-flash (9,4 mld), oba z otwartymi wagami na licencji Apache 2.0. Nie piszą tekstu. Dostają opis sytuacji oraz pytania, każde z listą dozwolonych odpowiedzi, a w jednym przebiegu zwracają prawdopodobieństwo każdej z nich. Karta modelu nie wymienia obsługiwanych języków."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#2",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Clef-flash uruchomiłem na swoim komputerze, Macu z procesorem M5 Pro i 48 GB pamięci, z wagami pobranymi z Hugging Face. Duży Clef w formacie BF16, w którym go wydano, zajmuje około 55 GB i się nie zmieścił, a jego zmniejszona wersja byłaby już innym modelem. API Cloudflare nie używałem."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#3",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Polecenia wziąłem ze zbioru MASSIVE, który Amazon udostępnia na licencji CC BY 4.0. Są w nim te same krótkie komendy do asystenta głosowego w 52 językach, każda z etykietą intencji, na przykład „obudź mnie o piątej rano w tym tygodniu” z etykietą ustawienia alarmu. Z części testowej wylosowałem 1000 par do analizy głównej (każda para to polecenie po polsku i to samo po angielsku), a potem zmierzyłem pozostałe 1974 pary, tak że pomiar objął całą część testową (2974 pary). Model za każdym razem wybierał jedną z 60 intencji, opisanych samymi nazwami etykiet, bez objaśnień pisanych przeze mnie. Pytanie i nazwy opcji były po angielsku w obu wariantach; zmieniał się tylko język polecenia."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#4",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Plan analizy spisałem przed pomiarem. Pilot na 100 parach przeprowadziłem dwa razy i oba przebiegi dały identyczne decyzje. Tekst opublikowałem rano 3 października 2026 z wynikiem analizy głównej. Obliczenia dla pozostałych 1974 par, pomyślanych jako sprawdzenie, trwały do popołudnia tego dnia. Ich wynik dopisałem, nie ruszając analizy głównej, i wpłynął on na dwa wnioski: różnica w trafności wykroczyła poza granice błędu losowego, a różnica w błędach przy wysokiej pewności się nie potwierdziła. Skrypty, protokół i wszystkie 5948 decyzji są w zbiorze danych badania."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#5",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Na 2974 parach zmierzonych 2–3 października 2026 Clef-flash trafił w intencję w 88,4% polskich i 90,1% angielskich poleceń. W analizie głównej, na 1000 par, trafił 881 razy po polsku i 894 razy po angielsku. Jeśli liczyć tylko obszar, czyli na przykład „alarm” albo „kalendarz” bez konkretnej czynności, trafność w analizie głównej rosła do 92,4% i 93,1%."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#6",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Różnica w trafności wynosiła w analizie głównej 1,3 punktu procentowego na korzyść angielskiego, a 95-procentowy przedział ufności sięgał od 2,9 punktu na korzyść angielskiego do 0,3 punktu na korzyść polskiego. Tylko po polsku model trafił w 26 parach, tylko po angielsku w 39; test McNemara dawał p = 0,136. W 921 parach na 1000 wybrał w obu językach tę samą intencję, trafnie albo nie. Sama analiza główna nie rozstrzygała więc, czy polski wypada gorzej."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#7",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Rozstrzygnęło uzupełnienie. Na pozostałych 1974 parach części testowej różnica wyniosła 1,9 punktu na korzyść angielskiego, z przedziałem ufności od 1,0 do 2,9 punktu; tylko po polsku model trafił w 27 parach, a tylko po angielsku w 65 (test McNemara: p < 0,001). Liczyłem te same miary tymi samymi wzorami i z tym samym ziarnem bootstrapu (skrypt uzupelnienie.py, który dla 1000 par analizy głównej daje dokładnie jej wyniki)."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#8",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "W całej części testowej różnica wynosi 1,7 punktu, z przedziałem od 0,9 do 2,6 punktu, a tę samą intencję w obu językach model wybrał w 2777 parach na 2974. W analizie głównej (1,3 punktu) i na nowych parach (1,9 punktu) różnica jest podobnej wielkości. Na krótkich, tłumaczonych poleceniach polski kosztuje więc Clef-flash około 1,7 punktu trafności."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#9",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Różnica w makro-F1, które daje każdej intencji tę samą wagę, wynosiła w analizie głównej 0,023 i, podobnie jak różnica trafności, mieściła się w granicach błędu losowego (przedział policzony po fakcie). Prawie cała przewaga angielskiego przypadała w tej analizie na rzadsze intencje: w tych, które miały w próbie głównej najwyżej 11 przykładów (182 pary), trafnych było 86,3% polskich i 91,8% angielskich decyzji, a rozbieżnych par było 11 na korzyść angielskiego i 1 na korzyść polskiego. W częstszych intencjach (818 par) wyszło 88,5% i 88,9%. Ten podział zrobiłem po fakcie, poza planem analizy, a jego wynik na nowych parach się nie powtórzył: w tych samych rzadkich intencjach (425 par) trafnych było 90,6% polskich i 92,7% angielskich decyzji, a w częstszych (1549 par) 88,1% i 89,9%. Przewaga angielskiego rozkłada się więc na obie grupy."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#10",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "W przybliżeniu tak, w obu językach, choć po polsku model nieco bardziej przecenia swoje decyzje. Clef zwraca prawdopodobieństwo każdej odpowiedzi, a w pomiarze z 2–3 października 2026 deklarowana pewność była w obu językach bliska rzeczywistej trafności. W całej części testowej średnia pewność wyniosła 91,4% po polsku przy trafności 88,4% i 91,6% po angielsku przy 90,1%, czyli polski wariant zawyżał pewność o około 3 punkty, a angielski o około 1,5 punktu. Błąd kalibracji ECE wyniósł w niej 0,032 i 0,033: w grupach decyzji o podobnej pewności deklarowana pewność odbiegała od trafności średnio o około 3 punkty procentowe. Tej miary nie używam do porównania języków, bo w analizie głównej przy podziale na 10 zamiast 15 grup kolejność się odwracała (0,035 i 0,030)."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#11",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Wynik Briera, który był w planie analizy, łączy trafność z pewnością. W analizie głównej wyniósł 0,192 po polsku wobec 0,164 po angielsku (im mniej, tym lepiej), a na pozostałych 1974 parach różnica wyniosła 0,024, z przedziałem od 0,011 do 0,037, więc się powtórzyła. Jej źródło okazało się jednak inne. W analizie głównej za mniej więcej dwie trzecie różnicy odpowiadało 13 dodatkowych błędów po polsku, a za resztę wyższa pewność przy błędach (średnio 0,76 wobec 0,73). Na nowych parach całą różnicę dawały dodatkowe błędy po polsku (225 wobec 187, czyli 38 więcej), a pewność przy tych błędach nie była wyższa: 0,735 wobec 0,758. Przedziały dla wyniku Briera i ten rozkład policzyłem po fakcie, na prośbę recenzentów tekstu."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#12",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Najdalej idący wniosek z porannej wersji tekstu dotyczył progu pewności i się nie potwierdził. W analizie głównej pewność co najmniej 0,9 miało 814 polskich decyzji i 809 angielskich. Trafnych było wśród nich 94,2% po polsku i 96,5% po angielsku, czyli błędnych 47 i 28, a różnica 2,3 punktu procentowego wykraczała poza granice błędu losowego (przedział od 1,2 do 3,5 punktu). W paśmie od 0,90 do 0,95 trafnych było 83,3% ze 174 polskich decyzji i 90,8% ze 196 angielskich. Oba rachunki zrobiłem jednak po fakcie, na tych samych danych, na których różnice zauważyłem. Na pozostałych 1974 parach wśród decyzji z pewnością co najmniej 0,9 (po polsku 1602, po angielsku 1599) błędnych było 4,4% i 3,8%, a przedział różnicy sięga od 0,2 punktu mniej do 1,4 punktu więcej błędów po polsku. W paśmie 0,90–0,95 trafnych było 88,1% z 386 polskich decyzji i 90,8% z 393 angielskich, więc różnica zmalała z 7,5 do 2,8 punktu, z przedziałem od 5,9 punktu na korzyść angielskiego do 0,3 na korzyść polskiego. Przy progu 0,9 i w paśmie kierunek się utrzymał, ale obie różnice mieszczą się w granicach błędu losowego. Przy progu 0,95 odsetek błędnych był w obu językach taki sam: 2,1%. W całej części testowej przy progu 0,9 wychodzi 4,9% wobec 3,7% (przedział różnicy od 0,5 do 1,9 punktu), a w paśmie różnica trafności wynosi 4,2 punktu. Te liczby obejmują jednak także 1000 par, na których różnice zauważyłem, dlatego za sprawdzenie uznaję tylko nowe pary."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#13",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Wycofuję więc poranną sugestię, że dla polskich tekstów próg trzeba będzie prawdopodobnie ustawić wyżej. Próg 0,9 odsyła do człowieka mniej więcej co piątą decyzję i na pozostałych 1974 parach działał po polsku niewiele gorzej niż po angielsku, ale dla własnych tekstów i tak trzeba go ustalić na własnej próbce. W analizie głównej różnica utrzymywała się przy progach od 0,8 do 0,95 i zanikała powyżej 0,95; na nowych parach była mniejsza przy każdym progu, na przykład przy 0,8 błędnych było 7,0% polskich i 5,9% angielskich decyzji. Wszystkie progi są w README zbioru. Z planu analizy pochodzą trafność, makro-F1, ECE przy 15 grupach i sam wynik Briera; odsetki przy progach i w paśmie, przedział dla makro-F1 oraz ECE przy 10 grupach policzyłem po fakcie, także na prośbę recenzentów."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#14",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Według cennika Workers AI i kursu NBP z 2 października 2026 roku koszt samych tokenów dla 10 tys. decyzji z wyborem jednej z 60 opcji to około 4,64 zł w modelu Clef-flash i 12,37 zł w Clefie. Clef nie generuje tekstu, a cennik podaje dla niego tylko stawkę za tokeny wejścia: 0,09 USD za milion w modelu Clef-flash i 0,24 USD w Clefie. Tokenizer i kod przygotowujący wejście są w obu modelach identyczne, więc to samo zapytanie zajmuje w nich tyle samo tokenów. Przeliczenie zakłada kurs 3,8881 zł za dolara i to, że Cloudflare liczy tokeny tak jak kod z repozytorium modelu. Rzeczywisty rachunek zależy też od rozliczenia konta. Według cenników odczytanych 3 października 2026 roku Cloudflare daje 10 tys. neuronów (jednostek rozliczeniowych Workers AI) dziennie bez opłat, a Clef-flash zużywa 8182 neurony na milion tokenów wejścia, więc darmowy limit wystarcza na około 920 decyzji dziennie przy pytaniu z 60 opcjami (w Clefie na około 350). W standardowym rozliczeniu powyżej limitu potrzebny jest plan Workers Paid z minimalną opłatą 5 USD miesięcznie, czyli po tym samym kursie około 19,44 zł. Za Workers AI można też płacić przedpłaconymi środkami (credits) w AI Gateway, a według dokumentacji AI Gateway odczytanej tego samego dnia Cloudflare dolicza do ich zakupu 5%."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#15",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Przy krótkich poleceniach o rachunku decyduje opis opcji. Samo polecenie zajmowało średnio 10,65 tokenu po polsku i 7,25 po angielsku, czyli polskie zdanie było o mniej więcej połowę dłuższe w tokenach przy podobnej liczbie znaków. Pytanie z 60 opcjami to jednak 1315 tokenów, więc cała decyzja po polsku była droższa tylko o 0,3%. Rozmiary pytań z 18 opcjami i tak/nie policzyłem samym tokenizerem, bez uruchamiania modelu, więc trafności przy takich pytaniach nie znam."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#16",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Te same wagi można uruchomić na własnej maszynie. Rachunek dla wynajętej karty pokazuję w tekście własny model czy API: wynajęta H200 z dużym Clefem może wyjść taniej od API dopiero powyżej około 16,4 mld tokenów wejścia miesięcznie, co przy pytaniu z 60 opcjami daje około 12,4 mln decyzji."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#17",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Polskie zdania w MASSIVE to tłumaczenia krótkich komend, średnio 36 znaków. Zgłoszenia klientów są dłuższe, pisane własnymi słowami, z literówkami i kilkoma sprawami naraz, więc ten wynik nie mówi, jak model poradzi sobie z mailem do działu reklamacji. Przy dłuższych tekstach rośnie też koszt: polskie zdanie miało tu średnio 3,35 znaku na token, więc przy podobnej gęstości mail z 1000 znaków dokłada około 300 tokenów do każdej decyzji, a tabela kosztów tego nie uwzględnia."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#18",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Zmierzyłem tylko Clef-flash i tylko na swoim komputerze. Nie sprawdzałem, czy Workers AI zwraca te same decyzje, bo Cloudflare nie podaje, w jakiej precyzji udostępnia model; opóźnień API też nie mierzyłem. Pytanie było po angielsku, a opcje opisałem samymi angielskimi nazwami etykiet. Wariantu z polskimi nazwami kategorii nie mierzyłem, a opisy pisane pod konkretny proces mogą wynik poprawić albo pogorszyć. Mediana czasu jednej decyzji na moim Macu, od 1,7 do 3,8 s w pilocie (zależnie od trybu obliczeń) i 3,9 s w próbie głównej oraz w uzupełnieniu, kiedy brakowało mu pamięci, opisuje tylko to środowisko."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#19",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Najprościej powtórzyć ten pomiar na własnych danych. Do oceny trafności wystarczy 200–300 zgłoszeń z etykietą nadaną przez człowieka i lista kategorii, której używa zespół: przy 250 zgłoszeniach i trafności około 88% przedział ufności to mniej więcej ±4 punkty. Do ustalenia progu pewności potrzeba więcej danych i dwóch osobnych części. Na pierwszej wybierz próg, a na drugiej zmierz odsetek błędów powyżej niego; liczony na tej samej próbce, na której wybrano próg, wyjdzie zaniżony. Ten pomiar pokazał też, że wynik znaleziony po fakcie trzeba sprawdzić na nowych danych: różnica w błędach przy progu 0,9, zauważona w analizie głównej, na pozostałych parach zmalała z 2,3 do 0,6 punktu. Przy 800 decyzjach powyżej progu w części sprawdzającej i 5% błędów przedział ma około ±1,5 punktu, więc ta część powinna liczyć około tysiąca zgłoszeń. Skrypt ze zbioru danych da się przerobić tak, żeby zamiast MASSIVE czytał plik z firmowymi zgłoszeniami. Model działa lokalnie, więc zgłoszenia nie opuszczają komputera."
},
{
"id": "blog/clef-po-polsku-pomiar#20",
"doc": "blog/clef-po-polsku-pomiar",
"title": "Clef od Cloudflare po polsku: trafność i koszt w pomiarze na 2974 poleceniach",
"text": "Z takiego testu potrzebujecie trzech liczb: trafności ogółem, odsetka błędów powyżej wybranego progu pewności i odsetka decyzji poniżej progu, które spadną do człowieka. Do tego koszt z tabeli wyżej, przeliczony na liczbę i długość zgłoszeń w miesiącu."
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#0",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "Od 15 września 2026 Cloudflare zmienia ustawienia domyślne dla botów AI i choć zmiana bezpośrednio obejmie tylko część stron, precedens dotyczy wszystkich: o dostępie botów do treści zaczyna decydować infrastruktura, zanim właściciel strony podejmie jakąkolwiek decyzję."
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#1",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "W ogłoszeniu z 1 lipca 2026 Cloudflare podzielił ruch botów AI na trzy kategorie, zarządzane osobno także na planie darmowym:"
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#2",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "- Search: boty wyszukiwania, budujące indeksy i odsyłające użytkowników do stron;\n- Agent: ruch wykonywany w imieniu użytkownika (asystent, który na czyjąś prośbę wchodzi na stronę i wykonuje zadanie);\n- Training: zbieranie treści do trenowania modeli."
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#3",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "Od 15 września nowe domeny wchodzące do Cloudflare dostaną domyślną blokadę kategorii Training i Agent na stronach wyświetlających reklamy; Search pozostaje domyślnie przepuszczany. Logika Cloudflare: reklama to sygnał, że strona była pomyślana dla ludzkich oczu. Istniejące konfiguracje pozostają nietknięte."
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#4",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "Bezpośrednio zmiana dotknie tylko nowych domen ze stronami reklamowymi, ale pokazuje, w którą stronę idą ustawienia domyślne całej sieci."
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#5",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "Większość właścicieli stron nigdy nie zmienia domyślnej konfiguracji, więc to, co infrastruktura ustawi „na start”, staje się z czasem stanem faktycznym sieci. Cloudflare deklaruje, że stoi za ponad jedną piątą domen WWW, więc jego domyślne wybory działają w praktyce jak regulacja."
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#6",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "Kategoria Agent różni się od crawlera. Blokada agenta odprawia z niczym klienta, który wysłał asystenta po ofertę. Crawler treningowy można blokować bez straty widoczności, co opisałem przy GPTBocie, ale agent działa na rzecz konkretnego człowieka, który właśnie czymś się interesuje. O tym, jak rośnie ta kategoria ruchu, piszę osobno przy agentach w przeglądarce."
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#7",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "Zmiana przypomina też o warstwie, której nie widać w żadnym pliku strony: zapora działa ponad robots.txt. W moim pomiarze 60 spółek GPW z sierpnia 2026 trzy strony odpowiadały botom kodem 403 przy robots.txt, który nie blokował żadnego bota odpowiadającego. U jednej z nich plik nie zawierał o botach AI ani jednej linijki, a blokada siedziała w zaporze. Po 15 września takich przypadków będzie przybywać, tym razem za sprawą ustawień domyślnych."
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#8",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "Jeśli strona stoi za Cloudflare albo innym CDN, wejdź w ustawienia zarządzania botami AI i zapisz decyzję dla każdej z trzech kategorii, niezależnie od tego, czy będzie brzmiała „przepuszczaj”, czy „blokuj”. Firma, która chce być cytowana przez asystentów, zostawia otwarte Search i nie blokuje Agent bez namysłu; przy Training wchodzą w grę inne względy niż widoczność, więc tę decyzję warto podjąć osobno."
},
{
"id": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai#9",
"doc": "blog/cloudflare-domyslna-blokada-botow-ai",
"title": "Cloudflare od 15 września 2026 domyślnie zablokuje część botów AI",
"text": "I zasada na przyszłość: żadnej migracji hostingu ani CDN bez sprawdzenia domyślnych blokad botów. Ustawienia domyślne zmieniają się cicho, jak właśnie 15 września, a skutek wygląda jak niewyjaśniony spadek obecności w odpowiedziach AI. Tę samą decyzję zapisz przy okazji w samym pliku: deklaracją Content-Signal, którą boty czytają niezależnie od infrastruktury."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#0",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Krótka odpowiedź: Microsoft rozlicza najcięższe funkcje nowego Copilota ponad licencję, w Copilot Credits po 0,01 USD za kredyt. Zadanie agenta Cowork kosztuje według przewodnika Microsoftu z października 2026 roku od 100 do ponad 700 kredytów, czyli od 1 do ponad 7 USD, a zadanie Code od 25 do ponad 200 kredytów; stawek dla Autopilota przewodnik nie podaje. O rachunku decydują jednak ustawienia: polityka wydatków ma domyślnie włączone „Auto-apply new services”, pierwsza polityka obejmuje wszystkich, a nawet limit jednego kredytu daje dostęp. Kwalifikujące się nowe zakupy Copilot Business mają według komunikatu MC1476200 dostać automatycznie politykę z pay-as-you-go, domyślnymi limitami i przyszłymi usługami: bezpośrednio u Microsoftu od 19 października 2026 roku, przez partnerów CSP od 2 listopada."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#1",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Microsoft ogłosił 25 września 2026 roku „nowego Copilota” z trzema częściami, ale zwykły tenant nie dostał tego dnia żadnej z nich. Home łączy czat i agenta Cowork w jednym miejscu i tworzy z polecenia edytowalne dokumenty. Code buduje aplikacje z opisu w języku naturalnym, działa w piaskownicy i można go hostować w tenancie. Autopilot, wcześniej Scout, to stale działający agent z własną tożsamością, pamięcią i przestrzenią roboczą."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#2",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Home i Code trafią najpierw do programu Frontier, który w tenancie jest domyślnie wyłączony, a Autopilot trafi pod koniec września do prywatnej wersji zapoznawczej. Szeroko dostępny jest Cowork, ogólnodostępny od 16 czerwca 2026 roku. Przy szukaniu cen przeszkadza zmiana nazwy: od sierpnia 2026 roku Microsoft 365 Copilot nazywa się Microsoft Copilot, a polski cennik nadal używa starej nazwy."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#3",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Licencja na użytkownika pokrywa codzienną pracę z AI, a kredytami płaci się za agentów, którzy pracują długo i samodzielnie. Microsoft nazywa te dwa porządki USL i UBB, a do Cowork, Code i Autopilota licencja i tak jest wymagana."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#4",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Dokumentacja nie jest jeszcze spójna. Strona Learn o zarządzaniu kosztami w wersji z 25 września mówi: „This feature is currently available for Cowork and Work IQ API”, a Tech Community tego samego dnia dopisuje Code i Managed Runtime oraz zapowiada agentów Copilot Studio na październik. Nowe usługi same wejdą pod istniejącą politykę, o czym niżej."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#5",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Kredyt w modelu pay-as-you-go kosztuje 0,01 USD, jest rozliczany z dołu i pochodzi z jednej puli na cały tenant. Polska firma na umowie Microsoft Customer Agreement płaci w euro: koszt liczy się w dolarach i przelicza po kursie z końca poprzedniego miesiąca, a złotych na liście walut rozliczenia nie ma."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#6",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Azure Retail Prices API podawało 29 września 2026 roku 0,0086 EUR i 0,0372 zł za kredyt. Microsoft zastrzega, że wyniki API nie zgadzają się z fakturą, więc złote w tym tekście są szacunkiem do budżetu. Na fakturze Cowork, Copilot Studio i Work IQ występują jako jedna usługa, Microsoft Copilot Studio; pozycji „Cowork” tam nie ma. Oprócz PAYG są dwie formy przedpłaty, obie z haczykiem."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#7",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Pakiet wychodzi ok. 20% taniej za kredyt (0,008 zamiast 0,01 USD), ale tylko w miesiącu, w którym zespół zużyje całe 25 000. Najniższy próg P3 to według mojego wyliczenia 2850 USD za rok, a o planach P3 Microsoft pisze: „All purchases are final”. Kredyty schodzą w kolejności: pakiety, P3, PAYG."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#8",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Microsoft wycenia zadanie Cowork w trzech klasach: lekkie 100–300 kredytów, średnie 300–700, ciężkie powyżej 700, czyli od 1 do ponad 7 USD za zadanie. Liczby pochodzą z przewodnika Copilot Credits z października 2026 roku, są takie same jak w wersji wrześniowej i zgadzają się z infografiką z premiery Cowork 16 czerwca; Microsoft nazywa je „rough planning estimates”. Na koszt składają się model, czas działania, kontekst i narzędzia."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#9",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Euro i złote to przeliczenie PAYG po kursach Azure Retail Prices API z 29 września 2026 roku. Ciężkie zadanie nie ma górnej granicy, a wyższy poziom rozumowania według dokumentacji zużywa więcej kredytów. Czerwcowe szacunki zakładały model Anthropic Opus 4.8; przewodnik z października modelu nie podaje. Koszt własnego zadania użytkownik sprawdzi komendą /cost."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#10",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Microsoft szacuje hosting i działanie aplikacji zbudowanej w Cowork na 10–50 kredytów miesięcznie za małą aplikację zespołową i 3000–5000 za aplikację dla całej firmy, czyli odpowiednio 0,10–0,50 USD i 30–50 USD przy PAYG. To przykładowe zużycie do planowania, a nie górny limit rachunku; koszt zależy od liczby i złożoności zadań aplikacji. Widełki 0,70–2, 4–6 i ponad 15 USD, które VentureBeat przypisał czerwcowej wersji przewodnika, nie zgadzają się z materiałami Microsoftu, więc ich nie używam."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#11",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Wersja przewodnika z października 2026 roku dodaje szacunki dla Copilot Code. Lekkie zadanie, na przykład minutnik do stand-upu, czyli krótkiego spotkania zespołu, to 25–60 kredytów, średnie, na przykład lista zadań dla nowego pracownika, to 75–150, a ciężkie, na przykład aplikacja ze scenariuszami zwrotu z inwestycji, to ponad 200 kredytów. Przy PAYG to 0,25–0,60 USD, 0,75–1,50 USD i ponad 2 USD, czyli po kursie z 29 września 2026 roku około 0,93–2,23 zł, 2,79–5,58 zł i ponad 7,44 zł. Code jest na razie dostępny w programie Frontier. Stawek dla Autopilota przewodnik nie podaje."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#12",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "W moim przykładzie firma na 50 osób płaci miesięcznie ok. 910 EUR za licencje Copilot Business i ok. 688 EUR (ok. 2976 zł) za kredyty dziesięciu osób pracujących z Cowork. To wyliczenie na cenach Microsoftu, nie pomiar."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#13",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Założenia: Copilot Business dla wszystkich po 18,20 EUR (cennik microsoft.com/pl-pl z 29 września 2026 roku, netto przy płatności rocznej; przy zakupie do 31 grudnia 2026 roku w promocji 15,60 EUR przez pierwszy rok) i 20 zadań Cowork na osobę miesięcznie: 10 lekkich po 200 kredytów, 8 średnich po 500, 2 ciężkie po 1000. Daje to 8000 kredytów na osobę i 80 000 łącznie, czyli 800 USD. Wersja dla przedsiębiorstw po 26,00 EUR podnosi licencje do 1300 EUR."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#14",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Aktywny użytkownik Cowork kosztuje więc 68,80 EUR w kredytach wobec 18,20 EUR licencji. Tysiąc kredytów za ciężkie zadanie to moje założenie, bo Microsoft podaje tylko „ponad 700”; przy 3000 rachunek za kredyty rośnie o połowę. Przy zakupie przez partnera CSP cenę licencji ustala partner."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#15",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Polityka wydatków (Copilot > Cost Management w centrum administracyjnym Microsoft 365) decyduje naraz o dostępie do usług w kredytach i o tym, ile można wydać. U klientów enterprise nic się nie nalicza, dopóki administrator jej nie utworzy. Po utworzeniu obowiązują ustawienia domyślne, które w małej firmie pracują przeciw budżetowi:"
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#16",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "- pierwsza polityka obejmuje całą organizację;\n- limit na osobę jest opcjonalny, choć Microsoft sam zaleca go ustawić;\n- polityka z limitem jednego kredytu nadal daje dostęp, więc kogoś, kto ma nie korzystać z Cowork, nie umieszcza się w żadnej polityce z Cowork, a użytkowników wskazuje się tylko grupami zabezpieczeń;\n- „Auto-apply new services” jest domyślnie włączone, więc przyszłe usługi i agenci Microsoftu trafiają pod politykę bez decyzji administratora."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#17",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Code i Managed Runtime są według Tech Community już w module kosztów, a agenci Copilot Studio mają do niego dojść w październiku. Polityka dla wszystkich najpewniej da do nich dostęp całej firmie; dokumentacja mówi to wprost tylko o Cowork, dla reszty to mój wniosek. Opis Auto-apply w dokumentacji jest świeży: w kopii strony Learn z Internet Archive z 7 września 2026 roku go nie ma, w kopii z 22 września już jest."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#18",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Limity działają z opóźnieniem, bo zużycie liczy się asynchronicznie. Po przekroczeniu limitu użytkownik może jeszcze uruchomić jedno lub kilka zadań. Zadanie w toku, które przekroczy limit na osobę, zostanie dokończone, a tej nadwyżki Microsoft według własnego uznania nie fakturuje; czy płaci się za zadania uruchomione już po przekroczeniu limitu, dokumentacja nie mówi. Potem użytkownik traci dostęp do usług w kredytach do pierwszego dnia następnego miesiąca. Kolejne polityki nie dziedziczą limitu organizacji, a pulpity odświeżają się co 2–4 godziny, więc do rozliczeń służy miesięczny rachunek."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#19",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Kwalifikujące się nowe zakupy Copilot Business od 19 października 2026 roku bezpośrednio u Microsoftu i od 2 listopada przez partnerów CSP mają dostawać rozliczenie PAYG skonfigurowane z góry; kryteriów kwalifikacji komunikat nie podaje. Mówi o tym komunikat MC1476200 z 21 września 2026 roku; Message Center wymaga zalogowania do tenanta, więc czytałem go w dwóch niezależnych przedrukach, identycznych co do słowa. Microsoft ma sam utworzyć zasoby Azure i nałożyć politykę z domyślnymi limitami, których wysokości komunikat nie podaje, obejmującą też przyszłe usługi. Istniejąca polityka zostaje bez zmian. Dla firmy, która kupi Copilot Business po tych datach, pierwszy dzień z licencją powinien być dniem przeglądu polityki."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#20",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Copilot jest dla klientów z UE usługą EU Data Boundary, ale modele Anthropic są z tej granicy wyłączone i w UE domyślnie wyłączone. Przy Cowork ma to wagę, bo według jego FAQ „Cowork can use Anthropic Claude models as a subprocessor for most reasoning, drafting, and tool-using work”. Włączenie Anthropic oznacza przetwarzanie poza EUDB."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#21",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Tu materiały Microsoftu sobie przeczą: przewodnik PDF wymienia wśród wymagań Cowork „Anthropic enabled in the tenant”, a Learn pisze, że bez Anthropic użytkownicy pracują dalej na modelach GPT. Firma w UE powinna w pilocie sprawdzić, jak Cowork działa bez modeli Anthropic, zanim je włączy."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#22",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Od reguły, że w UE przetwarzanie poza EUDB jest domyślnie wyłączone, jest wyjątek, a jedno ustawienie trzeba sprawdzić. W tenantach z UE utworzonych po 25 marca 2026 roku domyślnie włączony jest flex routing, który w szczytach obciążenia pozwala przetwarzać zapytania w USA, Kanadzie lub Australii. Osobna strona Learn podaje, że w takich tenantach domyślnie włączone jest też ustawienie modeli Anthropic w aplikacjach Word, Excel i PowerPoint, a przy użyciu tych modeli dane są przetwarzane poza EUDB. Ta sama strona zastrzega, że bez włączenia Anthropic jako podprzetwarzającego modele Anthropic są niedostępne, więc to ustawienie trzeba sprawdzić razem z przełącznikiem podprzetwarzającego. W tenantach utworzonych przed 25 marca 2026 roku Microsoft podaje w Message Center domyślny stan flex routingu i modeli Anthropic w aplikacjach; bieżący stan wszystkich trzech ustawień w każdym tenancie widać w Copilot > Settings > View all. Zobowiązanie do przechowywania promptów i odpowiedzi Cowork w kraju tenanta obejmuje 15 krajów, w tym Francję i Niemcy, ale nie Polskę. Jak oceniać przekazanie danych poza EOG, opisałem w odpowiedzi o RODO i AI w firmie."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#23",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Przed startem trzeba sprawdzić, czy polityka już istnieje, wyłączyć Auto-apply, zawęzić zakres do grupy pilota, ustawić limity i alerty, wybrać sposób płacenia oraz zdecydować o Anthropic i flex routingu. Tak przeszedłbym ustawienia w firmie, która zaczyna od jednego zespołu:"
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#24",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "1. W Copilot > Cost Management > Configuration sprawdź, czy polityka istnieje i kogo obejmuje. Przy zakupie Copilot Business od 19 października lub 2 listopada zakładaj, że polityka i subskrypcja Azure powstaną same.\n2. W każdej polityce wyłącz „Auto-apply new services” i dodawaj nowe usługi ręcznie, po przeglądzie.\n3. Zmień zakres z całej organizacji na grupę zabezpieczeń pilota. Niski limit tego nie zastąpi.\n4. Ustaw miesięczny limit polityki i limit na osobę. W przykładzie wyżej aktywna osoba zużywa 8000 kredytów, czyli 80 USD miesięcznie.\n5. Dodaj alerty, kwotowe albo procentowe. Alert dla użytkownika jest dostępny tylko przy limicie na osobę.\n6. Zacznij od PAYG. Pakiety i P3 kupuj po miesiącu pomiaru, a przy P3 wyłącz automatyczne odnowienie, jeśli go nie planujesz.\n7. Działowi finansów daj rolę tylko do odczytu, AI Reader albo Global Reader.\n8. W Copilot > Settings > View all zdecyduj o Anthropic jako podprzetwarzającym i o flex routingu, a osobno o modelach Anthropic w aplikacjach Word, Excel i PowerPoint: według Microsoftu to odrębne ustawienie, w tenantach z UE utworzonych po 25 marca 2026 roku domyślnie włączone.\n9. Frontier zostaw wyłączony albo włącz dla wskazanej grupy, a samodzielne zakupy Copilota przez pracowników (Copilot > Settings > User access) ustaw świadomie, bo dokumentacja nie podaje wartości domyślnej.\n10. Zostaw włączone zatwierdzanie zadań automatycznych Cowork: domyślnie agent pyta, zanim wyśle e-mail, opublikuje wiadomość albo zmieni coś we wspólnym systemie."
},
{
"id": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365#25",
"doc": "blog/copilot-credits-ile-kosztuje-agent-w-microsoft-365",
"title": "Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365 i co ustawić przed startem",
"text": "Po miesiącu pilota raport zużycia pokaże, ile kredytów realnie schodzi na osobę, i dopiero z tą liczbą warto rozmawiać o pakietach, P3 czy kolejnych działach. Mechanika jest ta sama co przy kosztach tokenów, a limit i alert warto mieć też w umowie z dostawcą AI. Gdy agent z platformy nie wystarcza, porównaj koszt z agentem budowanym na zamówienie i z tym, co opisuję na stronie agenci AI dla firm."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#0",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Liczba brzmi brutalnie: kliknięcia w źródła cytowane w przeglądach AI Google to około 1% odwiedzin stron wyników z przeglądem. Zanim się ją skomentuje, warto wiedzieć, skąd jest, bo w obiegu funkcjonuje z co najmniej trzema różnymi datami."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#1",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Pomiar wykonał Pew Research Center na panelu 900 dorosłych Amerykanów, których zachowania przeglądania, konkretne odwiedzane adresy, rejestrowano przez cały marzec 2025. Krótki raport ukazał się 22 lipca 2025. 5 sierpnia 2026 zespół autorów opublikował sformalizowaną wersję tej analizy na arXiv (2608.04831) i właśnie data tej publikacji krąży po branżowych serwisach jako „nowe badanie z 2026 roku”. Nie jest nowe. Dane mają ponad rok, a zasięg przeglądów od tego czasu wyraźnie urósł, więc dzisiejsza wartość najpewniej jest inna, niż była w marcu 2025. Nowszego pomiaru kliknięć w same cytowania, zrobionego z podobną starannością, na koniec września 2026 nie znam. Nowy jest za to inny preprint: 18 sierpnia 2026 na arXiv ukazał się eksperyment z marca 2026 (2608.18352), który łatwo pomylić z analizą Pew, bo pojawił się w tym samym miesiącu i też dotyczy kliknięć. Opisuję go niżej."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#2",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Jedno ograniczenie samej konstrukcji pomiaru warto dopowiedzieć, bo zaniża wynik: Pew rejestrował dla każdego wyszukania co najwyżej trzy pierwsze źródła cytowane w przeglądzie, a 88% przeglądów cytowało ich trzy lub więcej. Kliknięcia w dalsze cytowania trafiały więc do innych kategorii: 1% jest dolnym oszacowaniem."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#3",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Poza nagłówkową liczbą analiza pokazuje dwa powiązane efekty: przy widocznym przeglądzie użytkownicy rzadziej klikają w jakiekolwiek wyniki, także klasyczne linki pod przeglądem, i częściej kończą sesję zaraz po przeczytaniu odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#4",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Eksperyment badaczy z University of Pennsylvania i Northeastern University to pierwszy znany mi pomiar przyczynowy: uczestnikom z USA na tydzień losowo zmieniano wyszukiwarkę Google i liczono, jak często wychodzą z niej na inne strony (w analizie 1100 osób). W marcu 2026 przekierowanie wszystkich wyszukiwań do Trybu AI obniżyło zewnętrzne kliknięcia o 18,8 punktu procentowego na wyszukanie. Kliknięć w same cytowania badanie nie wyodrębnia, więc nowszego odpowiednika dla 1% z pomiaru Pew nie daje."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#5",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Preprint ukazał się 18 sierpnia 2026 i nie przeszedł recenzji; sam eksperyment był prerejestrowany. Uczestników zrekrutowano 17–19 marca 2026 przez platformę Prolific i program work-study Northeastern: dorosłych z USA, którzy na co dzień używają przeglądarki Chrome i wyszukiwarki Google. Rozszerzenie przeglądarki przez trzy dni niczego nie zmieniało, a przez kolejne siedem działało w jednym z trzech wylosowanych warunków: bez przeglądów AI i Trybu AI, z wyszukiwarką bez zmian albo z każdym wyszukaniem przekierowanym do Trybu AI. Zapisały się 1444 osoby, a 1100 wykonało w czasie eksperymentu co najmniej jedno wyszukanie. Na starcie eksperymentu, w marcu 2026, przegląd AI pojawiał się przy 36% wyszukań uczestników, a Tryb AI wybierali sami przy 0,6% wyszukań."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#6",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Miara różni się od tej u Pew i od CTR w Search Console. Autorzy dzielą wszystkie zewnętrzne kliknięcia z Google przez liczbę wyszukań, a każdą turę rozmowy w Trybie AI liczą jako osobne wyszukanie. W porównaniu z grupą, której wyszukiwarki nie zmieniano, w marcu 2026 w grupie z Trybem AI odsetek osób klikających w serwisy informacyjne spadł o 12,5 punktu procentowego, w Reddita o 21,2 punktu, w Wikipedię o 9,9 punktu, a w reklamy o 42,7 punktu, bo Tryb AI w czasie badania reklam nie pokazywał. W tej samej grupie w marcu 2026 odsetek osób korzystających z konkurencyjnych wyszukiwarek (Bing, DuckDuckGo, Yahoo) wzrósł o 11,2 punktu procentowego."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#7",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Dla samych przeglądów AI wynik jest słabszy. W grupie, której przydzielono ukrywanie przeglądów, wskaźnik kliknięć na wyszukanie był w marcu 2026 wyższy o 2,7 punktu procentowego niż w grupie z wyszukiwarką bez zmian (porównanie według przydziału), ale ta różnica nie jest istotna statystycznie. Dopiero oszacowanie przeskalowane na pełne ukrycie przeglądów (tzw. LATE) daje w tym samym eksperymencie z marca 2026 istotny wzrost wskaźnika kliknięć, o 8,8 punktu procentowego. Rozszerzenie ukrywało bowiem tylko część z nich: Google w trakcie badania, w marcu 2026, zmienił kod przeglądów i ostatecznie ukryto 51,1% przeglądów, a u typowego uczestnika połowę. To oszacowanie wymaga dodatkowych założeń, więc 8,8 punktu cytuję tylko z tym zastrzeżeniem."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#8",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Autorzy sami wymieniają ograniczenia, od których zależy, jak daleko wynik się przenosi. Próba była młodsza, lepiej wykształcona i bardziej lewicowa niż ogół Amerykanów (75% uczestników próby z marca 2026 miało mniej niż 45 lat). Siedem dni nie pokazuje, jak ludzie przyzwyczajają się do Trybu AI z czasem. Warunek z Trybem AI to wymuszone, pełne przejście, a w praktyce ludzie przechodzą na niego stopniowo i z wyboru. Dla polskiej strony wynik wyznacza kierunek: im bardziej odpowiedź zastępuje listę wyników, tym rzadziej ktoś z niej wychodzi. Samej liczby 18,8 nie przenosiłbym wprost na polski rynek."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#9",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Najczęstsza błędna interpretacja: „cytowania w AI nie mają wartości, skoro nikt nie klika”. Ta interpretacja myli dwie różne wartości."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#10",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Wartością kliknięcia jest wizyta. Wartością cytowania jest obecność w odpowiedzi, którą człowiek faktycznie czyta. Osoba, która zapytała „ile kosztuje wdrożenie AI w firmie” i przeczytała odpowiedź zbudowaną między innymi z twojej strony, zetknęła się z twoją marką w roli źródła, nawet jeśli nie kliknęła. To ta sama mechanika, która każe firmom zabiegać o cytowania w prasie, choć z papierowej gazety też nikt nie „klika”."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#11",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Alternatywą dla bycia cytowanym nie jest powrót ruchu sprzed ery przeglądów. Przegląd przy zapytaniu powstanie tak czy inaczej, z cudzych źródeł. Alternatywą jest nieobecność, co rozbieram szerzej przy decyzji o wykluczeniu strony z funkcji generatywnych."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#12",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Polskie potwierdzenie kierunku daje raport Senuto z listopada 2025, mierzony inną metodą (po stronie domen, nie użytkowników): dla 1442 polskich domen o stabilnych pozycjach mediana zmiany kliknięć wyniosła −19,9% rok do roku (sierpień–październik 2025 wobec 2024). Rosnące wyświetlenia z tego samego raportu zostawiam poza wnioskiem: Senuto zastrzega, że przy przeglądzie jedno wyszukanie bywa liczone dwa razy, więc realnego wzrostu prawdopodobnie nie ma. Dwa pomiary, dwa rynki, jeden wniosek: kliknięcie przestaje być regułą, u Senuto także tam, gdzie pozycje z założenia były stabilne, bo taki był warunek doboru próby."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#13",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Miernik sukcesu. Jeżeli jedynym KPI treści jest ruch organiczny, każdy kwartał będzie wyglądał na porażkę niezależnie od jakości pracy. Do pomiaru trzeba dołożyć widoczność w odpowiedziach: raport funkcji generatywnych w Search Console (od 31 sierpnia 2026 dostępny dla wszystkich stron, ale tylko z wyświetleniami, bez kliknięć, a od 24 września 2026 Google wdraża w nim filtr wyszukiwań z użyciem obrazu), cytowania w panelu Bing, własny monitoring odpytywania asystentów."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#14",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Konstrukcja treści. Skoro czytana jest odpowiedź, a nie strona, to zdanie, które model może wyjąć i zacytować, musi być kompletne samo w sobie: z liczbą, ramą czasową i podmiotem. Zdanie „koszty spadły o 30%” wyjęte z kontekstu jest bezwartościowe; zdanie „według badania X z maja 2026 koszty spadły o 30%” pracuje na cytującego."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#15",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Rozpoznawalność zamiast wizyt. Skoro kontakt z marką odbywa się w treści odpowiedzi, nazwisko albo nazwa firmy musi występować blisko cytowanej tezy, nie tylko w stopce. Anonimowy tekst może zostać zacytowany i nie zostawić po autorze żadnego śladu."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#16",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Od marca 2025 zmienił się też sam przegląd, więc 1% może nie opisywać dzisiejszego układu. Google pisał w maju i czerwcu 2026, że dodał więcej linków bezpośrednio w tekście odpowiedzi, obok zdań, których dotyczą, ale liczb nie podał. Według wykresu Peec AI z 21 września 2026 udział przeglądów z linkiem zewnętrznym w samym tekście odpowiedzi od 25 sierpnia do 10 września był bliski zeru, a 20 września wyniósł 26,2%. Peec sprzedaje narzędzie do śledzenia widoczności w AI i nie podał ani wielkości próby, ani rynków, ani metody; szerzej rozbieram ten wykres przy danych o Trybie AI. Sama liczba linków nie mówi przy tym nic o kliknięciach. 21 września 2026 Gagan Ghotra pokazał na nagraniu test Google, w którym linki w ostatnim zdaniu przeglądu, wyglądające jak zwykłe odnośniki, otwierały Tryb AI zamiast strony (angielskie zapytanie, kraju nie widać, Google testu nie skomentował)."
},
{
"id": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew#17",
"doc": "blog/cytowania-ai-overviews-klikniecia-pew",
"title": "Cytowanie w AI Overviews prawie nie daje kliknięć. Dane Pew",
"text": "Jedno zastrzeżenie na koniec, w duchu samej analizy: 1% to pomiar z marca 2025, z jednego rynku, na jednym panelu i z ograniczeniem do trzech pierwszych cytowań. Traktuję go jako rząd wielkości, nie jako stałą fizyczną. I dokładnie tak radzę go cytować."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#0",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Pomysł jest prosty i sensowny: skoro roboty wyszukiwarek mają `robots.txt`, to modele językowe powinny mieć własny plik. Mapę treści serwisu napisaną tak, żeby model od razu wiedział, czym ta strona jest, kto za nią stoi i które podstrony są najważniejsze. Stąd `llms.txt`: plik tekstowy w katalogu głównym, zwykle w markdownie, z krótkim opisem encji i listą najważniejszych adresów."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#1",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Propozycja standardu pojawiła się w 2024 roku i szybko została podchwycona przez branżę SEO jako element „optymalizacji pod AI”. Adopcja rośnie. W skali roku liczba serwisów publikujących ten plik wzrosła kilkukrotnie."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#2",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Co mówi sam Google. Strona „AI features and your website” w Search Central odnosi się do plików maszynowych wprost, choć nie w kategoriach czytania czy nieczytania, tylko potrzeby:"
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#3",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "> „You don’t need to create new machine readable files, AI text files, or markup to appear in these features. There’s also no special schema.org structured data that you need to add.”\n>\n> Źródło: Google Search Central, *AI features and your website*"
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#4",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "W tym samym dokumencie Google stwierdza również: „There are no additional requirements to appear in AI Overviews or AI Mode, nor other special optimizations necessary”. To deklaracja braku konieczności, a nie oświadczenie, że plik nie jest pobierany: z „nie musisz tego tworzyć” nie wynikało „nie czytamy tego”. Mocniejsze stanowisko Google zajął dopiero w nocie z 15 czerwca 2026, do której wracam w sekcji o zmianach z tego roku. Żaden inny duży dostawca nie zadeklarował obsługi pliku w systemach produkcyjnych."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#5",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Wcześniej, w kwietniu 2025 roku, John Mueller z Google porównał `llms.txt` do wygasłego znacznika keywords i stwierdził, że żadna z usług AI nie zadeklarowała korzystania z tego pliku. Relację z tej wypowiedzi opublikował Search Engine Journal 17 kwietnia 2025 roku."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#6",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Pozostali dostawcy. Na sierpień 2026 żadna z dużych firm (OpenAI, Google, Anthropic, Meta, Mistral) nie zadeklarowała publicznie, że czyta i wykorzystuje `llms.txt` w systemach produkcyjnych. Dokumentacja crawlerów OpenAI i wytyczne Anthropic odsyłają w sprawach dostępu do treści do `robots.txt`."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#7",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Dane o pobraniach. Badanie Ahrefs na logach serwerowych 137 210 domen wykazało, że w maju 2026 roku 97% opublikowanych plików `llms.txt` nie zostało pobranych ani razu. Wśród tych 3%, które ktokolwiek pobrał, boty AI odpowiadały tylko za 19,5% żądań. Największą pojedynczą kategorią były narzędzia audytowe SEO (21,7%, w tym własne crawlery Ahrefs; same narzędzia zewnętrzne to 11,1%), a resztę stanowiły anonimowe scrapery, ogólne crawlery i narzędzia profilujące technologie; 4% żądań pochodziło od ludzi."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#8",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Dane o cytowaniach. Osobna analiza SE Ranking z listopada 2025 objęła około 300 tys. domen i sprawdziła, czy obecność pliku wiąże się z częstością cytowań w silnikach AI. Nie znaleziono istotnego statystycznie związku, a po usunięciu tej zmiennej model predykcyjny działał wręcz *lepiej*. To, co naprawdę decyduje o zacytowaniu strony przez model, opisałem osobno w tekście jak modele AI wybierają źródła."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#9",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "To rzadka sytuacja w tej branży: dane są twarde i zgodne. Pliku prawie nikt nie pobiera."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#10",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Odbiorca, jeśli istnieje, jest inny niż zakładano. Najbardziej prawdopodobni czytelnicy `llms.txt` to agenci programistyczni i przeglądarki agentowe: narzędzia, które wchodzą na stronę z konkretnym zadaniem i szukają skrótu do struktury serwisu. Pomiar Ahrefs tego jednak nie potwierdza, bo wśród nielicznych pobrań największą kategorią są narzędzia audytowe SEO. Dlatego plik publikują firmy, których dokumentacja jest czytana przez takie narzędzia: Stripe, Vercel, Cloudflare, Anthropic, Mastercard."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#11",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Cztery rzeczy z pierwszej połowy i z lata 2026, żadna na korzyść pliku. Ostatnia zaczęła się w lutym, ale domknął ją wpis z 6 sierpnia 2026, już po publikacji."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#12",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Google przestał mówić nie wprost. 15 czerwca 2026 w changelogu dokumentacji Search Central pojawiła się nota „Clarifying guidance on llms.txt files”: plik nie jest potrzebny dla Google Search i nie wpływa na widoczność ani pozytywnie, ani negatywnie, także w funkcjach AI. Wcześniejsze deklaracje wymagały interpretacji; ta już nie."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#13",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Specyfikacja doczekała się drugiej wersji. 10 sierpnia 2026, po niespełna dwóch latach od premiery, autor specyfikacji opublikował rewizję. Zmiany dotyczą tego, jak agent trafia do pliku i co z nim robi. Zmieniło się odkrywanie: strona wskazuje plik znacznikiem `link rel=\"describedby\"`, a wersję markdown danej strony znacznikiem `link rel=\"alternate\" type=\"text/markdown\"`, więc agent nie musi zgadywać adresu. Zmieniło się adresowanie: obok formy z dopisanym `.md` dopuszczono podmianę rozszerzenia. Doszła hierarchia: plik obejmuje strony leżące pod jego ścieżką, a przy kilku plikach obowiązuje najbardziej szczegółowy."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#14",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Inne jest też założenie o odbiorcy. Zamiast narzędzia sklejającego plik w jeden kontekst, specyfikacja mówi wprost, że agent przegląda plik i wchodzi w te odnośniki, które uzna za potrzebne. Sekcja „Optional” pozostaje konwencją, ale przestaje mieć osobne znaczenie techniczne."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#15",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Adopcja rośnie, konsumpcja nie. Według analizy na publicznych danych HTTP Archive (czerwiec 2026) poprawny llms.txt ma 5,61% z 10 tys. największych domen, wobec 1,04% rok wcześniej, przy czym maj i czerwiec 2026 to pierwszy płaski odczyt serii."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#16",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "W Polsce adopcja u największych jest wyraźnie wyższa: w moim pomiarze spółek WIG20 i mWIG40 z sierpnia 2026 plik miało 12 z 58 zmierzonych, tyle że część z nich to zrzuty: 927 kB z wtyczki SEO u LPP, a u BNP Paribas 2 MB w formacie własnym. Rozmiary niemające ze specyfikacją nic wspólnego. Coraz więcej stron publikuje plik, którego wciąż prawie nikt nie pobiera."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#17",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Konwencja przesuwa się gdzie indziej. W lutym 2026 Cloudflare ogłosił „Markdown for Agents”, a 6 sierpnia 2026 wpisał ten mechanizm w szerszą wizję agentowego internetu: zamiast osobnej mapy dla modeli, ta sama treść strony w markdownie, tańsza w konsumpcji niż HTML. U Cloudflare dzieje się to przez negocjację nagłówkiem na tym samym adresie; prostszy wariant to bliźniak pod adresem z końcówką `.md` i ten serwis realizuje właśnie ten wariant. Niezależnie od drogi różnica wobec llms.txt jest jedna: llms.txt opisuje serwis, markdownowy bliźniak jest treścią."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#18",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Czy wdrażać? Tak, jeśli plik generuje się automatycznie z treści serwisu i kosztuje kilkanaście minut pracy, pod jednym warunkiem: ma pozostać na tyle mały, żeby zmieścił się w kontekście modelu, bo zrzut całej treści pod tą nazwą warunku specyfikacji nie spełnia. Nie szkodzi, jest tani w utrzymaniu, a odbiorca agentowy realnie istnieje i będzie prawdopodobnie rósł."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#19",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Czy traktować jako strategię widoczności? Nie. Nie ma dowodów na efekt, są dowody na jego brak. Płacenie za `llms.txt` jako osobną usługę optymalizacyjną albo budowanie wokół niego oferty to sprzedawanie nadziei."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#20",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Co faktycznie wpływa na to, czy model zacytuje twoją stronę: czy strona jest bezpośrednią odpowiedzią na konkretne, wąskie pytanie; czy odpowiedź pada w pierwszych zdaniach; czy treść jest dostępna bezpośrednio w HTML, bez składania w JavaScripcie; czy twierdzenia da się zweryfikować. To nudniejsze niż nowy plik konfiguracyjny i działa."
},
{
"id": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane#21",
"doc": "blog/czy-llms-txt-dziala-dane",
"title": "Czy llms.txt działa? Co mówią dane",
"text": "Ten wniosek dotyczy stanu na sierpień 2026 roku i może się zdezaktualizować w każdej chwili. Wystarczy, że jeden duży dostawca ogłosi obsługę. Dlatego na tej stronie `llms.txt` jest wdrożony: koszt jest bliski zeru, a gdyby sytuacja się zmieniła, plik już będzie na miejscu. Taka kalkulacja to dziś jedyna sensowna podstawa decyzji o wdrożeniu tego pliku."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#0",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Krótka odpowiedź: asystent AI potrafi podać klientowi numer infolinii, którego firma nie ma na swojej stronie, a w najgorszym razie numer oszustów. Raport Vigilance z 22 września 2026 opisał 374 zaatakowane firmy i mechanizm: oszuści zasypują platformy z treściami użytkowników wpisami z fałszywym numerem, a ChatGPT, Gemini i przeglądy AI Google powtarzają go w odpowiedzi. Polskiej marki raport nie wymienia, dlatego 29 września 2026 sprawdziłem 28 polskich marek w dwóch agentach AI uruchamianych w wierszu poleceń: Claude Sonnet 5.5 pytany z pamięci podał numer spoza strony kontaktowej marki w 48 z 56 odpowiedzi, a z wyszukiwaniem w 11; GPT-6 Sol w 4 i w 1. Pełnej ochrony nie ma; firma może ułatwić klientom sprawdzenie numeru i zgłaszać wpisy, z których asystenci go biorą."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#1",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Vigilance Security opisał kampanię, w której fałszywe numery obsługi klienta trafiają do odpowiedzi ChatGPT, Gemini i przeglądów AI Google przez strony, które te systemy cytują. Autorzy, wśród nich Ariel Simon, zbudowali system czytający odpowiedzi trzech asystentów i ich źródła. Wynik to 374 zaatakowane firmy, wśród nich Lufthansa, Emirates, Wells Fargo, Chase i Airbnb, oraz „tens of thousands of malicious pages”. Pełnej listy nie opublikowano, a w raporcie nie pada żadna polska nazwa."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#2",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Mechanizm nie wymaga włamania na stronę firmy. Wpisy z numerem leżą na Instagramie, Tumblrze, LeetCode i Medium, w opisach filmów na YouTubie, w plikach PDF na stronach uczelni i urzędów, na Google Sites i GitHub Pages, w opiniach na Yelpie. Numer powtarza się wiele razy, obok sekcji pytań i odpowiedzi i hasła „call now”, a prawdziwe numery przeplatają się z fałszywymi, żeby model zacytował oba. Tematy są pilne: zwroty, odwołane loty, zablokowane konta, przelewy. Na zrzucie z raportu przegląd AI stawia przy Chase fałszywy numer obok prawdziwego. Autorzy piszą o setkach wpisów dziennie na jedną platformę i jedną firmę, a kopie usuniętych wpisów w archive.org nadal są indeksowane."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#3",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Dwie obserwacje przydadzą się każdej firmie. Atak działał statystycznie: „the attack (LLM citing the fake number) did not reproduce every time we ran the query”, więc jedno sprawdzenie niczego nie dowodzi. Zgłoszenia przez programy bug bounty nie zadziałały: Google uznał problem za „out of scope”, a OpenAI zamknęło zgłoszenie jako „not reproducible”. Według relacji Dark Reading z 23 września 2026 Vigilance widział kilka skarg osób, które po telefonie pod numer z odpowiedzi czatu podały dane karty. Zjawisko nie jest nowe: w grudniu 2025 Aurascape opisał fałszywy numer Emirates w Perplexity i w przeglądzie AI Google."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#4",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "29 września 2026 zapytałem dwa agenty AI o numer infolinii obsługi klienta 28 polskich marek: banków, operatorów, kurierów, przewoźników, spółek energetycznych, ubezpieczycieli, ZUS i Allegro. Pierwszy to Claude Code 2.1.284 z modelem Claude Sonnet 5.5, drugi Codex CLI 0.158 z modelem GPT-6 Sol, oba uruchamiane w wierszu poleceń w pustym katalogu. Konsumenckich ChatGPT, Claude.ai, Gemini ani przeglądów AI Google nie mierzyłem: działają z innymi promptami systemowymi i ustawieniami niż agenty w wierszu poleceń, a Gemini i przeglądy AI korzystają z wyszukiwarki Google."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#5",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Pytanie padało w dwóch wariantach: z pamięci, przy wyłączonej wyszukiwarce, i z poleceniem wyszukania numeru w internecie. Każde zestawienie marki, asystenta i wariantu powtórzyłem dwa razy, co daje 224 odpowiedzi, po 56 na asystenta i wariant. Punktem odniesienia były numery ze strony kontaktowej marki, odczytane tego samego dnia. Każdy numer z odpowiedzi spoza tego zbioru sprawdziłem jeszcze w pełnym odczycie strony kontaktowej marki. Tak doszły numery pomocy w Millenecie u Banku Millennium i drugi numer infolinii VeloBanku; innego numeru ze strony kontaktowej żadna odpowiedź nie podała. Do zbioru odniesienia wliczyłem też numery z danych strukturalnych strony, także te, które u mBanku i DPD różnią się od widocznych, dlatego jedna odpowiedź Claude'a z pamięci z numerem DPD z danych strukturalnych liczy się jako zgodna. Allegro nie podaje numeru infolinii na stronie kontaktowej, więc tam odpowiedź zgodna ze stroną to brak numeru."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#6",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Piszę o numerze, którego marka nie podaje na swojej stronie kontaktowej (stan na 29 września 2026), a nie o fałszywym numerze. Taki numer może być nieaktualny albo należeć do innej infolinii tej samej firmy lub do innej firmy; test nie sprawdzał, do kogo należy. Brzmienie pytań, odpowiedzi, skrypty i ocena są w zbiorze danych na licencji CC BY 4.0."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#7",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "W teście z 29 września 2026 GPT-6 Sol w obu wariantach podawał prawie wyłącznie numery ze stron kontaktowych marek; Claude Sonnet 5.5 pytany z pamięci podał numer spoza strony kontaktowej w 48 z 56 odpowiedzi, a z wyszukiwaniem w 11 z 56."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#8",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Liczby odpowiedzi po ręcznej kontroli ekstrakcji; w każdym wierszu 56 (28 marek, dwa powtórzenia), test z 29 września 2026. Sama automatyczna ocena wykazała u Claude'a pytanego z pamięci 44 odpowiedzi z numerem spoza strony. Po uwzględnieniu pominiętych zapisów przy Play, Credit Agricole i Plusie wynik wynosi 48. Pominięty numer skrócony 2601 przy Plusie podniósł też wynik Claude'a z wyszukiwaniem z 9 do 11, a GPT-6 Sol z pamięci z 3 do 4. Pozostałe korekty, przy Tauronie, Enei, Netii i w jednej odpowiedzi o Play, nie zmieniły kategorii; wszystkie są zapisane w korekty-reczne.json."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#9",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Z pamięci Claude zgadywał i zwykle sam to przyznawał, radząc sprawdzić numer na stronie firmy; te same numery w obu powtórzeniach dał 29 września 2026 tylko dla 4 z 28 marek. GPT-6 Sol z pamięci był w tym teście powtarzalny (23 z 28 marek) i tylko cztery razy podał numer spoza strony kontaktowej: raz dla Allegro, z zastrzeżeniem, że nie może potwierdzić jego aktualności, raz dla Plusa, dopisując do numeru ze strony numer skrócony 2601, i dwa razy dla VeloBanku, za każdym razem inny numer skrócony i bez żadnego zastrzeżenia. Pewny ton nie gwarantuje więc, że numer jest dobry."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#10",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "W tym teście wyszukiwanie mocno poprawiło wynik Claude'a, a GPT-6 Sol trzymał się stron marek w obu wariantach. Najgorszy wariant to pytanie z pamięci do modelu, który zgaduje. Próba 28 marek z jednego dnia nie daje jednak żadnemu z tych asystentów gwarancji na przyszłość."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#11",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Przy wyszukiwaniu Claude Sonnet 5.5 często cytował serwisy z bazami numerów infolinii i w części odpowiedzi brał z nich numery, których marka nie podaje. W teście z 29 września 2026 GPT-6 Sol w 54 z 56 odpowiedzi wskazał jako źródło wyłącznie domenę marki."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#12",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Wariant z wyszukiwaniem, 56 odpowiedzi na asystenta, test z 29 września 2026; jedna odpowiedź może mieć źródła z obu grup."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#13",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Dwa źródła spoza marki u GPT-6 Sol to domeny grupy PKP przy PKP Intercity, a numer zgadzał się z oficjalnym. W tym samym teście Claude najczęściej cytował infolinia.info.pl, w 18 odpowiedziach, a w 9 nie podał żadnej domeny marki. Numery spoza strony bywały bardzo różne:"
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#14",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "- Przy T-Mobile Claude z wyszukiwaniem dwa razy podał 601 102 601, czyli numer obsługi klienta Plusa, wzięty z serwisu spoza marki, choć t-mobile.pl też było wśród źródeł.\n- Przy Netii dwa razy podał numer różniący się od oficjalnego jedną cyfrą i raz sam dopisał, że numer pochodzi z serwisów zbierających dane kontaktowe firm; tego numeru nie przepisuję, żeby go nie powielać.\n- Z pamięci Claude doklejał numer kierunkowy do numerów skróconych, na przykład przy Tauronie i Credit Agricole; tak zbudowany zapis ma po +48 dziesięć cyfr, więc nie jest poprawnym polskim numerem. Przy Alior Banku podał wariant z kierunkowym, który bank kiedyś publikował dla połączeń z zagranicy, ale dziś nie ma go na stronie kontaktowej.\n- Przy Allegro GPT-6 Sol z wyszukiwaniem raz podał +48 616 271 777 z regulaminu na allegro.pl, gdzie Allegro podaje go w informacji o dostępności usług jako telefon do informacji o usługach i do ustnych skarg na brak dostępności, więc to numer z innej strony tej samej marki. Claude z wyszukiwaniem dwa razy odpowiedział, że Allegro nie ma numeru infolinii, pod który można zadzwonić samemu, co zgadza się ze stroną kontaktową marki."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#15",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Żaden z tych przypadków nie musi oznaczać oszustwa. Pokazują jednak drogę, którą numer z cudzej strony wchodzi do odpowiedzi, i z tej samej drogi korzystają wpisy opisane przez Vigilance. Jak modele wybierają źródła, opisałem osobno."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#16",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Pierwsza obrona to jeden, łatwy do znalezienia zestaw numerów na stronie kontaktowej i te same numery w danych strukturalnych Organization, w polu telephone i w węźle ContactPoint. Google pisze, że dane Organization pomagają mu odróżnić firmę od innych w wynikach wyszukiwania. Nie pisze, że chronią przed zatrutym źródłem w przeglądzie AI, a w dokumentacji funkcji AI dodaje: „There's also no special schema.org structured data that you need to add”. Zaleca za to zgodność danych strukturalnych z tekstem strony i numer z kierunkowym kraju i strefy."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#17",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Na stronach 28 marek z testu (statyczny HTML, odczyt 29 września 2026) numer w JSON-LD miało 7: Pekao, mBank, Erste, Orange, InPost, Credit Agricole i VeloBank; DPD dokłada go skryptem. Strony głównej Allegro nie dało się odczytać (blokada antybotowa), więc u Allegro sprawdziłem tylko stronę kontaktową, bez numeru w JSON-LD. Węzeł contactPoint miały tylko Erste i InPost. U mBanku numer w JSON-LD różni się od widocznego na stronie numeru mLinii, a u DPD od widocznego numeru dwiema ostatnimi cyframi; tych numerów nie przepisuję, żeby ich nie powielać. Wzorem jest InPost, z typem „customer service”, numerem z +48 oraz językami i godzinami zgodnymi z tekstem strony. Minimalny węzeł:"
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#18",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Cały blok opisałem w odpowiedzi o danych strukturalnych Organization. Na stronie kontaktowej przyda się też zdanie, że firma ma tylko te numery. 29 września 2026 odczytałem jako statyczny HTML strony kontaktowe 27 z 28 marek z testu (strona Play ładuje treść skryptem) i w tym odczycie na żadnej z nich nie było ostrzeżenia przed numerami z wyszukiwarki albo z odpowiedzi AI; ostrzeżenia dotyczyły głównie połączeń przychodzących i fałszywych konsultantów."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#19",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Druga obrona to regularne pytanie asystentów o własną infolinię i sprawdzanie cytowanych źródeł. Skoro atak według Vigilance nie powtarza się za każdym razem, każde pytanie trzeba zadać kilka razy i zapisywać także cytowane strony. Pytać warto tak, jak pyta zdenerwowany klient: o zwrot, zablokowane konto, odwołany lot. Spoza domen marek Claude w moim teście cytował najczęściej serwisy z bazami numerów, więc trzeba też sprawdzić, co piszą o firmie, i prosić o poprawkę nieaktualnego numeru."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#20",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Zgłoszenie kieruje się tam, gdzie leży wpis, i do dostawcy asystenta; bug bounty okazał się w raporcie Vigilance złym adresem. Dowodem jest zrzut odpowiedzi z datą, zapytaniem i listą źródeł."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#21",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "- W Google pod przeglądem AI jest kciuk w dół i opcja zgłoszenia problemu. Stronę udającą oficjalną obsługę klienta zgłasza się formularzem spamu, bo polityka antyspamowa Google wymienia wśród oszustw strony, które „provide fake contact information of such business”. Treść zgłoszenia może trafić do właściciela strony, więc nie wpisuje się w nie danych osobowych.\n- OpenAI przyjmuje zgłoszenia formularzem i w czacie (kciuk w dół, kategoria „Safety or Legal concern”). Według centrum pomocy zgłoszone domeny może przejrzeć zespół Model Quality i nałożyć filtry, żeby ChatGPT nie opierał się na niewiarygodnych źródłach.\n- Platforma z wpisem podlega art. 16 aktu o usługach cyfrowych: dostawca hostingu musi przyjmować zgłoszenia elektroniczne z uzasadnieniem, dokładnym adresem URL, danymi zgłaszającego i oświadczeniem o dobrej wierze. Jeśli nielegalność wynika z nich bez szczegółowej analizy prawnej, dostawca, który bezzwłocznie nie usunie treści, może stracić zwolnienie z odpowiedzialności z art. 6.\n- CERT Polska przyjmuje zgłoszenia na incydent.cert.pl w kategoriach „Oszustwo”, „Złośliwa domena” albo, gdy doszło do rozmowy, „Podejrzany telefon”. Numer 8080 służy tylko do SMS-ów."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#22",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Czy konkretny wpis jest treścią nielegalną, ocenia prawnik. Zgłoszenie z art. 16 przy fałszywej reklamie i drogi prawne przy nieprawdziwej odpowiedzi AI o firmie opisałem osobno. To nie jest porada prawna."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#23",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "O wpis numerów do jawnego wykazu UKE numerów służących wyłącznie do odbierania połączeń mogą wnioskować tylko podmioty wymienione w ustawie, wśród nich banki, SKOK-i, instytucje płatnicze, firmy i fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń, jednostki sektora finansów publicznych, na przykład ZUS, oraz operatorzy dla własnej infolinii; wpisu dokonuje Prezes UKE. Wykaz ma chronić przed połączeniem, w którym oszust podszywa się pod numer banku; klienta, który sam wybierze numer z odpowiedzi AI, nie chroni."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#24",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Prezes UKE prowadzi wykaz od 26 marca 2024 na podstawie art. 17 ustawy o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej. 29 września 2026 wykaz miał 69 aktywnych wpisów, bez danych właściciela numeru. Według mojej analizy do wpisu uprawnionych jest 18 marek z testu, a numer ze strony kontaktowej znalazłem w wykazie (stan na 29 września 2026) tylko u czterech: PKO BP, mBanku, Erste i Banku Millennium. Alior, BNP Paribas i Credit Agricole piszą, że z numeru podanego na stronie nigdy nie dzwonią, a tych numerów w wykazie nie znalazłem. Podszywanie się pod numer i oszustwo opisane przez Vigilance łączy jedno: klient nie zna jednego, pewnego numeru firmy."
},
{
"id": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai#25",
"doc": "blog/falszywy-numer-infolinii-w-odpowiedzi-ai",
"title": "Jaki numer infolinii podaje AI? Test 28 polskich marek",
"text": "Wyniku dwóch agentów w wierszu poleceń nie przenoszę na aplikacje konsumenckie ani na przeglądy AI Google. Próba to 28 marek, dwa powtórzenia i jeden dzień, a odpowiedzi zmieniają się między wywołaniami, co widać u Claude'a pytanego z pamięci. Numery wyciągał skrypt, a przed publikacją sprawdziłem pominięte zapisy w odpowiedziach. Automat rozpoznaje tylko część formatów: przeoczył m.in. ośmiocyfrowy numer przy Play, numer z dodatkowym kierunkowym przy Credit Agricole i czterocyfrowy numer skrócony przy Plusie. Numeru alarmowego 991 przy spółkach energetycznych nie liczę jako numeru infolinii. Uzupełnienia trzynastu odpowiedzi są zapisane w korekty-reczne.json i uwzględnione przez skrypt oceny; zmieniły kategorię siedmiu odpowiedzi. Tabele i główny wynik 48 z 56 uwzględniają tę korektę. Błędnie zbudowany zapis też liczę jako podany numer; nie poprawiam jego cyfr ani nie zakładam, jaki numer model miał na myśli. Dane strukturalne i wykaz UKE odczytałem tego samego dnia, poza testem odpowiedzi. Pełne dane i skrypty są w zbiorze, więc test da się powtórzyć na własnej marce po podmianie listy w pliku marki.json. Nowa próba wymaga własnej kontroli ekstrakcji i osobnego zestawu korekt; nie należy przenosić do niej korekt z tego pomiaru."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#0",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Krótka odpowiedź: jeśli wybierasz kierunek dla nazwy „sztuczna inteligencja” na dyplomie, dane nie dają na to podstaw. Na tej samej uczelni klasyczna informatyka wypada zwykle lepiej, a największą przewagę i tak daje coś innego niż kierunek."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#1",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Policzyłem to sam, bo nie znalazłem takiego zestawienia. Poniżej metoda, liczby i to, czego z nich nie wolno wyczytać."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#2",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Pobrałem 1 września 2026 pełny rejestr POL-on: 11 564 rekordy, z tego 9 869 kierunków prowadzonych. Pięćdziesiąt pięć z nich ma w nazwie sztuczną inteligencję, AI albo uczenie maszynowe. Prowadzi je trzydzieści uczelni."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#3",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Dwadzieścia z tych pięćdziesięciu pięciu utworzono w 2025 albo 2026 roku, czyli ponad jedną trzecią."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#4",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "To tempo mówi więcej o rynku rekrutacyjnym niż o rynku pracy. Uczelnia, która chce przyciągnąć kandydatów, może otworzyć kierunek szybciej, niż jest w stanie zbudować kadrę zdolną go prowadzić. Dwie liczby z tego samego rejestru zasługują na uwagę. Pierwsza: żaden z tych 55 kierunków nie ma odnotowanej oceny programowej Polskiej Komisji Akredytacyjnej, podczas gdy w skali kraju ma ją co piąty kierunek. Po rozszerzeniu zbioru o data science znajduje się jeden wyjątek: Data Science na Uniwersytecie Wrocławskim z oceną pozytywną z maja 2024."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#5",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Przy programach otwartych rok temu to naturalne. Znaczy jednak tyle, że ich jakości nie zweryfikował dotąd nikt z zewnątrz uczelni."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#6",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Druga liczba jest mniej oczywista. Dwadzieścia siedem z pięćdziesięciu pięciu kierunków „AI” ma dyscyplinę wiodącą spoza informatyki. Wśród nich: nauki o zarządzaniu (siedem kierunków), matematyka (cztery), inżynieria mechaniczna (cztery), nauki o mediach (trzy), pedagogika (dwa), a także filozofia i psychologia. Dyscyplina wiodąca decyduje o tym, kto uczy i czego, więc różnica między dwoma kierunkami o tej samej nazwie bywa większa niż między kierunkami o nazwach różnych."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#7",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "System ELA łączy rejestry ZUS z bazą POL-on i pokazuje, ile absolwenci konkretnego kierunku na konkretnej uczelni zarabiali w pierwszym roku po dyplomie. To dane rejestrowe, nie ankieta: nikt tu niczego nie deklaruje."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#8",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Tu potrzebna jest jedna uwaga o zakresie. Powyższe pięćdziesiąt pięć kierunków to te ze „sztuczną inteligencją”, „AI” albo „uczeniem maszynowym” w nazwie. W analizie zarobków biorę zbiór szerszy, obejmujący też data science i systemy inteligentne, bo bez tego zostałoby zbyt mało programów z absolwentami."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#9",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Pobrałem surowy zbiór 1 września 2026 (225 megabajtów, 77 523 wiersze) i policzyłem rzecz, której w publicznych opracowaniach nie widziałem: porównanie kierunku AI z największym kierunkiem informatycznym na tej samej uczelni, w tym samym roczniku i na tym samym poziomie studiów."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#10",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Klasyczna informatyka wygrywa w ośmiu przypadkach na jedenaście. Rozpiętość jest jednak duża i w trzech przypadkach kierunek AI wypada lepiej, w tym na dwóch uczelniach, gdzie inny ich program AI wypada gorzej."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#11",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Wynik zależy przy tym od dwóch decyzji, które podjąłem przy liczeniu. Gdyby komparatorem był kierunek medianowy zamiast największego, informatyka wygrywałaby sześć razy na jedenaście. Gdyby ograniczyć zestawienie do siedmiu par w pełni porównywalnych, czyli o tym samym trybie, długości i profilu, wynik spada do czterech na siedem. Wszystkie cztery pary niejednorodne wypadają na korzyść informatyki, co samo w sobie jest ostrzeżeniem."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#12",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Poziom pewności: średni. Kierunki AI liczą od 12 do 50 absolwentów, kierunki porównawcze od 31 do 132. Przy takiej liczebności kilka osób, które trafiły do dobrze płacącej firmy albo wyjechały za granicę, przesuwa medianę o tysiące złotych."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#13",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Druga rzecz działa wprost przeciw powyższej tabeli: ELA nie rozróżnia specjalności wewnątrz kierunku. Absolwent informatyki ze specjalnością sztuczna inteligencja siedzi w kolumnie „Informatyka”. Część przewagi informatyki może więc pochodzić od ludzi, którzy uczyli się dokładnie tego, co mierzę po drugiej stronie."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#14",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Na AGH widać z kolei, że nie każda różnica jest szumem: Informatyka-Data Science w wersji trzysemestralnej, na którą wchodzi się po inżynierze, daje o cztery tysiące więcej niż czterosemestralna o tej samej nazwie."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#15",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Jeśli policzyć to samo bez podziału na uczelnie, wychodzi odwrotnie: kierunki z obszaru AI mają wyższą medianę niż informatyka."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#16",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "To artefakt doboru. Kierunki AI prowadzą w Polsce niemal wyłącznie uczelnie z górnej półki, a „informatyka” jest prowadzona na kilkudziesięciu uczelniach, od czołówki technicznej po ośrodki bez dorobku badawczego w tej dyscyplinie. Porównanie ogólnopolskie mierzy więc, kto te kierunki prowadzi, a nie czego na nich uczą."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#17",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Do tego dochodzi selekcja kandydatów. Na Politechnice Wrocławskiej próg na kierunek Sztuczna inteligencja wyniósł w pierwszej turze rekrutacji 2026/2027 476,85 punktu, najwyżej na całym Wydziale Informatyki i Telekomunikacji, przy 279,60 na informatyce technicznej. W drugiej turze wzrósł do 523. Jeśli absolwenci takiego kierunku zarabiają więcej, może to wynikać z tego, kogo on przyjmuje, a nie czego uczy."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#18",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Tych dwóch efektów nie da się w danych ELA rozdzielić. To nie jest eksperyment: nikt nie przydzielił maturzystów losowo do kierunków."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#19",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Dla absolwentów kierunków informatycznych, którzy pracowali zawodowo przed uzyskaniem dyplomu, średnia median programowych ważona liczbą absolwentów wyniosła 10 170 zł. Dla tych bez takiego doświadczenia: 7 023 zł. Różnica: 45 procent. Na kierunkach AI ta sama różnica wynosi 57 procent."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#20",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Poziom pewności: średni, i to z trzech powodów. To korelacja, nie efekt przyczynowy: osoby pracujące w trakcie nauki mogą się różnić od pozostałych determinacją albo miejscem zamieszkania. Wskaźnik obejmuje doświadczenie sprzed dyplomu, a nie sprzed studiów: w roczniku 2024 blisko połowa absolwentów informatyki pracowała już przed rozpoczęciem magisterki, a tylko co ósmy zaczął w jej trakcie. Wreszcie liczby dotyczą programów, przy których ELA ujawnia obie wartości, czyli około czterech piątych rocznika."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#21",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Kierunek do pracy nie zmusza: na profilu ogólnoakademickim, który ma 44 z 55 kierunków AI, ustawa nie wymaga ani jednej godziny praktyk."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#22",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Trzy roczniki wystarczą, żeby zobaczyć zmianę. Wskaźnik zarobków absolwentów kierunków informatycznych, odniesiony do średniej w powiecie zamieszkania:"
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#23",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Dyplom informatyczny nadal daje zarobki powyżej średniej. Ale margines skurczył się z 33 do 10 procent w dwa lata, a odsetek absolwentów rejestrujących się w urzędzie pracy wzrósł o dwie piąte. Widełki dla osób z kilkuletnim stażem rozpisałem osobno w tekście o zarobkach eksperta od AI."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#24",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Kierunki AI mają w tym samym okresie niższe bezrobocie (3,5 procent dla rocznika 2024), ale ich wskaźnik zarobków spada nawet szybciej: z 1,54 dla rocznika 2022 do 1,12 dla 2024."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#25",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Wszystkich absolwentów kierunków AI drugiego stopnia było w roczniku 2024 dwustu osiemdziesięciu sześciu, na jedenastu programach."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#26",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Politechnika Warszawska nie ma ani jednego kierunku o nazwie „sztuczna inteligencja”, ani na pierwszym, ani na drugim stopniu. AI występuje tam jako specjalność „Metody sztucznej inteligencji” na Informatyce i Systemach Informacyjnych."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#27",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Politechnika Wrocławska ma ich pięć: Sztuczna inteligencja na obu stopniach, Zaufane systemy sztucznej inteligencji, Matematyka i algorytmy sztucznej inteligencji oraz Matematyka stosowana i sztuczna inteligencja."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#28",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Poza tym: Uniwersytet Jagielloński prowadzi licencjat ze sztucznej inteligencji z limitem dwudziestu miejsc, Politechnika Poznańska prowadzi swój kierunek w całości po angielsku na obu stopniach, a Politechnika Śląska uruchomiła nowy kierunek w tegorocznej rekrutacji."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#29",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Dla obywatela Unii kilka europejskich uczelni technicznych nie pobiera czesnego. Technische Universität München prowadzi anglojęzyczny magister z informatyki bez opłat za studia; semestralna opłata administracyjna to 97 euro. Koszt jest gdzie indziej: uczelnia szacuje utrzymanie w Monachium na 1300–2000 euro miesięcznie. RWTH Aachen prowadzi bezpłatny anglojęzyczny magister z Data Science."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#30",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Jedna pułapka wymaga ostrzeżenia. ETH Zurich i EPFL potroiły czesne od semestru zimowego 2025, do 2190 franków za semestr. Obywatelstwo Unii samo w sobie nie chroni przed wyższą stawką. W ETH niższa przysługuje osobom, które mieszkały w Szwajcarii w momencie uzyskiwania świadectwa uprawniającego do studiów, w EPFL kryterium jest zbliżone i dotyczy wcześniejszego związku z krajem."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#31",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Kiedy materiał był aktualizowany. Deep Learning Specialization Andrew Nga, uznawana za standardowe wejście w dziedzinę, ma na stronie Coursery informację o ostatniej aktualizacji w kwietniu 2021. Bezpłatny kurs fast.ai wciąż opisuje się jako edycja z 2022 roku."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#32",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Czy certyfikat nadal istnieje pod tym numerem. Microsoft przenumerował ścieżkę certyfikatów AI na Azure: egzamin AI-102 wygasł 30 czerwca 2026, a jego miejsce zajął AI-103."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#33",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Skąd pochodzi liczba o skuteczności. Odsetki zatrudnienia w zestawieniach kursów pochodzą zwykle z ankiet, które firmy szkoleniowe przeprowadzają wśród własnych absolwentów, często sprzed kilku lat i przy niskiej zwrotności. Zanim taką liczbę potraktujesz poważnie, sprawdź trzy rzeczy: kto badał, ilu absolwentów odpowiedziało i z którego roku pochodzi pomiar. Rynek ofert juniorskich wygląda dziś inaczej niż w 2021."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#34",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "1. Dyscyplina wiodąca: w bazie RAD-on każdy kierunek ma ją podaną wraz z procentowym udziałem efektów uczenia się. Jeśli kierunek „AI” ma wiodącą pedagogikę albo nauki o mediach, program będzie inny, niż sugeruje nazwa.\n2. Profil: ogólnoakademicki czy praktyczny. Obowiązkowe praktyki zawodowe, sześć miesięcy na studiach pierwszego stopnia, ustawa przewiduje wyłącznie na profilu praktycznym.\n3. Program studiów: uczelnia ma ustawowy obowiązek opublikować go w Biuletynie Informacji Publicznej w ciągu czternastu dni od przyjęcia. Sprawdź liczbę godzin matematyki i statystyki, nie nazwy przedmiotów.\n4. Kadra: nazwiska wykładowców w Google Scholar. Czego szukać w dorobku, opisuję przy drodze do zawodu. Kierunek o sztucznej inteligencji prowadzony przez osoby bez publikacji w tej dziedzinie to sygnał ostrzegawczy: albo program stoi na praktykach z przemysłu, albo został przepisany z czegoś innego. Warto zapytać na dniu otwartym, które z dwojga."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#35",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Nazwa kierunku jest najsłabszym z dostępnych sygnałów. Mocniejsze są: dyscyplina wiodąca, profil, kadra i to, czy program zostawia czas na pracę zawodową, bo akurat ta zmienna w danych waży najwięcej."
},
{
"id": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane#36",
"doc": "blog/gdzie-studiowac-ai-dane",
"title": "Gdzie studiować AI? Sprawdziłem dane o zarobkach absolwentów",
"text": "Osobne zastrzeżenie na koniec. Wszystkie powyższe liczby opisują ludzi, którzy skończyli studia w 2024 roku, czyli zaczynali je około 2019. Kierunki otwarte w 2025 i 2026 wypuszczą pierwszych absolwentów po 2028 i dopiero wtedy będzie o nich wiadomo cokolwiek poza tym, co obiecuje ulotka rekrutacyjna."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#0",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Do czerwca 2026 roku o wpływie AI Mode na polskie strony mówiło się na podstawie danych amerykańskich albo przeczuć. Badanie Semgence, opublikowane 10 czerwca 2026, jest pierwszym, które sprawdza to na polskich domenach i na twardych danych właścicielskich z Search Console."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#1",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Metodologia w skrócie: 40 polskich domen (15 sklepów internetowych i 25 serwisów B2B i usługowych), eksport danych z Google Search Console, 19 179 wierszy danych od stycznia 2025 do maja 2026. Główne porównanie to pełny pierwszy kwartał 2025 przeciw pierwszemu kwartałowi 2026, czyli kwartał sprzed startu AI Mode w Polsce (8 października 2025) przeciw kwartałowi po nim."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#2",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "To ustawienie ma jedną ważną konsekwencję: między oboma okresami wydarzyło się więcej niż samo wejście AI Mode. Wrócę do tego przy ograniczeniach, bo od tego zależy, jak czytać wyniki."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#3",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Na 34 domenach porównanych kwartał do kwartału (Q1 2025 vs Q1 2026) CTR spadł w 88 proc. przypadków, średnio z 2,28 do 1,41 proc., ale łączne kliknięcia zmalały ledwie o 3,6 proc."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#4",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Rozjazd między CTR a ruchem. Prawie połowa domen zyskała kliknięcia, choć ich CTR spadł, bo równolegle rosła liczba wyświetleń. CTR jest ilorazem, więc spada także wtedy, gdy strona po prostu pojawia się w większej liczbie zapytań, w tym takich, w których nikt nie kliknie. Raport z samym CTR pokazuje w 2026 roku głównie szum."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#5",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Asymetria branżowa. Serwisy informacyjne B2B traciły CTR około 2,5 razy mocniej niż sklepy. Uwaga rachunkowa: oba segmenty wyczerpują próbę, a mimo to −0,87 p.p. leży poza przedziałem −1,2 do −3,0 p.p., więc wartości całościowa i segmentowe pochodzą z różnych sposobów liczenia (najpewniej CTR zagregowany z sumy kliknięć i wyświetleń wobec średniej po domenach). Publikacja tego nie rozstrzyga, a z podanych liczb nie da się tego odtworzyć, dlatego czytam te wartości osobno i nie sumuję ich ze sobą. To spójne z mechaniką AI Mode: zapytania informacyjne („czym jest”, „jak działa”, „które wybrać”) model potrafi domknąć własną odpowiedzią, transakcyjnych domknąć nie może, bo nie sprzeda butów. Skrajny przypadek z badania: kancelaria prawna, której CTR spadł z 3,08% do 0,60%, a kliknięcia o 87,5%."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#6",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Rzadkość na polskim rynku: Semgence sam wymienia słabości własnego badania, więc można je ocenić zamiast zgadywać."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#7",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "We wrześniu 2025 Google usunął parametr num=100, co skokowo zmieniło raportowanie wyświetleń w Search Console. Kierunek tego artefaktu jest przewrotny: to kwartał bazowy miał wyświetlenia zawyżone przez boty, a przez to zaniżony CTR, więc ta akurat zmiana maskuje część realnego spadku, zamiast go sztucznie powiększać. Dane o kliknięciach zawierają szacunkowo ±12% szumu. Po odsianiu artefaktów raportowania autorzy szacują czysty efekt samego AI Mode na około 0,18 punktu procentowego spadku CTR, a nie nagłówkowe 0,87. Tę dekompozycję przyjmuję za publikacją, bo z samych opublikowanych liczb nie da się jej niezależnie odtworzyć."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#8",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Od siebie dodam ograniczenia, których w publikacji nie ma: próba 40 domen jest mała i nielosowa (klienci i obserwowane serwisy jednej agencji), nie ma grupy kontrolnej, a porównanie rok do roku nie kontroluje sezonowości ani zmian samych stron. Badanie nadal się broni, ale jego liczby są punktem wyjścia do dalszych pomiarów."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#9",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Ten sam zespół w osobnej analizie pokazał, że polskie AI Overviews cytują niemal wyłącznie strony z organicznego top 10, co oznacza, że klasyczny ranking pozostaje biletem wstępu do odpowiedzi AI. Z kolei analiza Ahrefs na 17 mln cytowań (luty i marzec 2026) pokazuje, że systemy AI wyraźnie preferują treści świeże, średnio o jedną czwartą młodsze niż wyniki organiczne."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#10",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Te trzy obserwacje opisują jedno zjawisko: widoczność przenosi się z kliknięć na cytowania. Strona może być czytana przez model i przywoływana w odpowiedzi częściej niż kiedykolwiek, a jednocześnie notować gorszy CTR. Mechanikę tego, co decyduje o zacytowaniu, opisałem osobno w tekście jak modele AI wybierają źródła. Czego natomiast nie robić: nie budować strategii widoczności wokół llms.txt. Dane nie pokazują efektu."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#11",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Rozdziel miary: raportuj osobno wyświetlenia, kliknięcia i obecność w odpowiedziach AI (raport AI Performance w Bing Webmaster Tools plus ręczny panel zapytań), bo sam CTR miesza te trzy zjawiska. Jeśli prowadzisz serwis informacyjny B2B, jesteś w grupie najbardziej narażonej i liczy się dla ciebie bycie źródłem odpowiedzi. Treści transakcyjne i narzędziowe bronią się same, więc sklepu nie ma po co w panice przebudowywać."
},
{
"id": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski#12",
"doc": "blog/google-ai-mode-spadek-ctr-dane-z-polski",
"title": "Google AI Mode a CTR: pierwsze dane z Polski",
"text": "Spadek CTR jest realny, ale mniejszy, niż wygląda w nagłówkach, i nie tożsamy ze spadkiem znaczenia strony. Pytanie na dziś brzmi, czy odpowiedź modelu powstaje na twoich danych."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#0",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Za 2025 rok GUS raportuje 8,7 proc. polskich firm korzystających z AI wobec 19,95 proc. średniej unijnej wg Eurostatu, a rozmiar firmy różnicuje najmocniej: wśród dużych unijnych przedsiębiorstw to 55 proc."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#1",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Jedno zastrzeżenie metodyczne: badanie GUS i Eurostatu obejmuje przedsiębiorstwa zatrudniające co najmniej 10 osób, więc mikrofirmy są poza jego zakresem. Porównanie Polska–UE jest za to liczone na tej samej ramie. Sondaże o innych ramach dają inne liczby: przegląd Polskiego Instytutu Ekonomicznego (dane za 2024) zbiera wyniki od około 6% do około 21% zależnie od metodyki i wielkości firmy, w tym mikrofirm, co jest kolejnym powodem, żeby porównywać wyłącznie liczby liczone na tej samej ramie."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#2",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Dwa ostatnie wiersze czytam razem. Według GUS w 2025 roku 91,3% polskich przedsiębiorstw nie korzystało z AI, a odsetek firm, które nie korzystały, ale rozważały wdrożenie, wyniósł 3,9%. Po odjęciu jednych od drugich wychodzi, że ponad 87% badanych firm nie było nawet na etapie rozważania; to coś innego niż „firmy się zastanawiają”."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#3",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Mówią, że są mniejsze. W danych unijnych z AI korzysta 55% dużych firm i 17% małych, ponad trzy razy mniej. Polska gospodarka ma strukturę przechyloną w stronę małych podmiotów, więc już sama struktura tłumaczy część luki."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#4",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Duża firma ma dział IT, budżet na eksperyment i kogoś, kto może poświęcić projektowi kilka miesięcy. Mała firma ma właściciela, który robi wszystko sam. Jak rozłożyć taki projekt przy jednej osobie po stronie firmy, opisałem w tekście jak wdrożyć AI w firmie. Narzędzia są dostępne dla obu w tej samej cenie, więc bariera leży w zasobach i organizacji."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#5",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Wskaźnik „korzysta z AI” obejmuje zarówno firmę, która przebudowała proces obsługi klienta, jak i taką, w której dwie osoby mają wykupiony abonament na asystenta. To bardzo różne rzeczy, a statystyka ich nie rozróżnia. Rzeczywisty odsetek firm z wdrożeniem zmieniającym sposób pracy jest z pewnością niższy niż 8,7%."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#6",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Odsetek 3,9% firm rozważających wdrożenie jest zaskakujący na tle powszechności tematu w mediach. W rozmowach z firmami powtarzają się trzy przyczyny, żadna techniczna."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#7",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Firma nie wie, czy rozmawia o wydatku rzędu kilku tysięcy, czy kilkuset tysięcy złotych. Przy takiej niepewności racjonalną strategią jest odłożenie decyzji."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#8",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Wdrożenie wymaga kogoś, kto zna proces i ma na to kilka godzin tygodniowo przez kilka miesięcy. W małej firmie ta osoba zwykle nie istnieje, bo już robi trzy inne rzeczy."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#9",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Komunikacja rynkowa mówi o przełomie, a pierwszy kontakt to zwykle asystent, który raz pomaga, a raz zmyśla. Po takim pierwszym kontakcie temat trafia na później."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#10",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Dane GUS mówią o firmach; dwa badania z września 2026 roku pokazują tę samą rozbieżność między rozgłosem wokół AI a jej użyciem, tym razem od strony pracowników i szefów marketingu, a trzecie nastrój, w którym firmy będą wdrażać AI. Według badania Pracuj.pl, wykonanego w sierpniu 2026 roku przez ARC Rynek i Opinia metodą CAWI, 70% pracujących Polaków nigdy osobiście nie korzystało w pracy z żadnych narzędzi ani funkcji AI, a 47% uważa, że nie korzysta z nich nikt w ich firmie. Pełny raport, którego premiera odbyła się 29 września 2026 roku, opisuje próbę: 1506 osób, czyli pulę główną 1004 pracujących i osobno rekrutowaną grupę 502 osób korzystających z AI co najmniej trzy razy w tygodniu. Wyniki ważono według płci i wieku. Raport nie mówi natomiast, jak obie części połączono przy wynikach dla ogółu. 70% trudno uznać za odsetek z całej próby: nawet gdyby nikt z puli głównej nie korzystał z AI, niekorzystający stanowiliby przed ważeniem dwie trzecie próby (1004 z 1506). Niektóre inne liczby z raportu nie zgadzają się z tymi 70%, dopóki nie wiadomo, jak połączono obie części próby; przykłady rozpisałem w tekście o shadow AI w polskich firmach."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#11",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "W badaniu Pracuj.pl z sierpnia 2026 roku korzystających było więc około 30%, mniej niż 62% z marcowego badania ARC Rynek i Opinia dla ESET i DAGMA, które opisałem w tym samym tekście o shadow AI, bo tamto pytało tylko osoby pracujące przy komputerze. Wśród regularnych użytkowników 69% zostaje przy prostych poleceniach, a siedmiu na dziesięciu korzystających z AI w pracy sięga czasem po narzędzia niezatwierdzone przez pracodawcę. Badani szacują, że AI mogłaby wykonywać zadania zajmujące średnio 21% ich czasu pracy; to średnia szacunków, nie pomiar."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#12",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Badanie jakościowe Constans we współpracy z Polską Organizacją Reklamodawców, oparte na 34 rozmowach z szefami marketingu od czerwca do sierpnia 2026 roku, pokazuje, co dzieje się tam, gdzie AI już jest: 32 z 34 firm mówią, że pracują szybciej, ale efekt przed wdrożeniem i po nim zmierzyło 6 z 34, a 18 z 34 nie mierzy go wcale. W 15 z 34 firm pracownicy używają AI nieoficjalnie, na prywatnych kontach. Autor badania Piotr Bombol ujął to zdaniem: „AI nie skaluje organizacji, skaluje jedną osobę”."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#13",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Do tego dochodzi nastrój. Pew Research Center zapytał między lutym a majem 2026 roku 42 151 osób w 36 krajach, a osobno Amerykanów: w Polsce 59% spodziewa się, że w ciągu 20 lat AI zmniejszy liczbę miejsc pracy, a odsetek bardziej zaniepokojonych niż podekscytowanych wzrósł z 37% w 2025 do 45% w 2026 roku. Firma, która wdraża AI przy takim nastroju i bez pomiaru, ma dwa problemy zamiast jednego: nie potrafi pokazać efektu ani zespołowi, ani sobie."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#14",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Nie jesteś spóźniony. Ponad dziewięć na dziesięć badanych firm jest w tym samym miejscu, a znaczna część nawet nie zaczęła rozważać tematu."
},
{
"id": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus#15",
"doc": "blog/ile-polskich-firm-uzywa-ai-dane-gus",
"title": "Ile polskich firm używa AI? Dane GUS",
"text": "Bariera, którą napotkasz, prawie na pewno nie będzie techniczna. Będzie polegała na tym, że nikt nie ma czasu poprowadzić projektu i nikt nie mierzy procesu, który miałby zostać usprawniony. Oba problemy da się rozwiązać, tylko nie przez wybór narzędzia."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#0",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Krótka odpowiedź: według danych Microsoftu cytowanych w piśmie powodów, którego jawna wersja trafiła do akt 17 września 2026 roku, współczynnik kliknięć z Bing Chat do stron New York Timesa był niższy o 87–93% niż z klasycznego wyszukiwania Bing. Dla stron ośmiu gazet grupy Daily News, od New York Daily News po Chicago Tribune, różnica wyniosła 83–91%, dla stron Ziff Davis 51–94%. To pierwsze znane mi liczby o skali ubytku, które pochodzą z wnętrza dostawcy odpowiedzi AI, a nie z zewnętrznego panelu. Mają jednak dwa ograniczenia, o których trzeba pamiętać od pierwszego zdania: pismo nie podaje okresu pomiaru, a dokumenty, na których stoją te liczby, są nadal utajnione."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#1",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Sprawa toczy się przed sądem federalnym w Nowym Jorku od grudnia 2023 roku. New York Times zarzuca OpenAI i Microsoftowi, że wytrenowały modele na jego tekstach i że ich produkty zastępują czytelnikom wizytę na stronie gazety. Do tej pory spór o zastępowanie toczył się na argumentach; teraz są w nim liczby."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#2",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Liczby pochodzą z pisma powodów o wydanie wyroku bez rozprawy, złożonego pierwotnie 4 września 2026 roku z utajnieniami, a 17 września ponownie, w wersji jawnej. Na stronie 68 pismo stwierdza, że reprezentatywne dane CTR Microsoftu pokazują ogólny spadek współczynnika kliknięć w Bing Chat w porównaniu z wyszukiwaniem Bing: o 87–93% dla stron Timesa, o 83–91% dla stron grupy Daily News i o 51–94% dla stron Ziff Davis, z odesłaniem do paragrafu SF1536 zestawienia faktów. Na stronie 2 te same dane opisano jako spadki rzędu 83–93% dla domen Timesa i grupy Daily News oraz 51–94% dla Ziff Davis, „for Microsoft’s Copilot ‘answer engine’ compared to traditional Bing search”."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#3",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Bing Chat i Copilot to jeden produkt. Microsoft pisze w swoim piśmie z 4 września 2026 roku, że produkt, którego dotyczy sprawa, nazywał się pierwotnie Bing Chat i został przemianowany na Copilot. Pismo powodów definiuje też w przypisie, co liczy: CTR to odsetek kliknięć użytkowników w dany adres względem wszystkich jego wyświetleń, czyli pojawień tego adresu na stronie wyników albo wewnątrz odpowiedzi czatbota."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#4",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Z tej definicji wynika ważne zastrzeżenie. Spadek CTR o 90% oznacza, że adresy stron wydawcy pokazane w odpowiedziach Copilota były klikane zbiorczo dziesięć razy rzadziej niż adresy tych stron pokazane w klasycznych wynikach Binga; pismo nie mówi, czy porównanie dotyczy tych samych adresów. Nie mówi też, ile razy Copilot je pokazał ani ile kliknięć wydawca stracił w liczbach bezwzględnych. W polskim badaniu AI Mode, które opisałem w lipcu 2026, CTR między pierwszym kwartałem 2025 a pierwszym kwartałem 2026 roku spadł w 30 z 34 analizowanych domen (88%), a łączna liczba kliknięć zmalała tylko o 3,6%, bo wyświetleń przybyło."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#5",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Drugie zastrzeżenie dotyczy okresu. Pismo nie podaje, z jakich miesięcy pochodzą dane Microsoftu. TechCrunch powiązał liczbę 93% z prezentacją ze stycznia 2024 roku, ale w piśmie dane CTR (SF1536) i dokument o „pętli zagłady” (SF1672) mają osobne odesłania, więc takie powiązanie nie ma pokrycia w jawnym tekście. Dopóki załączniki są utajnione, okres pozostaje nieznany."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#6",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "To nie było orzeczenie o odtajnieniu, tylko wykonanie porozumienia stron. Sędzia Sidney H. Stein zatwierdził 3 września 2026 roku zbiorcze zarządzenie o utajnianiu, w którym strony zobowiązały się do 17 września ponownie złożyć pisma o wydanie wyroku bez rozprawy i zestawienia faktów, odsłaniając wszystko, o czego utajnienie nikt nie wniósł. 17 września pełnomocniczka powodów Davida Brook z kancelarii Susman Godfrey złożyła pismo z jawną wersją. Jeszcze tego samego dnia Bloomberg Industry Group wniósł o dopuszczenie do sprawy w celu odtajnienia kolejnych dokumentów. 28 września sędzia pomocnicza Ona Wang poleciła mu złożyć wniosek ponownie w aktach całego postępowania zbiorczego do 2 października; Bloomberg Industry Group zrobił to 29 września. Sprzeciwy mają termin 16 października, a replika Bloomberg Industry Group 30 października 2026 roku."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#7",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Utajnione załączniki nie znikną szybko. Zbiorcze wnioski o ich utajnienie mają termin do 13 stycznia 2027 roku, a publiczne złożenie materiałów, których nikt nie zakwestionuje, do 27 stycznia 2027. Do tego czasu każda liczba z pisma jest twierdzeniem powodów o treści dokumentu, którego czytelnik nie widzi."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#8",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Poza danymi CTR pismo przywołuje wypowiedzi menedżerów obu firm i kilka liczb z innych źródeł. Nick Turley, szef ChatGPT w OpenAI, miał napisać, że wydawcy stoją przed „existential threat” ze strony produktów AI, które „are largely substitutive, period” i będą coraz bardziej zastępcze, w miarę jak będą lepsze. Pismo datuje świadomość zagrożenia w OpenAI na czerwiec 2023 roku; daty zdania o zastępczości jawny tekst nie podaje. Brent Hecht, dyrektor ds. nauk stosowanych w Microsofcie, pisał, że miliony ludzi wkrótce uznają zasysanie ich pracy przez duże modele za „an astonishing theft of unprecedented proportions”, a pod osobnym odesłaniem pismo przytacza też frazę „largest theft of labor in human history”. Pismo cytuje ją ostrożnie: słowo „perhaps” stoi poza cudzysłowem, a kontekstu w jawnej wersji nie widać; według TechCrunch oba zwroty pochodzą z tej samej notatki ze stycznia 2023 roku, czego jawny tekst pisma ani nie potwierdza, ani nie wyklucza. Hecht jest też autorem dokumentu o „doom loop”, napisanego, jak podaje pismo, wkrótce po złożeniu pozwu: strategia treści AI zaczęła pętlę, która zaszkodzi jednocześnie modelom i całej sieci, bo produkt końcowy zagraża ekonomicznym podstawom swoich dostawców."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#9",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Rzecznik Microsoftu, cytowany przez TheWrap, odpowiedział, że te komentarze odzwierciedlają indywidualną perspektywę jednego pracownika, nie są analizą prawną i nie reprezentują stanowiska firmy, a Copilot nie jest substytutem dziennikarstwa wydawców. OpenAI nie skomentowało doniesień."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#10",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Pozostałe liczby i wypowiedzi z pisma pochodzą z różnych źródeł, od obu stron sporu i spoza niego, i mają różną wagę:"
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#11",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "- badanie zewnętrzne, którego pismo nie nazywa: 87,78% użytkowników ChatGPT nie odwiedza żadnej zewnętrznej strony podczas wyszukiwania, wobec 26,91% użytkowników Google;\n- ankieta wśród abonentów Timesa, którzy używali ChatGPT do newsów: 36% odpowiedziało, że przez ChatGPT nie potrzebuje już Timesa wcale;\n- dane Cloudflare przywołane za wypowiedzią jego prezesa: w 2015 roku Google pobierał dwie strony na każdego odesłanego odwiedzającego, w czerwcu 2025 roku 18, a OpenAI 1500;\n- ekspert OpenAI, dr Avi Goldfarb: wprowadzenie AI Overviews przez Google mogło obniżyć ruch z wyszukiwania do stron grupy Daily News o 20–60%;\n- inżynier OpenAI, jak cytuje pismo: niezależnie od tego, jak wyraźnie pokażemy linki, użytkownicy nie klikną."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#12",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Ostatni punkt najlepiej pokazuje, o co toczy się spór. Powodowie chcą dowieść, że zastępowanie ruchu jest wpisane w produkt. Pozwani odpowiadają analizą własnego biegłego i argumentem prawnym: OpenAI pisze, że dr Goldfarb przeanalizował dane pojedynczych użytkowników i nie znalazł wpływu korzystania z ChatGPT na odwiedziny stron powodów, a Microsoft, że nie ma dowodu, by to Copilot obniżył ruch wydawców, i że wydawcy nie mają prawa do zamrożenia istniejących źródeł ruchu ani dotychczasowych współczynników kliknięć."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#13",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Niezależne pomiary pokazują ten sam kierunek przy mniejszych liczbach, bo mierzą co innego: zachowanie użytkowników Google. Pew Research Center śledził w marcu 2025 roku 68 879 wyszukiwań 900 dorosłych Amerykanów: przy podsumowaniu AI użytkownicy klikali zwykły wynik w 8% wizyt, bez podsumowania w 15%, a link zacytowany wewnątrz podsumowania w 1% wizyt."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#14",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Ahrefs policzył w kwietniu 2025 roku na danych Search Console dla 300 tysięcy fraz, że strona z pierwszej pozycji ma przy AI Overview CTR o 34,5% niższy, niż przewidywał trend podobnych fraz bez przeglądu (marzec 2025 wobec marca 2024). Aktualizacja z 4 lutego 2026 roku, na danych z grudnia 2023 i grudnia 2025, dała już 58% (prognoza 3,7% wobec zmierzonych 1,6%)."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#15",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Pierwszy znany mi pomiar przyczynowy dla Google, eksperyment badaczy z University of Pennsylvania i Northeastern University (preprint z 18 sierpnia 2026 roku, bez recenzji), pokazał, że przekierowanie wszystkich wyszukiwań do AI Mode obniża zewnętrzne kliknięcia o 18,8 punktu procentowego na wyszukanie. Był to jednak tydzień wymuszonego przejścia w marcu 2026 roku, w badaniu z 1100 uczestnikami z USA, losowo przydzielonymi do trzech warunków (w tym jednego z AI Mode), młodszymi i lepiej wykształconymi niż ogół Amerykanów; badanie Pew i ten eksperyment rozpisałem osobno."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#16",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Nowsze dane Chartbeatu o wydawcach znam tylko z relacji prasowych, bo raport jest za formularzem; najwięcej liczb podaje Search Engine Journal (SEJ) z 24 września 2026 roku. Między lipcem 2025 a lipcem 2026 roku Google Search stracił w sieci Chartbeatu, głównie newsowej, 40,2% (to samo podaje The Measure z 23 września), choć według SEJ raport nie precyzuje, czy chodzi o odsłony, czy udział kanału. Odesłania z asystentów AI, według SEJ ośmiokrotnie liczniejsze niż dwa lata wcześniej, stanowiły 0,01% ruchu w sieci Chartbeatu; okresu tej liczby relacja nie podaje. Rząd wielkości zgadza się z wcześniejszym tekstem Chartbeatu z 21 listopada 2025 roku, w którym wykres pokazywał dla samego ChatGPT w USA w połowie 2025 roku około 0,02% odsłon. Według relacji raport pokazuje też, że w 2026 roku odesłania z ChatGPT, Claude'a, Perplexity, Copilota i Gemini malały."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#17",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Razem z danymi Microsoftu pomiary Pew i Ahrefs oraz eksperyment układają się w jedną skalę: im bardziej odpowiedź zastępuje listę linków, tym rzadsze kliknięcie. Copilot, który odpowiada, zamiast pokazywać wyniki, jest na końcu tej skali; AI Overview nad zwykłymi wynikami jest bliżej początku. Dane Chartbeatu mierzą łączny ruch z kanałów, więc na tej skali ich nie ma; widać z nich tylko, że odesłania z asystentów AI nie wyrównują wydawcom ubytku z Google."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#18",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Cztery rzeczy trzeba trzymać osobno. Po pierwsze, produkt: dane Microsoftu dotyczą Copilota, dane Pew i Ahrefs dotyczą Google, a w Polsce Copilot nie ma udziału, który uzasadniałby przenoszenie liczb wprost. Po drugie, miara: CTR na wyświetlenie to nie liczba wizyt; strona może stracić 90% współczynnika i mieć więcej wizyt niż przedtem, jeśli wyświetleń przybędzie ponad dziesięciokrotnie. Po trzecie, źródło: pismo procesowe jest argumentacją jednej strony, a liczby z niego są tak dobre, jak utajnione załączniki, których nikt spoza sprawy nie widział. Po czwarte, okres: brak dat przy danych Microsoftu uniemożliwia rozdzielenie efektu produktu od zmian sezonowych i zmian w samym Bingu."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#19",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Jest też coś, czego liczby z pisma nie mówią, a co dla firmy jest ważniejsze niż ich wysokość. Dane CTR Microsoftu, ankieta wśród abonentów Timesa i szacunek biegłego dotyczą wydawców, których model biznesowy stoi na odsłonie strony. Firma usługowa albo sklep nie sprzedaje odsłon; sprzedaje to, co dzieje się po tym, jak klient dowie się o jej istnieniu. Jeżeli dowiaduje się z odpowiedzi AI i nie klika, firma traci wizytę w statystykach, ale niekoniecznie klienta."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#20",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Jednostką widoczności przestaje być wizyta, a staje się obecność w odpowiedzi; tak też trzeba ją mierzyć. Raport o skuteczności w generatywnej sztucznej inteligencji, od 31 sierpnia 2026 roku dostępny w Search Console dla wszystkich stron, liczy tylko wyświetlenia w AI Overviews i AI Mode, a te same wyświetlenia wchodzą do głównego raportu (typ wyszukiwania „Web”), gdzie kliknięcia z odpowiedzi AI mieszają się z pozostałymi. CTR odpowiedzi AI z tych raportów więc nie wyjdzie. Dla Copilota cytowania bez kliknięć pokazuje testowy raport AI Performance w Bing Webmaster Tools, dostępny od 10 lutego 2026 roku. Dla ChatGPT takiego raportu nie ma; zostają źródła odesłań w statystykach strony i własne sprawdzanie, czy asystenci w ogóle wskazują firmę, co opisałem osobno."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#21",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Druga konsekwencja dotyczy decyzji o blokowaniu. Skoro cytowanie daje mało kliknięć, kusi zamknięcie strony przed botami AI, zwłaszcza że Cloudflare, który od lipca 2026 roku rozdziela boty na kategorie wyszukiwania, treningu i agentów, od 15 września 2026 roku domyślnie blokuje dwie ostatnie na nowych domenach z reklamami. Od 31 sierpnia 2026 roku Google pozwala też każdej stronie wyjść z AI Overviews, AI Mode i funkcji generatywnych w Discover, ale strona traci wtedy ruch i wyświetlenia z tych funkcji. Dla wydawcy sprzedającego odsłony obie decyzje to rachunek do policzenia. Dla firmy, która chce być wskazywana, wykluczenie albo blokada botów odpowiadających oznacza zniknięcie z odpowiedzi bez żadnego zysku po drugiej stronie; w moim pomiarze spółek z GPW z sierpnia 2026 żadna z 56 sprawdzonych nie miała takiej blokady w robots.txt, a dwie blokowały token Google-Extended, który steruje także groundingiem Gemini."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#22",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Trzecia rzecz to linia bazowa. Jeżeli firma chce za rok wiedzieć, ile ruchu zabrały jej odpowiedzi AI, musi dziś zapisać, ile go ma i skąd. Powodowie w sprawie Timesa mogą powoływać się na dane Microsoftu, bo mieli dostęp do akt. Firma ma tylko własne statystyki, a tych nie da się odtworzyć wstecz."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#23",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Na wyrok w tym roku nic nie wskazuje. 24 września 2026 roku sędzia Stein, rozpatrując wniosek pozwanych z 21 września, przesunął terminy o dwa tygodnie dla wszystkich stron, jak chcieli powodowie: odpowiedzi na wnioski mają termin 23 października, opinie przyjaciół sądu 30 października, a repliki 20 listopada 2026 roku. Daty rozprawy ustnej ani procesu nie ma; termin procesu w 2027 roku podają tylko relacje prasowe."
},
{
"id": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt#24",
"doc": "blog/ile-ruchu-zabiera-odpowiedz-ai-akta-nyt",
"title": "Ile ruchu zabiera odpowiedź AI? Liczby Microsoftu z akt sprawy New York Timesa",
"text": "Najbliższa rzecz do obserwowania jest mniejsza niż wyrok: rozstrzygnięcie wniosku Bloomberg Industry Group o odtajnienie. Jeżeli sąd odsłoni załączniki do paragrafu SF1536, przy liczbach 87–93% pojawią się daty i wolumeny. Wtedy będzie wiadomo, ile ruchu naprawdę zabrała odpowiedź, a nie tylko o ile rzadziej klikano pokazane w niej adresy."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#0",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "O tym, jak modele AI wybierają cytowane źródła, krąży dużo domysłów i mało dowodów. Są jednak dwa udokumentowane eksperymenty, które razem dają obraz dokładniejszy niż każdy z nich osobno, bo prowadzą do wniosków pozornie sprzecznych."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#1",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Thomas Germain, dziennikarz technologiczny BBC, opublikował na własnej stronie artykuł zatytułowany mniej więcej „najlepsi dziennikarze technologiczni w jedzeniu hot dogów”, w którym opisał zmyślone zawody i przypisał sobie w nich sukcesy. Całość zajęła mu około dwudziestu minut."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#2",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Mechanizm jest prosty. Pytanie „którzy dziennikarze technologiczni jedzą najwięcej hot dogów” jest tak wąskie, że nie istnieje na nie żadne konkurencyjne źródło. Model w trybie wyszukiwania znalazł jedyny dokument, który wprost odpowiadał na to pytanie, i go powtórzył."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#3",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Pierwszy wniosek z tego eksperymentu: strona, która jest jedyną bezpośrednią odpowiedzią na wąskie pytanie, ma bardzo wysoką szansę zostać podchwycona."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#4",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Firma Authoritas opublikowała w grudniu 2025 roku badanie oparte na rzeczywistym przypadku: brytyjska firma stworzyła jedenastu całkowicie fikcyjnych ekspertów, ze zmyślonymi nazwiskami, wygenerowanymi zdjęciami i sfabrykowanymi kompetencjami, i umieściła ich w ponad 600 artykułach prasowych w brytyjskich mediach."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#5",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Następnie zadano dziewięciu modelom AI 55 pytań typu „kto jest wiodącym ekspertem w dziedzinie X w Wielkiej Brytanii”. Żaden z fikcyjnych ekspertów nie pojawił się w żadnej rekomendacji, mimo sześciuset artykułów prasowych."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#6",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Kolejny wynik z tego samego badania Authoritas jest poważniejszy. Gdy zamiast o dziedzinę pytano o konkretne nazwisko, modele myliły się zbiorczo w 29,5% przypadków, czyli blisko trzy na dziesięć odpowiedzi uznawały fikcyjną osobę za wiarygodnego eksperta. Rozstrzał między modelami był duży: od 9,1% dla ChatGPT do 55,6% dla Google AI Mode."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#7",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Z jednym zastrzeżeniem. Pytań o konkretne nazwisko było jedenaście, więc rozstrzał traktuję jako sygnał, nie jako miarę; do tego Authoritas sprzedaje narzędzia SEO, a badania nie powtórzył niezależny zespół. Poziom pewności: średni."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#8",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Odporność dotyczy więc pytań o dziedzinę; przy pytaniu o osobę modele są podatne. To rozróżnienie ma praktyczną wagę, bo pytanie o nazwisko zadaje się modelowi wtedy, gdy ktoś kogoś sprawdza. Co z tego wynika dla pytania o czołowe nazwiska w Polsce, rozwijam w tekście kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#9",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Oba eksperymenty podpowiadają kilka decyzji, które firma podejmuje u siebie, zanim kupi narzędzie do monitoringu."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#10",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "„Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie produkcyjnej” to pytanie, na które da się być najlepszym dostępnym źródłem. „Kto jest najlepszym ekspertem od AI” to pytanie, przy którym twoje starania rozbiją się o to samo, o co rozbiło się 600 artykułów prasowych."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#11",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "W obu eksperymentach zadziałał ten sam schemat: nagłówek będący dokładnym brzmieniem pytania, odpowiedź w pierwszych zdaniach, treść dostępna w HTML. Czyli zwykły, dobrze napisany dokument."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#12",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Google przestał podawać informację Germaina w AI Overviews. Przy prawdziwej firmie taka korekta oznacza publiczny ślad po próbie manipulacji. Za kilka tygodni widoczności płaci się trwałym wpisem w wynikach wyszukiwania."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#13",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Sposób, w jaki asystent szuka, nie jest ustalony raz na zawsze. Promptwatch, narzędzie monitorujące cytowania w interfejsie ChatGPT, zarejestrowało 8 sierpnia 2026 zmianę w zapytaniach, które ChatGPT wysyła do wyszukiwarki: udział zapytań z operatorem `site:` skoczył tego dnia z 0,37% do 16,8%. Tydzień później załamały się cytowania Reddita: w oknie od 18 lipca do 7 sierpnia serwis miał średnio 3,83% wszystkich cytowań, a między 14 a 17 sierpnia 0,52%, czyli o 86,4% mniej."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#14",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Kanał, który w jednym miesiącu dowozi cytowania, w kolejnym może przestać, bez żadnej zmiany po stronie treści, a firma, która oparła widoczność na obecności w jednym serwisie społecznościowym, nie ma nad tym kontroli. Skoro zaś asystent od 8 sierpnia 2026 wysyła średnio 1,8 wyszukiwania na odpowiedź zamiast 1,1 i częściej zawęża je do konkretnej domeny, rośnie znaczenie tego, co znajdzie po wejściu na nią: treści, którą widać w kodzie bez JavaScriptu."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#15",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Poziom pewności: średni. To pomiar firmy narzędziowej na własnym monitoringu interfejsu, bez ujawnionej wielkości próby; autorzy podają, że niezależne narzędzia monitorujące cytowania widzą spadek podobnej skali. Samo zachowanie widać jednak w odpowiedziach asystenta."
},
{
"id": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla#16",
"doc": "blog/jak-modele-ai-wybieraja-zrodla",
"title": "Jak modele AI wybierają źródła, które cytują",
"text": "Buduj strony będące bezpośrednimi odpowiedziami na wąskie, konkretne pytania, które faktycznie zadają twoi klienci. Umieszczaj odpowiedź na górze strony. Podawaj liczby i źródła, bo to one nadają się do cytowania. Pytań „kto jest najlepszy” nie próbuj wygrywać, skoro jedyne badanie, jakie na ten temat mamy, pokazuje zero trafień na 55 pytań w dziewięciu modelach."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#0",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Krótka odpowiedź: agent AI potrafi już zapłacić BLIK-iem, ale zrobił to raz, w pilotażu ogłoszonym 9 września 2026, i żaden sklep nie zamówi dziś tej ścieżki u operatora. Sklep może za to zrobić coś ważniejszego: przygotować dane, po które agent przychodzi, zanim w ogóle dojdzie do płacenia. Feed produktowy, oferta czytelna bez JavaScriptu i wpuszczone boty odpowiadające na pytania decydują o tym, czy agent sklep w ogóle zobaczy. Płatność jest ostatnim krokiem, a sklep, którego agent nie odczyta, odpada wcześniej."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#1",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Agent uruchomiony przez Juo w sklepie Your KAYA dostał od klienta jedno zlecenie: kupić lekki krem do rąk o zapachu kokosa i migdałów, gdy wróci do sprzedaży. Pilnował dostępności, po powrocie produktu dodał wskazany wariant do koszyka i sam domknął zakup za 19,99 zł, opłacony BLIK-iem przez PayU. W chwili finalizacji klient nie robił nic. Tak opisuje to komunikat prasowy BLIK z 9 września 2026, który przepisały tego dnia Computerworld i Spider's Web."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#2",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Zgoda została udzielona wcześniej i to ona jest tu najciekawsza. Według komunikatu klient potwierdził zlecenie dla agenta sześciocyfrowym kodem BLIK i zatwierdził je w aplikacji banku, określając warunki, na jakich agent może dalej działać. Monika Król, wiceprezeska BLIK, ujęła to tak: agent „działa jednak wyłącznie w granicach wcześniej określonych przez użytkownika i bez jego dyspozycji nie zrealizuje transakcji”. Katarzyna Prus-Malinowska z PayU dodała, że agent działa „w granicach wcześniej udzielonej zgody płatniczej, określonych limitów i jasno zdefiniowanych warunków”."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#3",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Czego komunikat nie mówi: jak nazywa się mechanizm, ile wynosiły limity, kiedy inni sprzedawcy dostaną tę możliwość i od kogo. Your KAYA prowadzi subskrypcje opłacane płatnościami powtarzalnymi BLIK, obsługiwane przez Juo, a od 16 lipca 2026 tą samą metodą można opłacać ChatGPT Plus, więc infrastruktura zgody na serię transakcji istnieje. To, że pilotaż stanął właśnie na niej, jest moim przypuszczeniem, a nie ustaleniem. Spider's Web napisał wprost, że nie wiadomo, jak miałyby wyglądać takie zakupy dla klientów. Dla sklepu wniosek jest prosty: to zapowiedź, a nie usługa, i odpowiedź „czy agent zapłaci BLIK-iem” brzmi dziś „raz zapłacił, w teście”."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#4",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Na 10 września 2026 polski sklep ma do dyspozycji trzy działające wejścia dla agentów (aplikacja Allegro w ChatGPT, asystent InPost, tokeny płatnicze Stripe), jedno dostępne po stronie banków wydających karty (program Visy z PKO Bankiem Polskim i mBankiem) i jedno w testach (BLIK). Najgłośniejsze funkcje, czyli feed produktowy OpenAI z zakupami w ChatGPT i koszyk Google, działają dla użytkowników w USA."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#5",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Z tej tabeli płynie dla sklepu wniosek wygodniejszy, niż się wydaje: drugiej kasy nie trzeba budować. Zakup w oknie czatu OpenAI przesunęło w marcu 2026 do aplikacji sprzedawców, a aplikacja Allegro odsyła przyciskiem do koszyka na Allegro. Praca polega na tym, żeby doprowadzić agenta do kasy, która już działa."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#6",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Uzupełnienie z 24 września 2026: dwa ogłoszenia z 9 września nie zmieniają tego wniosku, ale wyznaczają kierunek. Mastercard opisał Agent Connect jako jeden punkt integracji, przez który agenci mają docierać do uczestniczących sprzedawców i dostawców płatności, i zapowiedział dodanie do Agent Suite for Merchants szkieletu agenta handlowego Anthropic, tego samego, który Anthropic udostępnił 2 września. Agent Connect rusza najpierw w Stanach Zjednoczonych, a partnerzy z komunikatu „spodziewają się” z niego korzystać; dla Agent Suite, ogłoszonego 27 stycznia 2026 z dostępnością zapowiedzianą na drugi kwartał, komunikat regionu nie podaje, a wśród firm, które planują z niego korzystać, są europejskie Nexi, Worldline i Fabrick. Ant International, Mastercard i Visa ogłosiły początek prac nad interoperacyjnością procedur Know Your Agent, czyli tego, jak sieci sprawdzają, kto stoi za agentem, przy czym każda sieć ma zachować własną weryfikację i własne decyzje; to deklaracja bez specyfikacji i bez terminu. Dla sklepu znaczy to tyle, że agentów rejestrują i sprawdzają dziś sieci kartowe, każda u siebie, a wspólne zasady są dopiero w planach. Po stronie sklepu zostaje to, co opisuję dalej: dane w kodzie, feed, kasa, która już działa, rejestracja sklepu w programach agentowych sieci, którą według poradnika Mastercard zwykle załatwia agent rozliczeniowy albo operator płatności, i wpuszczenie na stronę botów oraz zweryfikowanych agentów. Mastercard ostrzega w tym samym poradniku, że zwykłe zabezpieczenia przed botami „may also block AI agents with legitimate shopping intent”, a Visa podaje, że rozpoznawanie agentów w jej programie pomagają wdrożyć dostawcy infrastruktury, w tym Cloudflare i Akamai."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#7",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Uzupełnienie z 29 września 2026: kasa Stripe Checkout udostępnia agentom narzędzia bez żadnej pracy po stronie sklepu. Stripe włączył tam WebMCP, czyli narzędzia, którymi strona pozwala agentowi w przeglądarce odczytać zamówienie, wybrać metodę płatności i wypełnić formularz; dokumentacja nie ogranicza tego do wybranych krajów i nie opisuje wyłączenia. Shopify ma takie narzędzia w sklepach od 5 sierpnia, czego zestawienie z 10 września nie uwzględniło, a w kasie od 28 września. W teście, który Stripe opisał we wpisie z 22 września 2026 (60 przebiegów w fikcyjnym sklepie, dane producenta), agenci z WebMCP zużyli o 42 procent mniej tokenów, ale zakup domknęli też wszyscy bez WebMCP, więc o konwersji test nic nie mówi. Narzędzia WebMCP widzi dziś tylko agent w przeglądarce, która je obsługuje: w Chrome i Edge w trybie próbnym (na stronach serwujących token origin trial albo u programisty z flagą testową), eksperymentalnie w asystencie Leo w Brave oraz, częściowo, w przeglądarce wbudowanej w aplikację ChatGPT na komputery (szczegóły w tekście o WebMCP). WebMCP nie zautomatyzuje płatności BLIK-iem w kasie Stripe'a: człowiek musi pobrać kod z aplikacji banku i w ciągu 60 sekund zatwierdzić płatność (mój wniosek z dokumentacji Stripe'a). Sklep na Shopify, który sprzedaje klientom z USA, Kanady lub Meksyku i spełnia pozostałe warunki (produkty kwalifikujące się do Shopify Catalog, zaakceptowane dodatkowe warunki Agentic Storefronts, uzupełnione zasady sklepu), ma też domyślnie włączoną bezpośrednią kasę Mety, dostępną także w agencie Muse (wyłącznik: Sales channels > Agentic, po wyłączeniu „Allow Shopify to manage for me”: Meta > Direct checkout)."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#8",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Profound, firma mierząca widoczność marek w asystentach, opublikowała 3 września 2026 pomiar, który tłumaczy, dlaczego feed jest dziś ważniejszy od protokołów płatności. W ciągu jednego dnia, między 9 a 10 lipca 2026, udział produktów pochodzących ze sklepów zintegrowanych feedem w rekomendacjach ChatGPT skoczył z 8,26 procenta do 61,54 procenta, a na początku września sięgał około 65 procent. Z 687 badanych marek 450 straciło co najmniej jedną trzecią widoczności, 67 zyskało. Liczba unikalnych sprzedawców w odpowiedziach spadła z 13 524 do 10 607, a udział dziesięciu największych wzrósł z 22,5 do 41,8 procenta. Profound podsumowuje to zdaniem: „brands will not be considered for 65% of product recommendations in Shopping unless you are integrated”."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#9",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Poziom pewności: średni. Próba to klienci Profound, a pomiar obejmuje 1 757 723 uruchomienia promptów z lipca przy próbkowaniu połowy ruchu, więc liczby opisują amerykański rynek widziany z jednego narzędzia. Kierunek jest jednak zgodny z tym, co OpenAI pisze sprzedawcom: kto ma feed, ten jest brany pod uwagę."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#10",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Sama specyfikacja jest krótka. Feed OpenAI wymaga dziewięciu pól: identyfikatora, tytułu, opisu, adresu strony produktu, marki, nazwy sprzedawcy, zdjęcia, dostępności i ceny; przyjmuje pliki JSONL, CSV i TSV, preferuje format Parquet przesyłany przez SFTP i zaleca odświeżanie co najmniej raz dziennie. Program obejmuje na razie sprzedawców z USA (pole kraju docelowego przyjmuje USA, Kanadę i Meksyk), a kasa wymaga osobnej integracji. Większość tych pól polski sklep utrzymuje już dla Google Merchant Center, choć zestawy nie pokrywają się w całości: Google wymaga własnych identyfikatorów towaru i stanu produktu, a OpenAI preferuje inny format przesyłania. Praktyczna rada: doprowadź dane produktowe do stanu, w którym każdy towar ma poprawną cenę, dostępność, markę i zdjęcie, bo z tego materiału powstanie feed, gdy program otworzy się na Polskę."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#11",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Feed rozwiązuje problem widoczności w jednym asystencie. Agent, który wchodzi na stronę sklepu, czyta natomiast kod, a w nim cena i dostępność muszą stać bez JavaScriptu, wraz z blokiem danych strukturalnych Product i Offer. Adobe zmierzył w lipcu 2026, że strony główne amerykańskich sklepów są dla modeli czytelne średnio w 61 procentach; mój pomiar 60 spółek z WIG20 i mWIG40 z sierpnia 2026 pokazał 26 stron bez jakichkolwiek danych strukturalnych. To ten sam mechanizm, który opisałem przy botach, które nie wykonują JavaScriptu."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#12",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Osobna sprawa to wstęp na stronę. OpenAI rozróżnia dwa boty: OAI-SearchBot indeksuje strony do wyników wyszukiwania w ChatGPT i słucha robots.txt, a ChatGPT-User wchodzi na stronę na polecenie użytkownika i, jak pisze dokumentacja, „robots.txt rules may not apply”. Sklep, który blokuje pierwszego, znika z wyszukiwania w ChatGPT; sklep, który blokuje drugiego zaporą, odrzuca klienta, który już wybrał. Wzór robots.txt dla botów AI rozpisałem osobno."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#13",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Uzupełnienie z 29 września 2026: o wstępie decyduje też regulamin. Od wieczora 20 września (czasu USA) Amazon blokuje Muse, agenta Mety z własną przeglądarką, komunikatem, że dostęp nieautoryzowanego agenta narusza warunki korzystania z Amazona („Conditions of Use”). Według GeekWire Amazon zarzuca, że Meta go nie uprzedziła, agent się nie przedstawia i, jak się wydaje, przechwytuje i przechowuje dane logowania klientów; Meta pisała przy premierze, że Muse nie widzi haseł ani metod płatności. Drogę przez regulamin zostawił otwartą sąd apelacyjny IX okręgu, który 4 sierpnia 2026 uchylił zabezpieczenie uzyskane przez Amazona przeciw Perplexity AI, zakazujące używania jej asystenta w Amazon.com, bo dostęp do serwisu uzyskuje użytkownik, a asystent to „a tool, not a person for statutory purposes”. W przypisie sąd zastrzegł jednak, że to rozstrzygnięcie nie ogranicza możliwości regulowania przez Amazona dostępu do serwisu regulaminem wiążącym jego użytkowników. To prawo USA; polskich przepisów pod tym kątem nie analizowałem. Wniosek dla polskiego sklepu: zdecydować, których agentów wpuszcza, i zapisać to w regulaminie, zamiast zostawiać tę decyzję domyślnym ustawieniom zapory."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#14",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "W pilotażu BLIK smycz miała trzy elementy: zlecenie z warunkami, potwierdzenie kodem wraz z zatwierdzeniem w aplikacji banku oraz granice, w jakich agent może działać bez dalszych pytań. Ten sam schemat mają programy kartowe: Visa opisuje mandat, czyli cyfrowe pełnomocnictwo z limitami, o granicach wyznaczonych przez klienta, a Stripe wydaje agentowi jednorazowy token z limitem kwoty i terminem ważności. Sklep nie projektuje tych mechanizmów, ale ponosi ich skutki: przy sporze o błędny zakup pytanie brzmi, czy człowiek autoryzował tego odbiorcę, tę kwotę i ten czas."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#15",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Prawo nie ma osobnych reguł. Kancelaria Taylor Wessing pisała 17 lutego 2026, że zgoda w PSD2 „can also be given for a series of payment transactions”, a trudność polega na tym, że metody silnego uwierzytelnienia „are strongly tied to a person (the payer)”, podczas gdy zakup wykonuje program. Osborne Clarke potwierdziło 6 marca 2026, że PSD2 i SCA mają w całości zastosowanie do płatności agentowych. Stanowiska KNF, NBP ani EBA o płatnościach agentowych w kwerendzie z 10 września 2026 nie znalazłem. Nie jestem prawnikiem; pełny stos protokołów i lukę prawną opisałem w osobnym tekście. Dla sklepu wynika z tego jedno zadanie: logować każdą akcję agenta na stronie i w kasie, bo dowód zgody będzie potrzebny po stronie operatora, a dowód tego, co agent zrobił u ciebie, po twojej."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#16",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Z polskich platform najdalej jest IdoSell: w changelogu za kwiecień 2026, opublikowanym 5 maja, ogłosił w panelu osobne źródło ruchu „AI – czaty i asystenci” (ChatGPT, Perplexity, Claude, Gemini, Copilot), a kartę produktu udostępnia w JSON. To pierwsza rzecz do włączenia, bo bez pomiaru nie widać, czy cokolwiek z tego tekstu ma dla danego sklepu znaczenie. Shoper według checklisty Semgence z 25 sierpnia 2026 nie ma publicznej integracji z UCP, ACP ani AP2 (pewność średnia, bo to źródło zewnętrzne, nie komunikat producenta). Dla WooCommerce istnieje społecznościowa wtyczka Agentic Commerce for WooCommerce w wersji 0.7.1 z 8 sierpnia 2026; to projekt hobbystyczny, nie oficjalny. Dla PrestaShop nic nie znalazłem. Uzupełnienie z 29 września 2026: dalej niż IdoSell jest Shopify, na którym działają też polskie sklepy. Od 5 sierpnia 2026 udostępnia on narzędzia WebMCP w każdym sklepie Liquid, a od 28 września także w kasie, bez konfiguracji po stronie sprzedawcy (szczegóły wyżej, przy tabeli)."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#17",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Dwa polskie wejścia dla agentów są poza platformami sklepowymi. Allegro od 12 maja 2026 ma aplikację w ChatGPT z kartami ofert i przyciskiem „Kup na Allegro”, dostępną dla każdego użytkownika czatu; sprzedawca z Allegro jest więc widoczny w ChatGPT bez własnej pracy. InPost uruchomił w marcu 2026 asystenta zakupowego w aplikacji InPost Mobile, w becie, z ponad 4000 sprzedawców i bez prowizji. Oba omijają pytanie o feed OpenAI, bo platforma wnosi dane za sklep."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#18",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Kolejność wynika z tego, gdzie agent odpada najczęściej, i zaczyna się od pomiaru. Włącz w analityce osobne źródło dla asystentów (w IdoSell jest gotowe; w innych systemach wystarczy reguła na referrery chatgpt.com, perplexity.ai, claude.ai, gemini.google.com i copilot.microsoft.com) i zapisz stan wyjściowy. Potem trzy testy opisane w pytaniach na końcu tego wpisu: dane strukturalne, strona bez JavaScriptu i wpuszczone boty, wykonane na stronie produktu i zapisane z datą. Następnie dane produktowe doprowadzone do kompletu dziewięciu pól wymaganych przez OpenAI i odświeżane codziennie, bo z nich powstanie feed, gdy program się otworzy. Dopiero wtedy rozmowa z operatorem płatności: zapytaj PayU, Przelewy24 albo Stripe'a, co oferują sklepom w programach agentowych, i zapisz odpowiedź z datą. Przy kasie Stripe Checkout sprawdź dodatkowo w Chrome 150 lub nowszym z włączoną flagą testową i rozszerzeniem Model Context Tool Inspector, jakie narzędzia WebMCP widzi agent (jak to zrobić). Potem zapis w regulaminie, których agentów sklep wpuszcza. Na końcu logi: każda akcja agenta w koszyku i kasie z identyfikatorem sesji, żeby przy sporze mieć własny zapis."
},
{
"id": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai#19",
"doc": "blog/jak-przygotowac-sklep-na-agentow-ai",
"title": "Agent AI zapłacił BLIK-iem. Co polski sklep musi mieć, żeby być następny",
"text": "Pilotaż BLIK to jedna transakcja opisana w komunikacie prasowym, bez specyfikacji, limitów i terminu; liczby Profound pochodzą z próby klientów jednego narzędzia i opisują USA; dane Adobe, Similarweb i Semrush też są amerykańskie. Polskie dane ankietowe o AI w zakupach podał Gemius 30 września 2026 w raporcie „E-commerce w Polsce 2026” (ankieta z 14–22 lipca 2026, sprzed ogłoszenia pilotażu BLIK): 73 procent kupujących w internecie, którzy korzystają z AI, użyło jej przy co najmniej jednej czynności związanej z zakupami, najczęściej do porównywania produktów (36 procent), a samodzielny zakup artykułów codziennego użytku powierzyłoby agentowi 12 procent wszystkich osób kupujących w internecie w ostatnich 12 miesiącach. Polskiego pomiaru wolumenu ruchu odsyłanego przez asystentów do sklepów, jak u Adobe i Similarweb, nie znalazłem w kwerendzie z 10 września 2026; Statcounter podaje dla Polski tylko podział odesłań między czatami. W przeglądzie z 29 września 2026 nie znalazłem ogłoszeń PayU, Przelewy24 ani Tpay o agentach z okresu 21–28 września (dla Tpay pewność niższa, bo jego strona wymaga JavaScriptu). BLIK 25 września 2026, ogłaszając dołączenie do dynamicznych metod płatności Stripe'a, podał handel agentowy jako jeden z kierunków współpracy ze Stripe'em, bez terminu i bez opisu usługi dla sklepów. Nie sprawdziłem, czy narzędzia WebMCP działają w kasie Stripe'a u polskiego sprzedawcy. Jeśli operator płatności ogłosi ofertę dla sklepów albo OpenAI otworzy feed na Polskę, ten tekst dostanie datowaną aktualizację."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#0",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Krótka odpowiedź: agent kodujący wybiera dostawcę sam, a przy zadaniach pisanych po polsku dla polskiej firmy w moim pomiarze wskazał polską firmę w sześciu przypadkach na 24. Powtarzalnie, czyli w obu modelach, wygrały tylko Fakturownia przy fakturach i InPost przy wysyłce. PayU był rozważany dwa razy i nie wygrał ani razu. Jeśli Twoja firma sprzedaje usługę deweloperom, to jest nowy kanał sprzedaży, o który nikt w Polsce jeszcze nie walczy. Jeśli używasz agentów do pisania kodu, to nowy sposób, w jaki możesz nieświadomie zmienić dostawcę."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#1",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Dałem agentom dwanaście typowych zleceń dla polskiej firmy, po jednym na kategorię, każde w tej samej formie: opis zadania, technologia i zdanie rozstrzygające, że agent ma sam wybrać dostawcę i nie pytać mnie o preferencje. Każde zadanie uruchomiłem w dwóch modelach (Haiku 4.5 i Fable 5.1), za każdym razem w pustym katalogu, bez dostępu do repozytorium i bez wcześniejszej rozmowy. Agent mógł czytać dokumentację w sieci i pisać kod, nie mógł instalować pakietów. Wynik zwracał w ustrukturyzowanym rekordzie: wybrany dostawca, rozważane alternatywy, jednozdaniowe uzasadnienie, otwarte adresy."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#2",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Zgodność wyszła w siedmiu kategoriach na dwanaście. Jedna z nich wymaga zastrzeżenia: przy chatbocie oba badane modele wskazały Anthropic, czyli własnego producenta, a Latent Space opisał 7 września 2026 tę samą skłonność u innych modeli, więc tej zgodności nie liczę jako niezależnego potwierdzenia. Dwadzieścia dwa przebiegi na 24 korzystały z wyszukiwarki, więc decyzje nie zapadały wyłącznie z pamięci modelu. Całość zajęła agentom 158 minut i pochłonęła 1,69 miliona tokenów. Surowe rekordy wszystkich uruchomień leżą w zbiorze danych."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#3",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Sześć wygranych polskich firm rozłożyło się w sposób, który daje się wytłumaczyć, choć przy jednym uruchomieniu na komórkę nie odróżnię tego od przypadku. Fakturownia wygrała w obu modelach, bo oba uzasadniły wybór tym samym: wystawianiem faktur zgodnych z KSeF, którego zagraniczne narzędzie nie obsłuży bez dodatkowej warstwy. InPost wygrał w obu, bo paczkomaty są w Polsce domyślną formą dostawy, a ShipX ma sandbox i publiczne śledzenie. SMSAPI wygrał raz, z uzasadnieniem o bezpośrednim podłączeniu do polskich operatorów, zatwierdzanej nazwie nadawcy i fakturze w złotych. Przelewy24 wygrały raz jako „polski standard płatności”."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#4",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "W pozostałych kategoriach polska firma nie miała czym wygrać, bo usługa jest wymienna, a przewaga zagranicznego dostawcy leży w warstwie, którą agent czyta: gotowy pakiet dla danego języka, dokumentacja bez logowania, typy dla TypeScriptu. Widać to najlepiej przy płatnościach. Model, który wybrał Stripe'a, napisał wprost, że jedną integracją dostaje BLIK, Przelewy24 i karty naraz, z oficjalnym pakietem i weryfikacją podpisu w bibliotece. To jest argument o kosztach pracy programisty, a nie o udziałach w rynku."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#5",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Ciekawsza od zwycięzców jest lista firm, które agent rozważał i odrzucał. PayU pojawił się w rozważaniach dwa razy i przegrał oba. Po jednym razie przegrały Tpay, Autopay, inFakt, wFirma, SerwerSMS, EmailLabs, Furgonetka, Apaczka, DPD Polska i BaseLinker, a iFirma dwa razy, jeśli doliczyć rekord, w którym model zostawił literówkę w nazwie. To dwanaście marek obecnych na polskim rynku, które agent w moim pomiarze rozważył i odrzucił, licząc DPD Polskę, czyli spółkę należącą do zagranicznej grupy; poza nimi w rozważaniach stały jeszcze Przelewy24, które raz wygrały."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#6",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Ten sam wzór, tylko na dużo większej próbie, opisała firma Armature 3 września 2026: PayPal jest w jej danych wymieniany 139 razy i nie zostaje wybrany ani razu, a Stripe wygrywa dziewięć razy na dziesięć. Bycie znanym nie wystarcza. Agent wymienia markę, bo zna ją z danych treningowych, a potem wybiera tę, której dokumentację umie przeczytać i której kod umie napisać bez zgadywania."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#7",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Zanim ktokolwiek zacznie cytować liczby Armature (16 893 sesje, 5 292 zakwalifikowane sesje, zgodność agentów 42 procent), musi wiedzieć, skąd te liczby pochodzą, bo bez tego jest to materiał reklamowy podany jako badanie. Firma sprzedaje usługę opisaną hasłem „wprowadzamy twój produkt do wyborów agentów kodujących”, w cenniku od 5 tysięcy dolarów miesięcznie, w nagłówku badania ujawnia, że żyje ze sprzedaży takich usług, i jest w tegorocznym roczniku Y Combinatora. Wątek na Hacker News, który dał tekstowi 300 punktów, wrzucił jej współzałożyciel. Liczba 42 procent dotyczy komórek tabeli kategoria–repozytorium, a nie sesji, choć w relacjach prasowych powtarzano ją jako odsetek uruchomień."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#8",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Najcelniejszy zarzut w dyskusji dotyczy jednak metody. Armature podaje, że Codex korzysta z wyszukiwarki w 94 procentach sesji, a Claude Code w około 30 procentach, i wyprowadza z tego wniosek o skłonnościach modeli. Komentujący zauważył, że w Claude Code pobranie strony wymaga zgody użytkownika dla każdej domeny z osobna, a wyszukiwarka jest odrębnym narzędziem za bramką; Codex takiego tarcia nie ma. Mierzona różnica może więc opisywać ustawienia narzędzia, a nie zachowanie modelu. Vercel podał 9 lutego 2026 własną liczbę z próbkowania: agenci kodujący szukają w sieci mniej więcej w 20 procentach zapytań. Dwa badania, trzy liczby i żadnego wspólnego protokołu pomiaru."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#9",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Spokojniejszy punkt odniesienia daje badanie Amplifying z lutego 2026: 2430 odpowiedzi, jawnie podana wersja narzędzia, dane na GitHubie. Wniosek częściowo przeciwny do intuicji: Claude Code w wielu kategoriach woli zbudować rozwiązanie sam niż sięgnąć po zewnętrzną usługę. Mój pomiar tego nie potwierdza ani nie obala, bo zadania formułowałem tak, żeby wybór dostawcy był konieczny."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#10",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Sprawdziłem to osobno, tego samego dnia, na trzydziestu dostawcach z dziewięciu kategorii: po piętnastu z Polski i spoza niej. Interesowały mnie dwa sygnały mierzone u wszystkich: plik llms.txt (mapa treści dla modeli) i oficjalny serwer MCP, czyli narzędzie, którym agent wywołuje usługę zamiast czytać o niej w dokumentacji. Trzeci, publiczną specyfikację API bez logowania, sprawdziłem wyrywkowo, tylko pod adresami, które udało mi się ustalić, więc nie wchodzi do tabeli. Plik llms.txt liczę, gdy stoi na domenie głównej albo na subdomenie dokumentacji, i tylko wtedy, gdy jest tekstem: serwis z aplikacją front-endową odpowiada dwusetką na każdy adres, więc sam kod odpowiedzi niczego nie dowodzi."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#11",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "SendGrid liczę w obu wierszach: pod własnym adresem oddaje stronę HTML, a tekstowy plik ma dopiero na domenie dokumentacji, którą dzieli z Twilio."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#12",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Trzy rzeczy w tej tabeli są zaskakujące. Pierwsza: polskie firmy, które zbudowały warstwę agentową, to nie są operatorzy płatności ani firmy kurierskie, tylko dwa serwisy księgowe. Fakturownia udostępnia serwer MCP z dostępem tylko do odczytu przez OAuth, z regulaminem obowiązującym od 7 sierpnia 2026; inFakt ogłosił swój pod koniec listopada 2025. Druga: żaden z czterech polskich operatorów płatności takiej warstwy nie ma, a wszyscy trzej zagraniczni z mojej próby mają (Stripe, PayPal, Adyen). Trzecia dotyczy samej Fakturowni: firma z działającym serwerem MCP wystawia pod adresem llms.txt swojej pomocy stronę HTML z kodem 200, czyli dokładnie to, co model potraktuje jako szum."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#13",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "To nie znaczy, że polscy dostawcy nie mają dokumentacji maszynowej. PayU wystawia publicznie specyfikację OpenAPI ważącą 373 kilobajty. Przelewy24 mają plik o rozmiarze 219 kilobajtów, a Tpay 79 kilobajtów. Materiał jest, brakuje warstwy, która zamienia go w narzędzie agenta."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#14",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Powiązania między tymi dwoma pomiarami nie należy czytać jako przyczyny. Agenci w moim pomiarze wyborów nie mieli podłączonych żadnych serwerów MCP, więc Fakturownia nie wygrała dlatego, że ma MCP. W obu uzasadnieniach padły REST API i wysyłka do KSeF, a to jest samoopis modelu po fakcie, nie dowód na to, co zadecydowało. Serwer MCP zaczyna działać dopiero wtedy, gdy klient sam go podłączy, i to jest osobne pytanie o zasięg."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#15",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Twoim nowym klientem jest program, który czyta dokumentację szybciej niż człowiek i nie zadzwoni do handlowca. Kolejność prac wynika z tego, co ten program musi zrobić, żeby Cię wybrać. Najpierw specyfikacja API dostępna bez logowania, w formacie OpenAPI albo Markdown, bo bez niej agent nie napisze poprawnego kodu i wybierze konkurenta. Potem oficjalny pakiet dla języków, w których pisze się w Polsce najczęściej, z typami; agenci w moim pomiarze kilkakrotnie uzasadniali wybór właśnie istnieniem takiego pakietu. Potem llms.txt jako prawdziwy plik tekstowy: warto pobrać go curlem i zobaczyć, co wraca, bo trzy polskie serwisy w mojej próbie oddają pod tym adresem stronę HTML z kodem 200 i nie mają o tym pojęcia. Na końcu serwer MCP, jeśli Twoja usługa nadaje się do wywoływania w trakcie pracy agenta, a nie wyłącznie do zaprogramowania raz."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#16",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Ostrzeżenie na koniec tej listy: rynek na wpływanie na wybory agentów już istnieje i nie jest niewinny. Firma, która opublikowała najgłośniejsze badanie, sprzedaje dokładnie taką usługę. Zanim kupisz coś podobnego, policz, ilu z Twoich klientów naprawdę przychodzi dziś przez agenta, bo Vercel podaje ponad 30 procent wdrożeń inicjowanych przez agentów, ale to jest firma hostingowa mierząca własną platformę, nie cały rynek."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#17",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Wybór dostawcy przestał być decyzją architekta, a stał się skutkiem ubocznym promptu. W pięciu kategoriach na dwanaście dwa modele dostały to samo zadanie i wskazały różne firmy; w jednym przypadku różnica przebiegała między globalnym dostawcą SMS a polskim operatorem, czyli między rozliczeniem w dolarach a fakturą VAT w złotych. Agent nie zna Waszych umów ramowych, wynegocjowanych stawek ani tego, że księgowość pracuje na jednym systemie."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#18",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Lekarstwo jest tanie: lista dozwolonych dostawców w pliku, który agent czyta na starcie (`CLAUDE.md`, `AGENTS.md` albo Wasz odpowiednik), z jednym zdaniem uzasadnienia przy każdej pozycji i wyraźnym zakazem dobierania alternatyw bez pytania. Do tego przegląd zależności przy każdym scaleniu, bo agent potrafi dołożyć pakiet, którego nikt nie zamawiał, a w skrajnym przypadku pakiet, który nie istnieje: w badaniu z konferencji USENIX Security 2025 nieistniejące nazwy stanowiły co najmniej 5,2 procenta pakietów polecanych przez modele komercyjne i 21,7 procenta polecanych przez otwarte. Osobne badanie z 2026 roku pokazało, że wśród zadań, w których model podał wersję biblioteki, od 36,7 do 55,7 procenta kończyło się kodem z co najmniej jedną znaną podatnością. Sam wybór biblioteki też nie jest neutralny: praca opublikowana na arXiv przebadała 170 bibliotek zewnętrznych w sześciu modelach i znalazła między bibliotekami o zbliżonej funkcji różnice jakości generowanego kodu sięgające 84 procent, a agent rozstrzyga taki wybór w jednym zdaniu uzasadnienia."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#19",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "To sonda, nie badanie reprezentatywne. Po jednym uruchomieniu na zadanie i model, więc pojedynczy wynik może wynikać z losowości generowania; przy powtórzeniu spodziewam się innych wyników w kategoriach, w których modele i tak się rozjechały. Testowałem dwa modele jednego dostawcy, bez Codeksa i Cursora, bo nie mam ich w tym środowisku, a subagent nie jest tym samym co narzędzie w terminalu z pełnym kontekstem repozytorium. Zadania są moje, więc dobór kategorii i sformułowania wpływają na wynik: gdybym w treści zlecenia napisał „firma rozlicza się w złotych i potrzebuje faktury VAT”, część rozjazdów pewnie by zniknęła. Pomiar gotowości mówi tylko o tym, co udało się pobrać 10 września 2026: brak serwera MCP w tabeli oznacza, że nie znalazłem oficjalnego, a nie że na pewno nie istnieje. Obie połówki tej próby mają też inny skład: po polskiej stronie stoją cztery serwisy fakturowe i trzy firmy kurierskie bez zagranicznego odpowiednika, po zagranicznej stoi pięciu dostawców narzędzi dla programistów bez odpowiednika polskiego, a akurat oni prowadzą swoją dokumentację najstaranniej. W czterech kategoriach obsadzonych po obu stronach różnica jest mniejsza: llms.txt jako tekst ma trzech polskich dostawców na ośmiu i ośmiu zagranicznych na dziesięciu."
},
{
"id": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar#20",
"doc": "blog/kogo-wybiera-agent-kodujacy-pomiar",
"title": "Kogo wybiera agent kodujący. Zmierzyłem 24 decyzje o dostawcach dla polskiej firmy",
"text": "Chętnie powtórzę ten pomiar na większej próbie i z innymi narzędziami. Dane i skrypt są otwarte, więc każdy może sprawdzić, czy u niego wychodzi to samo."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#0",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Krótka odpowiedź: Kolibri, otwarty model, który niemiecka firma Aleph Alpha wydała 3 października 2026 roku, według karty obsługuje niemiecki i angielski, a jego tokenizer zapisuje polski tekst najdłużej z 10, które zmierzyłem dzień później. Te same przepisy AI Act i RODO zajęły w nim 6379 tokenów po polsku, 2505 po angielsku i 2496 po niemiecku, czyli po polsku 2,55 raza więcej niż po angielsku. Najoszczędniej polski zapisał EuroLLM-9B: 1,45 raza więcej niż angielski. Polskie modele dostępne bez logowania nie dogoniły najlepszych zagranicznych: Bielik 2.3 i PLLuM-8B około 2,1, na drugim i trzecim miejscu od końca, zaraz po Kolibri, a PLLuM-12B 1,78, w środku stawki. Mierzyłem same tokenizery, bez uruchamiania modeli: wynik mówi, ile miejsca w kontekście zajmie ten sam tekst, i tyle. Dane, korpus i skrypt są w zbiorze danych badania, a osobny skrypt policzy tokeny własnych dokumentów."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#1",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Kolibri-1 to model o 78,1 mld parametrów, z których przy każdym tokenie pracuje 3,46 mld, wydany 3 października 2026 roku na licencji Apache 2.0 i przygotowany do pracy po niemiecku i po angielsku. Karta na Hugging Face, odczytana 4 października 2026 roku w wersji użytej w badaniu, podaje kontekst do 1 048 576 tokenów z zaleceniem, by przy złożonych zadaniach nie przekraczać 262 144, oraz wagi FP8 o rozmiarze około 78 GB. Minimalny sprzęt to dwie karty A100 80 GB, dwie H100 SXM5 albo jedna H200, B200 lub B300. Mała liczba aktywnych parametrów nie zmniejsza zapotrzebowania na pamięć, bo wszystkie wagi muszą być w niej naraz."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#2",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "W ogłoszeniu z 3 października Aleph Alpha pisze, że model trenowano na 768 kartach B200 w Niemczech i Finlandii, na 20 bln tokenów w treningu wstępnym, a razem z późniejszymi etapami na blisko 24 bln. Udział niemieckiego oba źródła podają różnie: ogłoszenie wymienia około 4,3 bln tokenów i 21,3% treningu wstępnego, a karta 23,9%; żadne z nich tej rozbieżności nie wyjaśnia. Firma nazywa model suwerennym: zbudowanym w Niemczech, na infrastrukturze w Niemczech i Finlandii, według europejskiego i niemieckiego prawa, z myślą o AI Act, kodeksie praktyk dla modeli ogólnego przeznaczenia i RODO. Tokenizer powstał z myślą o tych dwu językach: słownik ma 128 tys. pozycji, a karta podaje 4,7 bajta na token po niemiecku i 4,2 po angielsku. O polskim ani karta, ani ogłoszenie nie wspominają, więc w tych źródłach nie ma żadnego pomiaru jakości odpowiedzi po polsku. Brak takiego pomiaru nie dowodzi, że model nie potrafi po polsku odpowiadać."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#3",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Zmierzyłem tokenizery 10 otwartych modeli, których pliki dało się pobrać z Hugging Face bez logowania: Kolibri-1, polskie Bielik-11B-v2.3, Llama-PLLuM-8B i PLLuM-12B, europejskie EuroLLM-9B i Mistral Small 3.1 oraz Qwen3-8B, Clef-flash, gpt-oss-20b i Phi-4-mini jako punkty odniesienia. Każdy plik ma przypiętą wersję repozytorium i sumę SHA-256, a skrypt uruchomiony dwa razy, raz z pustą pamięcią podręczną, dał identyczne wyniki. Liczyłem sam tekst po normalizacji Unicode NFC, bez szablonu czatu, tokenów specjalnych, dopełniania i obcinania. Do tego wystarczył zwykły komputer; wag modeli nie pobierałem."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#4",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Tekst prawny to te same przepisy co w moim wrześniowym pomiarze tokenów w API: art. 4, 50 i 73 AI Act oraz art. 33 i 34 RODO. Polską (13 868 znaków) i angielską wersję (12 825) oraz polską prozę biznesową, czyli początki trzech tekstów tego serwisu (9005 znaków), zachowałem bajt w bajt z tamtego badania. Niemiecką wersję (14 347 znaków) pobrałem 4 października z EUR-Lex, bo Kolibri ma być modelem przede wszystkim niemieckim. To mały korpus dwóch gatunków tekstu, a wersje językowe różnią się długością, interpunkcją i edycją: niemiecki plik zawiera pierwotne brzmienie RODO sprzed sprostowań, co opisuję w zbiorze danych. Liczby dotyczą więc opublikowanych plików, których tożsamość da się sprawdzić sumami kontrolnymi, a nie aktualnego tekstu prawa."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#5",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Modeli dostępnych dopiero po zalogowaniu i akceptacji warunków nie zmierzyłem: Bielika 3 i 2.6, Llamy 3.1 i Gemmy 3. Najbardziej brakuje Bielika 3, bo jego tokenizer byłby najciekawszym punktem odniesienia dla polskiego. Pełna lista repozytoriów z wersjami, licencjami i powodami pominięć jest w manifeście zbioru."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#6",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "W pomiarze z 4 października 2026 Kolibri zapisał polską próbkę prawa w 460 tokenach na 1000 znaków, najwięcej z 10 tokenizerów, a EuroLLM-9B w 308, najmniej. Ta sama treść zajęła w Kolibri 6379 tokenów po polsku, 2505 po angielsku i 2496 po niemiecku: niemiecka wersja jest o 12% dłuższa w znakach od angielskiej, a w tokenach wyszła odrobinę krótsza. Tabela jest uporządkowana malejąco według długości zapisu polskiej próbki."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#7",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Ostatnia kolumna to iloraz całkowitej liczby tokenów polskiego i angielskiego pliku; uwzględnia też to, że polska wersja ma o 8% więcej znaków od angielskiej, dlatego zestawiam obie miary."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#8",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Na polskiej prozie biznesowej kolejność jest podobna: Kolibri zużył 439 tokenów na 1000 znaków, a EuroLLM 282, czyli o 36% mniej. Dwie pary dały identyczne liczby na wszystkich czterech plikach: PLLuM-12B z Mistral Small 3.1 oraz gpt-oss-20b z Phi-4-mini. W przypadku PLLuM to zrozumiałe, bo według karty odczytanej 4 października 2026 zbudowano go na modelu Mistral-Nemo-Base-2407, a oba tokenizery mają słownik 131 072 pozycji. Pliki tokenizerów obu par mają różne sumy kontrolne, więc zgodność dotyczy tego korpusu. Bielik 2.3 ma słownik 32 tys. pozycji, od czterech do prawie ośmiu razy mniejszy niż słowniki pozostałych tokenizerów (od 128 tys. do 248 tys. pozycji), i na polskim tekście wypadł tylko nieco lepiej od Kolibri. O długości zapisu decyduje tokenizer, a ten w polskich modelach często pochodzi z modelu bazowego."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#9",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "W pomiarze z 29 września 2026 ten sam polski tekst prawny zajmował w Claude i GPT-6 od 1,72 do 1,80 raza więcej tokenów niż angielski. Tamten pomiar liczył zużycie zgłaszane przez API metodą różnicową, więc liczby z obu badań porównuję tylko orientacyjnie: sześć z dziesięciu tokenizerów zmierzonych teraz mieści się w tamtym przedziale albo poniżej niego, a Kolibri, Bielik 2.3, PLLuM-8B i Qwen3 są wyraźnie powyżej."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#10",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Przy własnym modelu tokeny nie są pozycją w cenniku, ale zajmują okno kontekstu i czas pracy karty graficznej. Przy gęstości zmierzonej w Kolibri 4 października 2026 zalecany limit 262 144 tokenów odpowiada około 570 tys. znaków polskiego tekstu prawnego, 1,34 mln angielskiego i 1,51 mln niemieckiego. To ekstrapolacja z krótkiej próbki przy założeniu, że cały limit idzie na dokument; w praktyce trzeba zostawić miejsce na instrukcje, historię i odpowiedź, a jakości pracy na dokumentach tej długości nie sprawdzałem."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#11",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Mnożników kosztu ani czasu z tego pomiaru policzyć się nie da. Zależą także od architektury modelu, sprzętu, grupowania zapytań, długości odpowiedzi i obciążenia serwera, a w API od stawek i zasad rozliczania. Do rachunku z tekstu „Własny model czy API” bierzcie liczbę tokenów własnych plików, a koszt całego zadania mierzcie osobno. Wyniku 2,55 nie traktowałbym też jako argumentu za tłumaczeniem wszystkich dokumentów na angielski: tłumaczenie kosztuje i może zmienić znaczenie. „Europejski” i „suwerenny” opisują, gdzie i pod jakim prawem model powstał. Polskiego w tej etykiecie nie ma."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#12",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Krótki zapis niemieckiej próbki w pomiarze z 4 października 2026, 174 tokeny na 1000 znaków, czyni Kolibri kandydatem do sprawdzenia przy dokumentach niemieckich kontrahentów, ale polskie podsumowanie takiego dokumentu wymaga osobnej oceny. Przykład wymyślony na potrzeby artykułu pokazuje, co takie podsumowanie musi zachować:"
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#13",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "> Lieferung: vier Wochen nach schriftlicher Freigabe. Preise netto, zzgl. Versand. Zahlungsziel: 30 Tage ab Rechnungsdatum."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#14",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Poprawne polskie podsumowanie oddaje termin dostawy (cztery tygodnie po pisemnej akceptacji) i termin płatności (30 dni od daty faktury). Ceny są netto, wysyłka jest dodatkowo płatna, a jej kosztu nie podano. To oczekiwany sens przykładu; tego podsumowania Kolibri nie wygenerował."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#15",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "- te same dokumenty, pytania i kryteria zaliczenia ustalone przed testem;\n- poprawność terminów, kwot i warunków oraz kompletność polskiego podsumowania;\n- dopisane informacje, poprawne zgłoszenia braku danych i odmowy mimo obecności odpowiedzi w źródle;\n- czas weryfikacji oraz koszt uzyskania odpowiedzi gotowej do użycia."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#16",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Zmierzyłem wyłącznie tokenizery, więc pomiar nie mówi, jak dobrze Kolibri i pozostałe modele rozumieją polski tekst i odpowiadają po polsku; do tego trzeba uruchomić model na karcie graficznej, czego nie robiłem. Rozwlekły tokenizer nie przesądza o gorszych odpowiedziach. Próbki są dwie i krótkie, wersje językowe różnią się edycją, modeli dostępnych po zalogowaniu nie zmierzyłem, a zachowania tokenizerów w szablonach czatu nie sprawdzałem."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#17",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "W zbiorze danych są dwa skrypty. Pierwszy odtwarza zamrożone badanie i sprawdza tożsamość korpusu. Drugi, mierz_wlasny_tekst.py, liczy lokalnie tokeny we własnych plikach tekstowych tymi samymi przypiętymi tokenizerami, na zwykłym komputerze, bez karty graficznej; internet jest potrzebny tylko przy pierwszym pobraniu tokenizerów, a dokumenty zostają na dysku."
},
{
"id": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer#18",
"doc": "blog/kolibri-aleph-alpha-polski-tokenizer",
"title": "Kolibri od Aleph Alpha: polski tekst w 10 tokenizerach",
"text": "Zacznijcie od dokumentu typowego dla firmy: specyfikacji, zgłoszenia klienta albo notatki ze spotkania. Najbardziej przydają się dwie liczby: tokeny na 1000 znaków własnego polskiego tekstu i stosunek do jego angielskiego tłumaczenia, jeśli istnieje. Jeśli model na tych samych dokumentach zużywa o połowę więcej tokenów, dokumenty zajmują w jego oknie kontekstu o połowę więcej miejsca; ile ich obsłuży na tej samej karcie i jak szybko, zależy też od architektury i konfiguracji, czego ten pomiar nie obejmuje. Tą różnicą nie wybiera się modelu, ale wpisuje się ją do rachunku obok jakości odpowiedzi i czasu poprawek."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#0",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Krótka odpowiedź: sztuczna inteligencja nie ma jednego ojca, a jeśli musisz wskazać jedno nazwisko, wskaż Johna McCarthy'ego, bo to on wymyślił nazwę. Pytanie brzmi tylko z pozoru prosto, bo miesza ze sobą kilka różnych rzeczy: nazwę dziedziny, pytanie, od którego się zaczęła, sztuczny neuron, uczącą się maszynę, pierwszy program, termin „machine learning”, dzisiejsze sieci neuronowe i architekturę, na której stoją modele językowe. Każda z tych warstw ma inną datę, inne nazwisko i inny dokument źródłowy. Poniżej rozkładam je po kolei, a na końcu zbieram w tabelę."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#1",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Nazwa powstała w dokumencie, który da się dziś przeczytać w całości. Propozycja warsztatów w Dartmouth nosi datę 31 sierpnia 1955 roku i cztery nazwiska: J. McCarthy z Dartmouth College, M. L. Minsky z Harvardu, N. Rochester z IBM i C. E. Shannon z Bell Telephone Laboratories. Autorzy proszą o dwumiesięczne badanie dla dziesięciu osób latem 1956 roku i zapowiadają je zdaniem, które do dziś streszcza ambicję dziedziny: „every aspect of learning or any other feature of intelligence can in principle be so precisely described that a machine can be made to simulate it”."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#2",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Sam McCarthy pisał później, że była to, wedle jego wiedzy, pierwsza taka fraza. Oxford English Dictionary wskazuje jako najwcześniejsze poświadczenie terminu we współczesnym znaczeniu właśnie ten trzynastostronicowy wniosek grantowy, a Rockefeller Archive Center pisze wprost, że pierwsze znane użycie padło w propozycji złożonej Fundacji. Wcześniejsze wystąpienia frazy istnieją, ale znaczą co innego: w komentarzu do Euklidesa z 1792 roku chodzi o biegłość, w tekstach z XIX wieku o nienaturalną sztuczkę."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#3",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Dlaczego akurat „sztuczna inteligencja”? Z dwóch powodów, oba podał sam autor. Pierwszy jest strategiczny: chciał odciąć się od cybernetyki, żeby nie musieć ani uznawać Norberta Wienera za guru, ani się z nim spierać. Drugi jest prozaiczny. W historii mówionej nagranej dla Computer History Museum 12 września 2007 roku McCarthy powiedział: „I had to call it something, so I called it ‘Artificial Intelligence,’ and I had a vague feeling that I’d heard the phrase before, but in all these years I have never been able to track it down”."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#4",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Warsztaty odbyły się latem 1956 roku, według notatek Raya Solomonoffa od 18 czerwca do 17 sierpnia. Fundacja Rockefellera dała mniej, niż proszono: 7 500 dolarów na pięć tygodni zamiast 13 500 na dwa miesiące. Raport z warsztatów nigdy nie powstał, co McCarthy odnotował w przypisie z 1996 roku jednym zdaniem: „[1996 note: There was no report.]”. Dziedzina dostała więc nazwę, zanim ktokolwiek nazwał tak swój program."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#5",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Pytanie jest starsze od nazwy o pięć lat i pochodzi z artykułu, który ukazał się w Mind w październiku 1950 roku, tom LIX, numer 236, strony 433–460. Turing otwiera go zdaniem „I propose to consider the question, ‘Can machines think?’” i natychmiast zamienia je na grę w udawanie, bo uznaje, że definiowanie słowa „myśleć” prowadzi donikąd. Prognozował, że około roku 2000 komputer z pamięcią rzędu 10⁹ będzie tak grał, że po pięciu minutach pytania przeciętny pytający nie będzie miał więcej niż siedemdziesiąt procent szans na trafną identyfikację."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#6",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Turing nigdy nie użył frazy „artificial intelligence”. Nie ma jej ani w artykule z 1950 roku, ani w raporcie „Intelligent Machinery”, który ukończył latem 1948 roku jako sprawozdanie dla National Physical Laboratory, będąc już wtedy na urlopie naukowym w Cambridge. Pisze o myślących maszynach, o inteligentnym zachowaniu i o maszynach uczących się, a nazwa dziedziny powstała rok po jego śmierci; Turing zmarł 7 czerwca 1954 roku w swoim domu w Wilmslow, w wieku 41 lat. Sprawdzenie polegało na przeszukaniu pełnych tekstów obu prac; wynik to zero wystąpień."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#7",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Raport z 1948 roku ma jeszcze jeden ciekawy wątek. Turing opisuje w nim maszyny nieuporządkowane typu A i typu B, czyli układy losowo połączonych elementów; trenować da się tylko te drugie, bo tylko one mają modyfikatory połączeń. Dyrektor NPL Charles Darwin nazwał ten tekst wypracowaniem uczniaka nienadającym się do publikacji, więc raport ukazał się drukiem dopiero w grudniu 1969 roku, w tomie „Machine Intelligence 5”. Jack Copeland nazywa go pierwszym manifestem sztucznej inteligencji i zwraca uwagę, że koneksjoniści za założyciela swojego podejścia uznają Rosenblatta, publikującego od 1957 roku, choć plan tego programu Turing zapisał już w 1948."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#8",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Etykiety, które dziś nosi Turing, pochodzą od innych. Angielska Wikipedia pisze, że Turing jest „powszechnie uważany” za ojca teoretycznej informatyki, Copeland i Proudfoot zatytułowali swój artykuł „Alan Turing, Father of the Modern Computer”, a polska platforma edukacyjna Ministerstwa Edukacji pisze w słowniczku, że Turing „uważany jest za ojca sztucznej inteligencji”. Dartmouth College na własnej stronie o warsztatach z 1956 roku nie wspomina o nim ani razu."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#9",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Warstwa, na której stoi dzisiejsza AI, zaczyna się od pracy z grudnia 1943 roku. Warren McCulloch i Walter Pitts opublikowali w Bulletin of Mathematical Biophysics tekst „A logical calculus of the ideas immanent in nervous activity”, w którym pokazali, że sieć formalnych neuronów wyposażona w taśmę oblicza dokładnie to, co maszyna Turinga. Ich model jest wciąż punktem odniesienia i nosi nazwę neuronu McCullocha–Pittsa, ale sam nie zawiera uczenia; Schmidhuber pisze o takich sieciach wprost, że się nie uczą."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#10",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Regułę uczenia dołożył Donald Hebb w książce „The Organization of Behavior” z 1949 roku. Jego postulat neurofizjologiczny mówi, że gdy akson komórki A wielokrotnie pobudza komórkę B, zachodzi zmiana wzrostowa albo metaboliczna zwiększająca skuteczność tego pobudzenia. To zdanie jest do dziś cytowane jako zasada mówiąca, że neurony pobudzane razem łączą się ze sobą silniej."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#11",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Maszyny przyszły potem. Latem 1951 roku Marvin Minsky z Deanem Edmondsem zbudowali SNARC: około czterdziestu neuronów, trzysta lamp, sześć lamp i silnik na neuron, finansowanie z Office of Naval Research. Frank Rosenblatt z Cornell Aeronautical Laboratory opisał perceptron w raporcie ze stycznia 1957 roku, a w 1958 opublikował w Psychological Review artykuł, w którym nazywa perceptron hipotetycznym układem nerwowym albo maszyną i deklaruje stanowisko koneksjonistyczne. Mark I Perceptron montowano i testowano od czerwca do grudnia 1959 roku, a pierwszy publiczny pokaz odbył się 23 czerwca 1960 roku."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#12",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Prasa zrobiła swoje wcześniej. Depesza United Press z 7 lipca 1958 roku, wydrukowana nazajutrz w „New York Timesie” pod nagłówkiem „New Navy Device Learns By Doing”, zaczyna się od zdania o zarodku elektronicznego komputera, po którym marynarka spodziewa się, że będzie chodził, mówił, widział, pisał, reprodukował się i będzie świadomy swojego istnienia. Rosenblatt zginął w wypadku na łodzi w Chesapeake Bay 11 lipca 1971 roku, w swoje 43. urodziny."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#13",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Kto jest tu ojcem, zależy od tego, kogo się zapyta. Angielska Wikipedia pisze o Rosenblatcie, że „bywa nazywany” ojcem głębokiego uczenia, a jedynym przypisem jest referat konferencyjny jego ucznia Charlesa Tapperta z grudnia 2019 roku, zatytułowany wprost „Who Is the Father of Deep Learning?”. Profesor Cornell Thorsten Joachims mówi w materiale uczelni z 2019 roku, że perceptron był pierwszą siecią neuronową, co kłóci się z przypisaniem pierwszeństwa pracy z 1943 roku."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#14",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Tytuł pierwszego programu sztucznej inteligencji jest sporny, a nie ustalony. Najczęściej przypisuje się go programowi Logic Theorist, który Allen Newell, Herbert Simon i Cliff Shaw ukończyli w 1956 roku; program dowiódł 38 z pierwszych 52 twierdzeń drugiego rozdziału „Principia Mathematica”, a dowód twierdzenia 2.85 znalazł elegantszy niż autorzy oryginału. Sami Newell i Simon w wykładzie Nagrody Turinga, wygłoszonym na konferencji ACM, na której 20 października 1975 roku wręczono im nagrodę, i wydrukowanym w CACM w marcu 1976, datują początek prac na 1955 rok. Kontrkandydatów jest kilku: warcaby Christophera Stracheya odpalono w National Physical Laboratory 30 lipca 1951 roku, choć program padł wtedy na błędach; ulepszoną wersję Strachey napisał na maszynę Ferranti Mark I w Manchesterze, zachęcony przez Turinga, i latem 1952 roku grała ona pełną partię. Program Arthura Samuela na IBM 701 powstał w 1952 roku."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#15",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Nagrodę Turinga wręczono Newellowi i Simonowi podczas dorocznej konferencji ACM w Minneapolis, a w wykładzie, który wtedy wygłosili, sformułowali hipotezę fizycznego systemu symboli, według której taki system ma środki konieczne i wystarczające do ogólnego inteligentnego działania. Simon jest jedynym współautorem pierwszego programu AI z Nagrodą Nobla, choć z ekonomii i za badania nad podejmowaniem decyzji w organizacjach."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#16",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Termin „machine learning” ukuł Arthur Samuel, a data jest dobrze udokumentowana: lipiec 1959 roku, IBM Journal, artykuł „Some Studies in Machine Learning Using the Game of Checkers”. Sam Samuel podaje w nim chronologię: pierwszy program w warcaby na IBM 701 w 1952 roku, przekodowanie na IBM 704 w 1954, pierwszy program z uczeniem w 1955 i pokaz w telewizji 24 lutego 1956. Uwaga na cytat, który krąży po polskim internecie: popularna definicja o uczeniu „bez jawnego programowania” nie występuje w tym artykule dosłownie. To późniejsza parafraza. Najbliższe oryginalne zdanie brzmi: „Programming computers to learn from experience should eventually eliminate the need for much of this detailed programming effort”."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#17",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Tu etykieta trafiła do oficjalnej laudacji, czyli do tytułu komunikatu o nagrodzie. Instytucje używały jej wcześniej w różnych trybach: MIT News dał ją Minsky'emu w cudzysłowie, strona artykułów McCarthy'ego w Stanfordzie tytułuje go ojcem AI bez żadnego dystansu, laboratorium SAIL nazywa go jednym z ojców założycieli dziedziny, a platforma Ministerstwa Edukacji pisze o Turingu, że „uważany jest za” ojca dziedziny. Nagłówek ACM różni się tym, że towarzyszy decyzji o przyznaniu nagrody. Komunikat prasowy ACM z 27 marca 2019 roku nosi nagłówek „Fathers of the Deep Learning Revolution Receive ACM A.M. Turing Award” i przyznaje nagrodę za 2018 rok Yoshui Bengio, Geoffreyowi Hintonowi i Yannowi LeCunowi, w uzasadnieniu mówiąc o przełomach pojęciowych i inżynierskich, które uczyniły z głębokich sieci neuronowych krytyczny składnik informatyki. Nagroda to milion dolarów, finansowany przez Google, a The Verge tego samego dnia przetłumaczył nagłówek na „godfathers of AI”."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#18",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Pięć lat później doszła druga laudacja. Nagrodę Nobla z fizyki przyznano 8 października 2024 roku Johnowi Hopfieldowi z Princeton i Geoffreyowi Hintonowi z Toronto za fundamentalne odkrycia i wynalazki umożliwiające uczenie maszynowe za pomocą sztucznych sieci neuronowych. Dokumenty obu nagród częściowo się pokrywają, a różnią się w szczegółach, których warto pilnować. Komitet Noblowski opiera się na pracy Hopfielda w PNAS z kwietnia 1982 roku i na maszynie Boltzmanna, którą Hinton zbudował na sieci Hopfielda z Terrence'em Sejnowskim; artykuł Rumelharta, Hintona i Williamsa z Nature z 9 października 1986 roku cytuje jako tło rozdziału o sieciach jednokierunkowych. ACM wymienia maszyny Boltzmanna z 1983 roku tak samo, ale przy propagacji wstecznej powołuje się na inną pracę z 1986 roku, zatytułowaną „Learning Internal Representations by Error Propagation”, nie na list z Nature."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#19",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "I tu zaczyna się spór, którego polskie teksty zwykle nie referują. Jürgen Schmidhuber opublikował 25 czerwca 2020 roku krytykę Nagrody Turinga, zarzucając ACM, że chwali prace oparte na algorytmach i podstawach opublikowanych wcześniej przez badaczy, których laureaci nie zacytowali. Po Noblu poszedł dalej, nazywając raport z grudnia 2024 roku „A Nobel Prize for Plagiarism”. Wskazuje na Seppo Linnainmaa, który w pracy magisterskiej z 1970 roku opisał to, co dziś nazywa się propagacją wsteczną, na Paula Werbosa i jego rozprawę doktorską z Harvardu z sierpnia 1974 roku, na Aleksieja Iwachnienkę z pracami z 1965 i 1971 roku oraz na Shun-Ichiego Amariego z 1972 roku. Te oceny pierwszeństwa są stanowiskiem Schmidhubera, nie neutralnym konsensusem, ale część z nich potwierdzają dokumenty drugiej strony. Uzasadnienie naukowe Nagrody Nobla z 2024 roku pisze, że Rumelhart, Hinton i Williams wynaleźli ten schemat ponownie (w oryginale: „reinvented a scheme”), i odsyła w przypisach do innej pracy Werbosa, tej z 1982 roku, oraz do pracy magisterskiej Seppo Linnainmaa z 1970 roku. Potwierdza też sam zainteresowany: Hinton odpowiedział publicznie na Reddicie w kwietniu 2020 roku, że nigdy nie twierdził, iż wynalazł propagację wsteczną, że Rumelhart wymyślił ją niezależnie i że przy pierwszej publikacji nie znali historii metody."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#20",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Modele, z których dziś korzystasz, stoją na architekturze opisanej 12 czerwca 2017 roku w pracy „Attention Is All You Need”. Autorów jest ośmioro: Ashish Vaswani, Noam Shazeer, Niki Parmar, Jakob Uszkoreit, Llion Jones, Aidan Gomez, Łukasz Kaiser i Illia Polosukhin. Przypis na pierwszej stronie mówi o równym wkładzie i losowej kolejności nazwisk. W wersji opublikowanej, tej z 6 grudnia 2017 roku, autorzy dopisali, kto co zrobił: Uszkoreit zaproponował zastąpienie sieci rekurencyjnych samouwagą, Vaswani z Polosukhinem zaprojektowali i zaimplementowali pierwsze modele, Shazeer zaproponował skalowaną uwagę iloczynową."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#21",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Żadnego z tej ósemki prasa nie nazywa ojcem czegokolwiek. To dobry moment, żeby zauważyć, jak działa cała ta rodzina etykiet: im bliżej dzisiejszych systemów, tym więcej autorów na pracę i tym trudniej wskazać jedno nazwisko. Ojcostwo w tej dziedzinie jest figurą retoryczną z czasów, gdy artykuły pisało się w pojedynkę albo we dwójkę."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#22",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Polski wkład w historię AI jest realny, choć nie w warstwie, która dała nazwę. Najmocniejszy punkt to Ryszard Michalski, urodzony 7 maja 1937 roku w Kałuszu, zmarły 20 września 2007 roku w Wirginii: współorganizował pierwsze warsztaty uczenia maszynowego na Carnegie Mellon University w lipcu 1980 roku, z których wyrosła konferencja ICML, współredagował podręcznik „Machine Learning: An Artificial Intelligence Approach” z 1983 roku i współzałożył czasopismo „Machine Learning”. Etykieta współzałożyciela dziedziny pochodzi z jego własnego biogramu na stronie George Mason University; nekrolog „Washington Post” pisze ostrożniej, że jego badania pomogły ukształtować uczenie maszynowe."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#23",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Drugi punkt jest mniej znany, a ładnie domyka wątek perceptronu. Jacek Karpiński kierował od 1962 roku Pracownią Sztucznej Inteligencji w Instytucie Automatyki PAN, a w 1964 roku ukończył PERCEPTRON, maszynę samouczącą się, rozpoznającą symbole graficzne. Ryszard Tadeusiewicz prostuje przy tym dwie rzeczy: maszyna była dziełem dwóch osób, Karpińskiego i Michalskiego, i nie była drugą taką na świecie, bo pierwszą zbudował Rosenblatt w 1957 roku w Cornell. Ta data odnosi się do symulacji perceptronu na maszynie IBM 704; fizyczny Mark I Perceptron montowano dopiero od czerwca 1959 roku."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#24",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Poza tym Jan Łukasiewicz wpadł w 1924 roku na pomysł notacji beznawiasowej, od której Hewlett-Packard wprost wywodzi nazwę odwrotnej notacji polskiej w materiałach do swoich kalkulatorów, a wcześniej, w czerwcu 1920 roku we Lwowie, przedstawił logikę trójwartościową. Stanisław Ulam zapisał we wspomnieniu o Johnie von Neumannie z 1958 roku rozmowę o coraz szybszym postępie techniki zbliżającym się do „istotnej osobliwości w dziejach gatunku”, czyli zdanie, od którego wywodzi się dzisiejsze pojęcie osobliwości. Zdzisław Pawlak opublikował w październiku 1982 roku teorię zbiorów przybliżonych. Wojciech Zaremba jest wymieniony wśród współzałożycieli OpenAI w poście z 11 grudnia 2015 roku. Marian Rejewski zrekonstruował Enigmę pod koniec 1932 roku i wynalazł bombę kryptologiczną prawdopodobnie w październiku 1938 roku, ale wbrew rozpowszechnionej wersji nie spotkał w Pyrach Turinga: w lipcu 1939 roku byli tam Denniston, Knox i Sandwith, a Turing poznał polskich kryptologów dopiero na początku 1940 roku w PC Bruno pod Paryżem."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#25",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Sprawdziłem to 2 września 2026 roku i wynik jest mniej jednoznaczny, niż się spodziewałem, w dwóch sensach naraz. Po pierwsze, źródła wskazują różne osoby. Po drugie, samego pomiaru nie da się powtórzyć: trzy z sześciu polskich fraz przy powtórzeniu tego samego dnia zwróciły inny zestaw stron, a użyte narzędzie nie ujawnia silnika, deklaruje wyniki dla Stanów Zjednoczonych i nie pokazuje odpowiedzi generowanych przez AI. Dlatego nie podaję tu rozkładu liczbowego jako danych; podaję dwa wzorce, które przy powtórzeniu wróciły identyczne."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#26",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Pierwszy wzorzec: fraza „ojciec chrzestny sztucznej inteligencji” zwróciła sześć wyników i wszystkie dotyczyły Geoffreya Hintona, w obu przebiegach ten sam zestaw adresów. Drugi: fraza „kto stworzył sztuczną inteligencję” zwróciła pięć wyników, w większości z tezą, że jednego twórcy nie ma, również w identycznym zestawie."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#27",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Encyklopedie rozchodzą się w sposób, który tłumaczy zamieszanie. Britannica w biogramie McCarthy'ego nazywa go pionierem i datuje ukucie terminu na 1955 rok, ale w haśle o historii dziedziny przypisuje najwcześniejsze poważne prace Turingowi. Angielska Wikipedia pisze o McCarthym „jeden z założycieli dziedziny”, bez etykiety ojca. Polska Wikipedia przeczy sama sobie: lead datuje wymyślenie terminu na 1956 rok i konferencję w Dartmouth, a sekcja historii na rok 1955. Encyklopedia PWN w archiwalnej kopii definiuje sztuczną inteligencję bez podania choćby jednego nazwiska, a przy sprawdzeniu 2 września 2026 roku jej serwis wyświetlał komunikat o nieaktywności."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#28",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Polskie teksty popularne dzielą się na trzy grupy. Forbes.pl tytułuje McCarthy'ego ojcem AI i poprawnie datuje termin na 1955 rok. Benchmark.pl nazywa Turinga ojcem sztucznej inteligencji we własnym głosie, w tytule i w adresie strony, a cytatem z prezesa Banku Anglii jest dopiero dłuższa formuła o ojcu informatyki i sztucznej inteligencji. Portal Uniwersytetu Śląskiego przytacza wypowiedź rozmówcy, że za ojca uchodzi Minsky. Przy okazji zebrałem typowe błędy: serwis branżowy Computerworld pisze o pracy Turinga „Computing Machineria and Intelligence” i twierdzi, że w 1956 roku Turing i von Neumann prowadzili badania, choć Turing zmarł w 1954; czasopismo „Zabezpieczenia” datuje model McCullocha i Pittsa na 1947 rok zamiast 1943; portal 4samples.pl, skądinąd poprawnie pisząc, że jednego ojca nie ma, przypisuje perceptron Minsky'emu zamiast Rosenblattowi."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#29",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Najprostsza metoda to odpowiedzieć pytaniem: ojciec czego. Poniższa tabela mieści całą odpowiedź i nadaje się do zacytowania w rozmowie albo w pracy domowej dziecka."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#30",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Jeżeli pytanie pada w kontekście szkolnym, warto wiedzieć, że polskie materiały edukacyjne wskazują zwykle Turinga, ze słowniczkiem platformy Ministerstwa Edukacji na czele, a źródła anglojęzyczne częściej McCarthy'ego. Odpowiedź „to zależy od warstwy” jest poprawna, ale rzadko bywa oczekiwana. Jeżeli pada w rozmowie o dzisiejszych modelach, sensowniej wskazać Hintona, bo to o niego chodzi w prasowych „ojcach chrzestnych”. A jeżeli ktoś chce zrobić wrażenie, może powiedzieć prawdę: dziedzina dostała nazwę w sierpniu 1955 roku, zanim ktokolwiek nazwał tak swój program, i przez siedemdziesiąt lat dorabiała sobie ojców do kolejnych warstw."
},
{
"id": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji#31",
"doc": "blog/kto-jest-ojcem-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kto jest ojcem sztucznej inteligencji? Każda warstwa ma innego",
"text": "Jedno zastrzeżenie na koniec, bo wpisuje się w to, jak modele AI wybierają źródła. Większość tekstów odpowiadających na to pytanie powtarza za sobą nawzajem tę samą garść dat, z których część jest przekręcona. Sprawdzenie zajmuje kwadrans: propozycja z Dartmouth, artykuł w Mind i komunikat ACM są w całości dostępne pod adresami w źródłach."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#0",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Przez pierwsze dwa lata pracy z modelami językowymi umiejętnością było pisanie promptów. W 2026 roku środek ciężkości przesunął się gdzie indziej: z tego, jak poprosić agenta, na to, jak zaprojektować pętlę, w której agent pracuje sam."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#1",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "W trybie promptowania wydajesz polecenie, czytasz odpowiedź, wydajesz następne. W loop developmencie definiujesz sprawdzalny cel, a agent sam wykonuje krok, sprawdza, czy cel jest osiągnięty, i powtarza, aż do skutku, bez czekania na kolejne polecenie. Praktykę tę nazywa się loop engineering. Deklaracje o skokowym wzroście wydajności zostawiam bez powtarzania: nikt ich nie zmierzył, a badanie METR pokazuje, że odczuwane przyspieszenie potrafi mieć odwrotny znak niż zmierzone."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#2",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Nadzór zostaje, ale przenosi się na początek: zamiast poprawiać agenta po każdym kroku, ustalasz z góry, po czym pozna, że skończył."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#3",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Dla wytwarzania oprogramowania z AI najważniejszy jest typ goal: ustawiasz warunek ukończenia, a agent iteruje aż do jego spełnienia. Typ hook jest drugi w kolejności, bo pozwala wpiąć agenta w istniejący proces: naprawa po błędzie CI, reakcja na nowy pull request, obsługa zgłoszenia."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#4",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Najczęściej przywoływanym przykładem jest pętla Ralph, spopularyzowana przez Geoffreya Huntleya w połowie 2025 roku. Jego własny opis jest rozbrajająco prosty: „Ralph to pętla w Bashu”."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#5",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Mechanizm: agent działa w nieskończonej pętli powłoki. Przy każdym obiegu czyta ten sam plik z zadaniem, wprowadza zmiany w kodzie na dysku i przechodzi do następnego obiegu. Cały trik polega na tym, gdzie trzymana jest pamięć: w plikach i historii gita zamiast w kontekście modelu. Dzięki temu praca kumuluje się, mimo że okno kontekstu przy każdym obiegu startuje niemal od zera. Nazwa pochodzi od postaci z „Simpsonów”, znanej z niezłomnego optymizmu mimo porażek, co dobrze oddaje charakter metody: próbuj dalej, aż wyjdzie."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#6",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Wokół tego pomysłu narosły relacje o statusie anegdot: że Huntley zbudował tą metodą działający język programowania w kilka miesięcy autonomicznej pracy, albo że ktoś zrealizował kontrakt wart kilkadziesiąt tysięcy dolarów za koszt API rzędu kilkuset. Traktuję je wyłącznie jako ilustrację skali. Sam mechanizm, niezależnie od anegdot, jest realny i powtarzalny."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#7",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Najbardziej użyteczny sposób myślenia o tym opisuje wytwarzanie oprogramowania jako trzy zagnieżdżone pętle działające z różną prędkością:"
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#8",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "- Pętla agentowa (sekundy do minut). Prowadzi ją agent: pisze kod, uruchamia testy, iteruje, aż spełni specyfikację.\n- Pętla deweloperska (kilkadziesiąt minut do godzin). Prowadzisz ją ty: oglądasz efekt, korygujesz kierunek, poprawiasz specyfikację.\n- Pętla zewnętrzna (godziny do tygodni). Prowadzi ją świat: użytkownicy, rynek, rzeczywistość."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#9",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Podział pokazuje, czego pętla agentowa nie obejmuje. Agent domyka najszybszą pętlę, ale nie wie, czy buduje właściwą rzecz. To rozstrzyga się w dwóch wolniejszych pętlach, które prowadzi człowiek."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#10",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Granica jest ta sama, co przy całym wytwarzaniu oprogramowania z AI: liczy się to, czy sukces da się sprawdzić automatycznie."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#11",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Pętla działa, gdy cel jest mierzalny: „wszystkie testy przechodzą”, „aplikacja buduje się bez błędów”, „ten endpoint zwraca poprawną odpowiedź na zestawie przypadków”. Wtedy warunek stopu jest jednoznaczny, a każdy obieg pętli albo przybliża do celu, albo nie, i widać to bez oceny człowieka."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#12",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Zawodzi, gdy „gotowe” zależy od oceny, gustu albo decyzji, której nie da się zapisać jako test. Pętla bez sprawdzalnego warunku stopu albo kręci się bez końca, albo kończy na czymś przypadkowym, co spełniło literę warunku, ale nie jego sens. Loop development służy celom mierzalnym; rozstrzyganie, co właściwie zbudować, zostaje po stronie człowieka."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#13",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "1. Sprawdzalny warunek stopu, czyli zdanie, które da się rozstrzygnąć bez człowieka: „testy X przechodzą, a build jest zielony”, w miejsce „zrób to dobrze”.\n2. Testy, które ten warunek weryfikują. Przy przepisywaniu kodu najpierw powstają testy równoważności, potem pętla. Bez nich agent uzna zadanie za skończone na podstawie własnego przekonania zamiast dowodu."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#14",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Wsparcie jest już natywne: Claude Code i Codex pozwalają uruchomić pętlę bez pisania własnego skryptu, w tym tryb celu, w którym ustawiasz warunek ukończenia, a agent pracuje przez wiele tur, aż go spełni."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#15",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Zasada jest ta sama, co w całej mojej pracy z AI przy kodzie: za to, co trafia do repozytorium, odpowiada człowiek, który to przeczytał. Pętla nie zdejmuje z nikogo odpowiedzialności za przegląd. Przesuwa pracę człowieka z pisania kodu na zdefiniowanie sprawdzalnego celu, dostarczenie testów, które go pilnują, i przegląd wyniku, zanim wejdzie."
},
{
"id": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai#16",
"doc": "blog/loop-development-programowanie-w-petli-z-ai",
"title": "Loop development: programowanie w pętli z AI",
"text": "Ta strona powstała w dużej części tą metodą: małymi, sprawdzalnymi krokami, z warunkami ukończenia i przeglądem każdej zmiany przed wdrożeniem."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#0",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Krótka odpowiedź na pytanie z tytułu: wyszukać i porównać hotele asystent potrafi już dziś, ale płatność domyka strona sprzedawcy. Tak było od startu aplikacji hotelowych w ChatGPT i tak zostało po marcu 2026, gdy OpenAI wycofał finalizację zakupów w czacie nawet w handlu detalicznym. Wyjątkiem jest od 27 sierpnia 2026 tryb AI Google w USA, w którym rezerwację opłaca się przez Google Pay. MCP i WebMCP nie konkurują ze sobą: to dwa wejścia do tej samej usługi (pierwszy od zaplecza, drugi od frontu, ze strony otwartej w przeglądarce). Nowa specyfikacja MCP z 28 lipca 2026 robi coś mniej widowiskowego, a ważniejszego: obniża firmom koszt wystawienia własnej „recepcji dla agentów”."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#1",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "MCP (Model Context Protocol) to otwarty protokół, którym asystenci AI łączą się z narzędziami i danymi firm; Anthropic ogłosił go pod koniec 2024 roku. Specyfikacja z 28 lipca 2026 przynosi największą od tego czasu zmianę architektoniczną: protokół stał się bezstanowy, więc serwer MCP przestaje wymagać „lepkich” sesji i skaluje się zwykłymi load balancerami, jak każde API w firmie."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#2",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "W szczegółach: zniknął handshake initialize, czyli wstępna wymiana ustaleń między klientem a serwerem, oraz nagłówek sesji. Wersję protokołu i możliwości klienta niesie każde żądanie z osobna, a nowy punkt końcowy server/discover pozwala klientowi z góry zapytać serwer, co potrafi. To różnica między usługą, którą trzeba niańczyć, a usługą, którą się po prostu hostuje."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#3",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Dwie zmiany mniejsze, ale ważne dla scenariuszy transakcyjnych. Długie operacje, na przykład rezerwacja czekająca na potwierdzenie systemu hotelowego, dostały oficjalne rozszerzenie tasks z odpytywaniem o stan zamiast wiszącego połączenia. A wzorzec Multi Round-Trip Requests pozwala serwerowi odpowiedzieć „potrzebuję jeszcze dat i liczby gości”, zamiast zgadywać albo zawodzić: dopytywanie, z którego składa się typowa rezerwacja, stało się częścią protokołu."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#4",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Skalę widać w liczbach podanych przy publikacji specyfikacji 28 lipca 2026: oficjalne SDK notują łącznie blisko pół miliarda pobrań miesięcznie, a biblioteki TypeScript i Python od premiery przekroczyły miliard każda. Ekosystem, który jeszcze niecałe dwa lata temu był ciekawostką z bloga Anthropic, ma dziś statystyki infrastruktury."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#5",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "WebMCP to rozwijana od sierpnia 2025 propozycja inżynierów Google i Microsoftu w grupie społecznościowej W3C: strona sama deklaruje przez interfejs document.modelContext, jakie czynności udostępnia agentowi („sprawdź dostępność”, „dodaj do koszyka”, „zmień termin”) z opisami i schematami, które agent rozumie bez zgadywania. To odpowiedź na słabość dzisiejszych agentów w przeglądarce, którzy naśladują człowieka: czytają układ strony i klikają, bywają skuteczni i bywają ślepi na każdą zmianę tego układu."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#6",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Autorzy piszą wprost, że WebMCP ma uzupełniać MCP, nie zastępować. Podział pracy jest naturalny. Serwer MCP obsługuje asystenta, który działa poza stroną: w czacie, w tle, na zlecenie. WebMCP obsługuje agenta działającego w zalogowanej sesji użytkownika, więc tożsamość, koszyk i uprawnienia dostaje z kontekstu przeglądarki, bez budowania osobnej autoryzacji."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#7",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Stan wdrożeń studzi emocje: to wciąż szkic (Draft Community Group Report, wersja z 29 września 2026), nie standard W3C. Implementacje mają Chrome i Edge w trybie origin trial, eksperymentalnie Brave w asystencie Leo, a od 25 sierpnia 2026 aplikacja ChatGPT na komputery. Firefox i Safari implementacji nie mają: Mozilla ocenia propozycję neutralnie, a WebKit jest przeciw."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#8",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "W sierpniu napisałem tu, że o włączeniach na platformach e-commerce mówią tylko doniesienia wtórne, i przeoczyłem źródło pierwotne: Shopify ogłosił w swoim changelogu już 5 sierpnia 2026, że narzędzia WebMCP działają w każdym sklepie zbudowanym na szablonach Liquid („There's nothing to install or configure”), a 28 września 2026 dołożył narzędzia w kasie, które przy 3D Secure oddają sterowanie kupującemu. We wpisie z 22 września 2026 Stripe ogłosił, że włączył WebMCP na wszystkich interfejsach Stripe Checkout, także bez zmian po stronie sprzedawcy."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#9",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "W tym samym wpisie Stripe opisał własny test, który czytam jako deklarację producenta: 60 przebiegów sześciu nienazwanych modeli w fikcyjnym sklepie z artykułami outdoorowymi, po 30 z WebMCP i bez niego. Według tego wpisu agenci z WebMCP zużyli o 42% mniej tokenów, domknęli zakup o 39% szybciej i wykonali o 38% mniej wywołań narzędzi; bez WebMCP średnia wynosiła 1,8 mln tokenów, 38,83 wywołania i ponad 2,5 minuty na transakcję. Zakup domknęli wszyscy agenci w obu wariantach, więc test mierzy koszt i czas po stronie agenta, a konwersji nie dotyczy. Stripe nie podaje nazw modeli, dat testu ani przeglądarki, a tokeny liczy razem z cache, więc 42% mniej tokenów nie oznacza wprost rachunku niższego o tyle samo."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#10",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Strona może mieć wzorowo zarejestrowane narzędzia WebMCP i żaden asystent ich nie wywoła, bo klientów, którzy to potrafią, jest wciąż kilku i wszyscy, o których wiem na 29 września 2026, działają w przeglądarce otwartej na tej stronie. Wtórne przeglądy z maja i lipca 2026 (Studiomeyer, Spronta) nie znalazły żadnego głównego klienta agentowego wywołującego te narzędzia: według nich ChatGPT, Claude, Perplexity i Gemini czytały strony przez DOM albo zrzuty ekranu. Od 25 sierpnia 2026 wyjątkiem jest ChatGPT, ale tylko w przeglądarce wbudowanej w aplikację na komputery; Google o obsłudze WebMCP przez Gemini w Chrome mówi od 19 maja 2026 tylko w czasie przyszłym („Gemini in Chrome will soon support WebMCP APIs”), a do 29 września 2026 nie znalazłem informacji, że ją uruchomił."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#11",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "OpenAI nazywa obsługę WebMCP w ChatGPT „site tools” i w dokumentacji (odczyt 30 września 2026) opisuje warunki, od których zależy, czy agent w ogóle zobaczy narzędzia strony. Przeglądarka ChatGPT nie widzi narzędzi deklarowanych atrybutami formularzy HTML („Tools defined through HTML form attributes aren't available as site tools”) ani narzędzi zarejestrowanych w ramkach iframe, także z tej samej domeny. Obsługa narzędzi działa z modelami GPT-5.6 Sol i GPT-6 Sol (przy GPT-5.6 Luna jest wyłączona), w obszarach roboczych Enterprise wymaga zgody administratora w zasadach obszaru, a w obszarach Edu jest niedostępna. Zakup i inne czynności o istotnych skutkach (wysłanie wiadomości, usunięcie danych, zmiana uprawnień) nadal wymagają potwierdzenia użytkownika. Z zestawienia dokumentacji wynika też wniosek, którego nie sprawdziłem pomiarem: ChatGPT nie zobaczy narzędzi Stripe'a do wypełniania formularza płatności, bo Stripe buduje je deklaratywnie, a formularz osadzony i Elements działają w ramkach. W aplikacji ChatGPT zadziałają najwyżej narzędzia imperatywne na hostowanej stronie Checkout, jak odczyt zamówienia i wybór metody płatności, a pola formularza agent wypełni zwykłą automatyzacją."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#12",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Google w dokumentacji Chrome opisuje samo API wprost: jest „primarily designed for local browser workflows with a human in the loop”, czyli człowiek ma otwartą stronę, a agent w jego Chrome używa jej narzędzi. Od Chrome 149 (ogłoszenie z 9 czerwca 2026) działa to w trybie origin trial, czyli próbnego wdrożenia, na które strona zapisuje się u Google i dostaje token: u zwykłych użytkowników obiekt modelContext istnieje tylko wtedy, gdy strona serwuje ten token w znaczniku meta albo nagłówku; bez tokenu dostęp ma wyłącznie programista z flagą chrome://flags/#enable-webmcp-testing. Edge prowadzi własny origin trial od wersji 150 (lipiec 2026), Brave deklaruje eksperymentalne wsparcie w asystencie Leo, a Firefox i Safari na wrzesień 2026 implementacji nie mają (Mozilla ocenia propozycję neutralnie, WebKit w czerwcu 2026 formalnie się jej sprzeciwił)."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#13",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Próba w Chrome ma wyznaczoną ostatnią wersję. Obejmuje wersje 149–156, a Chrome 156, stabilny od 20 października 2026, bez przedłużenia będzie ostatnią wersją objętą próbą. 28 września 2026 w Chrome Status i na liście blink-dev pojawił się wniosek o przedłużenie próby do wersji 162, stabilnej od 2 lutego 2027, z uzasadnieniem, że uwagi z pierwszej tury prowadzą do poprawek API. Wniosek dostał zgodę jednego z właścicieli API Blinka pod warunkiem przedstawienia podsumowania opinii deweloperów z pierwszej tury. Zespół WebMCP przedstawił je 29 września 2026 i zapowiedział, że w oknie przedłużenia chce złożyć wniosek o wdrożenie (Intent to Ship). Do przedłużenia próby wystarcza jedna zgoda, więc próba w Chrome najpewniej potrwa do wersji 162. Zapowiedzi WebMCP w stabilnym Chrome 157 z listopada, które krążą we wtórnych podsumowaniach, nie mają oparcia w Chrome Status: funkcja ma tam wciąż status „Proposed”."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#14",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Do tego dwie pułapki z ostatnich miesięcy. Nazwa punktu wejścia się zmieniła: szkic przeniósł API z navigator.modelContext pod document.modelContext 27 maja 2026 (tak stoi też w wydaniach z 19 sierpnia i 29 września 2026), a Chrome poszedł za tym od wersji 150, stabilnej od 30 czerwca 2026, zostawiając navigator.modelContext jako alias z ostrzeżeniem o wycofaniu. W buildzie Chromium 149 z tokenem origin trial sprawdziłem 22 sierpnia 2026, że token uruchamia natywny obiekt, wtedy jeszcze wyłącznie pod navigator.modelContext. Kod, który obsługuje tylko jedno z tych miejsc, działa więc tylko po jednej stronie tej zmiany; bezpieczny wzorzec obsługuje oba. Narzędzia najlepiej rejestrować statycznie, przy ładowaniu strony (Google zaleca to jako podejście domyślne), a dynamicznie dokładać je tylko w uzasadnionych stanach strony; agent, który wejdzie przed rejestracją, zobaczy pustą listę."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#15",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Test zajmuje kilka minut: Chrome 150 lub nowszy z włączoną flagą testową i rozszerzenie Model Context Tool Inspector, nieoficjalne narzędzie François Beauforta wskazywane w dokumentacji Chrome (jego README wymaga wersji 150.0.7861 lub nowszej), pokazują, które narzędzia strona zarejestrowała i z jakim schematem, oraz pozwalają wywołać je ręcznie. Jeśli inspektor je widzi, rejestracja działa w Chrome z flagą. Jeśli przy tym strona serwuje token origin trial, a narzędzia nie siedzą w ramce iframe ani w atrybutach formularza (takich nie widzi przeglądarka ChatGPT), brak ruchu wynika z braku klientów."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#16",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Jeśli celem jest, żeby ChatGPT albo Claude sprawdziły termin i złożyły rezerwację także wtedy, gdy nikt nie ma otwartej strony, prowadzi do tego drugie wejście: zdalny serwer MCP z tymi samymi narzędziami, dodany w asystencie jako własny connector, czyli połączenie z zewnętrznym serwerem MCP (w Claude przez połączenia niestandardowe w ustawieniach, w ChatGPT przez tryb deweloperski). Główne ograniczenie: użytkownik musi ten connector dodać ręcznie, bo publicznego odkrywania narzędzi, w którym asystent sam znajduje firmę i jej funkcje, na sierpień 2026 nie ma poza katalogami aplikacji, do których wchodzi się jako partner; dochodzą bramki planów, bo tryb deweloperski ChatGPT działa tylko na planach płatnych. Te ścieżki w ustawieniach zmieniają się bez zapowiedzi, więc ich stan trzeba sprawdzać na bieżąco; opis tych ścieżek to stan na sierpień 2026."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#17",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Od października 2025 ChatGPT ma system aplikacji, a wśród pierwszych partnerów są Booking.com i Expedia: użytkownik opisuje termin i miejsce, asystent pokazuje w rozmowie aktualne ceny i dostępność. Wyszukanie i porównanie (etap, na którym człowiek traci najwięcej czasu) agent załatwia już dziś. Płatności w czacie nie: rezerwacja od początku kończy się na stronie partnera."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#18",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Rynek zdążył zresztą przetestować dalszy krok i się z niego wycofać. Finalizację zakupu wewnątrz czatu, Instant Checkout, OpenAI uruchomił we wrześniu 2025 dla sprzedawców detalicznych i zamknął w marcu 2026: konwersje zawiodły, kasa wróciła do sklepów, a ChatGPT skupia się na wyszukiwaniu produktów. Standardy płatności agentowych istnieją i dojrzewają: Agentic Commerce Protocol Stripe'a i OpenAI (rozwijany dziś także z Metą), Agent Payments Protocol Google, x402 dla mikropłatności. Ale w podróżach wiszą nad nimi dwa otwarte pytania: o prowizję, bo jak pisał w sierpniu 2026 komentator branżowy w Hospitality Net, ustalonej struktury prowizji przy rezerwacjach agentowych po prostu nie ma, i o to, kto odpowiada, gdy agent zarezerwuje źle. Dopóki odpowiedzi nie padną, schemat jest zwykle hybrydowy: asystent doprowadza klienta do kasy, kasa stoi u sprzedawcy."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#19",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "27 sierpnia 2026 Google ogłosił, że w USA, po angielsku, zaczął udostępniać rezerwację hotelu w trybie AI: po wybraniu „Continue on Google” użytkownik wybiera pokój, sprawdza warunki anulowania i płaci przez Google Pay. Stroną transakcji zostaje hotel albo serwis rezerwacyjny („the hotel or booking platform will act as the merchant of record and handle any customer service”), a partnerów, wśród nich Booking.com, Expedię, Hilton, Marriott i IHG, Google miał dołączać w kolejnych tygodniach."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#20",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "We wrześniu doszedł Meta Muse, agent udostępniany od 8 września 2026 w USA, który sam otwiera przeglądarkę, wypełnia formularze i przed zakupem prosi o zgodę. Meta wymienia wśród jego zadań rezerwację podróży („booking travel”), a płaci on przez Link od Stripe'a, u sprzedawców bez Linka jednorazową kartą wirtualną, więc w USA może już opłacić pokój w kasie hotelu. Nowa jest zapowiedź bezpośredniej rezerwacji u Expedii: firma ogłosiła 22 września 2026, że rezerwację hotelu będzie można domknąć u niej bez wychodzenia z Muse; według relacji branżowych to Expedia pozostanie stroną transakcji, a płatność odbędzie się w Muse. Branżowy Hospitality.today pisał 25 września 2026, że funkcja jeszcze nie działa i nie ma daty startu, a Meta w opublikowanym 24 września 2026 podsumowaniu konferencji Connect wciąż opisuje ofertę Expedii jako „coming soon”."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#21",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Dla hotelu czy każdej firmy usługowej płynie z tego wniosek odwrotny do intuicji „AI załatwi wszystko”: im więcej asystent robi na górze lejka, tym więcej waży to, co agent zastanie na dole, u sprzedawcy, który transakcję faktycznie domyka (na własnej stronie albo, jak w trybie AI Google, jako strona transakcji w cudzym interfejsie)."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#22",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Układa się to w drabinę o trzech szczeblach: najpierw treść, ceny i terminy czytelne dla maszyn, potem serwer MCP tam, gdzie agent ma coś załatwić, na końcu WebMCP, przy którym pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy nie włączyła go już platforma. Już pierwszy szczebel odsiewa większość zmierzonych: w moim pomiarze z sierpnia 2026 podstawowy znacznik Organization miało tylko 23 z 60 spółek z WIG20 i mWIG40, a boty i agenci czytają dokument, nie ekran."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#23",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Szczebel drugi dotyczy firm, u których agent miałby coś zrobić, nie tylko przeczytać: sprawdzić termin, złożyć zamówienie, pobrać status sprawy. Tu właśnie bezstanowy MCP zmienia rachunek: punkt końcowy dla agentów przestaje być projektem specjalnym, a staje się zwykłym API z jasnymi regułami cache i bez sesji. Ile kosztuje zbudowanie agenta i takiej integracji, liczę osobno."
},
{
"id": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel#24",
"doc": "blog/mcp-webmcp-czy-asystent-zarezerwuje-hotel",
"title": "MCP bez stanu, WebMCP w przeglądarce: czy asystent AI zarezerwuje hotel?",
"text": "Szczebel trzeci to WebMCP i tu od sierpnia zmieniło się najwięcej. Sklep na Shopify albo z kasą Stripe Checkout ma narzędzia od platformy, więc zamiast budować, sprawdza inspektorem, co widzi agent w Chrome, pamiętając, że przeglądarka ChatGPT pominie narzędzia deklaratywne i te w ramkach (co to znaczy dla polskiego sklepu, opisuję osobno). Pozostałym wystarczy mały pilotaż: kilka narzędzi rejestrowanych skryptem w dokumencie najwyższego poziomu i token origin trial na stronie, bo wtedy obsłuży je i Chrome, i ChatGPT. Status szkicu i próba w Chrome, która nawet po przedłużeniu potrwa najpewniej tylko do wersji 162, stabilnej od 2 lutego 2027, to wciąż za mało na dużą inwestycję. Jedno zastrzeżenie wspólne dla obu protokołów: narzędzie wystawione agentowi to nowa powierzchnia ataku, więc każdy taki punkt wymaga tych samych rygorów co publiczne API (uwierzytelnienia, limitów i założenia, że po drugiej stronie nie zawsze stoi grzeczny asystent). Agent to nowy typ gościa na stronie; różnica polega na tym, że temu gościowi można postawić ladę, zamiast kazać mu szukać po omacku."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#0",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Krótka odpowiedź: w moim pomiarze z 29 września 2026 tysiąc znaków polskiej prozy biznesowej zajęło od 309 tokenów w GPT-6 Sol do 494 w Claude Opus 5.5 i Sonnet 5.5. Fragmenty AI Act i RODO po polsku dały 1,72–1,80 raza więcej tokenów niż ich oficjalna wersja angielska, choć znaków miały tylko o 8% więcej. Cennik za milion tokenów nie mówi więc, ile zapłacicie za tekst. Milion znaków tej prozy, rozłożony na wywołania, z których każde ma do 272 tys. tokenów wejścia, kosztuje na wejściu 3,80 zł w Sonnecie i 2,38 zł w Solu, przy tej samej stawce 2 USD za milion tokenów. W jednym wywołaniu do Sola ten tekst przekroczyłby próg długiego kontekstu i kosztowałby około 4,75 zł. Cennik trzeba więc połączyć z pomiarem tekstu i długością wejścia, a obietnice tańszego zadania, które składa Anthropic, sprawdzić na całym zadaniu: kolejnych turach, rozumowaniu i odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#1",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Sprawdziłem, ile tokenów wejścia zgłasza API pięciu modeli dla tych samych trzech tekstów. Tokeny samego tekstu szacowałem różnicowo: wejście wywołania z tekstem minus wejście wywołania bez tekstu z tej samej serii, przy tych samych ustawieniach i instrukcji „odpowiedz wyłącznie słowem OK”. Narzędzia CLI dokładają własny kontekst, który zmieniał się między wywołaniami, więc wynik jest przybliżeniem; rozrzut opisuję w ograniczeniach. W Claude Code narzędzia były wyłączone, a Codex CLI działał w piaskownicy tylko do odczytu, z zakazem używania narzędzi w samej instrukcji. Każdy wariant zmierzyłem dwa razy. Modele Anthropic (Opus 5.5, Sonnet 5.5, Haiku 4.5) wywoływałem przez Claude Code 2.1.284, modele OpenAI (GPT-6 Sol i GPT-6 Luna) przez Codex CLI 0.158."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#2",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Korpus dobrałem tak, żeby nie mieć wpływu na przekład. Artykuły 4, 50 i 73 AI Act oraz 33 i 34 RODO istnieją w oficjalnych wersjach językowych, więc treść jest ta sama, a różni się tylko język. Oba teksty pobrałem z EUR-Lex: 13 868 znaków po polsku i 12 825 po angielsku. Druga próbka to początki trzech moich tekstów o kosztach i wdrożeniach AI, 9005 znaków, tylko po polsku; sprawdzałem na niej, czy proza biznesowa zachowuje się tak jak język przepisów."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#3",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Liczby w trzech kolumnach z tekstami (proza biznesowa PL, tekst prawny PL i EN) to tokeny na 1000 znaków, średnia z dwóch powtórzeń. Ostatnia kolumna to stosunek liczby tokenów polskiej i angielskiej wersji tego samego tekstu prawnego. Wszystkie przebiegi, skrypt i korpus są w zbiorze danych na licencji CC BY 4.0."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#4",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Polska wersja tekstu prawnego zajęła w każdym z pięciu modeli od 1,72 do 1,80 raza więcej tokenów niż angielska, przy liczbie znaków większej o 8%. Na tej próbce prawa UE proporcja była zbliżona u obu dostawców. To wskazówka do sprawdzenia własnego korpusu przed ustaleniem budżetu; innych tekstów prawnych i innych gatunków w dwóch językach nie mierzyłem."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#5",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Przeliczniki producentów się tu rozjeżdżają. Cennik Anthropic podaje zgrubnie, że token to około 4 znaki po angielsku, i zastrzega, że wynik zależy od języka. Strony modeli dodają, że milion tokenów to w obecnym tokenizerze około 2,5 miliona znaków Unicode, czyli mniej więcej 400 tokenów na 1000 znaków. U mnie polska proza w Opusie i Sonnecie 5.5 dała 494 tokeny na 1000 znaków, czyli 2,0 znaku na token. Budżet liczony regułą czterech znaków wyszedłby w tych dwóch modelach o połowę za niski, a liczony z przelicznika 2,5 miliona znaków zaniżony o mniej więcej jedną piątą. Ani Anthropic, ani OpenAI takiej liczby dla polszczyzny nie publikuje."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#6",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Najmniej tokenów na tej samej polskiej prozie dały GPT-6 Sol i Luna, 308,7 i 311,6 na 1000 znaków, a najwięcej Opus i Sonnet 5.5, 494; różnica wyniosła 60%. Nowszy tokenizer Anthropic dał przy tym na trzech badanych tekstach 1,34–1,43 raza więcej tokenów niż starszy, na którym nadal działa Haiku 4.5."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#7",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Anthropic pisze o tym otwarcie, tylko mniejszymi liczbami. Cennik mówi, że tokenizer wprowadzony w modelach 4.7 daje dla tego samego tekstu „approximately 30% more tokens”, a przewodnik migracji do Opusa 5.5 podaje zakres od 1 do 1,35 raza, „up to ~35% more, varying by content”. Mnie wyszło więcej: proza 34% powyżej Haiku, polski tekst prawny 38%, angielski tekst prawny 43%. Obie próbki tekstu prawnego przekroczyły więc górną granicę z dokumentacji. To mały korpus i jeden dzień, ale przy migracji tekstów prawnych z Haiku 4.5 na nowszy model nie zakładałbym 30%."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#8",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Opus 5.5 i Sonnet 5.5 liczą ten sam tekst z dokładnością do kilku tokenów, co zgadza się z dokumentacją: Sonnet 5.5 używa tokenizera Sonneta 5, a Opus 5.5 tego z Opusa 4.7, czyli oba działają na nowszym tokenizerze, wprowadzonym w modelach 4.7. GPT-6 Sol i Luna w pierwszym powtórzeniu dały dla wszystkich trzech tekstów wynik identyczny co do tokena. W drugim powtórzeniu wywołania Sola z tekstem dały te same liczby, a zmieniła się tylko baza, więc różnica między 308,7 a 311,6 nie pochodzi z tokenizera. O tokenizerze GPT-6 dokumentacja OpenAI nie mówi nic, więc nie wiem, czy zmienił się względem GPT-5.6."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#9",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Poniższa tabela przelicza milion znaków polskiej prozy biznesowej rozłożony na wywołania, z których każde ma do 272 tys. tokenów wejścia; do tego limitu wliczają się też instrukcje i pozostały kontekst. Przy takim założeniu sam tekst kosztuje na wejściu od 0,12 zł w GPT-6 Luna do 7,61 zł w Claude Opus 5.5. Sonnet 5.5 i GPT-6 Sol mają wtedy identyczną stawkę, a na prozie zmierzonej 29 września 2026 różnią się kosztem o 60%. Opus 5.5 kosztuje na niej 3,2 raza tyle co Sol, choć za token tylko dwa razy tyle."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#10",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Ceny standardowe z cenników odczytanych 29 września 2026, bez cache i bez trybu wsadowego; kurs NBP z 28 września 2026 (tabela A nr 188/A/NBP/2026), 3,8478 zł za dolara. To koszt samego tekstu, zsumowany z mniejszych wywołań, bez dopłaty za długi kontekst. Kolumna z wyjściem zakłada, że model napisze polską prozę o tej samej gęstości tokenów; odpowiedzi modeli nie mierzyłem."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#11",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "W jednym długim wywołaniu porównanie wygląda inaczej. Według dokumentacji GPT-6 Sol i Luna po przekroczeniu 272 tys. tokenów wejścia stawka wejścia i cache rośnie dwukrotnie, a wyjścia 1,5 raza dla całego wywołania. Milion znaków prozy o zmierzonej tu gęstości to w Solu około 308,7 tys. tokenów. Sam ten tekst na wejściu kosztowałby więc około 4,75 zł (308 700 / 1 000 000 × 4 USD × 3,8478), wobec 3,80 zł w Sonnecie 5.5. Sonnet byłby w tym wariancie tańszy. Instrukcje i pozostały kontekst trzeba doliczyć osobno."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#12",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Przy wywołaniach do 272 tys. tokenów wejścia Sonnet 5.5 i GPT-6 Sol mają te same stawki 2 i 10 USD za milion tokenów, ale w pomiarze z 29 września 2026 Sonnet potrzebował na próbce polskiej prozy 1,60 raza więcej tokenów, a na polskim tekście prawnym 1,46 raza więcej."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#13",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Przejście z Haiku 4.5 na Sonnet 5.5 podnosi stawkę dwukrotnie. W pomiarze z 29 września 2026 koszt badanej polskiej prozy wzrósłby przy tym 2,7 raza, a polskiego tekstu prawnego 2,8 raza, bo do wyższej ceny dochodzi nowszy tokenizer. Anthropic uprzedza o tym w przewodniku migracji: cena za token jest wyższa, a ten sam tekst daje więcej tokenów."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#14",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Między Opusem 5 a Opusem 5.5 tokenizer, według dokumentacji, się nie zmienił, bo oba modele są późniejsze niż 4.7. Obniżka o 20% za token przekłada się więc tutaj jeden do jednego na tekst: 4 i 20 USD zamiast 5 i 25 USD."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#15",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "W jednym tygodniu OpenAI obciął stawki o połowę, a Anthropic obniżył cenę za token tylko w Opusie. 22 września 2026 OpenAI wypuścił GPT-6 Sol za 2 i 10 USD za milion tokenów wejścia i wyjścia, o połowę taniej niż promocyjne 4 i 20 USD za GPT-5.6 Sol, oraz GPT-6 Luna za 0,10 i 0,50 USD. Tego samego dnia Anthropic wydał Opusa 5.5 za 4 i 20 USD, o 20% taniej niż Opus 5, z odczytem cache za 0,20 USD, czyli 5% ceny wejścia. 28 września przyszedł Sonnet 5.5 za 2 i 10 USD, tyle samo co Sonnet 5, którego cena wprowadzająca stała się ceną standardową. Anthropic twierdzi, że Opus 5.5 w większości prac dorównuje Claude Fable 5.1, który kosztuje 10 i 50 USD. 29 września 2026 OpenAI dodał GPT-6.1 Sol w tej samej cenie 2 i 10 USD, z odczytem cache za 0,10 USD zamiast 0,20 USD; strona GPT-6 Sol odsyła do niego jako do nowszego modelu."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#16",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Obietnice tańszego zadania mają węższy zakres, niż sugerują hasła z premier. O Opusie 5.5 Anthropic pisze, że „at default settings it will cost 40% less than Opus 5 on typical workloads”; domyślny poziom wysiłku tego modelu w API to medium. O Sonnecie 5.5 pisze: „In our testing, it costs up to 30% less per task than its predecessor”, przy identycznej cenie za token, więc cała oszczędność ma pochodzić z mniejszej liczby tokenów na zadanie; domyślny wysiłek w API to tu high. W Opusie 5.5 na deklarowane 40% składa się też niższy cennik, 20% mniej za token i 60% mniej za odczyt cache, bo, jak pisze Anthropic, „It costs less per token than Opus 5 and uses fewer tokens per task”. Tokenizer w obu parach został ten sam."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#17",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Artificial Analysis zmierzył koszt przy maksymalnym wysiłku i dostał inny obraz. Jego strony podawały 29 września 2026, że przejście indeksu kosztowało średnio 5,98 USD na zadanie w Opusie 5.5 wobec 5,86 USD w Opusie 5, bo nowy model wygenerował 260 mln tokenów wyjścia zamiast 140 mln. Sonnet 5.5 kosztował 7,60 USD na zadanie wobec 5,09 USD u Sonneta 5. Wyniki w indeksie wzrosły przy tym z 51 do 58 i z 38 do 56 punktów. Obie wersje mogą być prawdziwe. Przy Opusie pochodzą z pomiarów przy różnych ustawieniach wysiłku: Anthropic liczył przy domyślnych (medium), Artificial Analysis przy maksymalnym. Przy Sonnecie 5.5 Anthropic nie podaje, na jakim poziomie wysiłku policzył „do 30%”. U Opusa liczba tokenów wyjścia wzrosła 1,86 raza, bardziej niż różnią się tokenizery w moim pomiarze, a u Sonneta z 370 do 410 mln, czyli 1,11 raza. Dlatego liczę osobno tokeny tekstu i tokeny całego zadania."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#18",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "U OpenAI endpointy regionalne kosztują 10% więcej dla modeli wydanych od 5 marca 2026, a własne API Anthropic regionu UE nie ma. Dokumentacja OpenAI z 30 września 2026 zalicza do regionu Europa Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) i Szwajcarię, więc sam wybór tego regionu nie gwarantuje przechowywania i przetwarzania danych wyłącznie w UE. Jeśli umowa tego wymaga, trzeba to potwierdzić u dostawcy przed wyceną."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#19",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "GPT-6 Sol i Luna działają w tym regionie w trybach Standard, Flex i Batch (dokumentacja z 30 września 2026); niedostępny jest tylko tryb Fast. Cennik odczytany 29 września 2026 ograniczał je tam jeszcze do trybu Standard. Przy wywołaniach do 272 tys. tokenów wejścia Sol kosztuje tam więc 2,20 i 11 USD za milion tokenów wejścia i wyjścia w trybie Standard albo 1,10 i 5,50 USD w trybie Batch lub Flex. Sam region wymaga kontaktu z działem sprzedaży, zatwierdzenia kontroli nadużyć i aneksu o zmodyfikowanym przechowywaniu danych. Przy gęstości tokenów zmierzonej 29 września 2026 milion znaków polskiej prozy łącznie w takich wywołaniach kosztowałby na wejściu w regionie Europa, w trybie Standard, 2,61 zł w Solu i 0,13 zł w Lunie. Powyżej 272 tys. tokenów wejścia dopłata za długi kontekst obowiązuje także w regionie Europa."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#20",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "W API Anthropic parametr `inference_geo` przyjmuje tylko dwie wartości: „us”, za 1,1 ceny, i „global”, w cenie standardowej. Przetwarzanie w UE pozostaje możliwe przez Google Cloud (Vertex AI) albo Amazon Bedrock, z dopłatą 10% wobec endpointów globalnych. Według AWS wywołania profilu „EU” w Bedrocku wysłane z regionu w UE trafiają tylko do regionów UE, a wywołania z Londynu albo Zurychu mogą trafić do dostępnych regionów UE albo zostać w regionie, z którego wyszły (wpis AWS z 8 czerwca 2026, odczytany 3 października 2026). Dokumentacja Anthropic nie mówi, czy Opus 5.5 i Sonnet 5.5 są już dostępne w regionie UE u tych partnerów, a ich cenników nie sprawdzałem. Europejski Mistral też bierze 10% więcej za endpoint „EU”, który 3 października 2026 dokumentacja opisywała jako działający w centrach danych w UE i krajach EFTA. Jeśli dopłata obciąży oba porównywane modele, proporcja z mojej tabeli się nie zmieni: przy wywołaniach do 272 tys. tokenów wejścia Sonnet 5.5 zostanie na polskiej prozie zmierzonej 29 września 2026 droższy od Sola 1,6 raza."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#21",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Zamiast mnożyć cennik przez regułę czterech znaków, lepiej policzyć tokeny własnych tekstów w każdym rozważanym modelu, a koszt zadania zmierzyć osobno. Kolejność, którą stosowałbym:"
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#22",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "1. Weź kilka typowych dokumentów z procesu, który chcesz zautomatyzować, w tej postaci, w jakiej trafią do modelu.\n2. Policz ich tokeny w każdym modelu z listy. Mój skrypt robi to metodą różnicową; wystarczy podmienić pliki w katalogu korpusu.\n3. Dobierz stawki do długości całego wejścia, razem z instrukcjami i historią rozmowy. W GPT-6 Sol i Luna powyżej 272 tys. tokenów wejścia obowiązuje podwójna stawka wejścia i cache oraz 1,5 stawki wyjścia dla całego wywołania. Dopiero wtedy pomnóż tokeny przez stawki i założony kurs dolara.\n4. Uruchom kilka prawdziwych zadań na tym poziomie wysiłku, na którym model ma pracować, i odczytaj wszystkie tokeny zadania: wejścia (z odczytami cache), wyjścia i rozumowania. Tu leży cała deklarowana oszczędność Sonneta 5.5, do 30%, i część 40% w Opusie 5.5; tu też Artificial Analysis zmierzył wzrost kosztu.\n5. Sprawdź, czy region dostawcy mieści się w obszarze wymaganym umową (u OpenAI to EOG i Szwajcaria), potem dolicz dopłatę 10% i ustal, czy w regionie są dostępne tryby przetwarzania, na które liczysz."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#23",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Cały rachunek miesięczny, z hostingiem i utrzymaniem, rozpisałem w odpowiedzi o kosztach utrzymania AI, a porównanie z własnym serwerem w tekście własny model czy API. Przy agentach krok czwarty waży najwięcej."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#24",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Pomiar szacuje tokenizację tekstu wejściowego na podstawie różnic zużycia zgłaszanych przez narzędzia CLI. Nie mierzy tokenów rozumowania, długości odpowiedzi ani jakości, więc nie mówi, ile kosztuje konkretne zadanie ani który model zrobi je lepiej. Kolumna z kosztem wyjścia jest przeliczeniem, którego nie sprawdziłem na prawdziwych odpowiedziach."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#25",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Próbka jest mała: dwa gatunki tekstu, jeden dzień, jeden komputer, po dwa powtórzenia. Proporcję polskiego do angielskiego zmierzyłem tylko na tekście prawnym, bo tylko on ma oficjalny przekład; proza biznesowa jest w próbce wyłącznie po polsku. Kod, tabele, JSON czy korespondencja mogą dać inne proporcje. Modeli Google i Mistrala nie mierzyłem. GPT-6.1 Sol, wydanego 29 września 2026, też nie, więc nie wiem, czy liczy polski tekst tak jak GPT-6 Sol."
},
{
"id": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow#26",
"doc": "blog/polski-tekst-w-api-pomiar-tokenow",
"title": "Ile tokenów zajmuje polski tekst w API? Pomiar pięciu modeli z września 2026",
"text": "Pomiar szedł przez Claude Code i Codex CLI, więc zależy od ich promptów systemowych. Prompt Codeksa zmienia się między wywołaniami, stąd rozrzut 53 tokenów między powtórzeniami GPT-6 Sol, w całości z bazy drugiego powtórzenia (2,2% na tekście angielskim, 1,9% na polskiej prozie i 1,2% na polskim tekście prawnym); u Anthropic rozrzut nie przekroczył 8 tokenów. Baza Claude Code zmieniała się między seriami: w Haiku 4.5 wzrosła w niecałe trzy minuty z 57 659 do 57 818 tokenów, dlatego każdy wariant liczyłem wobec bazy z tej samej serii. Pierwszą serię Haiku 4.5 odrzuciłem: przy zimnej pamięci podręcznej raport zużycia w wariancie angielskim pominął prompt systemowy i różnica z bazą nie miała sensu. Seria została powtórzona, a odrzucone przebiegi leżą w zbiorze danych razem z powodem. Ceny i kurs są ze stanu na 28–29 września 2026."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#0",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Krótka odpowiedź: u Google reklama weszła do samej odpowiedzi, u OpenAI stanęła tuż obok niej jako osobna rozmowa. OpenAI testuje od 16 września 2026 roku Sponsored Agents, czyli rozmowę z agentem sponsorowanym przez firmę, otwieraną z reklamy w ChatGPT; Google od połowy września testuje linki tekstowe z etykietą „Sponsored” wewnątrz odpowiedzi AI Mode. Dla polskiego sklepu ważniejsza jest jednak druga część tej historii: skrypt pomiarowy reklam OpenAI, który sklep sam wkleja na swoje strony. Badacz opisał 20 września, że skrypt wysyła zdarzenia razem z ciasteczkiem z domeny openai.com, a OpenAI nie odpowiedziało na pytania. Niezależnie od tego, jak ten spór się skończy, po polskiej stronie rachunek jest prosty: piksel to dostęp do urządzenia użytkownika, więc wymaga zgody z art. 399 Prawa komunikacji elektronicznej, a sklep może odpowiadać za to zbieranie razem z OpenAI."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#1",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "OpenAI opisało nowy format tak: po zobaczeniu reklamy użytkownik może zacząć wyraźnie oznaczoną rozmowę z agentem sponsorowanym przez firmę, wyjaśnić, na czym mu zależy, zadać pytania i przejść na stronę firmy, gdy będzie gotów na następny krok. Rozmowa z takim agentem jest, jak pisze OpenAI, „distinct from ChatGPT's independent answers and separate from the original conversation that the user started in ChatGPT”. Centrum pomocy dodaje, że Sponsored Agents są dostępne wyłącznie dla wybranych reklamodawców w ograniczonym teście alfa i że OpenAI nie przyjmuje obecnie próśb o wcześniejszy dostęp. Test toczy się w Stanach Zjednoczonych."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#2",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "W tym samym ogłoszeniu są trzy rzeczy, które dotyczą reklamodawców poza USA. Wtyczka Ads Manager pozwala tworzyć, zmieniać i analizować kampanie poleceniami w języku naturalnym wprost w ChatGPT. HubSpot został pierwszym partnerem CRM, a Shopify pierwszym partnerem e-commerce: sprzedawcy Shopify z USA mogą używać aplikacji ChatGPT Ads ze sklepu z aplikacjami, a od 23 września aplikacja miała według tej zapowiedzi trafić na rynki, gdzie działają reklamy w ChatGPT. Polska jest na liście krajów obsługiwanych przez panel Ads Manager, a samoobsługowy dostęp w 31 krajach Europy OpenAI otworzyło 31 sierpnia 2026 roku."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#3",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Kto te reklamy zobaczy: użytkownicy planów Free i Go. OpenAI zapewnia, że nie udostępnia reklamodawcom rozmów z ChatGPT i nie sprzedaje im danych, a reklamodawcy dostają wyłącznie zbiorcze, nieidentyfikujące informacje o wynikach, takie jak łączna liczba wyświetleń albo kliknięć. Reklamy personalizowane nie są początkowo dostępne w Europejskim Obszarze Gospodarczym ani w Szwajcarii."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#4",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Google wpuściło reklamę do odpowiedzi wcześniej, tylko ciszej. Na Google Marketing Live 21 maja 2025 roku firma zapowiedziała rozszerzenie reklam w AI Overviews na komputery i wprowadzenie reklam do AI Mode. Pomoc Google Ads opisuje dziś, że reklamy mogą wyświetlać się nad, pod i wewnątrz AI Overviews, przy czym formaty wewnątrz przeglądu są dostępne po angielsku w dwunastu krajach, od Australii po USA, bez Polski, a testy formatów w AI Mode toczą się po angielsku w Stanach Zjednoczonych. Jest też zdanie, które warto zapamiętać przed rozmową z agencją: Google Ads nie oferuje osobnego raportowania, gdy reklama wyświetla się wewnątrz AI Overviews."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#5",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Nowością z września jest forma. Barry Schwartz opisał 15 września 2026 roku test, w którym reklamy w AI Mode wyglądają jak zwykłe linki tekstowe z tekstem kotwicy wewnątrz odpowiedzi, a etykieta „Sponsored” stoi nad wygenerowanym tekstem. Google testu nie skomentowało. Strona Google dla firm z maja 2026 roku opisuje nowe formaty jako zintegrowane bezpośrednio z odpowiedziami generowanymi przez AI, „while clearly labeled as an ad”."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#6",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Różnica między obiema firmami jest większa, niż sugerują nagłówki. Google wkleja płatny link do samej odpowiedzi; OpenAI zostawia reklamę poza odpowiedzią, a płatną treścią robi osobną rozmowę z agentem. Wspólne jest to, że w odpowiedzi modelu albo tuż przy niej pojawia się treść, za którą ktoś zapłacił."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#7",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Autor tekstu z 20 września 2026 roku, podpisujący się jako Buchodi, opisał obserwację z ruchu sieciowego własnej przeglądarki. Serwer bzr.openai.com ustawia ciasteczko __obi w domenie openai.com na rok, z atrybutem SameSite=None, czyli jedyne z identyfikatorów OpenAI skonfigurowane tak, by przeglądarka dołączała je do żądań wysyłanych z cudzych witryn. Skrypt pomiarowy oaiq.min.js, który reklamodawca wkleja na swoją stronę, wysyła zdarzenia na ten sam serwer, a przeglądarka dołącza ciasteczko już do żądania pobrania samego skryptu, zanim wykona się jakikolwiek kod OpenAI. Autor zestawił to z kilkoma miesiącami obserwowanego ruchu obejmującego 936 pikseli reklamodawców na 1029 hostach."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#8",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Drugi wątek dotyczy tego, co skrypt zbiera. Według autora obok danych przekazywanych przez reklamodawcę skrypt sam odczytuje wartości z pól formularzy i z treści strony; e-mail, telefon, imię i nazwisko są haszowane algorytmem SHA-256 przed wysyłką, a kraj, region, miasto i kod pocztowy idą jawnie. Dokumentacja OpenAI opisuje ten sam podział: e-mail, telefon, imię i nazwisko mają być haszowane SHA-256 w przeglądarce, a kraj, region, miasto i kod pocztowy reklamodawca przekazuje jawnie. Różnica dotyczy skali automatycznego zbierania: dokumentacja mówi ogólnie o wykrywaniu obsługiwanych danych klienta z rozpoznawalnych formularzy i innych źródeł na stronie, a badacz policzył, że w obserwowanym ruchu dane zebrane ze strony przez skrypt (685 zdarzeń) przeważały nad podanymi przez reklamodawcę (255)."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#9",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Tu trzeba zatrzymać się przy tym, czego autor nie zobaczył, bo sam to zaznacza. Nie zaobserwował, żeby OpenAI łączyło zdarzenia ze stron reklamodawców z kontem ChatGPT; to, że tak się dzieje, wynika według niego z konstrukcji: „follows from the design; I did not watch it happen”. Sygnał synchronizacji pojawiał się w mniej więcej jednej na pięć sesji ChatGPT, a mobilna wersja przeglądarkowa wyświetlała reklamy bez synchronizacji. Teza z tytułu, że ChatGPT wie, co robisz na innych stronach, jest więc wnioskiem z konstrukcji, nie z obserwacji."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#10",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Po stronie OpenAI są trzy dokumenty i jedno milczenie. Dokumentacja piksela wymienia ciasteczka __oppref na 30 dni i __obref na 365 dni, a o __obi nie wspomina. Polityka ciasteczek zaktualizowana 10 września 2026 roku wymienia __obi w tabeli jako ciasteczko analityczne na rok dla domen chatgpt.com i openai.com. Polityka prywatności z tej samej daty mówi, że OpenAI otrzymuje informacje od reklamodawców i partnerów danych, na przykład o zakupach dokonanych u tych reklamodawców, i używa ich między innymi do mierzenia skuteczności reklam dla użytkowników Free i Go. Autor wysłał pytania 14 września na adres prasowy i na adres do spraw ochrony prywatności; odpowiedział dział wsparcia, że przekaże obserwacje do wewnętrznego przeglądu, bez odpowiedzi na pytania. Do 22 września OpenAI nie zabrało głosu publicznie."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#11",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Odpowiedzialność za skrypt na stronie sklepu ponosi sklep, niezależnie od tego, kto go napisał. Art. 399 Prawa komunikacji elektronicznej, obowiązującego od 10 listopada 2024 roku, dopuszcza przechowywanie informacji w urządzeniu użytkownika albo dostęp do niej pod trzema warunkami: użytkownik został wcześniej jednoznacznie poinformowany o celu i o możliwości ustawienia warunków w przeglądarce, po tej informacji wyraził zgodę, a operacja nie zmienia konfiguracji urządzenia. Wyjątki są dwa: transmisja komunikatu przez publiczną sieć i to, co jest konieczne do świadczenia usługi, której użytkownik zażądał. Skrypt pomiarowy reklam nie mieści się w żadnym z nich. Art. 400 odsyła przy zgodzie do przepisów o ochronie danych, więc zgoda musi być tak samo dobrowolna i świadoma jak w RODO."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#12",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Że piksel podpada pod art. 5 ust. 3 dyrektywy o prywatności i łączności elektronicznej, wdrożony w polskim prawie przez art. 399, Europejska Rada Ochrony Danych uznała w wytycznych 2/2023, przyjętych 7 października 2024 roku. Piksel śledzący nie służy treści strony; jego jedynym celem jest wywołanie połączenia z serwerem właściciela piksela, do którego inaczej by nie doszło. Samo dostarczenie skryptu do przeglądarki jest już przechowywaniem informacji, choćby w pamięci podręcznej, a zbieranie identyfikatorów przez taki mechanizm jest uzyskiwaniem dostępu. Trybunał Sprawiedliwości orzekł w sprawie Planet49 już w 2019 roku, że zgoda nie może być domyślnie zaznaczona i że użytkownik ma wiedzieć, jak długo ciasteczko działa i czy mają do niego dostęp osoby trzecie. UODO powtórzył w biuletynie z 2025 roku, że zgoda na ciasteczka marketingowe i analityczne musi być świadoma i jednoznaczna, bez domyślnych pól i bez blokowania dostępu do strony do czasu zgody."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#13",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Najdalej idzie wyrok w sprawie Fashion ID z 2019 roku. Operator strony z wtyczką osoby trzeciej, wtedy przyciskiem Facebooka, może być współadministratorem zbierania i przekazywania danych odwiedzających, choć co do zasady nie jest administratorem tego, co osoba trzecia robi z nimi później. Trybunał zauważył, że przekazanie następuje bez wiedzy odwiedzającego i niezależnie od tego, czy ma on konto w serwisie społecznościowym. Piksel OpenAI działa na tej samej zasadzie: żądanie pobrania skryptu idzie do serwera OpenAI z adresem IP i adresem odwiedzanej witryny, zanim użytkownik cokolwiek zrobi, a według badacza także z ciasteczkiem __obi, jeśli przeglądarka je ma; haszowany e-mail z formularza nadal jest daną osobową, bo hasz służy dopasowaniu do osoby."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#14",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Dokumentacja OpenAI zresztą nie udaje, że jest inaczej. Centrum pomocy każe wysyłać dane o konwersjach dopiero po przekazaniu użytkownikom jasnych informacji o zbieranych danych i uzyskaniu wszystkich zgód wymaganych prawem. Dokumentacja piksela dodaje jedno zdanie, które w Polsce jest pułapką: piksel inicjalizuje zgodę jako udzieloną, chyba że sklep ustawi ją na odmowę albo skrypt znajdzie zapisaną odmowę. Sklep, który wklei skrypt bez tej konfiguracji, zbiera dane od pierwszego odwiedzającego, zanim baner o ciasteczkach cokolwiek zapyta."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#15",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Odpowiedź ma ograniczone miejsce, a reklama zajmuje jego część. Poza reklamami Google w AI Overviews i AI Mode, dostępnymi po angielsku i bez Polski, firma mogła dotąd być w odpowiedzi tylko jako źródło, które model wybrał; wrześniowy test Google dokłada do samej odpowiedzi płatny link, a OpenAI obok odpowiedzi płatną rozmowę z agentem. Znanego mi pomiaru, ile cytowań organicznych zabierają reklamy w odpowiedziach AI, na wrzesień 2026 roku nie ma, a w Polsce nie da się go jeszcze zrobić, bo formaty są w testach albo dostępne tylko po angielsku, poza Polską. Wiadomo natomiast z badania Pew na panelu dorosłych Amerykanów z marca 2025 roku, które opisałem osobno, że w link cytowany w podsumowaniu AI klikano w około 1% odwiedzin stron wyników Google z takim podsumowaniem. Jeżeli wartością cytowania jest obecność, a nie kliknięcie, to płatny link w odpowiedzi Google konkuruje o obecność w tym samym miejscu."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#16",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Dla sklepu ma to dwie strony. Pierwsza: ścieżka płatna obok odpowiedzi ChatGPT jest w Polsce otwarta, od 31 sierpnia 2026 roku także przez samoobsługowy panel, jako reklamy oddzielone od odpowiedzi i bez personalizacji w EOG, a rozmowy z agentem sponsorowanym pozostają testem w Stanach Zjednoczonych. Druga: ścieżka organiczna nie znika, ale jej warunki się zaostrzają. Sklep, którego cena i dostępność stoją w kodzie strony, a nie doklejają się skryptem, nadal ma szansę być źródłem odpowiedzi; co dokładnie sprawdzić, rozpisałem przy okazji pilotażu BLIK-a. Sklep, który tego nie ma, zostaje z opcją płatną."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#17",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Najpierw inwentaryzacja: lista wszystkich skryptów osób trzecich na stronie, z datą dodania i osobą, która o tym zdecydowała. Piksele reklamowe trafiają na strony przez menedżer tagów albo aplikację platformy sklepowej, więc właściciel często nie wie, że je ma; aplikacja ChatGPT Ads dla Shopify miała według zapowiedzi OpenAI z 16 września trafić od 23 września 2026 roku także na rynki poza USA, więc polski sklep na tej platformie powinien sprawdzić w panelu, czy ktoś jej nie zainstalował."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#18",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Potem konfiguracja zgody. Skrypt OpenAI powinien ładować się dopiero po zgodzie na ciasteczka marketingowe, a jego wbudowany przełącznik zgody musi startować z odmowy. Do polityki prywatności trzeba dopisać OpenAI jako odbiorcę danych, cel pomiaru reklam, okres życia ciasteczek i informację o haszowanych danych z formularzy. Jeżeli sklep korzysta z automatycznego dopasowywania danych klienta, to jest to przetwarzanie danych osobowych i wymaga podstawy prawnej, a nie tylko zgody na ciasteczka. Jak w firmie układać RODO wokół narzędzi AI, opisałem w osobnej odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai#19",
"doc": "blog/reklamy-w-odpowiedziach-ai-piksel-openai",
"title": "Reklamy wchodzą do odpowiedzi AI. Co piksel OpenAI oznacza dla polskiego sklepu",
"text": "Na koniec pomiar, bo o niego w tym wszystkim chodzi. Zanim sklep włączy reklamy w ChatGPT, warto zapisać, ile ruchu i zamówień przychodzi dziś z asystentów AI z linków organicznych. Bez tej liczby nie da się później powiedzieć, czy reklama dołożyła klientów, czy tylko zapłaciło się za tych, którzy i tak by przyszli."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#0",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "Badanie EY „Jak polskie firmy wdrażają AI” zostało zrealizowane w czwartym kwartale 2025 roku na próbie 499 firm i opublikowane 7 maja 2026. Struktura próby: 45% produkcja, 33% usługi, 22% handel; 56% to firmy średnie, 44% duże. Wszystkie liczby w tabeli niżej dotyczą podpróby usługowej, czyli około 165 firm. Przy tej liczebności różnice mniejsze niż kilka punktów procentowych mieszczą się w błędzie statystycznym. Dwa zastrzeżenia obowiązują od początku."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#1",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "To badanie ankietowe, więc wszystkie liczby są deklaracjami respondentów. „Korzyści spełniły oczekiwania” mierzy odczucie zarządu; zweryfikowanego zwrotu z inwestycji z takiej ankiety nie wyczytamy. Próba obejmuje firmy średnie i duże, czyli ten segment rynku, który w ogóle wdraża: według GUS AI używa 8,7% przedsiębiorstw objętych badaniem (od 10 pracujących), więc obraz z badania EY jest obrazem awangardy, nie średniej."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#2",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "W badaniu EY z Q4 2025 sektor usługowy ma najwyższy odsetek projektów wstrzymanych (18 proc.) przy 71 proc. firm z wdrożeniami za sobą lub w toku, a systematycznie mierzy efekty tylko 44 proc."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#3",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "Najważniejsza para liczb to 77% i 44%. Ocenę korzyści formułuje 77% firm usługowych (38% „zgodne z oczekiwaniami”, 23% „niższe”, 16% „wyraźnie niższe”), a systematycznie mierzy tylko 44%: różnica wynosi 33 punkty procentowe, więc około jedna trzecia firm usługowych w tej próbie ocenia wdrożenia, których nie mierzy systematycznie. Ocena bez pomiaru, czy to rozczarowanie, czy entuzjazm, mówi tylko o nastroju zarządu."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#4",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "Drugie zestawienie: 71% i 18%. Fala pierwszych wdrożeń przetoczyła się przez rynek, a prawie co piąta firma usługowa już się z niej wycofała. Trudno z tego wyczytać, że technologia zawodzi. Kończy się raczej okres, w którym wdrożenie AI było celem samym w sobie."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#5",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "W komentarzu EY do badania pada obserwacja: zbudowanie prototypu jest stosunkowo proste, ale wdrożenie AI do codziennej pracy zespołów („ostatnia mila wdrożenia”) to według autorów badania 90% wysiłku."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#6",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "To samo zjawisko, na innym rynku i innym materiale, pokazał raport MIT NANDA *The GenAI Divide* (150 wywiadów z kadrą zarządzającą, 350 ankiet pracowniczych, 300 publicznych wdrożeń): około 95% pilotaży generatywnej AI nie przynosi mierzalnego efektu w wyniku finansowym, a decydują przyczyny organizacyjne. Na pierwszym miejscu raport stawia lukę uczenia się: narzędzia nie zapamiętują informacji zwrotnej i nie adaptują się do kontekstu firmy, więc nie poprawiają się z czasem. Dalej idą brak integracji z systemami, w których naprawdę toczy się praca, i brak zmiany sposobu pracy zespołów; jakość modeli gra tu rolę drugorzędną. Do tej liczby podchodzę z większą rezerwą niż do badania EY: raport nie przeszedł recenzji naukowej, nie opisuje ramy losowania, a 95% dotyczy odsetka pilotaży, nie firm."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#7",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "Oba badania, choć prowadzone na innych rynkach, wskazują to samo miejsce: zwrot z AI ginie między działającym prototypem a zespołem, który miałby z niego korzystać."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#8",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "Przed wydaniem budżetu podejmuję z klientem trzy decyzje, a dane EY i MIT tylko mnie w tym utwierdzają."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#9",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "Pierwsza to jedna liczba przed startem: czas obsługi zgłoszenia, liczba spraw na osobę albo odsetek spraw bez eskalacji, byle mierzona już dziś i z wartością docelową. Firmy z badania EY, które nie potrafią ocenić zwrotu, zgubił brak punktu odniesienia sprzed wdrożenia. Jak ustawić taki pomiar, opisałem w tekście jak wdrożyć AI w firmie."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#10",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "Druga to budżet na ostatnią milę. Skoro wdrożenie do codziennej pracy to 90% wysiłku, plan, w którym szkolenia, zmiana procedur i nadzór po starcie są „dodatkiem”, powtarza plan firm z badania EY, z których 39% ocenia dziś korzyści poniżej oczekiwań. W praktyce: właściciel biznesowy po stronie firmy, pilotaż z nadzorem, imiennie przypisane utrzymanie."
},
{
"id": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia#11",
"doc": "blog/roi-wdrozen-ai-rok-rozliczenia",
"title": "ROI wdrożeń AI: rok rozliczenia projektów",
"text": "Trzecia to zwrot liczony na poziomie procesu. Na pytanie „czy AI się opłaca” nie da się odpowiedzieć, na pytanie „czy automatyzacja obsługi zapytań ofertowych skróciła czas pierwszej odpowiedzi z 4 godzin do 30 minut” już tak. Które procesy w ogóle nadają się do takiego rachunku, sprawdzam w ramach audytu gotowości AI, a składniki kosztowe rozkładam w tekście ile kosztuje wdrożenie AI."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#0",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Według raportu Pracuj.pl „To tylko AI”, którego premiera odbyła się 29 września 2026 roku, 70% osób korzystających z AI w pracy przyznaje, że zdarza im się sięgać po narzędzia niezatwierdzone przez pracodawcę. Wśród osób korzystających z AI co najmniej trzy razy w tygodniu ten odsetek rośnie do 82%."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#1",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Badanie przeprowadziło ARC Rynek i Opinia w sierpniu 2026 roku, metodą ankiety internetowej, na 1506 pracujących. Próba ma dwie części: pulę główną 1004 osób i osobno rekrutowaną grupę 502 osób, które korzystają z AI w pracy co najmniej trzy razy w tygodniu. Wyniki ważono według płci i wieku."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#2",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Z AI w pracy korzysta w tym badaniu około 30% pracujących, bo 70% nigdy osobiście nie użyło w pracy żadnego narzędzia AI. Te dwie liczby 70% łatwo pomylić w nagłówku: odsetek sięgających po niezatwierdzone narzędzia liczono wśród korzystających z AI, a odsetek niekorzystających wśród wszystkich pracujących. Wyniku dla shadow AI nie przeliczam na odsetek wszystkich pracujących. Raport nie opisuje, jak przy nim połączono pulę główną z dodatkową grupą częstych użytkowników ani jak zadziałały wagi, a bez tego iloczyn dwóch odsetków byłby zgadywaniem."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#3",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Najczęstszym powodem jest tempo pracy. W badaniu Pracuj.pl z sierpnia 2026 roku, w zestawieniu powodów sięgania po niezatwierdzone narzędzia, szybsze wykonywanie zadań wskazało 41% odpowiadających, a brak firmowych regulacji 26%. Raport nie podaje, na jakiej grupie policzono te odsetki; sumują się one do ponad 100%, więc część odpowiadających wskazała więcej niż jeden powód."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#4",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Ta kolejność ma dla firmy praktyczne znaczenie. Spisana polityka odpowiada wprost na powód, który wskazało 26% odpowiadających, a udostępnione narzędzie na powód wskazany przez 24%. Najczęściej wskazywana jest jednak szybsza praca (41%), a przy niej sama polityka może nie wystarczyć, jeśli firmowe narzędzie okaże się wolniejsze albo słabsze od prywatnego."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#5",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Badanie Pracuj.pl z sierpnia 2026 roku pokazuje też presję po stronie pracodawcy. Wśród osób regularnie korzystających z AI 25% mówi, że dostają więcej obowiązków, bo pracodawca zakłada, że dzięki AI pracują szybciej, a 23%, że przełożeni podnieśli im normy, cele albo wskaźniki KPI. Zaoszczędzony czas 37% regularnych użytkowników przeznacza na więcej bieżących zadań, a na pracę strategiczną i kreatywną mniej niż co czwarty. 26% tej grupy płaci za narzędzia AI z własnych pieniędzy. Firma, która podnosi wymagania przy założeniu, że pracownik ma AI, a samego narzędzia mu nie daje, sama wypycha go do narzędzi, których nie kontroluje. To mój wniosek; raport tych pytań ze sobą nie krzyżuje."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#6",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Zanim firma podniesie cele, powinna zmierzyć cały proces razem ze sprawdzaniem i poprawkami: czas do zaakceptowanego wyniku i liczbę poprawek. Szybciej napisany szkic oferty nie oznacza jeszcze szybciej wysłanej poprawnej oferty, bo ceny, warunki i obietnice z modelu ktoś musi sprawdzić. Jak to policzyć, opisuję przy mierzeniu efektu wdrożenia AI."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#7",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Dane o firmach i dane o pracownikach mierzą co innego i dają bardzo różne liczby. Według GUS w 2025 roku sztuczną inteligencję wykorzystywało 8,7% polskich przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 osób. W marcu 2026 badanie ARC Rynek i Opinia dla ESET i DAGMA pokazało 62% korzystających z AI wśród osób pracujących przy komputerze, a w sierpniu 2026 badanie tej samej pracowni dla Pracuj.pl około 30% wśród wszystkich pracujących."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#8",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Tych liczb nie da się od siebie odjąć. GUS pyta firmę, w ramie obejmującej wybrane sekcje PKD i tylko podmioty od dziesięciu pracujących w górę. Badanie ESET pyta osoby pracujące przy komputerze co najmniej trzy dni w tygodniu, czyli grupę bardziej ucyfrowioną niż przeciętna, a Pracuj.pl ogół pracujących, łącznie z wykonującymi pracę fizyczną. Do tego korzystanie z AI rośnie z wielkością organizacji (w danych unijnych za 2025 rok 55% dużych firm wobec 17% małych), a duże firmy zatrudniają nieproporcjonalnie wielu pracowników. Dane GUS opisują 2025 rok, a obie ankiety 2026."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#9",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Ile z tego rozjazdu zostaje po odjęciu różnic w konstrukcji badań, z opublikowanych liczb nie da się policzyć. Sierpniowe badanie Pracuj.pl z 2026 roku pokazuje oba zjawiska obok siebie: 53% badanych mówi, że w ich firmie nie było żadnego wdrożenia AI, a 70% korzystających sięga czasem po narzędzia niezatwierdzone przez pracodawcę. Raport nie krzyżuje tych pytań, więc nie wiadomo, ilu sięgających po niezatwierdzone narzędzia pracuje w firmach bez wdrożenia, a samą liczbę 53% trzeba czytać ostrożnie, o czym niżej. Nieoficjalne korzystanie zdarza się też tam, gdzie AI już jest: w badaniu jakościowym Constans z Polską Organizacją Reklamodawców, opartym na 34 rozmowach z szefami marketingu od czerwca do sierpnia 2026 roku, w 15 z 34 firm pracownicy używają AI nieoficjalnie, na prywatnych kontach."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#10",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Raport „Cyberportret polskiego biznesu 2026” powstał na próbie 1026 osób pracujących przy komputerze, metodą ankiety internetowej, w marcu 2026 roku. W opublikowanych wynikach nie ma odsetka osób korzystających z narzędzi niezatwierdzonych, ale widać, ilu badanych wie o firmowych zasadach i zabezpieczeniach."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#11",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Ostatni wiersz warto czytać razem z pierwszym: przy 62% korzystających z AI ćwierć badanych mówi o wdrożonych narzędziach kontroli wycieku danych, więc trzy czwarte pracujących przy komputerze albo pracuje bez takiej warstwy, albo o niej nie wie. Samo badanie nie rozstrzyga, który przypadek jest częstszy."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#12",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Odsetek przyznających się do wysyłania wrażliwych danych jest zwykle zaniżony, bo respondenci niechętnie przyznają się do rzeczy, za które można stracić pracę."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#13",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Najczęstsza pierwsza reakcja zarządu na te dane brzmi: zablokujmy dostęp. Badanie ESET z marca 2026 roku pyta badanych, co zrobiliby wtedy. Co trzeci użytkownik AI deklaruje, że próbowałby blokadę obejść. Publikacja podaje też odsetek osób, które w takiej sytuacji wygenerowałyby treść na prywatnym sprzęcie i przesłały ją na służbową skrzynkę, ale bez wskazania podstawy procentowania, więc nie przytaczam go tutaj jako liczby."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#14",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Blokada zostawia powód, dla którego ludzie sięgają po te narzędzia, a według Pracuj.pl najczęściej jest nim szybsza praca. Blokada może za to odebrać firmie wgląd w to, co się dzieje. W projektach, które prowadziłem, wyglądało to zawsze tak samo: zamiast jednej licencji z umową powierzenia i wyłączonym trenowaniem było kilkanaście prywatnych kont, o których nie wiedział nikt poza ich właścicielami, a treść firmowa wychodziła na zewnątrz w wersjach konsumenckich usług."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#15",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Drugą stronę tego samego zjawiska widać w parze liczb z marcowego badania ESET z 2026 roku: 38% badanych mówi, że ich firma kupiła licencje korporacyjne, a 62% korzysta z AI w pracy. To odpowiedzi na dwa różne pytania, o zakup po stronie pracodawcy i o własne korzystanie, więc nie da się z nich policzyć, ilu pracowników pracuje na licencji firmowej. Widać natomiast, że o firmowych licencjach wie mniej badanych, niż deklaruje korzystanie z AI, więc część pracowników albo pracuje bez licencji, albo o niej nie wie."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#16",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Od 2 lutego 2025 roku firma, której pracownicy używają AI w pracy, ma jako podmiot stosujący obowiązek z art. 4 AI Act: podejmować środki wspierające ich kompetencje w zakresie AI. Od sierpnia 2026 dochodzą obowiązki przejrzystości, a od października organ, który może je egzekwować."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#17",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Obowiązki przejrzystości z art. 50 AI Act stosuje się od 2 sierpnia 2026, a polska ustawa o systemach sztucznej inteligencji powołała Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, która od 28 października 2026 może kontrolować firmy i nakładać kary."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#18",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "- informowanie osób objętych rozpoznawaniem emocji albo kategoryzacją biometryczną,\n- ujawnianie deepfake’ów oraz tekstów publikowanych w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym, chyba że tekst poddano weryfikacji przez człowieka lub kontroli redakcyjnej, a ktoś ponosi za publikację odpowiedzialność redakcyjną."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#19",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Resztę dźwiga dostawca, z jednym zastrzeżeniem: reguła z ust. 5, czyli informowanie najpóźniej przy pierwszej interakcji albo przy pierwszym zetknięciu z działaniem systemu, jasno i odróżnialnie, dotyczy też obu obowiązków podmiotu stosującego. Firma, która udostępnia narzędzie pod własną marką, sama wchodzi w rolę dostawcy. W każdym z tych przypadków obowiązuje ta sama zasada: nie da się wykazać zgodności systemu, o którego istnieniu nie wiadomo."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#20",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Do tego dochodzi warstwa ochrony danych, która obowiązuje niezależnie od AI Act i była w mocy na długo przed nim. Korespondencja z klientem wklejona do narzędzia AI, które działa na serwerach zewnętrznego dostawcy, to przekazanie danych temu dostawcy, niezależnie od tego, czy zrobił to zarząd, czy stażysta. Czy obejmuje je umowa powierzenia, zależy od konkretnej usługi i jej warunków. Na przykład warunki komercyjne Anthropic włączają umowę powierzenia przez odesłanie, a ofertę konsumencką, taką jak Claude.ai, regulują osobne warunki dla konsumentów. Subskrypcja opłacona przez pracownika z własnych pieniędzy tej kwestii nie rozstrzyga. Kto jest stroną umowy z dostawcą, zależy od jego warunków i od tego, w czyim imieniu pracownik ją zawarł, a sama płatność ani późniejszy zwrot kosztu o tym nie przesądzają."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#21",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Kolejność, którą stosuję u klientów, wygląda inaczej, niż podpowiada intuicja, i zaczyna się od rozmowy z ludźmi."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#22",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Najpierw ustalenie stanu faktycznego: co realnie jest używane. Ankieta z pytaniem „czy używasz narzędzi niezatwierdzonych” niewiele tu da, bo w firmie, która nie gwarantuje anonimowości, mało kto odpowie twierdząco. Lepiej porozmawiać o tym, jak wygląda typowy dzień pracy w kilku zespołach. W praktyce wystarczy kwadrans na zespół, żeby wypłynęły trzy albo cztery narzędzia, o których dział IT nie słyszał."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#23",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Potem dopuszczenie tego, co i tak jest w użyciu, w wersji z umową i wyłączonym trenowaniem. Jeśli połowa marketingu pracuje na jednym narzędziu, licencja zespołowa kosztuje mniej niż jeden incydent i od razu przenosi korzystanie w miejsce, które firma widzi. Przy tej okazji warto zapytać, kto dziś płaci i kto kontroluje konto. Zwrot kosztu prywatnej subskrypcji nie porządkuje ani warunków umowy z dostawcą, ani dostępu: przy prywatnym koncie historia rozmów i wgrane dokumenty zwykle zostają u pracownika także po zmianie stanowiska albo odejściu z firmy. Porządkuje to dopiero umowa zawarta przez firmę, obejmująca powierzenie przetwarzania, i konta, którymi firma zarządza."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#24",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "- Lista narzędzi dopuszczonych wraz z informacją, kto płaci za licencję.\n- Zakres danych, których nie wolno wysyłać na zewnątrz, wypisany konkretnie, a nie jako „dane wrażliwe”.\n- Osoba decydująca o dopuszczeniu nowego narzędzia, wskazana z imienia.\n- Zasada, że treść z modelu przed wysłaniem do klienta czyta człowiek."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#25",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Dokument dłuższy niż strona mało kto w firmie przeczyta, a to, że w marcowym badaniu ESET z 2026 roku spisane zasady deklaruje tylko 27% badanych, znaczy, że w blisko trzech czwartych przypadków zasad albo nie ma, albo pracownik o nich nie wie. Z punktu widzenia tego, co realnie trafia do modelu, obie sytuacje działają tak samo."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#26",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Oba badania, marcowe ESET i DAGMA oraz sierpniowe Pracuj.pl z 2026 roku, opierają się na deklaracjach. Pytanie „czy zdarza ci się sięgać po niezatwierdzone narzędzia” albo „czy obszedłbyś blokadę” mierzy to, co respondent chce przyznać, a żadne z nich nie pokazuje, ile firm poniosło z tego powodu realną szkodę ani jak często wysłane dane trafiły gdziekolwiek dalej."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#27",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Raport Pracuj.pl ma lukę, którą trzeba znać przed zacytowaniem z niego dowolnego odsetka: nie podaje, na jakiej podstawie liczono wyniki dla ogółu badanych i dla przekrojów. Wiadomo tylko, że grupę 502 częstych użytkowników rekrutowano osobno i zadawano jej dodatkowe pytania. Bez informacji o podstawie procentowania nie da się pogodzić ze sobą części liczb. Raport podaje, że w sierpniu 2026 roku 70% pracowników nigdy nie korzystało z AI w pracy i że wśród niekorzystających 80% mówi o braku wdrożenia AI w firmie. Gdyby wszystkie te liczby policzono na tej samej podstawie i z tymi samymi wagami, z dwóch pierwszych wychodziłoby co najmniej 56% wszystkich badanych bez wdrożenia (0,7 × 0,8), a raport podaje dla ogółu 53%. Trudno też pogodzić 41% korzystających w najniższej grupie dochodowej i 73% w najwyższej z około 30% ogółem, chyba że dużo osób nie podało dochodu. Różne podstawy procentowania mogłyby wyjaśniać obie rozbieżności, ale raport nie pozwala tego potwierdzić."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#28",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Trzeba też pamiętać, kto raport wydał. Pracuj.pl rozwija własne funkcje AI i w raporcie je promuje w ramkach „Sprawdź na Pracuj.pl”, więc wyniki ankiety warto czytać osobno od opisów tych produktów."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#29",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Z danych nie wynika również, że pracownicy działają w złej wierze. Najczęstszy powód w badaniu Pracuj.pl to szybsza praca. Za 62% z marcowego badania ESET z 2026 roku stoją moim zdaniem głównie ludzie, którzy próbują szybciej wykonać swoje zadania w firmach, które nie powiedziały im, jak mają to robić."
},
{
"id": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane#30",
"doc": "blog/shadow-ai-w-polskich-firmach-dane",
"title": "Shadow AI w polskich firmach: dane",
"text": "Za każdym razem, gdy trafiam na zespół pracujący na prywatnych kontach, powód jest ten sam: ktoś potrzebował narzędzia, zapytał, nie dostał odpowiedzi przez trzy miesiące i poradził sobie sam."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#0",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "1 października 2026 roku do poradnika Google o treściach tworzonych z pomocą AI dopisano trzy zdania i przeredagowano czwarte. Dwa nowe zdania przypominają, że modele generatywne nie wyszukują faktów, tylko przewidują prawdopodobny ciąg słów na podstawie danych treningowych, więc mogą podawać nieprawdę. Trzecie nazywa krytycznym ręczne sprawdzenie faktów we wszystkich treściach z AI przed publikacją. Przeredagowane zdanie o metadanych mówi teraz, że ta kontrola obejmuje też tytuł strony, opis meta, dane strukturalne i teksty alternatywne obrazów."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#1",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Dziennik zmian Google opisuje aktualizację ogólnie: poradnik uzupełniono informacjami z wytycznych dla oceniających jakość wyników wyszukiwania (Search Quality Raters Guidelines), żeby zgrać dokumentację z prezentacjami na wydarzeniach dla deweloperów. Co konkretnie doszło, pokazuje dopiero porównanie z wersją strony zapisaną w Internet Archive 27 września 2026 roku. Lista metadanych była w niej już wcześniej, ale tylko przy ogólnym zaleceniu dbania o poprawność, jakość i trafność; o ręcznym sprawdzaniu poradnik nie mówił. Odesłanie do sekcji 4.6.5 i 4.6.6 wytycznych dla oceniających, czyli do nadużyć przy masowym tworzeniu treści i do treści o małym nakładzie pracy, małej oryginalności i małej wartości, też było wcześniej."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#2",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Komunikat nie ogłasza nowego algorytmu ani zakazu publikowania z pomocą AI. Google przypomina, że noty wystawiane przez oceniających nie wpływają bezpośrednio na pozycje stron. Dla firmy, która przyspieszyła publikowanie dzięki AI, praktyczne pytanie brzmi więc: kto sprawdza fakty, zanim tekst wyjdzie, i kto kontroluje tytuł do wyszukiwarki, opis strony i dane w jej kodzie?"
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#3",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Również 1 października 2026 roku do poradnika Google o tworzeniu przydatnych treści dodano nową część poświęconą treści głównej strony i akapit o autorach; do 4 października 2026 roku dziennik zmian o tym nie wspominał. Porównałem wersję angielską z 1 października z zapisem w Internet Archive z 28 września: niczego nie usunięto, doszły tylko te dwa fragmenty. Nowa część zaczyna się od przypomnienia, że według wytycznych dla oceniających jakość wyników wyszukiwania jednym z najważniejszych czynników oceny jakości strony jest jakość jej treści głównej, czyli to, jak dobrze ta treść pozwala stronie osiągnąć cel i zadowolić użytkownika."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#4",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Treść główną Google definiuje jako każdą część strony, która bezpośrednio służy celowi strony. W zależności od tego celu mogą to być tekst i media, narzędzia w rodzaju kalkulatora, zawartość zakładek, tytuł i nagłówki, a także wypowiedzi użytkowników, gdy same realizują cel strony. Osoby oceniające jakość wyników mają patrzeć na cztery cechy treści głównej. Nakład pracy to stopień, w jakim człowiek uczestniczył w tworzeniu treści albo systemu, który ją generuje. Google opisuje automatyczne generowanie stron z kanałów danych i produkowanie dużych ilości tekstu przez AI bez ręcznego nadzoru ani selekcji jako nakład niewielki albo żaden, a podanie źródeł nie zastępuje według poradnika własnej pracy. Oryginalność to stopień, w jakim treść daje informacje albo spojrzenie, których nie ma na innych stronach. Przy talencie chodzi o to, czy treść pokazuje umiejętności albo wiedzę potrzebne, żeby zadowoliła odwiedzających, przy czym nie każdy tekst wymaga specjalistycznej wiedzy. Poprawność oznacza, że na stronach informacyjnych treść powinna być zgodna z faktami, a przy tematach mogących istotnie wpłynąć na życie lub dobrostan ludzi (YMYL) musi być bardzo dokładna i zgodna z ustalonym stanowiskiem ekspertów."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#5",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Akapit o autorach stoi w części o tym, kto stworzył treść. Google odradza w nim podawanie wprowadzających w błąd informacji o autorstwie. Poradnik nazywa formą wprowadzania w błąd wymyślanie profili autorów, na przykład z użyciem zdjęć wygenerowanych przez AI, zmyślonych nazwisk albo fałszywych kwalifikacji, tak by tekst wyglądał na napisany przez ludzi będących ekspertami. Każda forma wprowadzania w błąd odbiera według Google stronie wiarygodność w oczach użytkowników oraz automatycznych systemów oceny i jest sygnałem strony niskiej jakości. Polska wersja poradnika, odczytana 4 października 2026 roku, ma datę ostatniej aktualizacji 18 grudnia 2025 roku i żadnego z tych fragmentów nie zawiera, więc kto czyta dokumentację Google po polsku, tych zmian nie zobaczy."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#6",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Kontrola dotyczy całej publikacji: sprawdzenie głównego tekstu nie kończy pracy, jeśli model osobno wygenerował tytuł do wyszukiwarki, opis strony albo odpowiedzi w danych strukturalnych."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#7",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Oprócz ręcznej weryfikacji poradnik o treściach z AI wymienia cztery kryteria: poprawność, jakość, trafność i wiarygodność. Dopuszcza wykorzystanie AI w researchu i porządkowaniu oryginalnej treści. Ostrzega przed masowym generowaniem stron bez wartości dla użytkownika."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#8",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "W wytycznych Google dotyczących danych strukturalnych dochodzi wymóg zgodności z widoczną treścią. JSON-LD, czyli zapis informacji o stronie przeznaczony dla maszyn, nie może opisywać innego artykułu ani zawierać zmyślonych recenzji. Poprawna składnia nie wystarcza: automatyczny test może zaakceptować kod, którego zawartość wprowadza w błąd."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#9",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Wynika z tego jedno: tytuł, opis i JSON-LD psują się osobno od tekstu. Wygeneruj je po zatwierdzeniu artykułu. Po każdej korekcie głównej tezy sprawdź ponownie, czy jej poprzednia wersja nie została w pozostałych polach."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#10",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Zdanie może zawierać poprawną liczbę i nadal być fałszywe, jeśli zmienimy zakres badania. Poniżej pokazuję hipotetyczny szkic i jego korektę. Błędne zdania są wymyślone na potrzeby przykładu; nie przypisuję ich żadnej redakcji."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#11",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Punktem wyjścia jest publikacja Ahrefs z 2 października 2026 roku. Zadanie redaktora: zachować zakres badania także wtedy, gdy skraca tekst do nagłówka lub opisu strony."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#12",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Właściwa korekta obejmuje wszystkie te miejsca. Zmiana samego akapitu zostawiłaby fałszywe twierdzenie w nagłówku i fałszywą obietnicę w opisie strony. Gdyby system kopiował nagłówek do pola `headline` w JSON-LD, należałoby sprawdzić także wygenerowany kod."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#13",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Szerszą analizę tego pomiaru znajdziesz w tekście o AI Overviews przy wyszukiwaniu nazwy firmy. Przy każdej liczbie piszę, co, gdzie i kiedy zmierzono; bez tego 83% z USA zamienia się w 83% w Polsce."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#14",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Proponuję rozdzielić pisanie, sprawdzanie źródeł i akceptację do publikacji. Poniższy proces to moja propozycja dla firmowego bloga; Google takiej procedury nie narzuca."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#15",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Najpierw zapisz pytanie czytelnika oraz materiał, który pozwoli na nie odpowiedzieć. Dla artykułu o badaniu będą to raport i metodologia. Instrukcja produktu wymaga aktualnej dokumentacji oraz własnego sprawdzonego przykładu. Link, który znalazł model, nie jest źródłem, dopóki go nie otworzysz."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#16",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Potem powstaje szkic i krótka karta twierdzeń. Przy każdej ważnej liczbie, dacie, deklarowanej funkcji i porównaniu zapisz źródło, fragment uzasadnienia i ograniczenie. Notatka „wynik dotyczy komputerów w USA” pozwala sprawdzić zakres twierdzenia bez ponownego szukania go w raporcie."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#17",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Szkic czytaj pod kątem typowych pomyłek, na przykład procentów zamienionych na punkty procentowe, daty publikacji wziętej za datę pomiaru albo obietnicy producenta podanej jako wynik własnego testu. AI może pomóc wypisać miejsca do sprawdzenia. Rozstrzyga porównanie ze źródłem. Drugi model, który „potwierdza”, niczego nie potwierdza."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#18",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Dopiero po poprawkach przygotuj metadane i obejrzyj gotową stronę. Sprawdź tabele, linki, podpisy oraz kod danych strukturalnych. Jeśli recenzja zmieniła wniosek, wróć do jego wystąpień w całym materiale. Tę samą pętlę, wykonanie i od razu sprawdzenie, stosuję przy programowaniu z AI."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#19",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Tekst jest gotowy, kiedy każde twierdzenie ma źródło albo wyleciało, a ktoś wskazany z nazwiska zaakceptował tę wersję. W zespole autor i sprawdzający powinni być dwiema osobami. Przy pracy samodzielnej przynajmniej wykonaj osobny przegląd źródeł po zakończeniu pisania."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#20",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Tę listę można wkleić do zadania redakcyjnego. To moja propozycja kontroli, wyprowadzona z opisanych wyżej zasad; nie jest oficjalnym formularzem Google ani gwarancją pozycji w wyszukiwarce. Pobierz checklistę z miejscem na źródła i decyzję redakcyjną."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#21",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "- Artykuł odpowiada na określone pytanie czytelnika i dodaje własne wyjaśnienie, analizę, test lub użyteczny przykład.\n- Otworzono źródła istotnych twierdzeń; każde rzeczywiście potwierdza przypisany mu fragment.\n- Liczby mają zakres: badaną grupę, rynek, okres i właściwą jednostkę. Wnioski nie wychodzą poza dane.\n- Aktualne funkcje, ceny i warunki sprawdzono u dostawcy. Przy zmiennych informacjach podano datę odczytu.\n- Fakty oddzielono od prognoz, ocen autora, obietnic producenta i przykładów hipotetycznych.\n- Nagłówek, `title`, opis strony, podpisy oraz teksty alternatywne nie dodają niepotwierdzonych twierdzeń.\n- Dane strukturalne odpowiadają widocznej treści. Sprawdzono zarówno poprawność techniczną, jak i znaczenie danych.\n- Gotowa strona ma autora, właściwe daty, działające źródła i osobę odpowiedzialną za późniejsze poprawki.\n- Autor podpisany pod tekstem istnieje: nazwisko, zdjęcie i opisane kwalifikacje są prawdziwe i da się je sprawdzić.\n- Wskazana osoba przeczytała i zaakceptowała tę wersję po poprawkach, także jej metadane i FAQ."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#22",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Przy każdym niespełnionym punkcie dopisz, co wymaga naprawy. Ptaszek „sprawdzone” bez otwartego źródła nic nie znaczy dla osoby, która akceptuje tekst."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#23",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Zacznij od stron, na których błąd może wpłynąć na decyzję klienta: cen, porównań produktów, instrukcji i tekstów opartych na liczbach. Przeglądaj treść razem z metadanymi, szczególnie jeśli powstawały w osobnych etapach automatyzacji."
},
{
"id": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista#24",
"doc": "blog/tresci-ai-wytyczne-google-checklista",
"title": "Treści AI a Google: wytyczne i checklista przed publikacją",
"text": "Po znalezieniu istotnego błędu popraw wszystkie jego wystąpienia. Jeśli zmiana wpływa na wniosek, dodaj krótką notę: co sprostowano, kiedy i na podstawie jakiego źródła. Wyznacz osobę odpowiedzialną za tekst; to ona wróci do niego po zmianie opisywanego produktu lub publikacji nowszych danych. Datę aktualizacji zmieniaj tylko wtedy, gdy rzeczywiście zmieniła się treść."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#0",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "W rozmowach z klientami wciąż słyszę, że „AI w polskim Google dopiero będzie”. Nie będzie. Jest, i to od dawna, tylko w dwóch warstwach, które łatwo pomylić."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#1",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Przegląd od AI (AI Overviews) to generowane podsumowanie nad klasycznymi wynikami. W Polsce działa od 26 marca 2025, po polsku i po angielsku. Przy starcie był dostępny tylko dla pełnoletnich zalogowanych użytkowników, a według strony pomocy Google odczytanej 3 października 2026 widzą go już wszyscy. Nie pokazuje się przy każdym zapytaniu, tylko tam, gdzie systemy Google uznają go za przydatny."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#2",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Tryb AI (AI Mode) to pełna konwersacja z wyszukiwarką, osobna karta obok „Grafiki” czy „Wiadomości”. W Polsce od 8 października 2025. Ten start nie był eksperymentem w Search Labs, na który trzeba się zapisywać, tylko zwykłym udostępnieniem w ramach jednego rozszerzenia na 36 języków i blisko 50 krajów."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#3",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Skalę Trybu AI Google podał na I/O 19 maja 2026: ponad miliard użytkowników miesięcznie. Liczbę dla Przeglądu od AI (ponad 2,5 miliarda aktywnych użytkowników miesięcznie) ogłosił dopiero we wpisie po polsku z 3 czerwca 2026."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#4",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Ile osób w Polsce korzysta z Trybu AI, pokazał 30 września 2026 Gemius w raporcie „E-commerce w Polsce 2026”. Według badania Mediapanel Tryb AI w Google miał w czerwcu 2026 roku 6,35 mln realnych użytkowników, prawie tyle co Gemini (6,38 mln), przy 10,84 mln użytkowników ChatGPT. Tryb AI jest w tym zestawieniu dopiero od marca 2026, a raport nie opisuje, jak pomiar oddziela go od zwykłego wyszukiwania."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#5",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Inną miarę daje raport Pracuj.pl z 29 września 2026 roku, oparty na ankiecie internetowej ARC Rynek i Opinia z sierpnia 2026. Wśród osób, które używają AI w pracy co najmniej trzy razy w tygodniu, Tryb AI w Google wskazało 36%, po ChatGPT (71%) i Gemini (45%), a przed Copilotem (27%). To pytanie o narzędzia używane w pracy, zadane najintensywniej korzystającym."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#6",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Jedyne duże polskie dane pierwotne o tym, przy jakiej części zapytań pojawia się Przegląd od AI, pochodzą z raportu Senuto z 27 listopada 2025, policzonego na 17,76 mln fraz. I zawierają rozróżnienie, które w streszczeniach zwykle ginie."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#7",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Przegląd od AI pojawiał się przy 28,95% badanych fraz, wzrost o 4,78 punktu procentowego wobec sierpnia 2025. Ale te frazy odpowiadały tylko za 14,87% wolumenu wyszukiwań. Obie liczby się nie wykluczają, bo przeglądy dominują w długim ogonie, czyli przy rzadkich, doprecyzowanych zapytaniach informacyjnych. Właściwą miarą dla zapytań informacyjnych jest w raporcie kategoria Know: przegląd występował przy 37,13% z blisko dwunastu milionów takich zapytań. Przy intencji Do, czyli transakcyjnej w tej samej siatce, przy 9,64%. Krążąca po streszczeniach liczba 63,5% dotyczy węższego podzbioru Know Simple, który stanowi 2,2% całej próby, czyli krótkich pytań o fakt („jaka jest stolica Polski”); jako opis „zapytań informacyjnych” byłaby zawyżeniem. W drugim, prostszym podziale raportu zapytania transakcyjne mają przegląd w 8,09%. To osobna klasyfikacja, więc liczb z obu siatek nie zestawiam."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#8",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Strona firmowa, której treść odpowiada na pytania zadawane przed zakupem, konkuruje z przeglądem AI przy ponad co trzecim takim zapytaniu. Jeżeli strona żyje z fraz transakcyjnych, na razie widzi go rzadko."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#9",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Ten sam raport ma drugą stronę. Senuto przeanalizowało 1442 polskie domeny o stabilnych pozycjach SEO i policzyło dla nich medianę zmiany kliknięć −19,9% rok do roku (sierpień–październik 2025 wobec 2024, bez wartości odstających). Przeglądy dotknęły 63,7% tych domen. Ta liczba opisuje co innego niż mediana i nie wyznacza populacji, na której ją liczono."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#10",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Jedno zastrzeżenie z raportu w streszczeniach znika. Senuto pokazuje przy tym rosnące wyświetlenia, ale w tej samej sekcji ostrzega: gdy domena stoi i w przeglądzie, i w wynikach organicznych, jedno wyszukanie potrafi zostać policzone jako dwa wyświetlenia, więc, jak pisze raport, „prawdopodobnie nie występują wzrosty r/r w wyświetleniach”. Na tej liczbie nie da się oprzeć tezy o utrzymanej widoczności. Z danych wynika spadek kliknięć przy stabilnych pozycjach."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#11",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Polski obraz nie jest przy tym jednolity: Senuto liczy medianę per domena na całym ruchu, a badanie Semgence (40 zgłoszonych domen, 34 w analizie porównawczej) notuje spadek CTR przy niemal niezmienionym wolumenie kliknięć. Rozbierałem to osobno. Oba pomiary zgadzają się co do spadku skuteczności linku; skali utraty ruchu żaden z nich nie ustala."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#12",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Świeższego polskiego pomiaru zasięgu przeglądów na tej skali nie ma, także na 29 września 2026. Późniejsze polskie dane pierwotne istnieją, ale mierzą co innego: to samo badanie Semgence z 10 czerwca 2026 mierzy kliknięcia i CTR, a pokrycia fraz nie bada; opisuję je osobno. Do pytania „ile polskich zapytań ma przegląd” raport Senuto pozostaje najlepszym dostępnym źródłem."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#13",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Latem 2026 doszły liczby o ruchu wydawców, które łatwo wziąć za pomiar skutków przeglądów. Wirtualnemedia przeanalizowały 13 sierpnia 2026 dane Mediapanelu dla 130 serwisów polskich wydawców: w lipcu 2026 miały one o 20,1% mniej odsłon niż rok wcześniej, przy prawie niezmienionej liczbie realnych użytkowników (−0,5%). To wszystkie odsłony, z każdego źródła; redakcja łączy spadek z wyszukiwarką i Discoverem, ale to jej interpretacja, a na wynik wpłynęły też zmiany u samych wydawców. Chartbeat podaje dla serwisów ze swojej sieci w Europie Środkowo-Wschodniej udział wyszukiwarek w odsłonach: 19% w drugim kwartale 2026 wobec 21% w pierwszym. To dane dla całego regionu i dla wszystkich wyszukiwarek łącznie. Żadna z tych liczb nie mówi, ile ruchu przegląd AI zabrał polskiej stronie firmowej."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#14",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Latem 2026 przez branżowe serwisy przeszła fala nagłówków o tym, że „AI Mode zastępuje wyszukiwarkę”. W źródłach pierwotnych tego nie ma."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#15",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Na I/O 19 maja 2026 Google ogłosił szereg rzeczy, od agentów w wyszukiwarce po agentowe kodowanie. Dla pytania o zastąpienie wyników liczą się trzy: nowy pasek wyszukiwania z AI we wszystkich krajach, gdzie działa Tryb AI; płynne przejście z Przeglądu od AI prosto do konwersacji w Trybie AI; oraz Gemini 3.5 Flash jako domyślny model Trybu AI. W tym samym wpisie stoi jednak zdanie, które nagłówki pominęły: wyniki z wyszukiwarki zostają, tak jak dotąd."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#16",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Domysł o Trybie AI jako domyślnym trybie Chrome zdementował na początku czerwca 2026 Rajan Patel, wiceprezes inżynierii wyszukiwania Google: flaga znaleziona w Chrome Canary była błędem, a Google „nie planuje ustawiać Trybu AI jako domyślnego dla wyszukiwań z Chrome”."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#17",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Google buduje za to do Trybu AI coraz więcej przejść. Pierwsze działa od 27 stycznia 2026 na telefonach, a od I/O 19 maja 2026 także na komputerach, na całym świecie: z przeglądu AI można zadać pytanie uzupełniające i od razu przejść do rozmowy w Trybie AI. Drugie jest testem. 21 września 2026 Gagan Ghotra pokazał na nagraniu przegląd, w którym linki w ostatnim zdaniu odpowiedzi, wyglądające jak zwykłe odnośniki, otwierają Tryb AI zamiast strony; Search Engine Roundtable opisał to dzień później. Na zrzucie opublikowanym przez Search Engine Roundtable widać angielskie zapytanie na komputerze, kraju wyszukiwania nie widać, Google testu nie skomentował, a nikt nie opublikował jeszcze, czy takie linki pojawiają się w Polsce. Dla właściciela strony ważny jest skutek w pomiarze: Search Console nie liczy kliknięć w linki, które zostają w Google, a za linki zawężające zapytanie nie nalicza ani kliknięć, ani wyświetleń. Czy link do Trybu AI jest takim zawężeniem, Google nie wyjaśnił."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#18",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "We wrześniu branżowe serwisy pisały z kolei, że przeglądy AI linkują dużo częściej. Źródłem jest jeden wykres. 21 września 2026 Malte Landwehr z Peec AI, firmy sprzedającej narzędzie do śledzenia widoczności w odpowiedziach AI, opublikował serię dziennych średnich z okresu 25 sierpnia–20 września: udział przeglądów AI z linkiem zewnętrznym w samym tekście odpowiedzi 20 września wyniósł 26,2%. Z wykresu odczytuję, że do 10 września był przy zerze, a 12 września skoczył do około 23–24%; te pośrednie wartości to mój odczyt, Peec podał liczbowo tylko ostatni punkt. Search Engine Roundtable podał to 23 września jako skok od blisko 0% do ponad 25% przeglądów z linkami zewnętrznymi, co brzmi, jakby wcześniej przeglądy nie linkowały wcale. Wykres mierzy tylko linki w tekście; karty źródeł przeglądy miały od początku."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#19",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Metody Peec nie ujawnił: ani liczby zapytań i przeglądów, ani rynków, języków i urządzeń, ani definicji linku w tekście. W maju 2026 Peec opisywał swoją bazę jako prompty z przewagą biznesowych, zwykle z wyraźną intencją zakupu; czy wykres stoi na tej samej bazie, nie podał. Autor relacji, Barry Schwartz, ujawnił w niej, że ma niewielkie udziały w Peec AI, i przyznał, że wynik intuicyjnie mu nie pasuje. Kierunek zgadza się z wpisami Google z maja i czerwca 2026 o większej liczbie linków w treści odpowiedzi, tyle że Google nie podał przy nich liczb ani rynków, a czy skok z 12 września jest ich skutkiem, nie wiadomo. Traktuję 26,2% jako sygnał z próby dostawcy narzędzia; dla polskich zapytań nikt takiego udziału nie opublikował."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#20",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Jest natomiast zmiana, o której mówi się mniej, a która utrudni życie każdemu, kto mierzy widoczność: personalizacja. Od maja 2026 Tryb AI może łączyć odpowiedzi z danymi z Gmaila i Zdjęć Google w blisko 200 krajach, bez subskrypcji, za zgodą użytkownika. Ten sam prompt zaczyna dawać różnym osobom różne odpowiedzi, więc pojedyncze „sprawdziłem i mnie nie ma” nic nie mówi."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#21",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Treść pisana pod pytania informacyjne (dokładnie ten format, w którym odpowiedź stoi w pierwszym zdaniu) konkuruje dziś o miejsce w przeglądach AI obok pozycji w linkach. Spadek kliknięć przy stabilnych pozycjach jest teraz normą, więc kto patrzy tylko na ruch, zobaczy spadek także wtedy, gdy stronę cytuje przegląd."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#22",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "Osobna sprawa to sam pomiar. Przy personalizacji odpowiedzi jednorazowe sprawdzenie „czy mnie widać” nic nie mówi: potrzeba wielu odpytań rozłożonych w czasie, żeby zobaczyć trend zamiast szumu. Część pomiaru daje Search Console, w którym 31 sierpnia 2026 Google udostępnił wszystkim witrynom raport funkcji generatywnych: wyświetlenia linków do witryny w Przeglądzie od AI i Trybie AI, w podziale na strony, kraje, daty i urządzenia (witryna ze zbyt małą liczbą takich wyświetleń raportu nie zobaczy). Kliknięć w nim nie ma, a te same wyświetlenia wchodzą do głównego raportu skuteczności jako typ wyszukiwania „Web”, więc CTR odpowiedzi AI z tych dwóch raportów nie wyjdzie. Od 24 września 2026 Google wdraża na całym świecie w obu raportach filtr „Web: multimodal” dla wyszukiwań, w których użyto obrazu (Lens, Circle to Search na Androidzie, przesłane zdjęcie, „Search this image” w Chrome); dla sklepu z produktami to osobny kanał do obserwowania. Polska wersja pomocy na 29 września 2026 jeszcze tego filtra nie opisuje, więc polskiej nazwy w interfejsie nie podaję."
},
{
"id": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane#23",
"doc": "blog/tryb-ai-w-polsce-zasieg-i-dane",
"title": "Tryb AI i Przegląd od AI w Polsce: co realnie pokrywają",
"text": "A czy da się z tych funkcji po prostu wypisać? Tak. Kontrolkę wykluczenia, którą Google od czerwca 2026 udostępniał etapami, od 31 sierpnia 2026 ma w Search Console każda witryna na świecie, także polska. Wykluczenie oznacza jednak brak ruchu i wyświetleń z Przeglądu od AI, Trybu AI i funkcji generatywnych Discover. Kiedy taki opt-out ma sens, a kiedy jest strzałem w stopę, rozbieram osobno."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#0",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Krótka odpowiedź: ChatGPT prowadzi w każdym z trzech pomiarów udziału, ale jego udział zależy od tego, co się liczy. W panelu Comscore miał w czerwcu 2026 roku 50% promptów, według Similarweb w sierpniu 2026 roku 55,5% wizyt na stronach asystentów na świecie, a według Statcounter w tym samym miesiącu 79,4% kliknięć z czatów w linki do stron na świecie i 83,99% w Polsce. We wszystkich trzech Gemini jest drugi. Żadna z tych liczb nie mówi firmie, czy asystent ją znajdzie, bo to zależy od indeksu: ChatGPT korzysta z własnego bota i partnerów wyszukiwania, Gemini z indeksu Google, Claude według listy podwykonawców Anthropic z Brave Search, a Copilot z Binga."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#1",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Według komunikatu Comscore z 22 września 2026 roku udział ChatGPT w wolumenie promptów spadł między styczniem a czerwcem 2026 roku z 70% do 50%, Gemini urósł z 17% do 30%, a Claude z 2% do 11%. Komunikat powołuje się na „Comscore panel data”, ale nie podaje kraju ani definicji promptu. Pełny raport liczy 47 stron i leży za formularzem, który wymaga firmowego adresu e-mail; nie czytałem go, więc to, co wiem o jego zawartości, pochodzi z omówień ppc.land i Digiday."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#2",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Luis Rijo z ppc.land raport przeczytał i opisuje go jako dokument oparty na amerykańskich panelach opt-in, z wykresem, pod którym jako źródło podano „Comscore Custom IQ data, US”. Według jego relacji Copilot miał w obu miesiącach 5%, Grok spadł z 3% do 1%, DeepSeek wzrósł z 1% do 2%, a Perplexity spadło z 1% do wartości, która po zaokrągleniu wynosi 0%. Meta AI w tym zestawieniu według niego nie ma."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#3",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Komunikat myli się w opisie wzrostu zasięgu i w opisie rozmów z Claude'em, a zestawienie z komunikatem z czerwca pokazuje trzecią niezgodność: przemilczany spadek liczby rozmów w ChatGPT. Żadna z nich nie dotyczy samych udziałów w promptach, ale każda każe czytać komunikat ostrożniej niż nagłówki, które z niego powstały."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#4",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Pierwsza dotyczy zasięgu. Komunikat pisze o wzroście korzystania z asystentów „up 12% and 25% respectively since the start of 2025”, a kilka zdań dalej podaje, że w czerwcu 2026 roku asystenta AI odwiedziło 35% użytkowników komputerów i 29% użytkowników telefonów, wobec 25% i 12% w styczniu 2025 roku. Liczby 12% i 25% to więc poziomy wyjściowe, a wzrost wyniósł 10 p.p. na komputerach i 17 p.p. na telefonach. Zauważył to też ppc.land."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#5",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Druga dotyczy Claude'a. Według komunikatu liczba jego rozmów na komputerach doszła do prawie 40 mln w kwietniu 2026 roku, „before plateauing at 22.3 million in June”. Przejście z prawie 40 do 22,3 mln to spadek o około 45%. Według ppc.land slajd w raporcie nosi tytuł „Summer Tempers Claude's Meteoric Rise”, co oddaje to trafniej."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#6",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Trzecia wychodzi dopiero przy zestawieniu dwóch kwartałów. Komunikat z 2 czerwca 2026 roku podawał 244 mln rozmów ChatGPT na komputerach w marcu 2026, a komunikat z 22 września 168 mln w czerwcu. To spadek o około 31% w trzy miesiące, o którym wrześniowy tekst nie wspomina."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#7",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Bez PDF nie da się potwierdzić, czego dotyczy udział w promptach: w jakim kraju, na jakich urządzeniach i na jakiej próbie. Komunikat tego nie mówi, a omówienia dają tylko częściowe odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#8",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "- Wrześniowy komunikat nie wymienia kraju. Czerwcowy pisał o amerykańskich wyszukiwaniach na komputerach, a ppc.land o panelach amerykańskich.\n- Według ppc.land raport korzysta z paneli komputerowego, mobilnego i domowego routerowego, a czerwcowe udziały da się odtworzyć z samych rozmów na komputerach pomnożonych przez liczbę promptów na rozmowę (50,4% dla ChatGPT, 30,7% dla Gemini, 11,3% dla Claude'a). Jeśli tak jest, udział w promptach opisuje amerykańskie komputery, bez aplikacji mobilnych. To wniosek ppc.land, nie deklaracja Comscore.\n- Digiday podaje wielkość panelu od 500 tys. do 1 mln osób, komunikat nie podaje żadnej liczby. Według ppc.land raport nie ujawnia wielkości paneli, marginesu błędu ani wag.\n- Udziały Copilota, Groka, DeepSeeka i Perplexity znam tylko z ppc.land."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#9",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Comscore odpowiada na pytanie, z którym asystentem ludzie najwięcej rozmawiają, Similarweb na to, na którą stronę asystenta najczęściej wchodzą, a Statcounter na to, który asystent najczęściej odsyła ich dalej, na cudze strony. Z tych trzech pytań firmę dotyczy bezpośrednio tylko ostatnie, a i ono nie mówi, kogo asystent cytuje."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#10",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Różnicę między zasięgiem a intensywnością widać u samego Comscore. W komunikacie z 3 września 2026 roku firma przypisała ChatGPT około 69% unikalnych użytkowników kategorii w czerwcu 2026, a trzy tygodnie później 50% promptów w tym samym miesiącu. Obie liczby mogą być prawdziwe naraz: 69% to odsetek użytkowników kategorii, którzy zajrzeli do ChatGPT (wielu z nich korzysta też z innych asystentów), a 50% to udział w promptach, więc wystarczy, że na jednego użytkownika ChatGPT przypada mniej promptów niż u konkurentów. Część tej różnicy widać w liczbie promptów na rozmowę: według ppc.land w czerwcu na rozmowę przypadało 5,4 promptu w ChatGPT, 6,2 w Gemini, 6,9 w Copilocie i 9,1 w Claudzie; w marcu Comscore podawał sam 4,9 dla ChatGPT, 4,6 dla Gemini i 7,1 dla Copilota."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#11",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Similarweb liczy wizyty na stronach internetowych asystentów na całym świecie, bez ruchu z aplikacji, co The Decoder potwierdza wprost. Statcounter liczy kliknięcia z czatu w linki do stron, na których działa jego kod; według komunikatu z czerwca 2025 roku kod działa na ponad 1,5 mln stron, które mają łącznie ponad 3,8 mld odsłon miesięcznie. Groka nie widzi, bo ten, jak pisze Statcounter, nie przekazuje informacji o odesłaniu w nagłówku."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#12",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Udział Perplexity w odesłaniach jest wyższy niż w wizytach na stronach asystentów: w sierpniu 2026 roku miało na świecie 0,9% wizyt i 4,34% kliknięć. Gemini odwrotnie: w tym samym miesiącu 25,6% wizyt i 10,93% kliknięć. To różne próby i miary, więc nie da się z nich wyliczyć, jak często użytkownik danego asystenta klika w źródło. Pokazują natomiast, dlaczego udziału w ruchu przychodzącym nie warto traktować jako udziału w korzystaniu z AI; wynik konkretnej firmy może być inny. Dane Comscore kończą się na czerwcu 2026 roku, a nowsze pomiary innych firm dalszego spadku ChatGPT nie pokazują. Similarweb pokazuje wzrost ChatGPT z 52,7% w czerwcu do 55,5% w sierpniu i spadek Gemini z 27,8% do 25,6%. Statcounter dla świata: ChatGPT z 76,89% w czerwcu do 79,4% w sierpniu 2026, Claude z 3,74% do 2,53%."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#13",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Jeśli panel Comscore jest amerykański, da się też porównać dwie miary w jednym kraju, choć z dwóch różnych miesięcy. W USA Statcounter dał w sierpniu 2026 roku Claude'owi 4,37% kliknięć, a Gemini 11,71%, przy 11% i 30% promptów u Comscore w czerwcu."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#14",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "W Polsce ChatGPT ma przewagę większą niż na świecie, a pomiaru udziału w promptach czy rozmowach dla Polski ani dla Europy nie znalazłem. Dostępne są dwie miary: kliknięcia z czatów (Statcounter) i liczba użytkowników (Mediapanel)."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#15",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Według strony Statcounter ChatGPT miał w sierpniu 2026 roku w Polsce 83,99% kliknięć z czatów w linki do stron, Gemini 9,99%, Perplexity 3,08%, Copilot 1,62%, a Claude 1,3%. Trend widać w eksporcie CSV, który pobrałem 29 września 2026 roku. We wrześniu 2025 roku ChatGPT miał 88,25%, a Gemini 1,62%. W kwietniu 2026 roku ChatGPT miał 75,4%, a Gemini 11,42%, po czym w sierpniu ChatGPT wrócił do 83,9% (eksport różni się od strony o ułamki punktu procentowego). Claude miał w czerwcu 2026 roku 3,29%, a w sierpniu 1,28% (na telefonach tylko 0,14%). Ile kliknięć z asystentów jest w polskiej próbie, Statcounter nie podaje."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#16",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Mediapanel mierzy osoby. Grupa OpenAI, czyli ChatGPT razem z pozostałymi serwisami i aplikacjami OpenAI, miała w sierpniu 2026 roku 10 763 280 realnych użytkowników, 36,63% polskich internautów. Gemini liczy się w miesięcznych tabelach Mediapanelu razem z całą Grupą Google, więc osobnej, świeżej liczby jego użytkowników w tych tabelach nie ma. Osobno podał ją Gemius w raporcie „E-commerce w Polsce 2026” z 30 września 2026: w czerwcu 2026 roku Gemini miał 6,38 mln realnych użytkowników, a ChatGPT 10,84 mln. Odczyty z czerwca i lipca oraz zastrzeżenia do tych liczb zebrałem w odpowiedzi o tym, ile osób w Polsce używa ChatGPT. Amerykański spadek do 50% promptów nie jest faktem o polskim rynku."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#17",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Każdy asystent dochodzi do strony swoją drogą, choć część dróg się pokrywa. ChatGPT korzysta z własnego wyszukiwania OpenAI i partnerów, a w wersjach Enterprise i Edu z Binga. Gemini, AI Overviews i AI Mode korzystają z indeksu Google, Claude według listy podwykonawców Anthropic z Brave Search, a Copilot z Binga. Dla firmy ta droga ma większe znaczenie niż udział asystenta. Stan dokumentacji na 29 września 2026 roku:"
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#18",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "OpenAI pisze wprost, co trzeba zrobić, żeby strona mogła trafić do wyników: „allow OAI-Searchbot to crawl the site and confirm that the website host or content delivery network allows traffic from OpenAI’s published searchbot IP addresses”. Strona zablokowana dla OAI-SearchBota nie pojawi się jako źródło odpowiedzi wyszukiwania ChatGPT, choć nadal może pojawić się jako link nawigacyjny prowadzący do witryny, a zmiana w robots.txt działa według OpenAI po około 24 godzinach. Partnera wyszukiwania w wersji konsumenckiej OpenAI nie nazywa, tylko linkuje politykę prywatności Microsoftu i Shopify; w wersjach Enterprise i Edu wymienia Binga. Badanie Seer Interactive z lutego 2025 roku, na 100 pytaniach, dało ponad 87% zgodności cytowań z czołówką wyników Binga, ale eksperymenty opisane przez Semrush w sierpniu 2025 roku wskazują, że płatna wersja sięga też do Google. Formuła „ChatGPT to Bing” jest więc uproszczeniem."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#19",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Google rozdziela dwie rzeczy. Token Google-Extended decyduje o treningu Gemini i o groundingu w aplikacjach Gemini, czyli podawaniu modelowi treści z indeksu Google Search w chwili odpowiedzi, ale nie wpływa na obecność w wyszukiwarce. AI Overviews i AI Mode nie mają według Google żadnych dodatkowych wymagań technicznych poza tym, że strona jest zaindeksowana i może się wyświetlić z fragmentem. Co to jest grounding, opisałem osobno."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#20",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Anthropic wpisuje Brave Search na listę podwykonawców w kategorii „Web Search” dla wszystkich produktów, obok TurboPuffer. W dokumentacji produktu dostawcy indeksu nie nazywa, więc to, że wyniki Claude'a pochodzą z Brave, pozostaje wnioskiem, jak zaznaczyłem już przy danych o tym, kogo cytuje Claude. Pewniejsza jest reguła samego Brave: jego crawler nie ma własnego user-agenta i „if a domain or page is not crawlable by Googlebot, then Brave Search’s bot will not crawl it either”. Strona zamknięta dla Googlebota w robots.txt nie zostanie więc pobrana ani przez Google, ani przez crawler Brave. Do tego dochodzą własne boty Anthropic, opisane w osobnej odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#21",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Microsoft w dokumentacji z 18 sierpnia 2026 roku opisuje zapytania, które firmowy Microsoft Copilot (do sierpnia 2026 roku Microsoft 365 Copilot) i Microsoft Copilot Chat wysyłają do „Bing search service”; konsumenckiej aplikacji Copilot nie sprawdzałem."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#22",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Wspólnego mianownika jest mało: w badaniu Writesonic z 22 lipca 2026 roku (70 879 promptów ze źródłami ze wszystkich czterech silników, autor sprzedaje monitoring widoczności w AI) ChatGPT, Gemini, Perplexity i AI Overviews zgadzały się co do 3,8% źródeł dla tego samego pytania. Claude'a w tym badaniu nie było."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#23",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "Udziały mówią, gdzie ludzie rozmawiają i skąd klikają dalej; firmie potrzebna jest też lista dróg, którymi asystenci docierają do jej strony, sprawdzona po kolei. W Polsce kolejność ustawia ChatGPT, bo w sierpniu 2026 roku dał ponad 80% kliknięć z czatów."
},
{
"id": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary#24",
"doc": "blog/udzial-asystentow-ai-trzy-miary",
"title": "Udział asystentów AI w rynku: trzy miary, które mówią co innego",
"text": "1. Sprawdź, czy zapora i CDN przepuszczają OAI-SearchBota i ChatGPT-User. Według OpenAI warunkiem pojawienia się w wynikach jest dostęp dla OAI-SearchBota i jego adresów IP, a ChatGPT-User pobiera stronę, gdy prosi o to użytkownik; blokady na poziomie sieci nie widać w robots.txt. Testy opisałem w odpowiedzi o tym, dlaczego firmy nie ma w ChatGPT.\n2. Nie blokuj Googlebota. Od niego zależą AI Overviews, AI Mode, grounding w aplikacji Gemini i pośrednio Brave, z którego według Anthropic korzysta Claude.\n3. O Google-Extended decyduj świadomie. Blokada nie usuwa strony z Google, ale odcina ją od groundingu w aplikacji Gemini, a Gemini jest drugi w każdym z trzech pomiarów udziału. Wzór robots.txt z trzema wariantami pokazuje, jak zablokować sam trening.\n4. Przepuść Claude-SearchBota i Claude-User. Anthropic ostrzega, że ich blokada może obniżyć widoczność strony w wynikach wyszukiwania Claude'a.\n5. Zweryfikuj stronę w Bing Webmaster Tools i sprawdź, czy Bing ją indeksuje. Copilot dał w Polsce w sierpniu 2026 roku tylko 1,62% kliknięć z czatów, ale OpenAI wymienia Binga jako dostawcę wyników w ChatGPT Enterprise i Edu.\n6. Mierz obecność w każdym asystencie osobno, tymi samymi pytaniami, i nie oceniaj jej z samego Google Analytics. Kliknięcia z czatów pokazują, kto odsyła ruch, a nie, kto firmę wymienia."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#0",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "24 lipca 2026 prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o systemach sztucznej inteligencji (formalnie: ustawa z dnia 3 lipca 2026 r.), o czym jako jedne z pierwszych poinformowały Prawo.pl i Rzeczpospolita. Trzy dni później, 27 lipca, ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1003. Od tej daty liczą się wszystkie terminy poniżej. Ustawa wdraża unijny AI Act do polskiego porządku prawnego: rozporządzenie obowiązywało wprost już wcześniej, ale dopiero ustawa krajowa tworzy organ, który może je w Polsce realnie egzekwować."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#1",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "W trzecim czytaniu, 11 czerwca 2026, Sejm przyjął ją stosunkiem głosów 421 za, 3 przeciw i 18 wstrzymujących się, z projektu rządowego przygotowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji. Senat zgłosił poprawki 25 czerwca, a Sejm rozpatrzył je 3 lipca, stąd data w tytule ustawy. Podpis wypadł tuż przed unijnym terminem: 2 sierpnia zaczęły się stosować unijne obowiązki przejrzystości z art. 50 AI Act, m.in. informowanie użytkownika, że rozmawia z systemem AI."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#2",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Ustawa powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI): krajowy organ nadzoru rynku AI i punkt kontaktowy dla instytucji unijnych. W składzie, obok przewodniczącego i dwóch zastępców, zasiądą osoby wskazane przez prezesa UOKiK, KNF, KRRiT i prezesa UKE."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#3",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Przewodniczącą została Pamela Krzypkowska, wcześniej dyrektorka Departamentu Badań i Innowacji w Ministerstwie Cyfryzacji. Sejm powołał ją 18 września 2026 (271 głosów za, 24 przeciw, 140 wstrzymujących się), a Senat wyraził zgodę 24 września (56 za, 2 przeciw, 28 wstrzymujących się). Prezes UODO nie ma w Komisji swojego członka, ale ustawa nakazuje obu organom współpracę (art. 20 ustawy i nowy art. 59a ustawy o ochronie danych osobowych). Od kiedy Komisja może skontrolować firmę, jak wygląda kontrola i jak się do niej przygotować, rozpisałem w odpowiedzi czym jest KRiBSI."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#4",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Uprawnienia są konkretne. Komisja będzie mogła kontrolować przestrzeganie przepisów (art. 48 ust. 1), wskazać w ostrzeżeniu działania naprawcze (art. 61 ust. 1 i 2), nakazać usunięcie skutków naruszenia w 14 dni (art. 62 ust. 2), a przy bezpośrednim ryzyku dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych nakazać zaprzestanie stosowania systemu albo wycofanie go z rynku (art. 63 ust. 2)."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#5",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Może też wszcząć z urzędu postępowanie po skardze, którą złoży każdy (art. 58 pkt 1 lit. b i art. 59 ust. 1); samo postępowanie nie może trwać dłużej niż sześć miesięcy od doręczenia stronie postanowienia o jego wszczęciu (art. 60 ust. 3). Odwołania od decyzji trafią do Sądu Okręgowego w Warszawie, sądu ochrony konkurencji i konsumentów (SOKiK), bo tak nazywa go ustawa."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#6",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Jest też mechanizm, który wprost przyda się wdrażającym: na wniosek firmy KRiBSI wyda indywidualną opinię o stosowaniu przepisów w 30 dni, a w sprawach szczególnie skomplikowanych w 60 (art. 12 ust. 1). Milczenie organu ustawa traktuje jak wydanie opinii zgodnej ze stanowiskiem wnioskodawcy (art. 12 ust. 3), a sama opinia wiąże w danej sprawie Komisję oraz organy państwowe, z którymi się konsultowała (art. 13 ust. 1); zastosowanie się do niej nie może zaszkodzić wnioskodawcy nawet po jej zmianie (art. 15 ust. 5)."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#7",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Wniosek kosztuje 150 zł (art. 11 ust. 1), a przepisy o opiniach wchodzą w życie 28 października 2026, więc wcześniej nie ma gdzie go złożyć."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#8",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Zegar ruszył 27 lipca 2026, z chwilą ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw: większość przepisów weszła w życie 11 sierpnia 2026, we wrześniu Sejm za zgodą Senatu powołał przewodniczącą KRiBSI, a przepisy o kontrolach i karach zaczną działać 28 października."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#9",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Przepisy o piaskownicy (rozdział 7) obowiązują od 11 sierpnia 2026 razem z resztą ustawy. Kiedy piaskownica realnie ruszy, zależy od tego, kiedy Komisja zacznie działać (pierwsze posiedzenie przewodnicząca ma zwołać do 11 listopada 2026), i od portalu, którego budowa jest dopiero zamawiana."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#10",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Z tego harmonogramu wynika rozróżnienie, o które łatwo się potknąć: obowiązki to nie to samo co egzekwowanie. Przejrzystość z art. 50 obowiązuje od 2 sierpnia 2026 niezależnie od polskiej ustawy, ale przepisy, na podstawie których polski organ może za jej brak ukarać, działają dopiero od 28 października, a pierwsze posiedzenie KRiBSI przewodnicząca ma zwołać do 11 listopada. Traktowanie tego okna jako taryfy ulgowej to proszenie się o problemy: dokumentacji sprzed uruchomienia systemu nie da się odtworzyć po fakcie."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#11",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Samych kwot ustawa nie ustala: art. 104 ust. 1 odsyła do rozdziału XII AI Act, a jego art. 99 ma trzy progi. Za najpoważniejsze naruszenia, czyli stosowanie zakazanych praktyk AI z art. 5, kara może sięgnąć 35 mln euro lub 7% całkowitego rocznego światowego obrotu, zależnie od tego, która kwota jest wyższa. Za naruszenie obowiązków wymienionych w katalogu art. 99 ust. 4, m.in. obowiązków dostawców (art. 16), importerów i dystrybutorów (art. 23 i 24) oraz podmiotów stosujących (art. 26), a także obowiązków przejrzystości z art. 50, pułap wynosi 15 mln euro lub 3%, a za nieprawdziwe lub niepełne informacje przekazane organom 7,5 mln euro lub 1%. Dla MŚP liczy się niższa z dwóch wartości; po nowelizacji Digital Omnibus tak samo jest dla małych spółek o średniej kapitalizacji w dwóch łagodniejszych progach (art. 99 ust. 6a). Kwoty w euro przelicza się na złote po średnim kursie NBP z 28 stycznia (art. 104 ust. 4): przy kursie z 2026 roku, 4,2009 zł, najwyższy próg to 147 031 500 zł, a próg dla przejrzystości 63 013 500 zł."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#12",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Dla typowej firmy wdrażającej chatbota czy automatyzację dokumentów te maksima są odległe. Realne ryzyko pierwszych lat leży gdzie indziej: w braku udokumentowanej klasyfikacji systemów i w botach, które nie informują, że są botami. Obie rzeczy kosztują godziny pracy i obie sprawdzam w ramach audytu gotowości AI."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#13",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Najciekawszy element ustawy to piaskownica regulacyjna: środowisko, w którym firma testuje system AI pod okiem nadzoru, zanim wprowadzi go na rynek. Dla mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich firm udział jest nieodpłatny. Dla pozostałych podmiotów ustawa nie podaje kwoty, tylko pułap: opłata nie może być wyższa niż czterokrotność minimalnego wynagrodzenia, a dla jednostek samorządu terytorialnego niż dwukrotność (art. 93). Wysokość stawek określi dopiero rozporządzenie ministra właściwego do spraw informatyzacji, więc na dziś realnego cennika nie ma."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#14",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Według wiceministra cyfryzacji Dariusza Standerskiego, cytowanego przez CyberDefence24, ma to być pierwsza w Unii Europejskiej piaskownica regulacyjna dla AI uruchamiana od razu, bez fazy pilotażu. Standerski zapowiadał start maksymalnie w cztery miesiące, wiążąc go z wejściem ustawy w życie, czyli na przełom listopada i grudnia 2026. To plan resortu, nie termin z ustawy."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#15",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Piaskownica, którą ustawa powołuje, nie ma się na czym oprzeć. Centrum Projektów Polska Cyfrowa otworzyło 7 sierpnia 2026 nabór na zbudowanie centralnego portalu obsługującego ten mechanizm, w trybie niekonkurencyjnym, z budżetem 35 milionów złotych i terminem wniosku do 30 września 2026; projekt ma realizować Ministerstwo Cyfryzacji wspólnie z MRiT, UODO, NASK, Cyfronetem AGH i PCSS. Ministerstwo ogłosiło go trzy dni później, 10 sierpnia. Piaskownica jest więc na etapie zamawiania narzędzia, a nie przyjmowania zgłoszeń od firm: kto rozważa udział, ma czas na przygotowanie dokumentacji, ale nie ma jej jeszcze komu przekazać."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#16",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "1. Sprawdź boty i generatory, bo termin minął 2 sierpnia. Obowiązek z art. 50 ust. 1 obciąża dostawcę systemu, ale to ty odpowiadasz za to, co widzi twój klient, a pod własną marką sam wchodzisz w rolę dostawcy (art. 3 pkt 3 AI Act). Otwórz czat jako klient i sprawdź pierwszą wiadomość: ma z niej wynikać, że rozmawia z AI. Od 28 października będzie miał to kto skontrolować, a oznaczanie treści deepfake przewodnicząca KRiBSI wymienia wśród pierwszych tematów kontroli. Wyjątek dotyczy tylko maszynowego oznaczania treści z art. 50 ust. 2: generatory wprowadzone do obrotu przed 2 sierpnia 2026 mają na nie czas do 2 grudnia 2026.\n2. Zaklasyfikuj i zapisz ocenę systemów AI, których używasz. Sprawdzenie, czy system jest wysokiego ryzyka, to zwykle godzina pracy na system. Literalny obowiązek dokumentowania z art. 6 ust. 4 dotyczy dostawcy, ale bez własnej oceny nie wiesz, czy używasz systemu zwykłego, czy wysokiego ryzyka, a w tym drugim przypadku jako podmiot stosujący masz obowiązki z art. 26, a wykonać ją trzeba przed uruchomieniem; wstecznie się jej nie odtworzy. Jak ułożyć to w całość, opisałem w tekście jak wdrożyć AI w firmie.\n3. Jeśli budujesz produkt AI, policz wariant z piaskownicą. Dla MŚP to darmowy sposób na przetestowanie zgodności pod okiem regulatora, zanim zrobi to za ciebie kontrola."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#17",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "Terminy dla systemów wysokiego ryzyka wyznacza nowelizacja Digital Omnibus: 2 grudnia 2027 dla systemów samodzielnych i 2 sierpnia 2028 dla wbudowanych w produkty. Pełną oś czasu prowadzę w tekście o terminach AI Act."
},
{
"id": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026#18",
"doc": "blog/ustawa-o-sztucznej-inteligencji-2026",
"title": "Ustawa o sztucznej inteligencji 2026: obowiązki firm",
"text": "To jest omówienie stanu prawnego z perspektywy praktyki wdrożeniowej, a nie porada prawna. Brzmienia przepisów pochodzą z tekstu ogłoszonego w Dz.U. 2026 poz. 1003. Klasyfikację własnego zastosowania warto potwierdzić z prawnikiem specjalizującym się w tej regulacji."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#0",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Polska dyskusja o widoczności stron dla AI opiera się prawie w całości na cudzych danych z rynku amerykańskiego. Sprawdziłem, jak jest u nas: 10 i 11 sierpnia 2026 zmierzyłem techniczną widoczność strony dla AI u wszystkich 60 spółek z WIG20 i mWIG40."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#1",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Krótka odpowiedź: blokady w robots.txt nie są problemem, brak tożsamości maszynowej jest. Żaden z 56 pobranych plików nie zamyka drogi botom odpowiadającym na pytania. Za to 26 stron na 60 nie ma w kodzie ani jednego bloku danych strukturalnych, a znacznik mówiący wprost „to jest firma i nazywa się tak” ma 23 z 60."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#2",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Gdy model buduje odpowiedź o firmie, a na stronie nie ma danych strukturalnych, musi wywnioskować z samego tekstu, kim jest właściciel serwisu. Wtedy zaczynają się pomyłki, które trudno potem odkręcić: firma zlewa się ze spółką o podobnej nazwie, dostaje cudzy adres albo wypada z zestawienia dostawców, bo model nie rozpoznał, że w ogóle działa w tej branży. Znacznik `Organization` to kilkadziesiąt linijek w kodzie, które te pomyłki wycinają."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#3",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Drugi wniosek jest dla odbiorcy ofert handlowych. Skoro w całej próbie nie ma ani jednej blokady botów odpowiadających, to „odblokowanie strony dla AI” nie jest usługą, za którą warto płacić, dopóki ktoś nie pokaże, że akurat u nas taka blokada istnieje."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#4",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Warunki wstępne bycia zacytowanym, nie samo cytowanie. To, które źródło model wybierze, nie daje się zmierzyć z zewnątrz, bo odpowiedzi asystentów są spersonalizowane i zmienne. Warunki wstępne da się zmierzyć i powtórzyć."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#5",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Każdą stronę główną otwierałem dwa razy w tym samym Chromium, przy jednej różnicy: raz z wyłączonym JavaScriptem, raz z włączonym. Boty wyszukiwarek AI nie wykonują skryptów, więc widzą stronę tak jak przeglądarka z wyłączonym JavaScriptem. Liczyłem tekst całego dokumentu, razem z treścią, której nie widać na ekranie (zwinięte zakładki, rozwijane sekcje), bo bot czyta kod, a nie ekran. Do tego dwa pliki hosta, pobrane po przekierowaniach: robots.txt, w którym strona mówi botom, czego im nie wolno, i llms.txt, czyli streszczenie serwisu pisane z myślą o modelach AI. Na koniec strona główna pobrana z nagłówkiem GPTBota."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#6",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Próba to publiczny, odtwarzalny zbiór: portfele indeksów GPW Benchmark z sesji 7 sierpnia 2026, sprawdzone niezależnie w dwóch innych serwisach. Każda spółka ma przypisaną jedną stronę, korporacyjną stronę emitenta, nie serwis konsumencki marki."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#7",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Rozróżnienie, bez którego cały ten temat się rozjeżdża: GPTBot i ClaudeBot zbierają dane do trenowania modeli, a OAI-SearchBot, Claude-SearchBot i PerplexityBot obsługują odpowiadanie na żywe pytania. Blokada pierwszej grupy nie wyklucza z cytowań, blokada drugiej wyklucza."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#8",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Botów z drugiej grupy nie blokuje nikt: zero przypadków na 56 pobranych plików. Boty treningowe blokują dwie spółki, Modivo i Asbis, obie tym samym zestawem reguł, bo w obu wypadkach pochodzą one z gotowego bloku Cloudflare wstawianego do robots.txt."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#9",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Podział na dwie grupy ma jednak wyjątek, który zmienia obraz tych dwóch przypadków. `Google-Extended` wygląda na token treningowy, ale dokumentacja Google mówi, że steruje on użyciem treści zarówno do trenowania modeli Gemini, jak i do groundingu, czyli podawania treści modelowi w chwili zapytania. Modivo i Asbis blokują ten token, więc wycinają się także z kanału odpowiedzi Gemini. Trzeciej kategorii, tokenów o podwójnej funkcji, brakowało w moim pierwszym podejściu do tych danych. Pisałem wtedy, że nikt nie wycina się z kanału odpowiedzi; powinno było brzmieć: nikt poza tymi dwiema spółkami."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#10",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Trzy strony odpowiadają kodem 403 na żądanie z nagłówkiem GPTBota: modivoplatform.com, asbis.com i intercars.com. Mianownik tego testu to 56 spółek: u czterech nie udało się go wykonać, bo połączenie zostało zerwane albo serwer odpowiedział kodem 502, a „nie zmierzono” nie liczy się ani jako odmowa, ani jako jej brak. Kontrola tym samym klientem HTTP rozdziela te trzy przypadki na dwa mechanizmy: Modivo i Asbis reagują na sam nagłówek, bo identyczne żądanie z nagłówkiem przeglądarki dostaje kod 200; Inter Cars odcina klientów automatycznych niezależnie od nagłówka (403 dostaje i „bot”, i „przeglądarka”, jeśli pyta ten sam program). Inter Cars nie ma przy tym w robots.txt ani jednej linijki o botach AI, więc pomiar samego pliku pokazałby stronę całkowicie otwartą."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#11",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Jedno zastrzeżenie osłabia ten wynik. Nagłówek wysyłałem z adresu, który nie należy do OpenAI, więc serwis weryfikujący bota po odwrotnym DNS ma prawo potraktować takie żądanie jak podszywanie się. Ten pomiar mówi o reakcji na sam nagłówek, nie o tym, jak serwer potraktuje prawdziwego GPTBota. Wniosek praktyczny zostaje jednak w mocy: zapora potrafi odciąć boty niezależnie od tego, co stoi w robots.txt, i warto o to zapytać dostawcę hostingu."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#12",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Ciekawsze od blokad jest to, czego w tych plikach nie ma. Z nazwy wymienia choć jednego bota AI 6 plików, a 4 zawierają deklarację `Content-Signal`, opisującą dozwolone przeznaczenie treści. Razem, po odjęciu części wspólnej, daje to 7 z 56. Pozostałe 49 nie zostawiło żadnego śladu decyzji, ani na tak, ani na nie."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#13",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Jedna z tych siedmiu pokazuje, dlaczego liczenie samych nazwanych botów nie wystarcza. Text ma `Content-Signal: ai-train=yes, search=yes, ai-input=yes`, czyli zgodę wyrażoną wprost, nie wymieniając ani jednego bota z nazwy."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#14",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Tauron ma najdłuższą własnoręcznie napisaną politykę dla botów AI w całej próbie. Pozostali używają gotowego bloku Cloudflare albo pojedynczych linii. Botom odpowiadającym OpenAI i Anthropica daje `Allow: /` i wyłącza ścieżki techniczne CMS-a. Boty treningowe (GPTBot, ClaudeBot, a także PerplexityBot, którego Tauron potraktował jak treningowy) dostały każdy osobną grupę z jedną tylko linią: `Allow: /llms.txt`."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#15",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Zamiar jest czytelny: „na trening możecie wziąć tylko ten jeden plik”. Skutek jest inny. RFC 9309 w punkcie 2.2.2 mówi wprost: *„If no match is found amongst the rules in a group for a matching user-agent or there are no rules in the group, the URI is allowed”* (jeśli w grupie nie ma pasującej reguły albo nie ma reguł wcale, adres jest dozwolony). Grupa, w której nie ma ani jednej reguły `Disallow`, niczego więc nie zabrania. Robots.txt nie zna trybu „wolno wyłącznie to”: ograniczenie powstaje tylko przez zakaz, a wzór pliku, który robi to poprawnie, publikuję osobno. GPTBot i ClaudeBot mogą więc pobrać z tauron.pl wszystko. W tym samym pliku jest też `User-agent: GoogleExtended`, a token Google zapisuje się z łącznikiem i tylko taka pisownia cokolwiek znaczy."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#16",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Sprawiedliwie trzeba dodać, że intencja jest w tym pliku wyrażona również inaczej i tym razem poprawnie: ostatnia linia to `Content-Signal: ai-train=no, search=yes, ai-input=yes`. To deklaracja, nie egzekucja, ale mówi dokładnie to, co miały mówić tamte grupy. Piszę o tym nie po to, żeby czepiać się jednej spółki. To jedyna firma w próbie, która usiadła i napisała politykę dla botów AI, i właśnie na niej widać, jak łatwo napisać taką politykę tak, że wygląda na obowiązującą."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#17",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Mierzyłem jedną domenę na spółkę i to jest realne ograniczenie tego badania. Wirtualna Polska Holding wchodzi do próby jako holding.wp.pl, gdzie robots.txt nie istnieje. Tymczasem wp.pl ma politykę napisaną świadomie i dokładnie tak, jak opisuję to wyżej jako rzadkość: GPTBot i CCBot dostają `Disallow: /`, a PerplexityBot, Perplexity-User, OAI-SearchBot i ChatGPT-User dostają `Allow: /`. Podobnie CD Projekt: mierzone cdprojekt.com nie ma pliku, a cdprojektred.com blokuje GPTBota."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#18",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Wniosek dla czytelnika jest praktyczny. Polityka dla botów należy do hosta, więc trzeba ją ustawić na każdej domenie, na której leży treść, a nie tylko na tej z relacjami inwestorskimi."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#19",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Dane strukturalne z typem `Organization`, czyli formalne oświadczenie „to jest firma, nazywa się tak, to jej logo i adres”, ma 23 strony na 60. Żadnego bloku `application/ld+json` nie ma 26 stron na 60."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#20",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "W całej próbie tylko jedna strona dokłada bloki danych strukturalnych po wykonaniu skryptów (orange.pl, u którego liczba bloków rośnie z czterech do ośmiu) i żadna nie zyskuje w ten sposób znacznika `Organization`. Kto te dane ma, podaje je poprawnie, w kodzie dostępnym od razu. Blisko połowa nie ma ich wcale."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#21",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Najczęstsze typy w próbie to `WebSite` (27) i `WebPage` (23), czyli opis strony, a nie opis firmy. Model dostaje informację, że ma do czynienia ze stroną internetową. Jak dodać znacznik Organization z gotowym kodem, opisałem osobno."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#22",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Spodziewałem się największych strat właśnie tu i wynik jest łagodniejszy, niż zakładałem, choć nie dla wszystkich. Pełny rozkład: 36 stron na 60 oddaje botowi komplet treści (co najmniej 95 proc.), 10 ma drobne ubytki do jednej piątej, 12 traci od jednej piątej do połowy, a dwie ponad połowę (citibank.pl i vercom.pl, na obu bot dostaje 35 proc. treści). Mediana dla całej próby to 98 proc. W środkowym paśmie strat siedzi jednak co piąta spółka, w tym pkobp.pl, strona największego banku w kraju, z 54 proc. treści dostępnej bez skryptów."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#23",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Ten wynik zależy jednak od tego, jak się go liczy, i tu byłem o krok od opublikowania fałszywego alarmu. Gdyby mierzyć tekst widoczny na ekranie, najgorzej w całej próbie wypadłby modivoplatform.com, u którego widać zaledwie 5 proc. treści. Tyle że jego treść stoi w kodzie serwerowym w całości, 7896 słów przed wykonaniem skryptów. Jest tylko pozwijana w zakładki, więc człowiek jej nie widzi, a bot czyta ją bez przeszkód. Miara „co widać na ekranie” odpowiada na inne pytanie niż „co dostaje maszyna”."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#24",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Objętość wypada przyzwoicie: mediana 879,5 słowa dostępnego botowi na stronie głównej, poniżej 300 słów schodzą 3 strony. Najskromniej wygląda kruk.eu z siedmioma słowami, ale to brama wyboru kraju, a treść grupy stoi na serwisach krajowych. Konsekwencja dla asystenta jest mimo to taka sama: pytanie o KRUK trafia na adres, z którego nic nie wynika."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#25",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Plik ma 12 spółek z 58 zmierzonych (dwóch hostów nie udało się sprawdzić), znacznie więcej, niż zakładałem. Czy ktokolwiek go czyta, to osobne pytanie. Samo „ma” niewiele jednak mówi, bo pod tą nazwą leżą różne rzeczy. Pisane pod format, z opisem firmy i wyborem odnośników: Tauron, ING, Rainbow, Develia, Text, Pekao, Erste Bank Polska. Wygenerowane przez wtyczki SEO, gdzie treść jest produktem ubocznym: Allegro, Asseco SEE i cyber_Folks przez Yoast, LPP przez All in One SEO. Zrzuty: LPP ma 950 kB i ponad cztery tysiące adresów, czyli mapę strony pod inną nazwą. I przypadek osobny, BNP Paribas: 2,03 MB, 22 tysiące linii, format własny z separatorami `--- URL START ---`, niemający z llms.txt wspólnego nic poza nazwą pliku."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#26",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Takie zrzuty bywają mylone z plikiem `llms-full.txt` znanym z platform dokumentacyjnych, a specyfikacja ze strony llmstxt.org żadnego takiego pliku nie definiuje; to konwencja narzędzi, nie element propozycji. Sama propozycja mówi co innego: plik ma pozostać na tyle mały, żeby zmieścił się w kontekście modelu, a szczegóły mają leżeć za odnośnikami. Plik na dwa megabajty tego warunku nie spełnia. Dla porządku: mój własny llms.txt ma 30 kB, a towarzyszący mu pełny zrzut treści 403 kB. Po tym badaniu wiem, że obu przyda się dieta."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#27",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Walidacja i recenzja wyłapały łącznie osiem błędów pomiaru: siedem znalazłem sam, ósmy wskazał recenzent. Trzy najgroźniejsze opisuję niżej, komplet stoi w opisie metody. Podaję je, bo każdy dawał wynik wyglądający wiarygodnie, a kto powtórzy pomiar, trafi na te same pułapki."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#28",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Baner ciasteczek potrafi przewrócić cały wynik. Panel zgód z listą dostawców reklamowych dokłada na cdprojekt.com ponad sto tysięcy słów po stronie z włączonym JavaScriptem. Bez odjęcia go wychodzi, że bot widzi poniżej procenta treści; naprawdę widzi 94 proc."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#29",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "„Nie udało się pobrać” to nie to samo co „nie ma”. W pierwszym podejściu 8 spółek policzyłem jako pozbawione robots.txt; po ponowieniu z innym nagłówkiem okazało się, że plik ma 5 z nich. Osobno gkpge.pl oddaje pod adresem pliku kod 200 i stronę HTML z komunikatem zapory, co bez sprawdzenia typu treści wygląda jak istniejący robots.txt. Ostateczny rozkład to 56 plików pobranych i 4 potwierdzone braki, przy czym po trzy ostatnie pliki trzeba było sięgnąć innym klientem HTTP, bo standardowy zrywał z tymi hostami połączenie."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#30",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Pliki należą do hosta, nie do marki. Allegro przekierowuje z allegro.eu na about.allegro.eu i dopiero tam ma llms.txt, więc pytanie pod adresem wyjściowym dawało fałszywe „nie ma pliku”."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#31",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Kolejność wychodzi z danych, nie z przekonań. Najpierw dane strukturalne z typem `Organization`, bo tego brakuje najczęściej i kosztuje najmniej. Potem sprawdzenie, czy treść stoi w kodzie przed wykonaniem skryptów. W tej próbie problem miało 14 stron na 60, a poza nią, na stronach stawianych na kreatorach i aplikacjach klienckich, bywa gorzej. Potem pytanie do dostawcy hostingu, czy zapora nie odrzuca ruchu botów, bo tego robots.txt nie pokaże. Dopiero na końcu robots.txt i llms.txt, przy czym ten drugi krótki."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#32",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Diagnozę tych samych warunków dla własnej strony, z testami krok po kroku, zebrałem w osobnej odpowiedzi. Komplet warunków naraz spełnia 12 spółek na 60: Pekao, Erste, mBank, Asseco Poland, Auto Partner, Benefit Systems, cyber_Folks, Creotech, Newag, Orange Polska, Rainbow i Text. Komplet znaczy tu pięć rzeczy naraz: co najmniej 95 proc. treści dostępne przed wykonaniem skryptów, co najmniej 300 słów na stronie głównej, znacznik `Organization` w kodzie, brak blokady botów odpowiadających i brak blokady Google-Extended. Reakcji zapory na nagłówek bota celowo do kompletu nie liczę: ten pomiar jest nierozstrzygający, o czym wyżej. Reszta ma do zrobienia jedną albo dwie rzeczy, nie dziesięć."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#33",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Jedno zastrzeżenie o zasięgu tych ustaleń. Mierzone tokeny sterują botami ChatGPT, Claude'a i Perplexity oraz groundingiem Gemini. Widocznością w AI Overviews i Trybie AI Google rządzi co innego: dostęp Googlebota i dyrektywy meta robots (noindex, nosnippet, max-snippet), a w Copilocie Microsoftu dostęp bingbota. Tych kanałów ten pomiar nie obejmuje."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#34",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Jeśli chcesz to komuś zlecić, przekaż cztery punkty. Po pierwsze: w robots.txt i na zaporze nie mogą być blokowane OAI-SearchBot, Claude-SearchBot, Claude-User, ChatGPT-User, PerplexityBot ani Perplexity-User; Google-Extended sprawdza się wyłącznie w robots.txt, bo w ruchu sieciowym ten token nie występuje. Po drugie: na stronie głównej ma być blok `application/ld+json` z `@type: Organization`, zawierający co najmniej nazwę, adres serwisu, logo i adres siedziby, widoczny w źródle strony bez wykonywania skryptów. Po trzecie: treść strony ma być w kodzie źródłowym. Sprawdza się to w źródle strony (Ctrl+U), nie na ekranie, bo treść zwiniętą w zakładki bot czyta, mimo że jej nie widać. Po czwarte: meta robots i nagłówek X-Robots-Tag nie mogą zawierać noindex, nosnippet ani ograniczającego max-snippet, bo to one rządzą widocznością w AI Overviews i Trybie AI Google."
},
{
"id": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar#35",
"doc": "blog/widocznosc-ai-wig20-mwig40-pomiar",
"title": "Czy AI widzi strony największych spółek z GPW? Zmierzyłem 60 domen",
"text": "Cały zbiór danych ma własną stronę: surowe wyniki stoją pod adresem wyniki.json, pełny opis metody razem z listą ograniczeń i błędów narzędzia pod metoda.md, a zrzuty plików robots.txt i llms.txt wszystkich spółek wymienianych z nazwy, z datą pobrania i sumami kontrolnymi, w katalogu surowe. Z plików llms.txt większych niż kilkanaście kilobajtów, m.in. LPP (950 kB) i BNP Paribas (2 MB), publikuję fragmenty z sumami kontrolnymi całości, bo pełne kopie to cudze utwory; licencja CC BY 4.0 zbioru obejmuje wyłącznie pliki własne badania. Skład indeksów zmienia się kwartalnie, najbliższa korekta po trzecim piątku września 2026, więc po tej dacie próbę trzeba zbudować od nowa."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#0",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Pytanie „czy taniej wyjdzie własny model” pada zwykle po pierwszym większym rachunku za API i prawie zawsze jest formułowane jako porównanie stawek. Tak się go nie da rozstrzygnąć, bo po obu stronach stoją koszty różnego rodzaju."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#1",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "API rozlicza się za przetworzony tekst. Rachunek rośnie proporcjonalnie do użycia, a przy zerowym ruchu wynosi zero. Serwer z własnym modelem rozlicza się za czas. Kosztuje tyle samo w środę o jedenastej i w niedzielę o trzeciej w nocy, niezależnie od tego, czy cokolwiek liczy."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#2",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "O progu decyduje relacja stałego kosztu maszyny do stawki za milion jednostek dla klasy modelu, którą chcecie zastąpić. A że maszyna kosztuje tyle samo w nocy i w weekend, o wyniku przesądza przede wszystkim to, jak równomiernie rozłożony jest ruch."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#3",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Stawki podaje się za milion jednostek tekstu, osobno za to, co wysyłacie, i osobno za to, co model odsyła. Wyjście jest kilkakrotnie droższe od wejścia, co ma znaczenie przy zadaniach generujących długie odpowiedzi."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#4",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Pełnej tabeli stawek nie przepisuję tutaj, bo dezaktualizuje się szybciej niż tekst. Trzymam ją we wpisie o kosztach utrzymania AI, gdzie stoi zestawienie trzech głównych dostawców odczytane 29 września 2026 i opisane datą odczytu."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#5",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Z tej tabeli zostają w pamięci proporcje, bo zmieniają się wolniej niż same kwoty. Rozpiętość stawek wejścia w całym zestawieniu sięga dwóch rzędów wielkości: od 0,10 dolara za milion przy modelu GPT-6 Luna do 10 dolarów przy modelach GPT-6 Astra i Claude Fable 5.1. W obrębie jednego dostawcy różnica między klasą lekką a flagową sama się waha: w tej tabeli od dziesięciokrotności u Anthropic do stukrotności u OpenAI; Google ma tam wyłącznie modele klasy lekkiej, więc takiej pary nie tworzy. Rachunek przesuwa się więc o rzędy wielkości, a przesuwa go równocześnie klasa modelu i dostawca. W samej klasie lekkiej rozstrzał też jest duży: od 0,10 dolara przy modelu GPT-6 Luna do 1 dolara przy Claude Haiku 4.5, czyli dziesięciokrotny. Obie rozpiętości, między klasami i między dostawcami, policzcie na własnym zużyciu, a nie na cenniku."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#6",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Rachunek zmieniają jeszcze dwa mechanizmy z cennika. Powtarzalne fragmenty zapytania, na przykład stała instrukcja systemowa, bywają rozliczane po znacznie niższej stawce, jeśli dostawca stosuje mechanizm ponownego wykorzystania. Przetwarzanie wsadowe, czyli zgoda na to, że odpowiedź przyjdzie później, też bywa tańsze. Zanim zmienicie dostawcę, sprawdźcie te dwa; częściej dają więcej."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#7",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Tabela stawek nie pokazuje jeszcze jednego: ten sam tekst różne tokenizery dzielą na różną liczbę jednostek, także u jednego dostawcy. Zmierzyłem to na pięciu modelach Anthropic i OpenAI; modeli Google i Mistrala nie mierzyłem. W pomiarze z 29 września 2026 polski tekst prawny zajął 1,72–1,80 raza więcej tokenów niż jego oficjalna wersja angielska, a na polskiej prozie biznesowej tokenizery różniły się o 60%. Przy wywołaniach do 272 tys. tokenów wejścia Sonnet 5.5 i GPT-6 Sol mają tę samą stawkę za token, ale po cenniku z 29 września 2026 i kursie NBP z 28 września 2026 milion znaków polskiej prozy, wysłany w takich wywołaniach, kosztował na wejściu 3,80 zł w Sonnecie i 2,38 zł w Solu. Wysłany do Sola w jednym wywołaniu przekroczyłby ten próg i kosztowałby około 4,75 zł, więcej niż w Sonnecie. Liczba jednostek z panelu rozliczeniowego jednego dostawcy nie przenosi się więc wprost na innego, co ma znaczenie w pierwszym kroku rachunku poniżej."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#8",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Stawki zmieniają się na tyle często, że przed decyzją trzeba je odczytać w cenniku dostawcy; tekst taki jak ten zestarzeje się szybciej niż cennik. OpenAI 22 września 2026 wyceniło GPT-6 Sol na połowę promocyjnej stawki GPT-5.6 Sol, a każda taka obniżka przesuwa próg opłacalności własnego serwera wyżej. Podana wyżej rozpiętość pochodzi z odczytu cenników z 29 września 2026."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#9",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Tutaj płaci się za godzinę pracy maszyny z układem graficznym, niezależnie od obciążenia. Na przykład u dostawcy Nebius karta H100 kosztuje od 1 października 2026 roku 4,50 USD za godzinę zamiast wcześniejszych 3,85 USD, ale jest dostępna tylko w regionie w Finlandii; H200 kosztuje 5,40 USD za godzinę zamiast wcześniejszych 4,50 USD i jest też w regionie we Francji, a poza UE w USA oraz na Islandii, przy czym na Islandii tylko dla klientów, którzy mają już tam wdrożenia. Instancje przerywalne, które dostawca może w każdej chwili odebrać, rozlicza się po zmiennej cenie spot, aktualizowanej nawet co 15 minut; cennik podaje dla nich 2,15 USD (H100) i 2,45 USD (H200) za godzinę. Jedna H100 pracująca bez przerwy to około 730 godzin i 3285 USD miesięcznie, czyli po kursie NBP z 1 października 2026 roku około 12,7 tys. zł, zanim doliczy się drugą maszynę i czas człowieka."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#10",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Taki koszt najłatwiej zestawić z API wtedy, gdy ten sam model jest dostępny zarówno w API, jak i do uruchomienia u siebie. Cloudflare udostępnił 1 października 2026 roku klasyfikator Clef, zbudowany na otwartym modelu Qwen3.8-27B i wydany na licencji Apache 2.0, więc jego wagi można uruchomić u siebie. Według cennika Workers AI odczytanego 2 października 2026 roku Clef kosztuje w API 0,24 USD za milion tokenów wejścia; stawki za wyjście cennik dla niego nie wymienia. Cloudflare testował go, jak podaje karta modelu, na pojedynczej karcie H200. Miesiąc takiej maszyny u Nebiusa to około 3942 USD, czyli po tym samym kursie około 15,3 tys. zł, a za tę kwotę można w API przetworzyć około 16,4 mld tokenów wejścia miesięcznie. Wynajęta H200 z tym modelem może więc wyjść taniej od API dopiero powyżej tej liczby, czyli powyżej średnio około 6250 tokenów wejścia na sekundę przez całą dobę. Rachunek obejmuje jedną maszynę, bez drugiej, bez dysku i bez czasu człowieka. Czy jedna karta w ogóle tyle przetworzy, zależy od długości tekstów i obciążenia; tego nie mierzyłem."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#11",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Do tego dochodzą pozycje, które w porównaniach cen znikają, a w rachunku po roku są widoczne."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#12",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Jedna maszyna to jeden punkt awarii. Jeżeli wdrożenie obsługuje proces, który musi działać, potrzebna jest druga, co podwaja koszt stały."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#13",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Czas człowieka idzie na aktualizacje, monitorowanie, reagowanie na awarie i dobieranie parametrów przy wzroście ruchu."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#14",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Po każdej zmianie trzeba testować. Podniesienie wersji biblioteki albo modelu wymaga sprawdzenia, czy proces nadal działa tak samo. Przy API ten koszt też istnieje, ale narzuca go dostawca w swoim rytmie; przy własnym modelu decydujecie sami i łatwiej go odłożyć, aż zrobi się duży."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#15",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Najbardziej niedoceniana pozycja to czas bezczynności. Maszyna wykorzystana w kilku procentach kosztuje tyle samo co obciążona, więc przy ruchu skupionym w godzinach pracy płaci się głównie za noce i weekendy."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#16",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Ogólnego progu w liczbie zapytań nie podam, bo zależy od stawki u konkretnego dostawcy sprzętu, od długości zapytań i od klasy modelu, którą chcecie zastąpić. Podam za to rachunek, który zajmuje kwadrans i daje odpowiedź dla waszego przypadku."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#17",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "1. Weźcie realne zużycie z ostatniego pełnego miesiąca: liczbę jednostek wejścia i wyjścia. Jest w panelu rozliczeniowym dostawcy, nie trzeba szacować.\n2. Policzcie z tego miesięczny koszt API dla klasy modelu, której faktycznie używacie.\n3. Odczytajcie u dostawcy infrastruktury stawkę godzinową maszyny zdolnej obsłużyć wasz model i pomnóżcie przez liczbę godzin w miesiącu. To jest koszt stały, jeśli maszyna ma być dostępna cały czas.\n4. Dodajcie drugą maszynę, jeśli proces musi działać bez przerwy.\n5. Dodajcie miesięczny czas człowieka na utrzymanie, wyceniony według realnej stawki tej osoby.\n6. Pomnóżcie obie strony przez dwanaście i porównajcie."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#18",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Najczęściej to punkt piąty odwraca wynik. Gdy rachunek za API niewiele przewyższa koszt maszyn, nawet kilka godzin pracy inżyniera na utrzymanie zjada różnicę."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#19",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Najczęstszy to dane, które nie mogą wyjść na zewnątrz z powodów regulacyjnych albo umownych. Własny model rozwiązuje wtedy konkretny problem: nie ma powierzenia przetwarzania dostawcy modelu ani transferu wynikającego z jego infrastruktury. Rachunek wyżej zakłada jednak maszynę wynajętą, a wtedy powierzenie przenosi się na dostawcę infrastruktury zamiast zniknąć; całkiem znika dopiero na własnym sprzęcie. Nie znosi to pozostałych obowiązków z RODO, o czym piszę przy korzystaniu z modeli a RODO."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#20",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Po stronie API trzeba sprawdzić zarówno dopłatę, jak i zakres regionu. Za endpointy regionalne OpenAI dolicza 10% przy modelach wydanych od 5 marca 2026, a do regionu Europa zalicza kraje Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i Szwajcarię. Sam wybór tego regionu nie gwarantuje przechowywania i przetwarzania danych wyłącznie w UE, a dane systemowe, takie jak informacje o kontach i metadane, mogą trafiać poza niego, co przy danych osobowych wymaga podstawy przekazania z RODO. Jeśli umowa przewiduje, że dane pozostaną tylko w UE, trzeba to potwierdzić u dostawcy. GPT-6 Sol i Luna są tam dostępne w trybach Standard, Flex i Batch, a w trybie Fast nie (stan dokumentacji z 30 września 2026). Mistral bierze 10% więcej za endpoint „EU”, który według dokumentacji odczytanej 3 października 2026 działa w centrach danych w UE i krajach EFTA, a własne API Anthropic regionu UE nie ma. Zostają Google Cloud i Amazon Bedrock, według Anthropic również z dopłatą 10%. AWS opisał 8 czerwca 2026 (odczyt 3 października 2026), jak działa profil „EU” w Bedrocku: wywołanie wysłane z regionu w UE zostaje w regionach UE, a wysłane z Londynu albo Zurychu może trafić do dostępnych regionów UE albo zostać w regionie, z którego wyszło. Ostateczną cenę ustalają tam Google i AWS, a dokumentacja Anthropic nie mówi, czy Opus 5.5 i Sonnet 5.5 są już u nich dostępne w regionie UE."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#21",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Inny powód to niezależność od cyklu życia cudzego modelu. Dostawcy wycofują wersje, a każda podmiana wymaga ponownych testów. Własny model zamraża się na tyle długo, na ile trzeba, i to bywa warte dopłaty w procesach, w których stabilność zachowania liczy się bardziej niż jakość."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#22",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Zostaje bardzo równomierny, wysoki ruch. Wtedy wykorzystanie maszyny jest wysokie i rachunek zaczyna działać na korzyść własnego rozwiązania."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#23",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Zanim policzycie próg opłacalności własnego serwera, sprawdźcie, czy proces nie zadziała na modelu z tańszej klasy. Różnica stawek między klasami jest ogromna i w wielu zadaniach nie widać różnicy w wyniku, bo zadanie nie jest trudne."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#24",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Drugie pytanie z tej samej kategorii dotyczy tego, ile tekstu w ogóle wysyłacie. Wdrożenie, które przy każdym pytaniu podaje modelowi dwadzieścia dokumentów, bo nie potrafi wybrać właściwego, generuje rachunek, którego nie naprawi żadna zmiana dostawcy. To wraca do stanu danych i opisuję to przy przygotowaniu danych pod wdrożenie."
},
{
"id": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek#25",
"doc": "blog/wlasny-model-czy-api-rachunek",
"title": "Własny model czy API: rachunek na rok",
"text": "Kolejność, która oszczędza najwięcej: najpierw ograniczcie to, co wysyłacie, potem zejdźcie klasą modelu, a dopiero na końcu liczcie własny serwer. Dwa pierwsze kroki da się cofnąć; serwera tak łatwo nie."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#0",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Krótka odpowiedź: od wersji 2.1.277 z 18 września 2026 roku Claude Code czyta AGENTS.md, ale tylko wtedy, gdy w projekcie nie ma CLAUDE.md. Sprawdziłem to 22 września w 33 przebiegach: wersja 2.1.278 wczytała instrukcje z AGENTS.md w 9 z 10 prób, wersja 2.1.272 w żadnej z 10, a gdy w katalogu leżały oba pliki, obie wersje w 8 z 8 przebiegów podały wyłącznie treść CLAUDE.md. Jeżeli firma używa kilku agentów kodujących, jeden AGENTS.md wystarczy, z zastrzeżeniem dla wersji starszych niż 2.1.281 na platformie Bedrock i przy wyłączonej telemetrii (dotyczy to też kanału stable, na którym 29 września 2026 roku jest wersja 2.1.277) oraz dla pierwszej sesji po aktualizacji z wersji 2.1.276 lub starszej; w CI, gdzie każda sesja może być pierwszą po instalacji, bezpieczniej zostawić też CLAUDE.md z linią @AGENTS.md."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#1",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Wpis w dzienniku zmian jest jednozdaniowy: dodano obsługę AGENTS.md, w projekcie bez CLAUDE.md Claude Code czyta zamiast niego AGENTS.md, a zmienić to można w /config pod „Project instructions”. Do 24 września 2026 roku wpis kończył się zastrzeżeniem, że nie działa to na platformach Bedrock, Vertex ani Foundry. Wersja 2.1.277 trafiła do rejestru npm 18 września 2026 roku, a 2.1.278, na której robiłem test, dzień później."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#2",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Dokumentacja opisuje szczegóły, których wpis nie ma. Domyślnie Claude czyta AGENTS.md tylko wtedy, gdy nie ma CLAUDE.md w katalogu roboczym ani powyżej. Odczyt blokują też .claude/CLAUDE.md i osobisty CLAUDE.local.md; plik ~/.claude/CLAUDE.md, plik zarządzany przez administratora i reguły z .claude/rules go nie blokują. Kto chce zachować CLAUDE.local.md, musi w /config wybrać odczyt obu plików. Ustawienie „Project instructions” przyjmuje cztery wartości: CLAUDE.md albo AGENTS.md (domyślna), oba pliki z CLAUDE.md czytanym w każdym katalogu jako pierwszy, sam CLAUDE.md oraz wyłącznie pliki zarządzane przez administratora. Claude nie czyta AGENTS.local.md, AGENTS.override.md ani niczego z katalogu .agents. Funkcja jest wbudowaną wtyczką. Do wersji 2.1.280 nie działała w części sesji, na przykład na platformie Bedrock i przy wyłączonej telemetrii; dokumentacja z 24 września 2026 roku podaje, że wersja 2.1.281 z 23 września to zmieniła, a 25 września w dzienniku zmian dopisano tę zmianę pod wersją 2.1.281 i usunięto zastrzeżenie z wpisu 2.1.277. Czasem funkcja nie działa też w pierwszej sesji po aktualizacji z wersji 2.1.276 lub starszej. W wersjach starszych niż 2.1.280 AGENTS.md wczytany tą drogą nie pojawiał się w /memory ani w /context; od wersji 2.1.280 z 22 września 2026 roku jego ścieżka jest na liście w /memory."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#3",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Zainstalowałem wersję 2.1.278 osobno przez npm w katalogu testowym, obok mojej instalacji 2.1.272, i przygotowałem trzy katalogi: z samym AGENTS.md (instrukcja: zaczynaj każdą odpowiedź od słowa MALINA), z AGENTS.md i CLAUDE.md o innej instrukcji (JAGODA) oraz pusty. Każdą wersję uruchamiałem w trybie jednorazowego polecenia na modelu Haiku 4.5, z wyłączonymi wszystkimi narzędziami, i wysyłałem dwa polecenia: prośbę o zacytowanie instrukcji projektu oraz pytanie kontrolne o stolicę Polski, które sprawdza, czy instrukcja działa bez pytania o nią."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#4",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Jedyny nieudany przebieg na nowej wersji był pierwszym w serii. Nie była to pierwsza sesja tej wersji: wcześniej uruchomiłem ją 15 razy w odrzuconej serii z narzędziami, opisanej niżej, w której pierwszy przebieg też zwrócił BRAK. Przyczyny nie ustaliłem, więc zostawiam to jako obserwację. Dziennik wszystkich przebiegów, skrypt i opis metody są w zbiorze danych."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#5",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Jedną rzecz zrobiłem najpierw źle. W pierwszej serii zostawiłem narzędzia włączone i zapytałem o instrukcje z plików w katalogu roboczym; stara wersja też wtedy „cytowała” AGENTS.md, bo model po prostu otworzył plik narzędziem Read. Ten dziennik zostawiłem w zbiorze jako odrzucony. Test, który ma sprawdzić, co harness wstrzykuje do kontekstu, musi odebrać modelowi możliwość dojścia do pliku samemu."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#6",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "29 września 2026 roku wersja 2.1.284 sama, bez importu, wczytała AGENTS.md w 6 z 6 przebiegów w katalogu bez CLAUDE.md, także w 3 z wyłączoną telemetrią (DISABLE_TELEMETRY=0); świeżego środowiska, takiego jak nowy kontener w CI, nie sprawdziłem."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#7",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "20 września 2026 na GitHubie pojawiło się zgłoszenie #95690. Jego autor pisze, że odczyt AGENTS.md zależy od flagi pobieranej z serwera Anthropic i przy wyłączonej telemetrii nie działa. Komentujący odtworzyli to na wersjach 2.1.278 i 2.1.280. Według dokumentacji Claude Code to ograniczenie dotyczyło wersji starszych niż 2.1.281: w nich sesje z wyłączoną telemetrią albo na Amazon Bedrock czytały wyłącznie CLAUDE.md."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#8",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Sprawdziłem to 29 września 2026 roku na wersji 2.1.284 tą samą sondą co wcześniej, na Haiku 4.5 i bez narzędzi. W katalogu z samym AGENTS.md instrukcja trafiła do odpowiedzi w 3 z 3 przebiegów. Ze zmienną DISABLE_TELEMETRY=0, która według dokumentacji wyłącza telemetrię przy każdej niepustej wartości, też w 3 z 3. W katalogu, w którym CLAUDE.md zawiera tylko linię @AGENTS.md, również w 3 z 3. Claude Code działał na tym komputerze już wcześniej. Dokumentacja wymienia pierwszą sesję tylko po aktualizacji z wersji 2.1.276 lub starszej, ale w zgłoszeniu #95690 jeden z komentujących opisał 23 września 2026, że na wersji 2.1.278 w świeżo założonym katalogu domowym pierwsza sesja po instalacji pominęła AGENTS.md. Wynik nie mówi więc nic o świeżym środowisku, na przykład o nowym kontenerze w CI. Takiego wariantu nie zmierzyłem, bo wymagałby osobnego logowania. Zgłoszenie było 29 września nadal otwarte, dlatego w CI i przy wersjach starszych niż 2.1.281 bezpieczniej zostawić CLAUDE.md z importem. Dziennik tych dziewięciu przebiegów dołączyłem do zbioru danych."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#9",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Powodu Anthropic nie podał ani w wątku zgłoszenia, ani w dzienniku zmian. Prośba o AGENTS.md ma numer 6235 i datę 21 sierpnia 2025 roku; autor pisał, że Codex, Amp i Cursor zaczynają przyjmować ten plik jako wspólny standard, a CLAUDE.md jest zbyt specyficzny dla jednego narzędzia. Do 22 września 2026 roku wątek zebrał 6673 reakcje i 407 komentarzy. Jedyny komentarz opiekuna repozytorium padł 17 sierpnia 2026 roku przy zamknięciu wątku jako „completed”: Claude Code czyta CLAUDE.md, a plik można współdzielić przez CLAUDE.md z samą linią @AGENTS.md albo przez dowiązanie symboliczne. Dokumentacja jeszcze 21 sierpnia 2026 roku mówiła wprost, że Claude Code czyta CLAUDE.md, nie AGENTS.md. Natywna obsługa przyszła miesiąc później, jako wtyczka."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#10",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Import i dowiązanie nadal działają i w kilku sytuacjach są jedyną drogą. CLAUDE.md może importować pliki składnią @ścieżka do czterech poziomów zagnieżdżenia, więc jedna linia @AGENTS.md wystarczy. Dowiązanie ma dwie wady opisane w dokumentacji: narzędzia Edit i Write odmawiają zapisu przez dowiązanie, a w systemie Windows jego utworzenie wymaga uprawnień administratora albo trybu deweloperskiego."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#11",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "AGENTS.md wyszedł z OpenAI w sierpniu 2025 roku, a 9 grudnia 2025 trafił razem z MCP od Anthropic i goose od firmy Block do nowo powołanej Agentic AI Foundation pod Linux Foundation. Format nie ma wymaganych pól; to zwykły Markdown, a przy konflikcie wygrywa plik najbliższy edytowanemu plikowi. Codex czyta pliki od katalogu głównego w dół i skleja je, przy czym honoruje AGENTS.override.md i domyślnie ogranicza łączny rozmiar do 32 KiB. Cursor czyta AGENTS.md w katalogu głównym i podkatalogach. Copilot w chmurze i w wierszu poleceń czyta AGENTS.md, CLAUDE.md i GEMINI.md; według macierzy GitHub Docs przegląd kodu Copilota i czat Copilota w VS Code czytają tylko AGENTS.md, choć dokumentacja samego VS Code opisuje automatyczne wykrywanie CLAUDE.md z osobnym przełącznikiem, więc oba źródła z 22 września 2026 roku się tu rozjeżdżają. Jules szuka AGENTS.md w katalogu głównym, Amp bierze pliki z katalogu roboczego i nadrzędnych, a gdy ich nie ma, sięga po AGENT.md albo CLAUDE.md. Factory czyta AGENTS.md i zgodne nazwy, w tym CLAUDE.md. Devin, Windsurf i Junie czytają AGENTS.md z katalogu głównego."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#12",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Dwa narzędzia z logo na stronie formatu czytają go tylko po ustawieniu: Gemini CLI domyślnie szuka GEMINI.md, a inne nazwy przyjmuje przez context.fileName; Aider w dokumentacji zaleca CONVENTIONS.md dodawany poleceniem read i o AGENTS.md nie wspomina. Dwa inne mają własną kolejność: Zed sprawdza najpierw .rules i .cursorrules, a AGENTS.md dopiero po nich, Warp daje pierwszeństwo WARP.md."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#13",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Jeden AGENTS.md jako źródło i CLAUDE.md tylko tam, gdzie jest potrzebny. Jeżeli zespół używa Codeksa, Cursora albo Copilota obok Claude Code, instrukcje w AGENTS.md dotrą do Codeksa, Cursora i Copilota, a do Claude Code w wersji 2.1.277 lub nowszej bez dodatkowego pliku. Polecenia instalacji z dokumentacji dla Homebrew i repozytoriów pakietów Linuksa ustawiają kanał stable, na którym 29 września 2026 roku jest wersja 2.1.277, czyli wersja czytająca AGENTS.md, ale starsza niż 2.1.281 (24 września była to jeszcze 2.1.273). Jeżeli ktoś w zespole pracuje przez Bedrock, Vertex, Foundry albo z wyłączoną telemetrią na wersji starszej niż 2.1.281, w jego repozytorium powinien leżeć CLAUDE.md z linią @AGENTS.md; nie zaszkodzi też pozostałym, bo przy obu plikach Claude i tak czyta CLAUDE.md, a przez import dostanie tę samą treść. Taki jednolinijkowy CLAUDE.md zabezpiecza też pierwszą sesję po aktualizacji z wersji 2.1.276 lub starszej, bo według dokumentacji w tej sesji odczyt AGENTS.md czasem zawodzi. Warto go zostawić także w CI, bo świeżego kontenera na wersji 2.1.284 nie sprawdziłem."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#14",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Trzy różnice trzeba mieć w głowie przy pisaniu. Codex honoruje AGENTS.override.md, Claude Code go ignoruje, więc lokalne nadpisania dla jednego narzędzia nie przeniosą się na drugie. Codex przestaje dołączać kolejne pliki, gdy łączna treść osiągnie domyślne 32 KiB, więc przy długich instrukcjach część z podkatalogów nie trafi do modelu; dokumentacja radzi podnieść limit albo podzielić instrukcje. AGENTS.md wczytany przez Claude Code bez importu nie uruchamia hooków InstructionsLoaded, więc skrypty podpięte pod wczytanie instrukcji go nie zobaczą; w wersjach starszych niż 2.1.280 nie było go też w /memory."
},
{
"id": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md#15",
"doc": "odpowiedzi/agents-md-czy-claude-md",
"title": "AGENTS.md czy CLAUDE.md? Co czyta Claude Code od wersji 2.1.277",
"text": "Skala jest wyrównana. Wyszukiwanie kodu na GitHubie z 22 września 2026 roku zwróciło około 505 tysięcy repozytoriów z AGENTS.md w katalogu głównym i około 523 tysięcy z CLAUDE.md, z forkami i tylko dla repozytoriów aktywnych w ostatnim roku, więc to rząd wielkości. Liczba „ponad 60 tysięcy projektów” ze strony formatu pochodzi z grudnia 2025 roku. Czy plik instrukcji w ogóle pomaga, badania mierzą różnie: zespół z ETH Zurich napisał w lutym 2026 roku, że pliki kontekstu na ogół nie zwiększają odsetka rozwiązanych zadań, a podnoszą koszt wnioskowania średnio o ponad 20%. Badanie Lulli i współautorów ze stycznia 2026 roku (wersja poprawiona 30 marca 2026) na 10 repozytoriach i 124 pull requestach wiąże z kolei obecność AGENTS.md z niższą o 28,64% medianą czasu i mniejszym o 16,58% zużyciem tokenów wyjściowych. Jak sam prowadzę pracę z agentem w pętli, opisałem osobno; plik instrukcji jest w niej narzędziem, nie gwarancją."
},
{
"id": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice#0",
"doc": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice",
"title": "ClaudeBot, Claude-SearchBot, Claude-User: czym się różnią",
"text": "To trzy różne boty firmy Anthropic o trzech różnych zadaniach. I pomylenie ich przy pisaniu robots.txt kosztuje albo prywatność treści, albo widoczność w odpowiedziach Claude'a. Rozróżnienie w jednym spojrzeniu:"
},
{
"id": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice#1",
"doc": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice",
"title": "ClaudeBot, Claude-SearchBot, Claude-User: czym się różnią",
"text": "W regułach spotyka się jeszcze anthropic-ai, starszą nazwę używaną historycznie dla zbierania danych treningowych; część serwisów blokuje ją równolegle z ClaudeBotem na wszelki wypadek."
},
{
"id": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice#2",
"doc": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice",
"title": "ClaudeBot, Claude-SearchBot, Claude-User: czym się różnią",
"text": "Jeśli chcesz być cytowany przez Claude'a, nie blokuj Claude-SearchBota ani Claude-User. Pierwszy decyduje, czy strona w ogóle jest w indeksie; drugi, czy Claude może ją doczytać, gdy użytkownik o nią zapyta. Blokada któregokolwiek wycina firmę z odpowiedzi."
},
{
"id": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice#3",
"doc": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice",
"title": "ClaudeBot, Claude-SearchBot, Claude-User: czym się różnią",
"text": "Jeśli chcesz chronić treść przed treningiem, blokada ClaudeBota (i ewentualnie anthropic-ai) załatwia dokładnie to, nie ruszając widoczności w odpowiedziach na żywo. Anthropic dokumentuje, że boty honorują robots.txt. To samo rozróżnienie trening–odpowiedzi obowiązuje u innych dostawców. Pełny rachunek opisałem przy GPTBocie."
},
{
"id": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice#4",
"doc": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice",
"title": "ClaudeBot, Claude-SearchBot, Claude-User: czym się różnią",
"text": "W moim pomiarze 56 plików robots.txt spółek WIG20 i mWIG40 z sierpnia 2026 botów odpowiadających Anthropic nie blokował nikt, a ClaudeBota dwie spółki, obie gotowym blokiem reguł od Cloudflare zamiast własnej decyzji."
},
{
"id": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice#5",
"doc": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice",
"title": "ClaudeBot, Claude-SearchBot, Claude-User: czym się różnią",
"text": "Na rynku amerykańskim jest odwrotnie: według snapshotu US Tech Automations ze 107 dużych serwisów z 13 czerwca 2026 ClaudeBota blokowało 38, a Claude-SearchBota 19, czyli 17,8%. Tam wydawcy traktują treść jak produkt i bronią jej także kosztem widoczności. Dla polskiej firmy to raczej szansa niż wzór, bo po każdym wyciętym dużym serwisie w indeksie zostaje miejsce dla mniejszych; pisałem o tym szerzej przy różnicach w cytowaniu między Claude'em a ChatGPT."
},
{
"id": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice#6",
"doc": "odpowiedzi/claudebot-claude-searchbot-claude-user-roznice",
"title": "ClaudeBot, Claude-SearchBot, Claude-User: czym się różnią",
"text": "Pusty wynik oznacza brak reguł, czyli dostęp dozwolony dla wszystkich trzech botów, bo w robots.txt ograniczenie powstaje wyłącznie przez jawny zakaz. Gotowe warianty pliku z poprawnymi tokenami znajdziesz we wzorze robots.txt dla botów AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Piszę to z perspektywy człowieka, który siedzi po stronie technicznej i widzi, co się psuje po podpisaniu. Konstrukcja zapisów, odpowiedzialność odszkodowawcza i kary umowne to praca dla prawnika. Poniżej jest lista rzeczy, o które warto go poprosić, żeby nie zapomniał, że kupujecie coś innego niż zwykły program."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Kilka rzeczy sprawdźcie jednak sami, zanim dokument trafi do prawnika, a zacznijcie od limitu odpowiedzialności dostawcy. W regulaminach oprogramowania z funkcjami AI bywa liczony od opłat za kilka miesięcy, a wyniki AI bywają z odpowiedzialności wyłączone w całości. Na przykładzie regulaminu agentów AI Comarch, obowiązującego od 1 września 2026, policzyłem, ile najwyżej dostawca odda przy błędzie agenta w ERP: przy dwóch opłatach za pakiet agentów AI Optima Basic dla firm (po 22 zł netto miesięcznie według cennika od 1 października 2026) limit wynosi 44 zł netto, bo liczy się go tylko od opłat za agentów, bez licencji na samo ERP. Dla biur w pakiecie Start BR po 85 zł netto byłoby to 170 zł netto. Limit nie działa m.in. przy szkodzie wyrządzonej umyślnie. Comarch wyłącza też odpowiedzialność, gdy szkoda wynika wyłącznie z zatwierdzenia błędu, który użytkownik mógł rozsądnie wykryć przy wymaganej weryfikacji. W regulaminie sprawdźcie trzy rzeczy: z ilu miesięcy liczy się limit, jaki limit obowiązuje w wersji bezpłatnej i ile dni macie na sprzeciw wobec nowego dalszego procesora danych. Prawnika zapytajcie, czy limit obejmuje też rażące niedbalstwo, bo art. 473 § 2 Kodeksu cywilnego wymienia tylko szkodę wyrządzoną umyślnie."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Standardowy wzór na wdrożenie oprogramowania zakłada, że przedmiot umowy jest stały, że wykonawca ma go dostarczyć i że po odbiorze koszty się kończą. Przy wdrożeniu opartym na modelu językowym żadne z tych trzech założeń nie jest prawdziwe."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Dane wychodzą poza firmę. Zapytanie do modelu to przesłanie treści na cudzą infrastrukturę, często poza Europejski Obszar Gospodarczy."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Przedmiot się zmienia bez udziału stron. Dostawca modelu wycofuje wersje i podmienia je na nowsze. Ta sama instrukcja daje wtedy inny wynik, a nikt was nie pytał o zgodę."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Rachunek rośnie z użyciem. Płacicie za liczbę przetworzonych jednostek tekstu, więc udany wdrożony proces jest droższy od nieudanego."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Każda z tych trzech różnic wymaga w umowie osobnego zapisu i żadnej nie ma w typowym wzorze. Czwarta warstwa, role wynikające z AI Act, nie bierze się z natury technologii, tylko z przepisu, i o niej też trzeba rozstrzygnąć przed podpisem."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Zacznijcie od ustalenia, kto jest kim. Jeżeli przez system przechodzą dane osobowe, wasza firma jest administratorem, a wykonawca wdrożenia procesorem. Dostawca modelu bywa dalszym procesorem i to jego warunki decydują o tym, co dzieje się z treścią zapytań."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Art. 28 RODO określa, co taka umowa musi zawierać: przedmiot i czas trwania przetwarzania, jego charakter i cel, rodzaj danych osobowych, kategorie osób, których dane dotyczą, oraz obowiązki i prawa administratora. To minimum ustawowe, nie lista życzeń."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "- wyłączone trenowanie na treści zapytań: w ofertach konsumenckich bywa włączone domyślnie,\n- lista dalszych procesorów i tryb jej zmiany: dostawca modelu nie jest jedynym podmiotem w łańcuchu,\n- region przetwarzania: część dostawców oferuje przetwarzanie w Europie i wtedy transfer jest prostszy do uregulowania,\n- okres przechowywania treści zapytań: logi bywają trzymane miesiącami po stronie dostawcy."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Szerzej o tej warstwie, razem z konsekwencjami wrzucenia danych klienta do publicznej wersji narzędzia, piszę w tekście o RODO przy korzystaniu z modeli."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Art. 25 ust. 1 AI Act mówi, że za dostawcę systemu AI wysokiego ryzyka uznaje się dystrybutora, importera, podmiot stosujący albo inną stronę trzecią i obejmuje go obowiązkami z art. 16, jeżeli zachodzi jedna z trzech okoliczności: umieszczenie własnej nazwy lub znaku towarowego na systemie wysokiego ryzyka już wprowadzonym do obrotu, dokonanie w takim systemie istotnej zmiany, po której pozostaje on systemem wysokiego ryzyka, albo zmiana przeznaczenia systemu (również ogólnego przeznaczenia) w taki sposób, że dopiero staje się systemem wysokiego ryzyka."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Kwalifikator „wysokiego ryzyka” jest w pierwszych dwóch okolicznościach przesłanką, nie skutkiem. Umieszczenie własnej marki na zwykłym asystencie tekstowym albo na chatbocie obsługi klienta nie uruchamia więc art. 25 ust. 1 lit. a) ani b). Trzecia okoliczność jest inna i dotyczy właśnie systemów zwykłych: opisuje zmianę przeznaczenia, przez którą system dopiero staje się systemem wysokiego ryzyka."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Pierwsza z tych okoliczności ma w przepisie zastrzeżenie, które w omówieniach ginie, a jest tu najważniejsze: umieszczenie własnej nazwy przenosi obowiązki dostawcy „bez uszczerbku dla ustaleń umownych przewidujących, że podział obowiązków następuje w inny sposób”. Strony mogą więc ten skutek rozłożyć umową i właśnie dlatego warto o nim wiedzieć przed podpisem. Przy istotnej zmianie i przy zmianie przeznaczenia takiego zastrzeżenia w przepisie nie ma."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Trzecia okoliczność dotyczy również systemów ogólnego przeznaczenia. Firma, która bierze zwykłego asystenta tekstowego i kieruje go do wstępnej selekcji kandydatów do pracy, sama zmienia przeznaczenie w stronę zastosowania z załącznika III. Kupujący staje się wtedy dostawcą ze wszystkimi tego konsekwencjami."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Umowa powinna więc rozstrzygać dwie rzeczy. Po pierwsze, kto jest kim przy tym konkretnym wdrożeniu i przy jakich zmianach ta kwalifikacja się przesuwa. Po drugie, czy dostawca ma obowiązek współpracy, gdy przesunięcie nastąpi."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#16",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Ta druga rzecz zyska niedługo nowy ciężar. Digital Omnibus rozpisał art. 25 ust. 2 na konkretne obowiązki pierwotnego dostawcy: udostępnienie dokumentacji technicznej wystarczającej do oceny zgodności z art. 16, poinformowanie o znanych ograniczeniach i trybach awaryjnych oraz zapewnienie ukierunkowanego dostępu technicznego, w tym do testowania i walidacji. Ta sama nowelizacja dopisała obowiązki z art. 25 ust. 2 i 4 do katalogu kar w art. 99 ust. 4, czyli do pułapu 15 mln euro albo 3% światowego obrotu."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#17",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Jest przy tym data, bez której łatwo wyciągnąć przedwczesny wniosek. Art. 25 i 26 leżą w rozdziale III sekcja 3, a Digital Omnibus przesunął stosowanie sekcji 1–3 tego rozdziału na 2 grudnia 2027 dla systemów z załącznika III i na 2 sierpnia 2028 dla systemów wbudowanych w produkty objęte prawem produktowym. Dziś te przepisy jeszcze nie działają. Umowa podpisywana teraz najprawdopodobniej dożyje tamtych terminów, więc zapis lepiej mieć od razu, niż dopisywać go aneksem pod presją. Pełny rozkład terminów opisuję przy nowych datach po Digital Omnibus."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#18",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Jest przy tym zapis, którego warto szukać w cudzym wzorze, bo działa przeciwko kupującemu: obowiązek współpracy nie ma zastosowania, gdy pierwotny dostawca wyraźnie określił, że jego system nie może zostać zmieniony w system wysokiego ryzyka. Takie zastrzeżenie w dokumentacji dostawcy oznacza, że przy zmianie przeznaczenia zostajecie z tym sami."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#19",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Modele mają cykl życia krótszy niż umowy. Wersja, na której zbudowano wdrożenie, zostanie kiedyś wycofana, a jej następczyni zachowa się inaczej przy tych samych instrukcjach."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#20",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "- minimalny okres dostępności konkretnej wersji modelu i termin powiadomienia o wycofaniu,\n- kto ponosi koszt ponownego dostrojenia i testów po podmianie wersji,\n- zestaw testów akceptacyjnych, na których mierzy się, czy nowa wersja nadal spełnia wymagania,\n- procedura wycofania się do poprzedniego rozwiązania, gdy nie spełnia."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#21",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Czwarty punkt bywa traktowany jako formalność, dopóki nie okaże się, że nie ma do czego wrócić."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#22",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Koszt zmienny wymaga innych zapisów niż koszt stały. Sam mechanizm rozliczania opisuję w tekście o kosztach utrzymania AI; tutaj chodzi o to, co z tego wynika dla umowy."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#23",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Trzy rzeczy do ustalenia przed podpisem: limit miesięcznych kosztów z alarmem przed jego przekroczeniem, kto płaci za zużycie wywołane błędem w kodzie albo pętlą w agencie, oraz co się dzieje, gdy dostawca modelu podniesie ceny w trakcie trwania umowy. Trzecia sytuacja jest najbardziej realna i najrzadziej opisana."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#24",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Najlepszy moment na uregulowanie rozstania to ten, w którym nikt o nim nie myśli. Praktyczna lista jest krótka: w jakim formacie i w jakim terminie dostajecie eksport danych, czy dostajecie wagi dostrojonego modelu, czy zbiór poleceń i konfiguracji jest waszą własnością, i kiedy dostawca usuwa kopie po zakończeniu współpracy."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai#25",
"doc": "odpowiedzi/co-musi-byc-w-umowie-z-dostawca-ai",
"title": "Co musi znaleźć się w umowie z dostawcą AI?",
"text": "Bez tych czterech zapisów zmiana wykonawcy oznacza budowanie wdrożenia od zera, a to jest dokładnie ta zależność, którą wykonawca ma interes utrzymać. O tym, jak rozpoznać wykonawcę, który tej zależności nie buduje, piszę osobno przy wyborze konsultanta."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#0",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Krótka odpowiedź: AI slop to treść wygenerowana maszynowo niskim nakładem pracy i w dużej ilości, której nikt nie sprawdził przed publikacją. Nazwa pochodzi od angielskiego słowa oznaczającego pomyje. Merriam-Webster uznał „slop” słowem roku 2025 i zdefiniował jako cyfrową treść niskiej jakości, wytwarzaną zwykle masowo przez sztuczną inteligencję."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#1",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Po polsku termin funkcjonuje bez ustalonego tłumaczenia; spotyka się „szlam AI”, „pomyje” i „papkę AI”, ale w praktyce branżowej mówi się po prostu „slop”."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#2",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Słowo zaczęło opisywać treści maszynowe w 2024 roku. Nagłośnił je w maju 2024 brytyjski programista Simon Willison, ale zasługi nie przypisuje sobie: kredytuje użytkownika serwisu X piszącego pod pseudonimem deepfates, który postawił analogię do spamu. Willison dorzucił własną definicję: treść generowana bezmyślnie i wpychana komuś, kto o nią nie prosił."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#3",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Do słowników trafiło półtora roku później. Merriam-Webster ogłosił wybór 15 grudnia 2025. „Slop” wyprzedziło między innymi „performative”, „gerrymander” i „tariff”. Amerykańskie Towarzystwo Dialektologiczne wybrało to samo słowo 9 stycznia 2026, w trzydziestym szóstym dorocznym głosowaniu."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#4",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Definicja słownikowa opisuje dwie cechy naraz: niską jakość i masowość. Ta druga waży więcej, bo odróżnia slop od zwykłego słabego tekstu. Słaby tekst pisze jedna osoba raz; slop powstaje seriami, bo produkcja kosztuje tyle co nic."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#5",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Firma Graphite przeanalizowała w 2026 roku 55 400 losowych anglojęzycznych artykułów z archiwum Common Crawl, opublikowanych między styczniem 2020 a marcem 2026. Każdy tekst przepuszczono przez trzy detektory (Pangram, Copyleaks i GPTZero), uśredniając wyniki. Każdy detektor miał własną regułę zaliczenia: dla dwóch przewagę fragmentów maszynowych nad ludzkimi, dla GPTZero także werdykt „mieszany”."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#6",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Wynik: 49,9 procent w pierwszym kwartale 2026, po 50,9 procent kwartał wcześniej. Przez pięć kwartałów wskaźnik utrzymuje się blisko połowy, zamiast dalej rosnąć."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#7",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "To nie to samo co „połowa internetu”. Badanie objęło artykuły anglojęzyczne spełniające określone filtry, bez polskiego internetu. Poziom pewności: średni. Detektory mają zadeklarowane wskaźniki fałszywych rozpoznań poniżej dwóch procent, ale to deklaracje dostawców, a przy skali pięćdziesięciu tysięcy tekstów nawet taki margines przesuwa wynik o setki artykułów."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#8",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Najciekawsze jest jednak drugie badanie tej samej firmy, o dystrybucji zamiast o produkcji. Na 31 493 frazach, na pierwszych dwóch stronach wyników Google zebranych w czerwcu 2025, treści maszynowe stanowiły 14 procent wyników Google i 18 procent cytowań ChatGPT, przy około połowie udziału w nowych publikacjach. Strony pisane przez ludzi zajmowały przy tym wyraźnie wyższe pozycje."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#9",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "To pomiar innym narzędziem (jeden detektor, Surfer) i w innym oknie czasowym niż dane o produkcji, więc zestawienie obu liczb jest orientacyjne, nie ścisłe."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#10",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Filtry więc działają: slop zalewa serwery, ale kanał, w którym decyduje się widoczność firmy, zostaje względnie suchy, a obawa przed maszynową konkurencją wypychającą kogoś z wyników jest źle ulokowana."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#11",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Jest w tym też wniosek mniej wygodny. Skoro filtry odsiewają treść rozpoznaną jako maszynowa, to publikowanie takiej treści u siebie nie jest neutralne. Kary za to nie ma, jest natomiast zmarnowany zasób, bo strona, której nikt nie zacytuje, nie pracuje. To ta sama mechanika, którą opisuję przy wyborze źródeł przez modele: cytowana jest treść wnosząca informację, której nie ma gdzie indziej."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#12",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Slop opisuje sposób powstania: masowość, niski nakład, brak weryfikacji. Narzędzie, którym tekst napisano, nie ma tu znaczenia. Tekst, w którym człowiek postawił tezę, sprawdził liczby u źródła i wyciął to, czego nie potwierdził, nie należy do tej kategorii, choćby model napisał pierwszą wersję."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#13",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Badanie Graphite mówi to wprost w ograniczeniach: nie oceniało treści redagowanych przez człowieka po szkicu maszynowym, bo tej kategorii detektory nie rozpoznają. Cała statystyka opisuje więc teksty puszczone bez redakcji, co jest kategorią węższą niż „udział AI w pisaniu”."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#14",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Piszę teksty z udziałem modeli i sprawdzam je pod tym kątem. Powtarzalne sygnały dotyczą statystyki całego tekstu:"
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#15",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "- Jednolita kadencja: wszystkie akapity podobnej długości, wszystkie zdania podobnej budowy. Człowiek pisze nierówno: raz zdanie na pół akapitu, raz cztery słowa. Zmierzyłem to na własnym korpusie 63 tekstów i 1016 akapitów: przy średniej długości akapitu 41,8 słowa mediana rozrzutu wewnątrz jednego tekstu wynosi 17,7 słowa. Tekst, w którym ten rozrzut spada do kilku słów, jest wart sprawdzenia.\n- Gęstość ozdobników przy braku konkretów: dużo przymiotników wartościujących, mało dat, nazw i liczb.\n- Liczby bez adresu, czyli procent bez podanego badania, próby i daty pomiaru. Najczęstszy pojedynczy sygnał.\n- Powtarzana konstrukcja: ta sama figura retoryczna wracająca co kilka akapitów, najczęściej „nie X, ale Y”.\n- Szablon w metadanych: opisy wszystkich podstron zbudowane według jednego wzoru.\n- Źródła, które nie mówią tego, co im przypisano. Najpewniejszy test: kliknij w przypis i poszukaj cytowanej liczby. Jeśli jej tam nie ma, reszty można nie sprawdzać."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#16",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Ostatni punkt wymaga jednego kliknięcia i wyłapuje więcej niż wszystkie detektory razem, bo dotyczy rzeczy, której model nie potrafi sfałszować: zgodności z dokumentem, który stoi pod adresem."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#17",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Strach przed maszynową konkurencją to zły punkt wyjścia. Dane pokazują, że maszynowe artykuły trafiają do kanału odpowiedzi kilkakrotnie rzadziej, niż wynikałoby z ich udziału w produkcji. Więcej daje praca nad tym, czego czytelnik nie znajdzie nigdzie poza Twoim tekstem."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#18",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Przejrzyj też własne treści. Jeśli publikujesz seriami z generatora, przejdź listę sygnałów wyżej. Koszt jest reputacyjny: w badaniu Sprout Social z marca 2026 połowa osób z pokolenia Z zablokowała albo przestała obserwować markę lub twórcę, których treści wyglądały na maszynowe. Poziom pewności: średni. Badanie zamówiła firma sprzedająca narzędzia do mediów społecznościowych, a próba obejmowała 2250 osób z USA, Wielkiej Brytanii i Australii, bez danych polskich."
},
{
"id": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop#19",
"doc": "odpowiedzi/co-to-jest-ai-slop",
"title": "Co to jest AI slop i czy szkodzi widoczności firmy",
"text": "Wygenerowane treści oznaczaj. Od 2 sierpnia 2026 obowiązek oznaczania treści generowanych maszynowo wynika z art. 50 AI Act, a szczegóły rozpisałem w osobnej odpowiedzi o oznaczaniu treści AI. Sam slop pozostaje kategorią publicystyczną; prawo tego słowa nie zna. Samo oznaczanie jest jednak tym, czego odbiorcy oczekują od marek najczęściej: w badaniu Sprout Social publikowanie treści maszynowych bez wyraźnej etykiety zajęło pierwsze miejsce na liście rzeczy, których konsumenci chcą, by marki zaprzestały w 2026 roku."
},
{
"id": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt#0",
"doc": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt",
"title": "Content-Signal w robots.txt: co to jest i czy warto go dodać",
"text": "Content-Signal to jedna linia w pliku robots.txt, która deklaruje, do czego wolno użyć treści strony, na przykład:"
},
{
"id": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt#1",
"doc": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt",
"title": "Content-Signal w robots.txt: co to jest i czy warto go dodać",
"text": "Czyli: indeksuj i pokazuj w wyszukiwaniu, podawaj modelom przy budowaniu odpowiedzi, ale nie trenuj na tym modeli. Konwencję ogłosił Cloudflare 24 września 2025 jako Content Signals Policy i to obecnie najprostszy sposób, żeby zapisać decyzję o botach AI bez wymieniania dziesiątek nazw."
},
{
"id": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt#2",
"doc": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt",
"title": "Content-Signal w robots.txt: co to jest i czy warto go dodać",
"text": "`ai-input` to podawanie treści modelowi w chwili budowania odpowiedzi na pytanie użytkownika, czyli grounding. Ten sygnał decyduje o cytowaniu przez asystentów."
},
{
"id": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt#3",
"doc": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt",
"title": "Content-Signal w robots.txt: co to jest i czy warto go dodać",
"text": "Wartość `yes` to zgoda, `no` to jej brak. W realnych plikach spotyka się też czwarty element, `use`, opisujący sposób wykorzystania treści. W moim pomiarze spółek GPW miały go dwie firmy, w bloku reguł dokładanym przez Cloudflare (`search=yes, ai-train=no, use=reference`)."
},
{
"id": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt#4",
"doc": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt",
"title": "Content-Signal w robots.txt: co to jest i czy warto go dodać",
"text": "Content-Signal niczego technicznie nie blokuje. To zapis preferencji w miejscu, które boty i tak czytają, podobnie jak całe robots.txt, które też jest tylko prośbą. Co w zamian daje?"
},
{
"id": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt#5",
"doc": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt",
"title": "Content-Signal w robots.txt: co to jest i czy warto go dodać",
"text": "Trzy sygnały pokrywają dokładnie te trzy użycia treści, o które toczy się cały spór, więc nie trzeba zgadywać, co robi bot o danej nazwie. Jedna linia zastępuje też kilkadziesiąt grup reguł, które łatwo napisać źle; w moim pomiarze jedyna rozbudowana, ręcznie pisana polityka botów wyglądała na obowiązującą, a nie ograniczała niczego. Jest jeszcze maszynowo czytelna deklaracja, na którą można się powołać wobec operatora bota."
},
{
"id": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt#6",
"doc": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt",
"title": "Content-Signal w robots.txt: co to jest i czy warto go dodać",
"text": "Adopcję widać w liczbach. Cloudflare dopisuje `search=yes, ai-train=no` w zarządzanych plikach robots.txt ponad 3,8 mln domen, których właściciele wybrali blokadę treningu. A w polskiej czołówce giełdowej własny sygnał miały w sierpniu 2026 już 4 spółki z 56, ciekawie zróżnicowane: Tauron z `ai-train=no`, Text z pełną zgodą `ai-train=yes, search=yes, ai-input=yes`. Ten drugi przypadek pokazuje mniej oczywistą zaletę konwencji: można nią zadeklarować także zgodę, czego samymi regułami blokującymi nie da się wyrazić."
},
{
"id": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt#7",
"doc": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt",
"title": "Content-Signal w robots.txt: co to jest i czy warto go dodać",
"text": "Tak, niezależnie od treści decyzji. W moim pomiarze 49 z 56 spółek nie zostawiło w robots.txt żadnego śladu decyzji o botach AI: ani nazwanego bota, ani sygnału. Po dopisaniu jednej linii wybór jest przynajmniej zapisany."
},
{
"id": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt#8",
"doc": "odpowiedzi/content-signal-w-robots-txt",
"title": "Content-Signal w robots.txt: co to jest i czy warto go dodać",
"text": "Dobór wartości wynika z celu strony. Serwis, który żyje z bycia znajdowanym (a tak działa strona firmowa), deklaruje `search=yes, ai-input=yes`, bo blokada kanału odpowiedzi wycina go z cytowań; decyzja o `ai-train` to osobny rachunek zasad i widoczności. Gotowe pliki z sygnałem w trzech wariantach znajdziesz we wzorze robots.txt dla botów AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#0",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Krótka odpowiedź: raz zapłacił, w teście. 9 września 2026 BLIK ogłosił pierwszą pilotażową transakcję, w której agent AI samodzielnie domknął zakup i opłacił go BLIK-iem. Dla sprzedawcy niewiele to na razie zmienia: takiej integracji nie da się dziś zamówić u operatora, a komunikat nie podaje ani specyfikacji, ani terminu."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#1",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Agent uruchomiony przez firmę Juo w sklepie Your KAYA pilnował dostępności kremu do rąk, a gdy produkt wrócił do sprzedaży, dodał wskazany wariant do koszyka i sam domknął zakup za 19,99 zł, opłacony BLIK-iem przez PayU. W chwili finalizacji klient nie robił nic: zgodę wraz z warunkami potwierdził wcześniej sześciocyfrowym kodem BLIK i zatwierdził ją w aplikacji banku. Monika Król, wiceprezeska BLIK, ujęła to tak: agent „działa jednak wyłącznie w granicach wcześniej określonych przez użytkownika i bez jego dyspozycji nie zrealizuje transakcji”."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#2",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Czego komunikat nie mówi: jak nazywa się mechanizm zgody, ile wynosiły limity, kiedy i przez kogo ścieżka trafi do innych sprzedawców. Your KAYA prowadzi subskrypcje opłacane płatnościami powtarzalnymi BLIK, obsługiwane przez Juo, więc infrastruktura zgody na serię transakcji istnieje, ale to, że pilotaż stanął właśnie na niej, jest moim przypuszczeniem, a nie ustaleniem. Późniejsza zapowiedź tych luk nie wypełniła: 25 września 2026 BLIK, ogłaszając dołączenie do dynamicznych metod płatności Stripe’a, wymienił handel agentowy jako jeden z kierunków współpracy, bez terminu i bez opisu usługi dla sklepów. Szerzej rozpisałem ten wątek razem z listą tego, co polski sklep może zrobić już teraz, w osobnym artykule."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#3",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Miesiąc przed pilotażem, 12 sierpnia 2026, BLIK zapowiedział prace nad tą ścieżką razem z PPRO. Komunikat opisuje etap wczesny i sam to przyznaje: mowa w nim o budowie i testowaniu rozwiązania, nie o wdrożeniu. Nie ma specyfikacji technicznej, terminu uruchomienia ani nazw pierwszych sprzedawców. Nie ma też opisu, jak użytkownik miałby wyznaczać granice dla agenta, czyli limity kwot i listę odbiorców, a to przy płatnościach agentowych pytanie pierwsze."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#4",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Znaczenie tej zapowiedzi bierze się z udziału w rynku. Według komunikatu PPRO z 12 sierpnia 2026 BLIK obsługuje około 71 procent transakcji w polskim handlu internetowym. Dopóki klienci nie przesiądą się na kartę, standard kartowy nie obejmie transakcji, które dziś idą BLIK-iem."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#5",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Na razie mniej więcej co ósmy. W ankiecie z raportu Gemiusa „E-commerce w Polsce 2026”, opublikowanego 30 września 2026, samodzielny wybór i zakup artykułów codziennego użytku powierzyłoby asystentowi AI 12 procent osób, które kupowały w internecie w ostatnich 12 miesiącach. Zdecydowanie nie zrobiłoby tego 57 procent, kolejne 14 procent raczej nie, a 16 procent wybrało neutralny środek skali. Przy większych i droższych zakupach opór był nieco wyższy."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#6",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Ankietę CAWI przeprowadzono na panelu internetowym w dniach 14–22 lipca 2026, czyli jeszcze przed ogłoszeniem pilotażu, na 1874 internautach w wieku 15 lat i więcej; pytania o agenta i o płatności dotyczą 1768 osób, które kupowały w internecie w ostatnich 12 miesiącach. Ta sama ankieta pokazuje pozycję BLIK-a od strony klientów: w ostatnich 12 miesiącach płaciło nim 67 procent tej grupy, a dla 53 procent była to metoda najczęstsza. To odsetki osób, a udział transakcji z komunikatu PPRO to inna miara, więc tych liczb nie zestawiam wprost."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#7",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Kartą, w wąskich ramach programów sieci płatniczych i tylko u uczestniczących sprzedawców. Visa ogłosiła 2 lipca 2026 rzeczywiste transakcje agentów w Europie z udziałem ponad 30 banków wydających karty; są wśród nich PKO Bank Polski i mBank. Mastercard z Worldline i ING rozliczył 2 czerwca 2026 transakcję agenta w środowisku produkcyjnym, według komunikatu pierwszą w Europie. Agent sprzedawcy dobrał ofertę w zadanym budżecie, a płatność ruszyła po zatwierdzeniu przez klienta, więc ostatnie słowo należało do człowieka."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#8",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Poza sieciami kartowymi zostaje token płatniczy Stripe, który agent dostaje z limitem kwoty i ważności, a lista krajów tej usługi obejmuje Polskę. W pozostałych przypadkach schemat jest hybrydowy: asystent wyszukuje, porównuje i doprowadza klienta do kasy sprzedawcy, a płatność klika człowiek. Pełny stos protokołów płatności agentowych, z ich warstwami i luką prawną, opisałem osobno."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#9",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Kolejność jest odwrotna do intuicji: płatność to ostatni etap, a wąskie gardło leży wcześniej. Agent musi najpierw odczytać ofertę, czyli cenę, dostępność i opis w kodzie strony bez JavaScriptu, oraz dane strukturalne `Product` i `Offer`. Musi też mieć wstęp: robots.txt i zaporę, które nie odrzucają botów odpowiadających na pytania."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem#10",
"doc": "odpowiedzi/czy-agent-ai-moze-zaplacic-blikiem",
"title": "Czy agent AI może zapłacić BLIK-iem?",
"text": "Skala tego problemu jest zmierzona: Adobe policzył w lipcu 2026, że strony główne amerykańskich sklepów są dla modeli czytelne średnio w 61 procentach."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#0",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Krótka odpowiedź: dla większości firm blokada GPTBota nie ma uzasadnienia, a jeśli już, to z jasnym rachunkiem, bo blokuje się nią wyłącznie trening, a widoczność w odpowiedziach zostaje. Groźniejsza jest pomyłka odwrotna, bo zablokowanie niewłaściwego bota wycina stronę z odpowiedzi asystentów."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#1",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Dopóki mówimy o „botach AI” zbiorczo, nie da się odpowiedzieć na pytanie „blokować czy nie”. Według dokumentacji dostawców boty dzielą się na trzy grupy o różnych konsekwencjach blokady:"
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#2",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Boty odpowiadające: OAI-SearchBot i ChatGPT-User (OpenAI), Claude-SearchBot i Claude-User (Anthropic), PerplexityBot i Perplexity-User. Obsługują wyszukiwanie na żywo: budują indeks albo pobierają stronę, gdy użytkownik zadaje pytanie. Blokada botów indeksujących kosztuje cytowania: OpenAI stwierdza wprost, że strona wypada z odpowiedzi wyszukiwania w ChatGPT, Anthropic pisze ostrożniej o obniżeniu widoczności."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#3",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Boty treningowe: GPTBot i ClaudeBot, a pośrednio CCBot, czyli crawler archiwum Common Crawl, z którego korzystają trenujący modele. Zbierają treść do trenowania przyszłych modeli. Ich blokada nie usuwa strony z odpowiedzi budowanych na żywo; oznacza tyle, że treść nie zasili wiedzy wtrenowanej w kolejne wersje modeli."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#4",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Token o podwójnej funkcji: `Google-Extended`. Wygląda na treningowy, ale dokumentacja Google mówi wprost, że steruje także groundingiem, czyli podawaniem treści modelowi Gemini w chwili zapytania. Jego blokada kosztuje więc również kanał odpowiedzi. To pułapka, w którą w moim pomiarze spółek giełdowych wpadły obie firmy blokujące trening. Google zastrzega przy tym, że token nie wpływa na obecność strony w wyszukiwarce ani na jej pozycję w rankingu: dokumentacja opisuje Gemini Apps i Vertex AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#5",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Wewnątrz grupy botów odpowiadających przebiega jednak granica, którą łatwo przeoczyć. Boty indeksujące, na czele z OAI-SearchBot, czytają robots.txt i stosują się do niego. OpenAI pisze o nich wprost: „Sites that are opted out of OAI-SearchBot will not be shown in ChatGPT search answers, though can still appear as navigational links”. Inaczej jest z pobraniami na żądanie. O ChatGPT-User dokumentacja OpenAI mówi: „Because these actions are initiated by a user, robots.txt rules may not apply”."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#6",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Wpisanie tego bota do robots.txt nie jest więc gwarancją, że nie wejdzie, bo z punktu widzenia dostawcy po drugiej stronie stoi człowiek, który poprosił asystenta o otwarcie strony. Kto chce realnie zamknąć ten kanał, musi sięgnąć do zapory albo reguł na CDN, a wtedy odcina także użytkownika, który poprosił asystenta o tę stronę."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#7",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Za blokadą GPTBota przemawia zasada: firma może nie chcieć, żeby jej treść trenowała cudze modele, i ma do tego pełne prawo. Tak robią duzi wydawcy, których treść jest produktem samym w sobie."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#8",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Przeciw przemawia rachunek widoczności. Obecność w danych treningowych to obecność w wiedzy podstawowej modelu, tej, z której korzysta, zanim sięgnie do wyszukiwania. Firma, o której model „wie” z treningu, ma przewagę nad firmą, którą musi dopiero znaleźć. Dla strony, która żyje z bycia znajdowaną, oddawanie tej przewagi bez wyraźnego powodu jest strategicznie wątpliwe."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#9",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Praktyka polskiego rynku jest tu jednoznaczna: na 56 sprawdzonych plików robots.txt największych spółek ani jeden nie blokował botów odpowiadających, a trening blokowały dwa, oba gotowym blokiem od Cloudflare zamiast własnej reguły."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#10",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Dwie zasady techniczne, obie z pomiaru realnych plików. Blokada wymaga reguły `Disallow: /` w grupie danego bota; grupa z samą regułą `Allow` niczego nie zabrania, co wynika wprost z RFC 9309 i co widać na przykładzie pliku, który wygląda na politykę, a nią nie jest. Pisownia tokenów musi być dokładna: `Google-Extended` z łącznikiem, bo zapis bez łącznika nie pasuje do niczego."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot#11",
"doc": "odpowiedzi/czy-blokowac-gptbot",
"title": "Czy blokować GPTBot? Rachunek dla strony firmowej",
"text": "Gotowy plik z trzema wariantami (otwartym, blokującym sam trening i zamkniętym) znajdziesz we wzorze robots.txt dla botów AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Art. 4 AI Act mówi o kompetencjach w zakresie AI i stosuje się od 2 lutego 2025 roku. Nie jest to przepis dla producentów oprogramowania. Adresatami są dostawcy i podmioty stosujące, a podmiotem stosującym jest każdy, kto wykorzystuje system AI, nad którym sprawuje kontrolę, poza użyciem czysto prywatnym."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Firma, w której handlowiec pisze oferty modelem językowym, a księgowa wrzuca do niego opis faktury, jest podmiotem stosującym. Nie musi nic zbudować ani kupić licencji korporacyjnej. Wystarczy, że narzędzie jest używane w pracy."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Od razu jedno zastrzeżenie, bo pytanie w tytule jest postawione ostrzej niż przepis. Art. 4 nie mówi o szkoleniach i nie narzuca żadnej formy: nakazuje podejmować środki wspierające rozwój kompetencji. Szkolenie jest jednym ze sposobów wywiązania się z tego obowiązku, najczęściej spotykanym, ale nie jedynym."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "W rozmowach z klientami spotykam dwa nieporozumienia naraz. Pierwsze: że to obowiązek na przyszłość, bo AI Act „wchodzi w 2026 roku”. Drugie: że dotyczy firm technologicznych. Oba są nietrafione i oba wynikają z tego, że rozporządzenie wchodzi w życie etapami, a ten etap minął najwcześniej."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "To ważne, bo większość omówień w sieci cytuje brzmienie sprzed nowelizacji. Rozporządzenie 2026/1744, opublikowane 24 lipca 2026 i obowiązujące od 27 lipca 2026, nadało art. 4 nową treść. Zmiana idzie w stronę złagodzenia."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Wersja pierwotna kazała podejmować środki w celu zapewnienia, „w możliwie największym stopniu”, odpowiedniego poziomu kompetencji. Wersja obowiązująca każe podejmować środki, „które wspierają rozwój” kompetencji, i dodaje zdanie rozstrzygające spór, który toczył się od roku:"
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "> Taki obowiązek nie oznacza, że dostawcy lub podmioty mają zapewniać osiągnięcie określonego poziomu kompetencji w zakresie AI przez poszczególne osoby."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Praktyczny skutek jest taki, że nikt nie będzie sprawdzał, czy Pani Krysia z księgowości zdała test. Sprawdzalne jest natomiast, czy firma cokolwiek zrobiła. Obowiązek starannego działania to nadal obowiązek, tylko mierzy się go po środkach, nie po wyniku."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Nowy art. 4 dostał też dwa ustępy, których w pierwotnej wersji nie było. Ust. 2 zobowiązuje Komisję i państwa członkowskie do wspierania firm, zwłaszcza małych i średnich, i zapowiada publikację praktycznych przykładów spełnienia obowiązku na jednolitej platformie informacyjnej. Ust. 3 zapowiada zalecenia Rady ds. AI z uwzględnieniem europejskich ram kompetencji. Dla firmy, która chce mieć punkt odniesienia zamiast własnej interpretacji, to zapowiedź materiału do wykorzystania."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Tu przechodzimy do części, którą pomija się najczęściej. Art. 4 nie ma własnego pułapu kary."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Katalog naruszeń zagrożonych administracyjną karą pieniężną do 15 mln euro albo 3% światowego rocznego obrotu jest w art. 99 ust. 4 i jest wyliczeniem konkretnych przepisów: obowiązki dostawców z art. 16, upoważnionych przedstawicieli z art. 22, importerów z art. 23, dystrybutorów z art. 24, podmiotów stosujących z art. 26, jednostek notyfikowanych oraz obowiązki przejrzystości z art. 50. Digital Omnibus dopisał do tej listy obowiązki współpracy w łańcuchu wartości z art. 25 ust. 2 i 4. Art. 4 w tym katalogu nie występuje ani przed nowelizacją, ani po niej. Warto przy tym pamiętać, że część wymienionych tam przepisów, w tym art. 25 i 26, zacznie się stosować dopiero w grudniu 2027 i w sierpniu 2028."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Jest przy tym wyjątek, który zmienia obraz dla części adresatów. Digital Omnibus dodał do rozporządzenia art. 75c, a jego ust. 4 stanowi, że administracyjnym karom pieniężnym z art. 99 ust. 4 podlega „naruszenie przepisu niniejszego rozporządzenia mającego zastosowanie, w tym przepisów niewymienionych w art. 99 ust. 4”. Dotyczy to jednak wyłącznie operatorów objętych wyłączną kompetencją Urzędu ds. AI, a ten sam Digital Omnibus przepisał art. 75 ust. 1 na nowo. W obecnym brzmieniu obejmuje on dwie grupy: systemy oparte na modelu ogólnego przeznaczenia, gdy model i system powstają u tego samego dostawcy albo u dostawców z tego samego przedsiębiorstwa (z czterema wyłączeniami, między innymi dla produktów z załącznika I i dla systemów wymiaru sprawiedliwości), oraz systemy będące bardzo dużą platformą internetową lub wyszukiwarką albo z nimi zintegrowane."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Rozstrzygające jest ostatnie zdanie tego przepisu: wyłączna kompetencja dotyczy dostawców tych systemów, a podmiotów stosujących tylko wtedy, gdy są one równocześnie dostawcami albo należą do tego samego przedsiębiorstwa co dostawca. Dla zwykłej firmy, która model kupuje, a nie buduje, ta droga nie ma więc zastosowania."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Nie znaczy to jednak, że wobec pozostałych przepis jest pusty. Ta sama nowelizacja przeredagowała art. 99 ust. 1 i to zdanie jest teraz mocniejsze niż wcześniej: państwa członkowskie ustanawiają przepisy o karach i innych środkach egzekwowania, które mogą obejmować administracyjne kary pieniężne, mające zastosowanie w przypadku wszelkich naruszeń rozporządzenia. Sankcja za art. 4 istnieje więc na poziomie krajowym, a nie unijnym, i tam trzeba jej szukać. W Polsce nadzór nad stosowaniem przepisów o AI przejmuje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI); terminy i konstrukcję nadzoru opisuję w tekście o krajowej ustawie o systemach AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Jest jeszcze druga droga, na razie zamknięta. Art. 26 ust. 2 każe podmiotowi stosującemu system wysokiego ryzyka powierzyć nadzór ze strony człowieka osobom, które mają „niezbędne kompetencje, przeszkolenie i uprawnienia”, a art. 26 znajduje się w katalogu karnym z pełnym pułapem. Brak kompetencji przestanie wtedy być kwestią art. 4 i stanie się naruszeniem przepisu zagrożonego karą."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Słowo „przestanie” jest tu istotne. Art. 25 i 26 leżą w rozdziale III sekcja 3, a Digital Omnibus przesunął stosowanie sekcji 1–3 tego rozdziału na 2 grudnia 2027 dla systemów z załącznika III i na 2 sierpnia 2028 dla systemów wbudowanych w produkty objęte prawem produktowym. Na dziś ta droga jeszcze nie działa; pełny rozkład przesuniętych terminów opisuję w tekście o nowych terminach po Digital Omnibus."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#16",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Najczęstsza reakcja na ten obowiązek to jednorazowe spotkanie o tym, jak wpisywać polecenia. To nie odpowiada na żadne z pytań, które realnie tworzą ryzyko."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#17",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Pracownik, który nie wie, że treść zapytania wychodzi na cudzą infrastrukturę, wyśle tam korespondencję z klientem. Pracownik, który nie rozumie, dlaczego model bywa najbardziej przekonujący akurat wtedy, gdy zmyśla, przepisze wymyśloną podstawę prawną do pisma. Obsługa interfejsu nie ma z tym nic wspólnego."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#18",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "- skąd bierze się odpowiedź modelu i dlaczego pewność tonu nie oznacza poprawności,\n- co wolno mu wysłać, a czego nie, z konkretnymi przykładami z tej firmy, nie ogólnymi,\n- kiedy wynik wymaga sprawdzenia przez człowieka i po czym poznać, że wymaga,\n- gdzie zgłosić, że narzędzie zrobiło coś nieoczekiwanego."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#19",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Ostatni punkt bywa lekceważony, a jest tym, który zamienia szkolenie w system. Bez ścieżki zgłoszeń firma dowiaduje się o błędach modelu od klienta."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#20",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Skoro obowiązek mierzy się środkami, dokumentacja jest jedynym dowodem, że środki były. Nie trzeba do tego systemu zarządzania szkoleniami."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#21",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "W praktyce wystarczy komplet czterech rzeczy: krótka polityka korzystania z AI ze wskazaniem narzędzi dopuszczonych i zabronionych, lista osób objętych szkoleniem z datą, materiał, który dostali, oraz zapis, kiedy zaplanowano następne przejście. Do tego wpis narzędzia do rejestru czynności przetwarzania, jeśli przez model przechodzą dane osobowe. To już obowiązek z innego przepisu, opisany w tekście o RODO przy korzystaniu z modeli."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#22",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "Firmy, które zaczynają od tej dokumentacji zamiast od szkolenia, zwykle odkrywają przy okazji coś ciekawszego: że nie wiedzą, z ilu narzędzi AI korzystają ich ludzie. To osobny problem, opisany w danych o korzystaniu z AI poza wiedzą pracodawcy, i lepiej rozwiązać go przed szkoleniem niż po."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai#23",
"doc": "odpowiedzi/czy-firma-musi-szkolic-pracownikow-z-ai",
"title": "Czy firma musi szkolić pracowników z AI?",
"text": "To omówienie z perspektywy praktyki wdrożeniowej, nie porada prawna. Przytoczone brzmienia pochodzą z tekstów opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są linkowane w źródłach. Ocena, czy konkretny system w konkretnej firmie jest systemem wysokiego ryzyka, oraz konstrukcja odpowiedzialności w umowach to praca dla prawnika."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#0",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Krótka odpowiedź: tak, ale wybranym i po cichu, a samo podlinkowanie strony w odpowiedzi wypłaty nie daje. Google prowadzi w Search Console pilotaż o nazwie AI contribution, w którym płaci właścicielom stron, gdy ich treść znacząco przyczynia się do odpowiedzi w AI Overviews, AI Mode i aplikacji Gemini. Digiday opisał to 14 września 2026 roku na podstawie rozmów z zaproszonymi wydawcami. Kwot ani wzoru Google nie ujawnia, formularza nie ma, a w jakich krajach program działa, nie wiadomo. Polska strona nie może się zgłosić; polski wydawca ma za to osobną ścieżkę, przez prawo pokrewne i prezesa UKE, który orzeczenie w sprawie wniosku Repropolu ma wydać do 26 grudnia 2026 roku."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#1",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Google potwierdziło Digiday, że program jest wczesnym pilotażem mającym sprawdzić, jak najlepiej nagradzać treści wysokiej jakości czymś więcej niż ruchem i narzędziami, które firma już daje; to relacja, nie cytat rzecznika. Uczestnicy, jak pisze Digiday, widzą w Search Console nazwę programu i miesięczną kwotę wypłaty. Ekran zapisu, którego zrzut opublikował Barry Schwartz, mówi: „Accumulate earnings when your content contributes significantly to AI-generated responses in participating products”. Dokument pomocy, widoczny tylko dla zaproszonych, opisuje program jako możliwość zarabiania, gdy treść znacząco przyczynia się do tworzenia odpowiedzi generowanych przez AI pokazywanych użytkownikom; strona pomocy dla niezaproszonych pokazuje samą nawigację, co sprawdziłem 22 września 2026 roku."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#2",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Zaproszono, według Digiday, co najmniej kilkudziesięciu wydawców, a program okazał się bardziej atrakcyjny dla małych i średnich niż dla dużych i wyszedł daleko poza media informacyjne. Search Engine Journal dodaje dwa szczegóły: każdy uczestnik może wyjść z programu w ustawieniach Search Console, a treść, która tylko potwierdza fakty albo zostaje podlinkowana po wygenerowaniu odpowiedzi, nie liczy się jako wkład. Pierwsze odnośniki do programu w dokumentacji Google Schwartz zauważył 13 kwietnia 2026 roku; wcześniej, na początku lutego, John Mueller z Google, pytany o raport widoczności w AI, powiedział tylko, że nie ma nic do ogłoszenia i że niewiele rzeczy w sieci jest trwałych."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#3",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Google przygotowało grunt, zanim Digiday opisał program. W czerwcu 2026 roku Markham Erickson, wiceprezes ds. polityki publicznej, napisał, że poza mediami informacyjnymi firma pilotuje nowy sposób współpracy ze stronami, których treść wnosi świeżość i faktografię do odpowiedzi generatywnych przez proces groundingu, czyli osadzania odpowiedzi w źródłach. Ten wpis nie używa nazwy programu i nie mówi, czy ten pilotaż wiąże się z płatnością, choć o płaceniu redakcjom w innych programach pisze wprost."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#4",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Nikt spoza Google nie zna wzoru, a uczestnicy widzą wynik bez wyjaśnienia. Digiday pisze, że płatności zależą bardziej od wartości niż od samej liczby użyć, czyli Google płaci tylko wtedy, gdy uzna, że treść znacząco przyczyniła się do odpowiedzi; jeden z menedżerów nazwał to czarną skrzynką. Inny rozmówca ocenił pierwsze wypłaty jako grosze wobec przychodów z reklam, a kolejny mówił o zaniżonych kwotach w ofertach, które nie przekraczają progu opłacalności. Medianama podsumowała 17 września, że Google nie ujawniło, jak liczy wkład."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#5",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Jest jeszcze koszt, o którym Digiday pisze wprost: udział w programie może osłabić pozycję wydawców w negocjacjach o lepsze warunki z Google, bo trudno żądać wynagrodzenia od kogoś, od kogo już się je przyjmuje. Luke Stillman z firmy analitycznej Madison and Wall powiedział Digiday, że program daje wydawcom pewien dodatkowy zysk, a Google zmniejsza ryzyko prawne i wizerunkowe związane z tym, jak używa treści. Żaden uczestnik nie wypowiedział się pod nazwiskiem."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#6",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Zgłosić się nie ma jak. Program działa wyłącznie na zaproszenie, formularza nie ma, a żadne źródło nie wymienia krajów ani języków. Jedyna wskazówka Google, że chodzi o strony spoza mediów informacyjnych, pochodzi z czerwcowego wpisu Ericksona. Do tego dochodzi łatwa pomyłka: w grudniu 2025 roku Google ogłosiło program partnerski z redakcjami, wśród nich Der Spiegel, El País, The Guardian i The Washington Post, ale to inny mechanizm, płatność za rozszerzone prawa do wyświetlania treści i dostarczanie jej przez API. Europejskie tytuły dostają też pieniądze z programu Extended News Previews, którym Google objęło według własnych danych z czerwca 2026 roku ponad 5500 publikacji."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#7",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Dla polskiego wydawcy droga prowadzi więc nie przez panel Google, tylko przez prawo. Nowelizacja prawa autorskiego, obowiązująca od 20 września 2024 roku, dała wydawcom prasy prawo pokrewne, a spory z platformami o wynagrodzenie skierowała do mediacji przy prezesie UKE. Prezes wyznacza mediatora, a gdy ugody nie ma, na wniosek strony wydaje orzeczenie o wysokości wynagrodzenia. Repropol prowadził z Google rozmowy przez rok, mediacja przed UKE trwała od 23 lutego do 11 maja 2026 roku i nie dała wyniku, po czym 26 czerwca organizacja złożyła wniosek o orzeczenie ustalające wysokość wynagrodzenia; UKE przedłużył termin do 26 grudnia 2026 roku. Mediacje Związku Pracodawców Wydawców Cyfrowych, rozpoczęte 27 maja, trwały 60 dni i zakończyły się bez porozumienia, o czym Wirtualne Media poinformowały 5 sierpnia; wniosek ZPWC o orzeczenie wpłynął do UKE 31 sierpnia 2026 roku. Szacunek, według którego wydawcom w Polsce należy się nawet 514 mln zł rocznie, pochodzi z analizy zamówionej przez ZPWC, więc jest stanowiskiem jednej strony; Google odpowiada, według relacji Wirtualnych Mediów z maja i sierpnia 2026 roku, że rozlicza się przez umowy Extended News Previews podpisane z ponad 5000 serwisów w 24 krajach."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#8",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Google nie jest pierwsze, tylko najbardziej tajemnicze. Microsoft ogłosił 3 lutego 2026 roku Publisher Content Marketplace, w którym wydawcy mają być opłacani za dostarczoną wartość. Projektował go wspólnie z wydawcami amerykańskimi, wśród nich Associated Press, Business Insider, Condé Nast, Hearst i Vox Media, i deklaruje, że rynek ma obsłużyć wydawców każdej wielkości. Perplexity ogłosiło w sierpniu 2025 roku abonament Comet Plus za 5 dolarów miesięcznie, z którego 80% przychodów ma trafiać do wydawców, z początkową pulą 42,5 mln dolarów; te liczby podaję za relacją Engadget."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#9",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Wspólna cecha tych programów: żaden nie podaje publicznie, ile dostanie pojedynczy wydawca. Microsoft przyjmuje przez formularz podlinkowany w lutowym ogłoszeniu tylko zgłoszenia zainteresowania, a do pilotażu Google nie da się zgłosić wcale. Płatność za wkład w odpowiedź istnieje jako kategoria, ale na wrzesień 2026 roku o udziale decyduje platforma."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#10",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Zgłosić się nie ma jak, więc na pieniądze nie da się dziś liczyć; sygnał jest za to ważny: Google zaczęło mierzyć, czyja treść stoi za odpowiedzią. Wszystkim stronom udostępnia na razie prostszą miarę. Od 31 sierpnia 2026 roku jest nią raport o skuteczności w generatywnej sztucznej inteligencji w Search Console, który liczy, ile razy linki do strony wyświetliły się w AI Overviews i AI Mode; strona z za małą liczbą takich wyświetleń raportu nie zobaczy, a wkładu w odpowiedź, za który płaci pilotaż, ten raport nie pokazuje. Tego samego dnia Google objęło wszystkie strony osobną kontrolką, którą od czerwca 2026 roku udostępniało etapami; pozwala ona wyłączyć udział strony w funkcjach generatywnych wyszukiwarki, czyli w AI Overviews, AI Mode i generatywnych elementach Discover, ale na trenowanie modeli nie wpływa. Firma może więc sprawdzić, ile wyświetleń jej stron przypada na odpowiedzi AI, bez czekania na zaproszenie. Jak modele wybierają źródła i dlaczego cytowanie daje mało kliknięć, opisałem osobno; o ile rzadziej klika się adresy pokazane w odpowiedzi AI, pokazują dane Microsoftu z akt sprawy New York Timesa."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews#11",
"doc": "odpowiedzi/czy-google-placi-za-cytowanie-w-ai-overviews",
"title": "Czy Google płaci za cytowanie w AI Overviews?",
"text": "Druga konsekwencja dotyczy decyzji o blokowaniu. Skoro Google płaci wybranym za wkład, to wkład ma dla niego wartość, także wtedy, gdy nie płaci. Firma, która wyłączy AI Overviews dla swojej strony, zrezygnuje z obecności w odpowiedzi w zamian za nic, bo do pilotażu nie może się zgłosić, a klient i tak dostanie odpowiedź, tylko z cudzą treścią."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#0",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Krótka odpowiedź: wyniki badań można wrzucić do ChatGPT, ale zanim to zrobisz, spójrz na wydruk z laboratorium jak na dokument, którym jest. W nagłówku stoi Twoje imię, nazwisko, PESEL i często adres, a niżej dane o zdrowiu, czyli informacje, które art. 9 RODO zalicza do szczególnej kategorii danych osobowych. Wysyłasz to wszystko do usługi, która na kontach prywatnych domyślnie może trenować na Twoich rozmowach."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#1",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Według raportu zdrowotnego OpenAI ze stycznia 2026 ponad 5 proc. wszystkich wiadomości wysyłanych do ChatGPT dotyczy zdrowia, a zdrowotne pytanie zadaje co czwarty z ponad 800 milionów tygodniowych użytkowników. OpenAI zresztą widzi ten ruch i buduje pod niego produkt: tryb zdrowotny ChatGPT wystartował w styczniu 2026 na ograniczonej grupie, a w lipcu 2026 objął wszystkich dorosłych użytkowników w USA. W Polsce powstają narzędzia dedykowane, jak algorytm Labplus współpracujący z sieciami laboratoriów."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#2",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Pytanie „czy ludzie powinni to robić” jest więc spóźnione. Robią. Sensowne pytanie brzmi: jak to robić, żeby nie oddać więcej, niż się dostaje."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#3",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Kiedy pytasz o cholesterol, wysyłasz nie tylko liczbę. Zdjęcie całego wydruku zawiera komplet danych identyfikacyjnych plus wyniki, a to połączenie robi z niego dokładnie to, co RODO nazywa danymi dotyczącymi zdrowia zidentyfikowanej osoby. Co się z nimi dalej dzieje:"
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#4",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "1. Trening jest domyślnie włączony. Na prywatnych kontach ChatGPT, darmowych i płatnych, ustawienie „Improve the model for everyone” ma z góry wartość „tak”. Można je wyłączyć w ustawieniach danych, ale trzeba wiedzieć, że istnieje.\n2. Rozmowa nie ma prawnej poufności. To nie teoria spiskowa, tylko słowa szefa OpenAI: Sam Altman powiedział w lipcu 2025 w podcaście Theo Vona, że rozmowy z ChatGPT nie są chronione tak jak rozmowa z lekarzem czy prawnikiem i w razie procesu sąd może nakazać ich wydanie. Mówił o realiach amerykańskich, ale odpowiednika tajemnicy lekarskiej rozmowie z chatbotem nie daje też prawo polskie. Altman uważa to za poważny problem i postuluje „AI privilege”, ale na dziś takiej ochrony nie ma.\n3. Czat tymczasowy istnieje właśnie po to. Rozmowa w trybie tymczasowym nie trafia do historii ani do treningu i według dokumentacji OpenAI jest usuwana z systemów po 30 dniach. To najprostszy sposób ograniczenia śladu, a mało kto o nim pamięta."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#5",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Jeżeli te same wyniki wrzuca pracownik z konta firmowego, dochodzi drugi wymiar: firmowe dane w prywatnych narzędziach AI to zjawisko, które opisałem osobno, a ramy odpowiedzialności dostawcy powinna ustawiać umowa."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#6",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Badania przywołane przez NPR w marcu 2026 pokazują, że porady zdrowotne ChatGPT bywają zawodne. Ale zanim w ogóle dojdzie do interpretacji, są dwa bardziej przyziemne punkty awarii."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#7",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Pierwszy: odczyt zdjęcia. Fotografia wydruku zrobiona pod kątem, w wieczornym świetle, z zagięciem na środku tabeli, to trudny materiał. Błędnie odczytana wartość albo przesunięcie o wiersz w gęstej tabeli zmienia całą dalszą rozmowę, a model rzadko sygnalizuje niepewność odczytu."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#8",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Drugi: zakresy referencyjne. Normy różnią się między laboratoriami, dlatego stoją na każdym wydruku obok wyniku. Badanie opublikowane we Frontiers in Artificial Intelligence w grudniu 2025 zmierzyło, co się dzieje, gdy zakresów nie podano: ChatGPT generuje wtedy własne, a granice tych zakresów potrafią się różnić między powtórzeniami tego samego pytania o kilkanaście do dwudziestu kilku procent. Autorzy rekomendują wręcz, żeby model odmawiał interpretacji bez podanego zakresu. Prosty środek zaradczy: poproś wprost, żeby model korzystał wyłącznie z zakresów widocznych na zdjęciu."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#9",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Model odpowiada płynnie i ze swadą niezależnie od tego, czy ma rację. Nie zna Twojej historii choroby, przyjmowanych leków ani poprzednich wyników, a za odpowiedź nie odpowiada w żadnym zawodowym ani prawnym sensie. Lekarz odpowiada. Ta asymetria nie znika nawet przy poprawnej odpowiedzi i dlatego rozsądna rola AI w tym scenariuszu to przygotowanie do wizyty: wyjaśnienie pojęć, lista pytań, uporządkowanie tematu, nie decyzja."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#10",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Całość sprowadza się do czterech ruchów: mniej danych na zdjęciu, mniejszy ślad rozmowy, model uziemiony w zakresach z wydruku i lista pytań zabierana do lekarza zamiast diagnozy z czatu."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#11",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "1. Kadruj zdjęcie: sama tabela wyników, bez nagłówka z danymi osobowymi. Nożyczki w telefonie wystarczą.\n2. Ogranicz ślad: czat tymczasowy albo wyłączony trening w ustawieniach danych.\n3. Uziemij model: poproś o trzymanie się zakresów referencyjnych z wydruku i o wskazanie, których wartości nie udało się pewnie odczytać.\n4. Wróć z tym do lekarza: wyjdź z rozmowy z listą pytań, nie z diagnozą."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt#12",
"doc": "odpowiedzi/czy-wrzucac-wyniki-badan-do-chatgpt",
"title": "Czy wrzucać wyniki badań krwi do ChatGPT?",
"text": "Warstwa regulacyjna tego tematu będzie zresztą rosła: obowiązki przejrzystości systemów AI wchodzą właśnie w życie, a narzędzia zdrowotne to jeden z obszarów, gdzie przepisy stawiają najwyższe wymagania. Do tego czasu najlepszym regulatorem jest kciuk kadrujący zdjęcie."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#0",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Przed czerwcem 2026 wyjście z Przeglądu od AI było możliwe, ale kosztowne. Służyły do tego kontrolki podglądu (`nosnippet`, `data-nosnippet`, `max-snippet:0`) albo `noindex`, każda tępa: obcinały równocześnie zwykłe fragmenty w klasycznych wynikach lub całą obecność w wyszukiwarce. Nowość polega na rozdzieleniu tych dwóch decyzji. Kontrolka „Search generative AI control” zaczęła obowiązywać 17 czerwca 2026 dla podzbioru witryn .co.uk, a od około 9 lipca pojawiała się u części właścicieli poza Wielką Brytanią. 31 sierpnia 2026 Google zakończył etapowe wdrażanie; nota na początku dokumentacji brzmi od tego dnia: „As of August 31, 2026, we’ve rolled out this control to all websites worldwide”. Przełącznik mają więc w ustawieniach usługi także polskie witryny."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#1",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Ustawienie znajduje się w Search Console, na poziomie usługi, i ma trzy opcje: włączenie (domyślne), wykluczenie oraz dziedziczenie z usługi nadrzędnej. Wykluczenie obejmuje Przegląd od AI, Tryb AI i funkcje generatywne w Discover, razem z użyciem treści do budowania tych odpowiedzi. Nie dotyka klasycznych wyników wyszukiwania. Dokumentacja opisuje skutek wprost: po wykluczeniu strona nie dostanie z tych funkcji ani ruchu, ani wyświetleń. Według dokumentacji wykluczenie następuje zwykle w ciągu kilku dni od zmiany ustawienia: treść znika w ciągu 1–2 dni od chwili, gdy ustawienie zacznie działać, choć część treści może zniknąć później, bo zmiana musi się rozejść po systemach Google."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#2",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Pytanie brzmi więc już nie „czy Google mi na to pozwoli”, tylko „czy to się opłaca”. I tu warto policzyć, a nie kierować się odruchem."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#3",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Odruch bywa zrozumiały: skoro przeglądy AI zabierają kliknięcia, wykluczmy się i odzyskajmy ruch. Dane mówią, że ten plan ma dziurę w środku."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#4",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Kliknięcia rzeczywiście ubywają. Pew Research Center policzył na panelu 900 dorosłych Amerykanów (dane z marca 2025), że wizyty z kliknięciem w jedno z trzech pierwszych źródeł cytowanych w przeglądzie AI to około 1% odwiedzin stron wyników z przeglądem. W Polsce Senuto zmierzyło dla 1442 badanych domen medianę zmiany kliknięć −19,9% rok do roku (sierpień–październik 2025 wobec 2024). Tyle że wykluczenie się z przeglądów żadnej z tych liczb nie odwraca."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#5",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Mechanizm jest bezlitosny: przegląd przy zapytaniu pozostanie, bo zbuduje się z treści konkurentów, którzy zostali. Znika tylko twoja obecność w nim, czyli cytowanie, jedyna forma, w jakiej strona w tej warstwie występowała. Użytkownik, który i tak przeczyta odpowiedź AI, przeczyta ją bez ciebie. To nie jest odzyskanie ruchu; to oddanie miejsca w odpowiedzi walkowerem."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#6",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Dla strony eksperckiej, doradczej albo firmowej (każdej, której celem jest zostać wskazaną z nazwy) wykluczenie działa wprost przeciw celowi istnienia strony."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#7",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Jeżeli treść jest produktem samym w sobie (płatna subskrypcja, baza danych z dostępem na licencji, serwis żyjący z reklam przy materiałach, które streszczenie zastępuje w całości), to każda odpowiedź zbudowana z tego materiału jest skonsumowaną wartością bez wizyty i bez przychodu. Presja wydawców jest zresztą powodem, dla którego ta kontrolka w ogóle powstała: brytyjski urząd ochrony konkurencji zobowiązał Google do umożliwienia wydawcom rezygnacji z wykorzystania ich treści, i stąd start najpierw na witrynach .co.uk. Dla takiego wydawcy opt-out jest kartą przetargową, nie rezygnacją z widoczności."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#8",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Test, który proponuję klientom, mieści się w jednym pytaniu: czy streszczenie twojej strony zastępuje to, za co ktoś ci płaci? Jeśli tak, kontrolka jest dla ciebie. Jeśli streszczenie jest reklamą twojej wiedzy, a płacą ci za to, co robisz, nie za to, co piszesz, wykluczenie zabiera reklamę i zostawia koszty."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#9",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Kolejność, którą stosuję: najpierw pomiar, potem decyzja. Od 31 sierpnia 2026 Google udostępnia wszystkim witrynom w Search Console raport skuteczności funkcji generatywnej AI (strona ze zbyt małą liczbą wyświetleń w tych funkcjach go nie zobaczy), który pokazuje wyświetlenia linków do strony w Przeglądzie od AI i Trybie AI, w podziale na strony, kraje, daty i urządzenia; wyświetlenia w funkcjach generatywnych Discover liczy osobny raport. To dokładnie te liczby, które po wykluczeniu spadną do zera. Kliknięć raport nie pokazuje. Jego dane są częścią typu wyszukiwania „Web” w głównym raporcie skuteczności, a kliknięcie w link z przeglądu liczy się tam jak każde inne, więc Search Console nie wydzieli ruchu z samych przeglądów. Wpływ wykluczenia na ruch da się ocenić dopiero porównaniem statystyk strony przed zmianą i po niej, z linią bazową na tyle długą, by odsiać sezonowość i równoległe zmiany po stronie Google. Przed decyzją zostają więc wyświetlenia z raportu: bez nich dyskusja o kontrolce jest wymianą przeczuć."
},
{
"id": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony#10",
"doc": "odpowiedzi/czy-wylaczyc-ai-overviews-dla-swojej-strony",
"title": "Czy wyłączyć AI Overviews dla swojej strony?",
"text": "Warto też pamiętać, że decyzja jest odwracalna, ale jej skutki niesymetryczne: po powrocie do włączenia nikt nie gwarantuje, że cytowania wrócą tam, gdzie były, bo miejsce w odpowiedziach zdążyła zająć konkurencja. Skalę tego, o co toczy się gra na polskim rynku (które zapytania mają przeglądy i ile kliknięć realnie ubywa), rozpisuję w analizie zasięgu Trybu AI w Polsce."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#0",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Krótka odpowiedź: KRiBSI, czyli Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, to polski organ nadzoru rynku AI powołany ustawą z 3 lipca 2026 roku o systemach sztucznej inteligencji. Skontrolować firmę może od 28 października 2026 roku, bo dopiero wtedy zaczynają obowiązywać przepisy o kontrolach, skargach, karach i opiniach indywidualnych. Przewodniczącą jest Pamela Krzypkowska: Sejm powołał ją 18 września, a Senat zgodził się 24 września 2026 roku. Pierwsze posiedzenie Komisji przewodnicząca ma zwołać do 11 listopada. Kary Komisja liczy z progów AI Act: za chatbota, który nie mówi, że jest AI, grozi do 15 mln euro lub 3% obrotu."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#1",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "KRiBSI to Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, polski organ nadzoru rynku systemów AI. Tworzy ją art. 125 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2026 roku o systemach sztucznej inteligencji. Według art. 5 tej ustawy Komisja jest organem nadzoru rynku w rozumieniu art. 70 ust. 1 AI Act i pojedynczym punktem kontaktowym na potrzeby tego rozporządzenia. Obsługę administracyjną i biurową zapewnia Komisji Ministerstwo Cyfryzacji, czyli urząd ministra cyfryzacji (art. 43). Decyzje Komisja podejmuje kolegialnie, uchwałami."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#2",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "- kontrola przestrzegania AI Act i ustawy oraz decyzje i postanowienia w sprawach naruszeń;\n- wykonywanie kompetencji organu nadzoru rynku z AI Act;\n- wspieranie i monitorowanie rozwoju, innowacyjności i konkurencyjności badań i zastosowań AI;\n- przeciwdziałanie zagrożeniom dla bezpieczeństwa systemów AI;\n- opiniowanie projektów dokumentów rządowych, w tym aktów prawnych;\n- edukacja i informowanie o AI;\n- wymiana informacji z organami nadzoru innych państw i agencjami UE."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#3",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Opinie indywidualne i wyjaśnienia (art. 6 pkt 13, szczegóły w art. 8–18) oraz piaskownice regulacyjne (art. 6 pkt 11, rozdział 7) mają własne procedury. Z tych zadań firmy dotyczą przede wszystkim kontrola, kara i opinia indywidualna, które opisuję niżej, oraz piaskownica regulacyjna."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#4",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Siedem osób (art. 19 ust. 1 ustawy): przewodnicząca, dwóch zastępców i czterech członków wskazanych przez prezesa UOKiK, KNF, KRRiT i prezesa UKE. Przewodniczącą na pięcioletnią kadencję została Pamela Krzypkowska, wcześniej dyrektorka Departamentu Badań i Innowacji w Ministerstwie Cyfryzacji. Sejm powołał ją 18 września 2026 roku (271 za, 24 przeciw, 140 wstrzymujących się), Senat zgodził się 24 września (56 za, 2 przeciw, 28 wstrzymujących się). Uchwałę o powołaniu wręczył jej 2 października 2026 roku marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty. W zakładce „Kierownictwo” na stronie Komisji figuruje tylko ona; zastępców wybieranych w otwartym naborze ani członków wskazanych przez cztery urzędy strona nie wymienia (odczyt 6 października 2026 roku). Ocena skutków regulacji przewiduje 30 etatów merytorycznych w 2026 roku i 70 od 1 stycznia 2027 roku. Resztę ustawy, z piaskownicą dla MŚP, opisałem w tekście o ustawie o sztucznej inteligencji."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#5",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Od 28 października 2026 roku. Ustawę ogłoszono 27 lipca 2026 roku (Dz.U. 2026 poz. 1003). Według jej art. 127 pkt 2 po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia wchodzą w życie: przepisy o opiniach (art. 8–18), rozdziały 3–5 o kontroli, postępowaniu i układzie, rozdział 8 (administracyjne kary pieniężne i przepisy karne) oraz zmiany w innych ustawach (rozdział 9). Przepisu przejściowego ustawa nie ma, więc wprost nie przesądza, czy Komisja może ukarać za stan sprzed tej daty."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#6",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Do decyzji potrzebny jest jednak skład: Komisja rozstrzyga, także o karach, uchwałami przy obecności co najmniej 5 z 7 osób (art. 21 ust. 2 i 3) i sama zatwierdza plan kontroli (art. 48 ust. 2). Pierwsze posiedzenie przewodnicząca ma zwołać do 11 listopada 2026 roku (art. 125 ust. 3), bo trzy miesiące liczy się od wejścia ustawy w życie 11 sierpnia 2026 roku. Maksymalny limit wydatków budżetu państwa z tytułu ustawy to 9,30 mln zł w 2026 roku i 23,74 mln zł w 2027 roku (art. 126 ust. 1). Do 6 października 2026 roku nie znalazłem komunikatu, że UOKiK, KNF, KRRiT albo UKE wskazały członków. Z tego odczytuję, że pierwsze decyzje zapadną dopiero po pierwszym posiedzeniu i dopiero wtedy, gdy w Komisji zasiądzie co najmniej pięć osób, na przykład przewodnicząca i czterej członkowie wskazani przez te urzędy."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#7",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "- kontrola jest domyślnie zdalna i zaczyna się najwcześniej 7 dni po doręczeniu zawiadomienia (art. 49 ust. 2 i 3); przy uzasadnionym podejrzeniu szkody dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych Komisja może wejść do siedziby bez tego terminu (art. 49 ust. 4);\n- kontrolujący może żądać dokumentów, korespondencji elektronicznej oraz dostępu do systemów i chmury obliczeniowej, także „będących własnością innego podmiotu”, jeśli są tam dane firmy związane z kontrolą (art. 52 ust. 1 pkt 1);\n- na podpisanie protokołu albo złożenie na piśmie zastrzeżeń do jego treści firma ma 14 dni (art. 56 ust. 6), a na usunięcie nieprawidłowości co najmniej 30 dni od doręczenia zaleceń, chyba że firma zgodzi się na krótszy termin albo naruszenia się powtarzały (art. 57 ust. 3 i 4)."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#8",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Za naruszenia AI Act, według progów z jego art. 99, bo polska ustawa własnych kwot nie ustala (art. 104 ust. 1). Euro przelicza się na złote po średnim kursie NBP z 28 stycznia danego roku (art. 104 ust. 4); kwoty w tabeli policzyłem po kursie z 2026 roku, 4,2009 zł."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#9",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Firmowy chatbot podpada pod drugi próg, bo art. 50 jest w katalogu art. 99 ust. 4. Na moim przykładzie: firma z sektora MŚP z obrotem 20 mln zł, która narusza art. 50, ma pułap 600 000 zł, bo 3% obrotu to mniej niż 63 013 500 zł. W układzie z Komisją karę można obniżyć o 20–70%, ale układ wchodzi w grę tylko wtedy, gdy firma zaprzestała naruszenia albo usunęła stan niezgodności, ujawniła wszystkie istotne okoliczności i przedstawiła dowody, a naruszenie nie spowodowało śmierci, poważnego uszczerbku na zdrowiu, poważnego i nieodwracalnego zakłócenia infrastruktury krytycznej ani poważnej szkody w mieniu lub środowisku (art. 70 ust. 1 i 4 ustawy). Obniżka może sięgnąć 30–90%, gdy postępowanie wszczęto na podstawie samozgłoszenia, w którym firma ujawniła te okoliczności i przedstawiła dowody, a naruszenia zaprzestała jeszcze przed zgłoszeniem (art. 70 ust. 6 i art. 84 ust. 1). Poza układem Komisja może obniżyć karę o 10–50%, jeśli w ciągu 3 miesięcy od doręczenia decyzji firma wykona działania wskazane w ostrzeżeniu Komisji (art. 61 ust. 1), a naruszenie nie doprowadziło do śmierci ani poważnego uszczerbku na zdrowiu (art. 107 ust. 1)."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#10",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Od 28 października otwiera się też droga odwoławcza i zaczynają obowiązywać przepisy karne. Od decyzji o karze pieniężnej firma odwołuje się w ciągu miesiąca od jej doręczenia do Sądu Okręgowego w Warszawie, czyli sądu ochrony konkurencji i konsumentów, za pośrednictwem Komisji (art. 109 ust. 1). Tryb reguluje dział IVfa Kodeksu postępowania cywilnego, dodany tą ustawą. Opłata stała od odwołania wynosi 1000 zł, od zażalenia 500 zł (art. 120). Komisja może nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności; bierze przy tym pod uwagę stwierdzone lub wysoce prawdopodobne szkody dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych (art. 108). Kto utrudnia lub udaremnia kontrolę albo czynności w postępowaniu, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny (art. 112); to samo grozi za niewykonanie decyzji z art. 63 ust. 2, czyli nakazu zaprzestania stosowania systemu albo wycofania go z rynku (art. 113)."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#11",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Kontrole tam, gdzie obowiązki już działają albo zaraz zaczną. Na przesłuchaniu w Senacie 15 września 2026 roku Pamela Krzypkowska mówiła, według „Rzeczpospolitej”: „W pierwszym planie kontroli chcę zaadresować systemy zakazane związane z oceną emocji w miejscu pracy”. Wymieniła też narzędzia tworzące materiały CSAM i aplikacje do rozbierania. W sejmowej komisji cyfryzacji zapowiedziała też, według PAP, kontrole oznaczania deepfake’ów."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#12",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Rozpoznawania emocji w miejscu pracy zakazuje art. 5 ust. 1 lit. f AI Act od 2 lutego 2025 roku, poza względami medycznymi i bezpieczeństwa. Zakazy z art. 5 ust. 1 lit. ba i bb, dodane przez Digital Omnibus i stosowane od 2 grudnia 2026 roku, obejmą systemy tworzące intymne wizerunki bez zgody i materiały CSAM. Deepfake trzeba ujawniać od 2 sierpnia 2026 roku (art. 50 ust. 4); jak oznaczać treści AI, opisałem osobno."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#13",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Na pierwszym posiedzeniu przewodnicząca chce przyjąć pierwsze wyjaśnienia, czyli interpretacje przepisów wydawane przez Komisję z urzędu lub na wniosek (art. 16 ust. 1), rozpocząć nabór do Społecznej Rady do spraw Sztucznej Inteligencji i zadbać, „żeby jak najszybciej Komisja mogła być w pełni operacyjna” (PAP, 24 września). Zapowiedziała też, że każdy ma wiedzieć, gdzie złożyć skargę i wniosek o opinię; co na ten temat podaje strona Komisji, opisuję niżej. W wywiadzie dla „Rzeczpospolitej”, opublikowanym 30 września 2026 roku, Krzypkowska powiedziała: „Pierwsze skargi już się pojawiły, na razie wiele z nich dotyczy oznaczania treści”. Karę nazwała ostatecznym środkiem osiągnięcia zgodności z przepisami, a do planu pierwszego posiedzenia dodała regulamin prac Komisji."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#14",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Od 28 października firma może zapytać Komisję, jak przepisy stosują się do jej systemu, i dostać odpowiedź wiążącą organ w tej sprawie (art. 13 ust. 1). Wniosek kosztuje 150 zł (art. 11 ust. 1), dotyczy jednego zagadnienia i zawiera własne stanowisko firmy co do oceny prawnej (art. 9 ust. 3). Komisja ma 30 dni, a w sprawach szczególnie skomplikowanych 60 (art. 12 ust. 1). Jeśli nie zdąży, opinię uznaje się za wydaną zgodnie ze stanowiskiem firmy, a opłata wraca w całości (art. 12 ust. 3 i art. 11 ust. 4 pkt 3). Zastosowanie się do opinii nie może firmie zaszkodzić, nawet gdy Komisja później ją zmieni (art. 15 ust. 5)."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#15",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Kolejny wniosek ten sam podmiot złoży dopiero po 30 dniach od poprzedniego (art. 9 ust. 5), więc przy kilku pytaniach liczy się kolejność. Do wniosku dołącza się oświadczenie, że sprawa nie toczy się przed innym organem ani sądem; fałszywe pozbawia opinię skutków prawnych (art. 10). Wersja o bezpłatnych opiniach (ITReseller, 16 września 2026 roku) jest błędna: bez opłaty ustawa przewiduje tylko opinię po udziale w piaskownicy, wydawaną w 14 dni (art. 101)."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#16",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Każdy: osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej (art. 59 ust. 1), elektronicznie, bez opłaty i bez terminu; papierowo tylko wtedy, gdy ta droga jest niemożliwa (art. 59 ust. 3). Jeśli ze skargi wynika, że mogło dojść do naruszenia, Komisja wszczyna postępowanie, które trwa najwyżej 6 miesięcy (art. 60 ust. 3). Z art. 60 ust. 1 wnioskuję, że skarżący nie staje się stroną i nie odwoła się od decyzji; to warto potwierdzić u prawnika. Dostawców systemów zbudowanych na własnym modelu ogólnego przeznaczenia, na przykład ChatGPT, nadzoruje poza wyjątkami unijny Urząd ds. AI (art. 75 ust. 1 AI Act w brzmieniu nadanym przez Digital Omnibus), więc skargi na takiego dostawcę KRiBSI nie rozpatrzy; piszę o tym przy fałszywych odpowiedziach AI o firmie. Firma, która taki system tylko stosuje, w zakresie własnych obowiązków, na przykład oznaczania deepfake’ów, nadal podlega Komisji."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#17",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Strona Komisji pod adresem gov.pl/web/kribsi ma już zakładki „Skargi” i „Opinie indywidualne”, ale obie kończą się adnotacją „formularz elektroniczny w trakcie opracowania” (odczyt 6 października 2026 roku). Numeru rachunku do opłaty 150 zł strona nie podaje. Dane kontaktowe obejmują adres do e-Doręczeń, skrytkę ePUAP, e-mail sekretariatu, adres korespondencyjny przy ul. Królewskiej 27 w Warszawie i adres siedziby w Centrum Królewska przy ul. Marszałkowskiej 142."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#18",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "Prezes UODO nie jest członkiem Komisji, ale ustawa każe obu organom współpracować (art. 20 ust. 1 pkt 3, a od 28 października także nowy art. 59a ustawy o ochronie danych osobowych). W piaskownicy UODO opiniuje przetwarzanie danych „bez uszczerbku dla swoich uprawnień nadzorczych” (art. 92). Przewodnicząca wskazała też, na podstawie art. 25 pkt 2 ustawy, organy ochrony praw podstawowych w rozumieniu art. 77 AI Act, które mogą żądać dostępu do dokumentacji systemów wysokiego ryzyka. Są to Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Praw Pacjenta, Państwowa Inspekcja Pracy i Prezes UODO (wykaz na stronie Komisji, odczyt 6 października 2026 roku). Chatbot przetwarzający dane klientów dalej podlega RODO i nadzorowi UODO, a zgodność z AI Act sprawdza KRiBSI; więcej w odpowiedzi o RODO przy sztucznej inteligencji w firmie. Na 30 września 2026 roku (godz. 10:00–12:00) UODO zapowiedział webinar, który mieli otworzyć razem prezes Mirosław Wróblewski i Pamela Krzypkowska."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#19",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "To, co Komisja może sprawdzić od pierwszego dnia. Kontrola obejmuje przestrzeganie AI Act i ustawy (art. 48 ust. 1) poza obowiązkami, które egzekwuje Komisja Europejska albo unijny Urząd ds. AI. Z obowiązków firm stosują się już przede wszystkim zakazy z art. 5, przejrzystość z art. 50 i kompetencje w zakresie AI z art. 4. Obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka KRiBSI w 2026 roku nie wyegzekwuje, bo stosują się od 2 grudnia 2027 roku (załącznik III) albo 2 sierpnia 2028 roku (załącznik I)."
},
{
"id": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi#20",
"doc": "odpowiedzi/czym-jest-kribsi",
"title": "Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę?",
"text": "1. Otwórz swój czat jako klient i sprawdź, czy z pierwszej wiadomości wynika, że rozmowa toczy się z AI (art. 50 ust. 1). Dostawca systemu generującego treści, wprowadzonego do obrotu przed 2 sierpnia 2026 roku, ma na maszynowe oznaczanie czas do 2 grudnia 2026 roku. Resztę obowiązków opisuje odpowiedź o AI Act od 2 sierpnia 2026.\n2. Przejrzyj narzędzia HR i monitoringu pracowników pod kątem rozpoznawania emocji, bo to pierwszy zapowiedziany cel kontroli.\n3. Przygotuj wniosek o opinię: jedno zagadnienie, własne stanowisko prawne i oświadczenie z art. 10. Dowód wpłaty 150 zł dołączysz, gdy Komisja poda formularz i numer rachunku.\n4. Ustal, kto w 7 dni od zawiadomienia zbierze dokumentację systemu i korespondencję oraz zapewni dostęp do kont u dostawców chmury.\n5. Zapisz klasyfikację każdego systemu AI, bo bez niej nie wiesz, czy od 2 grudnia 2027 roku albo od 2 sierpnia 2028 roku dojdą ci obowiązki wysokiego ryzyka. To część audytu gotowości AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#0",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "Znacznik `Organization` dodaje się jednym blokiem JSON-LD w sekcji `head` strony głównej. Poniżej gotowy kod do wypełnienia i sposób weryfikacji. Zanim kod: dlaczego warto. W moim pomiarze 60 spółek z WIG20 i mWIG40 z sierpnia 2026 to był najczęstszy brak techniczny: 26 stron nie miało żadnych danych strukturalnych, a znacznik firmy miały tylko 23. Jednocześnie to najtańsza rzecz do naprawy z całej listy: kilkadziesiąt linii wklejanych raz."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#1",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "Model językowy, który buduje odpowiedź o firmie, dostaje z tego bloku wprost: nazwę, czym firma się zajmuje, logo, adres i oficjalne profile. Bez bloku wnioskuje to samo z tekstu strony, zwykle poprawnie, ale bez gwarancji. Pomyłki, które ten znacznik wycina, to mylenie z firmą o podobnej nazwie, przypisanie cudzego adresu i wypadnięcie z zestawień branżowych."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#2",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "Wklej do sekcji `head` strony głównej i wypełnij własnymi danymi. Pola, których nie znasz albo nie chcesz podawać, usuń w całości: puste pole jest gorsze niż brak pola. Druga pozycja `sameAs` to adres wizytówki Google z Map. Wklej tam pełny odnośnik do swojej wizytówki."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#3",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "Te same dane wszędzie. Nazwa, adres i telefon w bloku muszą być znak w znak takie jak na stronie kontaktu i w wizytówce Google. Rozjazd tworzy w oczach maszyn dwie konkurencyjne encje zamiast jednego potwierdzenia."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#4",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "Stały `@id`. Dzięki niemu każda podstrona może wskazywać tę samą encję zamiast tworzyć własną kopię. Powtórzenie węzła z tym samym `@id` na wielu stronach to deklaracja tej samej firmy, nie duplikat."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#5",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "W kodzie serwera, nie ze skryptu. Boty asystentów AI nie wykonują JavaScriptu, więc blok dokładany po stronie przeglądarki dla nich nie istnieje. W moim pomiarze żadna spółka, która miała dane strukturalne, nie podawała ich dopiero po wykonaniu skryptów, choć część dokłada skryptem kolejne bloki do tych już obecnych, i to jest właściwy wzorzec."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#6",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "Poziom pierwszy, bez narzędzi, to jedna komenda pokazująca, czy blok stoi w dokumencie z serwera:"
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#7",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "Wynik większy od zera oznacza, że znacznik jest w kodzie źródłowym. Poziom drugi: wklej adres do validator.schema.org, który odczyta blok tak, jak zrobi to maszyna, i wskaże błędy składni oraz pól."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#8",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "Blok może być poprawny merytorycznie i mimo to zostać odczytany błędnie. Google zmienił sposób odczytu danych strukturalnych, a Search Engine Roundtable opisał to 21 sierpnia 2026, cytując wyjaśnienie Google: „we changed our JSON-LD extraction and are now only applying a single pass of HTML unescaping”. Wcześniej parser rozwijał podwójnie zakodowane encje HTML, czyli po cichu naprawiał kod, w którym generator szablonu zamienił znaki dwa razy. Teraz tego nie robi."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#9",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "W praktyce dotyczy to stron, na których w JSON-LD stoją zapisy w rodzaju `&amp;amp;` zamiast ampersandu albo `&amp;#10004;` zamiast znaku ✓. Po zmianie parser zdejmuje tylko jedną warstwę kodowania, więc nazwa firmy z ampersandem trafia do bazy wiedzy jako `Kowalski &amp; Wspólnicy`, a nie jako `Kowalski & Wspólnicy`. Poprawny zapis w JSON opisuje RFC 8259: albo znak wprost, albo sekwencja unikowa w rodzaju `\\u0026`, nigdy encja HTML zakodowana po raz drugi."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#10",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "W kodzie widać to od razu: w bloku `application/ld+json` szukaj ciągów `&amp;amp;` oraz `&amp;#`. Jeśli są, generator szablonu koduje encje dwa razy i trzeba to wyłączyć dla tego bloku. Walidator Schema.org pokazuje wartość po odkodowaniu, więc różnica rzuca się w oczy."
},
{
"id": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac#11",
"doc": "odpowiedzi/dane-strukturalne-organization-jak-dodac",
"title": "Jak dodać dane strukturalne Organization do strony firmowej",
"text": "`Organization` jest fundamentem. W drugiej kolejności mają sens: węzeł osoby dla eksperta firmy, typ `Service` albo `Product` dla oferty i `FAQPage` dla stron z pytaniami. Ale kolejność wynika z danych: najpierw powiedz maszynom, kim jesteś. Tego brakuje najczęściej i to kosztuje najmniej. Pozostałe warunki widoczności zebrałem w diagnozie, dlaczego firmy nie ma w ChatGPT."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#0",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Krótka odpowiedź: zapisać dowody i zgłosić reklamę platformie na podstawie art. 16 aktu o usługach cyfrowych (DSA), z dokładnym adresem i uzasadnieniem nielegalności, bo najpóźniej po takim zgłoszeniu platforma może odpowiadać za treść, której bezzwłocznie nie usunie. Prezes ma własne roszczenia o wizerunek i może złożyć wniosek o ściganie z art. 190a § 2 Kodeksu karnego, a spółka chroni renomę i znak towarowy. Ustawa z 4 września 2026 roku, która da skargę do Prezesa UKE, została podpisana 25 września, ale do 29 września nie ukazała się w Dzienniku Ustaw."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#1",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Zrzut reklamy, jej adres URL, identyfikator w repozytorium reklam i adres strony docelowej trzeba zapisać przed zgłoszeniem. Gdy platforma usunie reklamę jako nielegalną albo niezgodną ze swoim regulaminem, repozytorium bardzo dużej platformy nie pokazuje już treści tej reklamy, reklamodawcy ani płatnika (art. 39 ust. 3 DSA). Biblioteka reklam Mety indeksuje też nowe wersje reklam z opóźnieniem sięgającym 24 godzin, gdy użytkownicy już je widzą (CERT Polska, listopad 2024). Prowadzi do niej z reklamy ścieżka „Dlaczego widzę tę reklamę”, „Wybór reklamodawców”, „Wyświetl szczegóły reklamy w bibliotece reklam Meta”; u Google to Ads Transparency Center."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#2",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Zgłoszenie, wyłącznie elektroniczne, może złożyć każda osoba i firma, więc spółka i prezes mogą zgłaszać tę samą reklamę osobno. Art. 16 ust. 2 DSA wymaga czterech elementów:"
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#3",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "1. wystarczająco uzasadnionego wyjaśnienia, dlaczego treść jest nielegalna, na przykład że reklama rozpowszechnia wizerunek prezesa bez zezwolenia i podszywa się pod niego;\n2. dokładnego adresu URL, a przy kilku wersjach reklamy adresu każdej z nich;\n3. imienia i nazwiska albo nazwy oraz adresu e-mail zgłaszającego;\n4. oświadczenia o przekonaniu w dobrej wierze, że informacje i zarzuty są prawidłowe i kompletne."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#4",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Zgłoszenie, z którego nielegalność wynika bez szczegółowej analizy prawnej, daje platformie „faktyczną wiedzę” w rozumieniu art. 6. Od tej chwili platforma zachowuje zwolnienie z odpowiedzialności tylko wtedy, gdy bezzwłocznie usunie treść. Od odmowy przysługuje przez co najmniej sześć miesięcy bezpłatna skarga w wewnętrznym systemie platformy (art. 20), potem pozasądowe rozstrzygnięcie sporu (art. 21)."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#5",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Jedno zgłoszenie często nie wystarcza. CERT Polska zgłaszał Mecie złośliwe reklamy ze zwykłego konta od stycznia do listopada 2024 roku: ze 122 usunięto 10, a 106 zgłoszeń (86,8%) zamknięto odpowiedzią „Nie usunęliśmy reklamy”. Potwierdzenie zgłoszenia i decyzję platformy trzeba więc zachować, a po odmowie od razu składać skargę."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#6",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Oba koncerny mają mocniejsze narzędzia, ale nie dla każdego. Meta napisała 25 sierpnia 2026 roku do wicepremiera Gawkowskiego, że wobec osób publicznych, które wyraziły zgodę, porównuje twarze z reklam ze zdjęciami profilowymi; w Unii Europejskiej robi to od marca 2025 roku, a kryteriów doboru osób nie podaje. Podała też, że „uprawnionym podmiotom, w tym polskim bankom i dużym przedsiębiorstwom” udostępnia narzędzie ochrony praw marki do zgłaszania reklam nadużywających ich znaków towarowych."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#7",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Google zalicza w zasadach reklamowych do osób publicznych także „prominent business people like founders or CEOs of big companies”, a konta reklamodawców, którzy się pod nie podszywają, zawiesza bez ostrzeżenia i na stałe. Prezes mniejszej spółki może się w tym opisie nie mieścić, ale formularz zgłoszenia reklamy ma dwie ścieżki, naruszenie zasad Google (oszustwo, phishing) i naruszenie prawa (prawa autorskie, znak towarowy), a deepfake prezesa prowadzący do oszustwa pasuje do obu."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#8",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Wtedy, gdy reklama prowadzi na stronę wyłudzającą dane albo pieniądze. Taką domenę każdy może zgłosić do CERT Polska, a na Listę ostrzeżeń wpisuje się domeny, których podstawowym celem jest wprowadzenie w błąd i wyłudzenie (art. 20 ust. 3 i 4 ustawy o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej). Lista blokuje domeny, a nie reklamy: reklama może się dalej wyświetlać, ale strona, do której prowadzi, zostaje zablokowana. Same reklamy CERT przyjmuje przez formularz incydent.cert.pl."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#9",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Prezes i spółka mają osobne podstawy i mogą działać równolegle. Prezes może powołać się na art. 81 prawa autorskiego: rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia, a wyjątek dla osoby powszechnie znanej dotyczy wizerunku wykonanego w związku z pełnieniem funkcji publicznych, w tym zawodowych. Sfabrykowanego nagrania ten wyjątek z brzmienia nie obejmuje, choć orzeczenia w tej kwestii nie znalazłem. Do tego dochodzą art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego z żądaniem zaniechania, usunięcia skutków, oświadczenia i zadośćuczynienia. Wizerunek jest też daną osobową: Prezes UODO postanowieniami z 5 sierpnia 2024 roku na podstawie art. 66 RODO nakazał Mecie wstrzymać na trzy miesiące wyświetlanie w Polsce fałszywych reklam z danymi Rafała Brzoski i Omeny Mensah. Karnie prezes może złożyć wniosek o ściganie podszywania się z użyciem wizerunku (art. 190a § 2 Kodeksu karnego)."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#10",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Spółkę chroni art. 43 Kodeksu cywilnego, który każe stosować przepisy o dobrach osobistych odpowiednio do osób prawnych; RODO chroni tylko osoby fizyczne. Reklama wprowadzająca klienta w błąd jest czynem nieuczciwej konkurencji (art. 16 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, roszczenia z art. 18), a gdy używa zarejestrowanego znaku towarowego spółki, dochodzi art. 296 prawa własności przemysłowej."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#11",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Uczy dwóch rzeczy: zgłoszenia dokumentują wiedzę platformy, a wniosek o zabezpieczenie musi precyzyjnie opisywać naruszające przekazy, tak by platforma nie musiała sama oceniać, co mieści się w zakazie. Rafał Brzoska i Omena Mensah jako osoby fizyczne zgłosili Mecie reklamy odpowiednio 3 i 4 lipca 2024 roku, a potem pozwali ją o ochronę dóbr osobistych; odrębnego pozwu spółki InPost nie znalazłem. Sąd Okręgowy w Warszawie 7 listopada 2024 roku w ramach zabezpieczenia zakazał Mecie wyświetlania i przyjmowania nowych reklam z deepfake'ami Brzoski albo fałszywymi informacjami o Mensah. Wiadomo o tym z komunikatu kancelarii pełnomocników powodów, bo postanowienia nie opublikowano."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#12",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Sąd Apelacyjny w Warszawie 27 marca 2026 roku utrzymał zabezpieczenie wobec Mensah, a wobec Brzoski uchylił je jako zbyt szerokie. Orzeczenia też nie opublikowano: datę podaje Prawo.pl, a fragmenty uzasadnienia cytuje tylko XYZ.pl, który ujawnia, że jego inwestorem jest fundusz RiO Mensah i Brzoski. Według tych cytatów sąd uznał za uprawdopodobnione, że wskutek zgłoszeń, po których treści usunięto tylko częściowo albo wcale, Meta miała konkretną wiedzę o istnieniu treści równoznacznych; zaznaczył też, że środki ochrony mają być „ściśle powiązane z konkretnymi naruszeniami”. Sąd uznał też, że udział Mety w emisji reklam „nie powinien być traktowany jako bierny”, bo od jej decyzji zależy publikacja, a ona sama pobiera za nią wynagrodzenie i daje reklamodawcom narzędzia docierania do odbiorców; pełnomocnik powodów wywodzi z tego, że przy reklamach Meta nie może powołać się na zwolnienie z art. 6 DSA. To ocena na etapie zabezpieczenia, oparta na uprawdopodobnieniu."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#13",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Da skargę do urzędu i uporządkuje ścieżkę sądową; nakazu szybkiego usunięcia reklamy w niej nie ma. Ustawa z 4 września 2026 roku (druk 2694), podpisana 25 września, wchodzi w życie 30 dni po ogłoszeniu, a na 29 września 2026 roku w Dzienniku Ustaw jej nie było. Koordynatorem do spraw usług cyfrowych zostaje Prezes UKE. Po wejściu ustawy w życie:"
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#14",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "- usługobiorca może złożyć do Prezesa UKE elektroniczną skargę na dostawcę usług pośrednich (art. 22zh), ze wskazaniem naruszonego obowiązku z DSA i dowodami, choćby zrzutami ekranu; postępowanie wyjaśniające trwa do 4 miesięcy, w sprawach skomplikowanych do 5;\n- roszczenia o odszkodowanie z art. 54 DSA rozpatruje sąd okręgowy według Kodeksu cywilnego (art. 22zzi); samo prawo do odszkodowania wynika z rozporządzenia, stosowanego od 17 lutego 2024 roku;\n- za niewykonanie m.in. obowiązków z art. 16 i 20 DSA grozi kara do 6% światowego obrotu dostawcy z roku poprzedzającego (art. 22zzn)."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#15",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Wobec Facebooka, Instagrama i Google rola polskiego urzędu jest ograniczona. Skargę na dostawcę z siedzibą w innym państwie Prezes UKE przekaże koordynatorowi tego państwa (art. 22zh ust. 4), obowiązki bardzo dużych platform w dużej części nadzoruje Komisja Europejska (art. 56 DSA), a polskie kary dotyczą dostawców podlegających polskiej jurysdykcji."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#16",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Prezes UKE będzie też nadawał status zaufanego podmiotu sygnalizującego, w ciągu 2 miesięcy od wniosku. Pojedyncza firma raczej go nie dostanie, bo art. 22 DSA wymaga szczególnej wiedzy eksperckiej i niezależności od platform; to ścieżka dla organizacji branżowej. W unijnym wykazie, według stanu na 29 września 2026 roku, jest 87 takich podmiotów z 22 państw, żadnego z Polski, a w dziedzinie oszustw status ma m.in. estoński związek banków i włoski ABI Lab. Meta podała w piśmie do wicepremiera, że zgłoszenia zaufanych podmiotów dotyczące oszustw rozpatrywała na Facebooku z medianą 9,8 godziny, a wszystkie zgłoszenia z art. 16 z medianą 14,8 godziny (UE, lipiec–grudzień 2025); zastrzegła, że mediany nie są rozbite na reklamy oszukańcze."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#17",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Nakazy blokowania treści są w osobnym projekcie, druku 2693. Wniosek o nakaz uniemożliwienia dostępu mógłby złożyć m.in. usługobiorca, ale przy usłudze hostingu, takiej jak Facebook, dopiero po zgłoszeniu z art. 16 DSA i w ciągu 14 dni od powiadomienia o decyzji platformy; gdy platforma decyzji nie przyśle, termin biegnie od drugiego dnia po zgłoszeniu (art. 11a ust. 3 i art. 11d ust. 1 i 3 projektu). Katalog obejmuje podszywanie się z art. 190a § 2 i oszustwo z art. 286 Kodeksu karnego. Decyzję wydawałby Prezes UKE, a dla platform wideo Przewodniczący KRRiT. Przy wniosku firmy miałby na nią 7 dni od otrzymania stanowiska autora reklamy i dowodów od platformy, a w sprawach szczególnie skomplikowanych 21 dni; termin 2 dni projekt przewiduje tylko dla wniosków Policji i prokuratora (art. 11o). Na 29 września 2026 roku projekt był po drugim czytaniu, bez trzeciego, i ma wejść w życie 6 miesięcy po ogłoszeniu."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#18",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Ofierze nie: art. 50 ust. 4 AI Act, stosowany od 2 sierpnia 2026 roku, każe ujawniać deepfake temu, kto go tworzy i publikuje, i nie daje trybu usunięcia treści. Dotyczy za to firmy, która sama publikuje syntetyczne wideo z prezesem, które widz mógłby wziąć za prawdziwe, bo definicja z art. 3 pkt 60 obejmuje materiały przypominające istniejące osoby, a także „podmioty”, czyli firmy i marki; jak oznaczać takie treści, opisałem osobno."
},
{
"id": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic#19",
"doc": "odpowiedzi/deepfake-prezesa-w-reklamie-co-zrobic",
"title": "Deepfake prezesa w reklamie: co może zrobić firma?",
"text": "Liczby podawane we wrześniu 2026 roku są starsze, niż sugerowały relacje z konferencji NASK, albo mierzą co innego. Dane o 16 tys. materiałów z treściami syntetycznymi i wizerunkach ponad 450 osób pochodzą z pięciotygodniowego monitoringu mediów społecznościowych, który NASK przeprowadził pod koniec 2025 roku, a padły w wystąpieniu na konferencji 22 września 2026 roku. NASK nie opublikował komunikatu ani metody; znam te liczby z relacji mediów, a okres badania podał tylko WNP.PL. Część relacji pisała o 16 tys. reklam wygenerowanych przez AI, a WNP.PL i ITReseller o materiałach z treściami syntetycznymi. Kwotę 537 mln zł relacje z konferencji podały jako szacowane straty Polaków z oszukańczych reklam, a to suma strat w sprawach, które Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości prowadziło w 2025 roku, we wszystkich kategoriach przestępstw, jak CBZC podało „Rzeczpospolitej” w kwietniu 2026 roku; ile z tego przypada na reklamy, nie wiadomo."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#0",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Krótka odpowiedź: najprawdopodobniej dlatego, że Twoja strona nie mówi maszynie, kim jest Twoja firma. To brzmi banalnie, ale w moim pomiarze 60 spółek z WIG20 i mWIG40 z sierpnia 2026 to był najczęstszy brak, częstszy niż wszystkie pozostałe razem wzięte. Poniżej cztery przyczyny w kolejności od najbardziej prawdopodobnej, każda z testem, który wykonasz sam."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#1",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Gdy model buduje odpowiedź o firmie, szuka na stronie formalnego oświadczenia „to jest firma, nazywa się tak, tym się zajmuje”: bloku danych strukturalnych z typem `Organization`. Bez niego musi zgadywać z tekstu, a wtedy firma zlewa się ze spółką o podobnej nazwie albo wypada z zestawienia dostawców, bo model nie rozpoznał branży."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#2",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Skala problemu: wśród 60 największych spółek giełdowych 26 nie miało żadnych danych strukturalnych, a znacznik `Organization` miały tylko 23. Skoro tak wygląda czołówka rynku, w mniejszych firmach nie jest lepiej."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#3",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Test: otwórz źródło swojej strony głównej (Ctrl+U) i wyszukaj frazę `application/ld+json`. Jeśli jej nie ma albo w bloku nie występuje `Organization`, to jest pierwsza rzecz do naprawy. Jak dodać znacznik, opisałem osobno."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#4",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Boty wyszukiwarek AI nie wykonują JavaScriptu: czytają dokument, który wysyła serwer. Jeżeli ofertę, cennik czy opis usług dokłada skrypt w przeglądarce, dla bota ta treść nie istnieje. W pomiarze spółek problem dotyczył mniejszości, ale wyraźnej: 14 stron na 60 traciło ponad jedną piątą treści, a dwie ponad połowę."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#5",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Test: wyłącz JavaScript w przeglądarce i odśwież stronę. Jeśli kluczowa treść zniknęła, zajrzyj w źródło strony. Zniknięcie z ekranu ma dwa możliwe powody i rozstrzyga kod, nie widok. Treść, której nie ma również w źródle, wstawiał skrypt i bot jej nie dostaje."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#6",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Tego nie widać w żadnym pliku konfiguracyjnym strony. W pomiarze dwie spółki odpowiadały botom kodem 403 wyłącznie z powodu nagłówka, a jedna odcinała każdego automatycznego klienta (wszystkie trzy przy robots.txt, który nie blokował żadnego bota odpowiadającego); u jednej z nich plik nie zawierał o botach AI ani jednej linijki. Jeżeli Twój dostawca hostingu albo CDN ma włączoną ochronę przed botami, może ona ciąć również boty odpowiadające na pytania użytkowników."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#7",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Test: zapytaj dostawcę wprost, czy zapora przepuszcza OAI-SearchBot, ChatGPT-User, Claude-SearchBot, Claude-User, PerplexityBot i Perplexity-User. To pytanie na jedno zgłoszenie do wsparcia technicznego."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#8",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Blokada w robots.txt to najczęściej podejrzewana i najrzadziej występująca przyczyna: na 56 sprawdzonych plików spółek giełdowych ani jeden nie blokował botów odpowiadających. Sprawdzić warto, bo koszt to jedna minuta, ale jeśli ktoś oferuje Ci „odblokowanie strony dla AI” jako usługę, poproś najpierw o dowód, że akurat u Ciebie taka blokada istnieje."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#9",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Test: otwórz `twojadomena.pl/robots.txt` i poszukaj nazw botów z listy wyżej przy regule `Disallow: /`. Poprawny wzór pliku znajdziesz tutaj."
},
{
"id": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt#10",
"doc": "odpowiedzi/dlaczego-firmy-nie-ma-w-chatgpt",
"title": "Dlaczego mojej firmy nie ma w ChatGPT?",
"text": "Wtedy strona spełnia warunki wstępne i pytanie przenosi się z „czy model może mnie przeczytać” na „czy ma powód mnie zacytować”. O tym decyduje treść: odpowiedzi na realne pytania klientów, własne liczby zamiast przepisanych cudzych i spójna tożsamość we wszystkich kanałach. Jak modele wybierają źródła, opisałem osobno, ale kolejność jest właśnie taka: najpierw warunki wstępne, potem treść. Odwrotna kolejność to inwestowanie w tekst, którego nikt nie przeczyta."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Na 4 września 2026 nie trwa żaden duży, otwarty nabór dotacyjny przeznaczony na wdrożenia AI w firmach. Piszę to w pierwszym zdaniu, bo z materiałów reklamowych łatwo wynieść przeciwne wrażenie. Tegoroczne rundy Ścieżki SMART (B+R do 31 marca, wdrożeniowa do 11 czerwca) i STEP dla sektora cyfrowego (do 16 lipca) są zakończone, podobnie jak pilotażowe nabory Dig.IT i Pilotażu AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Drugi nabór Dig.IT jest zapowiedziany, ale bez dokładnej daty i ostatecznych zasad. Zanim zostanie otwarty, realnie dostępne są ulgi podatkowe."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Stan na 4 września 2026: najbliższa realna opcja to zapowiedziany, ale jeszcze nieogłoszony drugi nabór Dig.IT. ARP planuje start na przełom trzeciego i czwartego kwartału, lecz nadal uzgadnia harmonogram i zasady. Kwoty 150–850 tys. zł oraz dofinansowanie do 50 proc. dotyczą pierwszego, pilotażowego naboru; operator zastrzega możliwość zmiany kryteriów w kolejnej rundzie."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "PARP zapowiedział na 2026 rok łącznie 22 nabory na blisko 1,3 mld zł. Terminy z harmonogramów bywają jednak przesuwane, więc jedyne, co warto robić z datami „planowanymi”, to sprawdzać je u źródła, czyli na parp.gov.pl i digit.arp.pl."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Program wart osobnego omówienia, bo sztuczna inteligencja jest w nim wprost wymieniona wśród wspieranych technologii, obok automatyzacji, big data i cyberbezpieczeństwa. W pierwszym, pilotażowym naborze granty 150–850 tys. zł pokrywały do 50% kosztów, a kwalifikowane były zakup i wdrożenie technologii cyfrowych oraz prace programistyczne. ARP uprzedza jednak, że w drugim naborze kryteria mogą się zmienić, więc tych wartości nie należy traktować jak ogłoszonych warunków kolejnej rundy."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Zanim ktoś w firmie zacznie na te pieniądze liczyć, trzeba oddzielić warunki pilotażu od zasad, których jeszcze nie ogłoszono. W pierwszym naborze grant był refundacją poniesionych kosztów, miał formę pomocy de minimis, nie mógł przekroczyć 30% średnich rocznych przychodów z trzech lat, a firma musiała spełnić wymagania dotyczące między innymi rentowności sprzedaży. To punkt odniesienia, nie regulamin drugiego naboru. Skala zainteresowania też pochodzi z pilotażu: złożono wnioski na 57,3 mln zł przy puli 20 mln, prawie trzy razy więcej, niż było do rozdania."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Najczęstsze rozczarowanie w rozmowach o dotacjach na AI: Ścieżka SMART wymaga innowacji co najmniej na poziomie krajowym, a w naborach B+R obowiązkowego modułu prac badawczo-rozwojowych. Wdrożenie gotowego narzędzia AI, na przykład subskrypcji i konfiguracji istniejącego rozwiązania, się nie kwalifikuje. Ten program jest dla firm, które budują coś, czego na krajowym rynku jeszcze nie ma. Jeśli plan polega na tym, żeby zautomatyzować proces sprawdzonymi narzędziami, szkoda czasu na wniosek."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Ulga B+R pozwala odliczyć od podstawy opodatkowania dodatkowo 100% kosztów kwalifikowanych prac badawczo-rozwojowych oraz 200% kosztów wynagrodzeń osób nad nimi pracujących. Prace nad oprogramowaniem i rozwiązaniami AI mogą się kwalifikować, jeśli mają charakter tworzenia lub istotnego dostosowania; zakup gotowej licencji się nie kwalifikuje. Warunek praktyczny: wyodrębniona ewidencja kosztów i udokumentowany charakter prac. O tym trzeba pomyśleć przed projektem, bo na etapie zeznania rocznego jest już za późno."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Ulga na robotyzację daje dodatkowe odliczenie do 50% kosztów robotyzacji, w tym oprogramowania niezbędnego do uruchomienia robotów, i obejmuje wydatki z lat 2022–2026. Rok 2026 jest ostatnim rokiem jej obowiązywania, więc jeśli inwestycja łącząca automatyzację fizyczną z warstwą AI jest w planach, przesunięcie jej na 2027 oznacza utratę odliczenia."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Lista programów, które w materiałach reklamowych wciąż bywają przedstawiane jako dostępne, mimo że dawno się zakończyły:"
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "- Bony na cyfryzację: nabór zakończył się w październiku 2021 roku. Kontynuacji w PARP nie ma.\n- FEPW 1.2 Automatyzacja i robotyzacja w MŚP: ostatni nabór zamknięto we wrześniu 2024, nowego nie ogłoszono.\n- Kredyt technologiczny BGK: ostatni nabór wskazany na stronie produktu to 2023 rok.\n- Nabory inwestycyjne KPO dla firm w PARP: status „zakończony”."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Ta lista jest też testem wiarygodności doradcy dotacyjnego: kto obiecuje wniosek do programu z tej listy, nie sprawdził źródeł albo liczy, że ty nie sprawdzisz."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Ten tekst opisuje stan na 4 września 2026 i zdezaktualizuje się z dnia na dzień, gdy ARP albo PARP ogłoszą nowe nabory. Daty i kwoty weryfikuj u źródła: parp.gov.pl, digit.arp.pl, funduszeunijne.gov.pl."
},
{
"id": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/dofinansowanie-na-wdrozenie-ai",
"title": "Dofinansowanie na wdrożenie AI: co realnie działa?",
"text": "Niezależnie od kalendarza naborów policz najpierw, czy wdrożenie broni się bez dotacji. Wniosek, ocena (w praktyce nawet kilka miesięcy czekania) i obowiązek utrzymania efektów przez trzy lata mają swój koszt. Dotacja poprawia rachunek dobrego projektu, złego nie uratuje. Od czego zacząć samą analizę, opisałem w tekście od czego zacząć wdrożenie AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#0",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Krótka odpowiedź: można, ale w Polsce nikt jeszcze tego nie przeszedł do końca. Firma ma ochronę dóbr osobistych z Kodeksu cywilnego, a osoba fizyczna dodatkowo prawo do sprostowania z RODO. Skarga do Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), możliwa od 28 października 2026 roku, w takiej sprawie nie pomoże: nie służy do prostowania odpowiedzi, a ChatGPT i przeglądy AI Google nadzoruje wyłącznie unijny Urząd ds. AI. Najświeższy sygnał przyszedł ze Stanów Zjednoczonych: 14 września 2026 roku sąd federalny w Illinois odmówił oddalenia pozwu przeciw Google w części dotyczącej dwóch przeglądów AI Overviews, które opisywały powoda jako odsiadującego dożywocie, w jednym przypadku za zabójstwo trzech kobiet. Sąd uznał, że te przeglądy można rozsądnie odczytać jako stwierdzenia faktów, a nie opinie, i że samo wskazanie źródła tego nie zmienia; czy przy przeglądach było ostrzeżenie o błędach, zostawił do ustalenia w dalszym toku sprawy."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#1",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Sąd odmówił 14 września 2026 roku oddalenia pozwu w części dotyczącej dwóch z czterech przeglądów i zostawił sprawę w toku; żeby zrozumieć dlaczego, trzeba znać tło. James Keene przyznał się w 1997 roku do udziału w handlu narkotykami, dostał dziesięć lat, a jako informator FBI pomógł skazać Larry'ego Halla, podejrzewanego o serię zabójstw; skazanie Keene'a zostało później zatarte, a jego historia stała się serialem Apple TV. Między 24 maja a 27 czerwca 2025 roku co najmniej cztery przeglądy AI w Google pisały o jego wyroku: trzy z nich, pierwszy, drugi i czwarty w numeracji sądu, opisywały go jako odsiadującego dożywocie bez prawa do zwolnienia, w jednym przypadku za zabójstwo trzech kobiet, a trzeci jako skazanego za handel narkotykami, co sąd uznał później za zasadniczo prawdziwe. Każdy przegląd cytował stronę Wikipedii i linkował do niej, ale fałszywych twierdzeń z przeglądów strona nie zawierała. Keene skarżył się Google 27 maja, 31 maja i po 27 czerwca, a 25 maja wysłał formularz zgłoszenia prawnego, który Google samo załączyło do akt; według pozwu po każdej skardze Google przepraszało."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#2",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Sędzia Thomas M. Durkin odmówił 14 września 2026 roku oddalenia pozwu w części dotyczącej dwóch pierwszych przeglądów, a w części dotyczącej dwóch pozostałych pozew oddalił z możliwością poprawienia do 13 października: przy trzecim, bo przegląd był zasadniczo prawdziwy, przy czwartym, bo pozew nie twierdził, że ktoś trzeci go zobaczył. W uzasadnieniu stoją trzy zdania, które będą cytowane w innych sprawach. Zwykły użytkownik wpisujący w Google pytanie o majątek Keene'a szuka informacji o faktach, a nie dzieła AI. Samo wskazanie źródła przy twierdzeniu nie zamienia tego twierdzenia z faktu w opinię. I najciekawsze: wskazując, że twierdzenia z przeglądów da się obiektywnie zweryfikować, Google przyznaje dokładnie to, przeciw czemu argumentuje, czyli że są to twierdzenia o faktach. Czy przy przeglądzie było ostrzeżenie o możliwych błędach, sąd uznał za kwestię faktyczną do ustalenia później."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#3",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Druga część orzeczenia dotyczy zgłoszeń. Google samo załączyło formularz zgłoszenia prawnego, który Keene wypełnił 25 maja 2025 roku. Sąd uznał, że albo zgłoszenie dotarło do człowieka w Google, co może świadczyć o wiedzy o fałszu, albo żaden człowiek go nie przejrzał, co może świadczyć o lekkomyślnym lekceważeniu prawdy; w obu wariantach powód wystarczająco uprawdopodobnił złą wolę wymaganą w amerykańskim prawie o zniesławieniu osób publicznych. O sekcji 230, która chroni platformy przed odpowiedzialnością za cudze treści, w orzeczeniu nie ma ani słowa i z uzasadnienia nie wynika, by Google ją podnosiło. Publicznego oświadczenia Google po orzeczeniu nie znalazłem (stan na 22 września 2026); w piśmie procesowym firma opisywała przeglądy jako streszczenia podatne na błędy i punkt wyjścia do dalszych poszukiwań."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#4",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Wynik zależy od etapu sprawy i od tego, co czytelnik wiedział o ostrzeżeniach. Mark Walters, prezenter radiowy, pozwał OpenAI po tym, jak ChatGPT napisał dziennikarzowi, że pozew, o który ten pytał, oskarża Waltersa o defraudację pieniędzy organizacji Second Amendment Foundation; pozew nie zawierał takich zarzutów. Sąd w hrabstwie Gwinnett w Georgii wydał 19 maja 2025 roku wyrok bez rozprawy na korzyść OpenAI z trzech niezależnych powodów: rozsądny czytelnik w sytuacji tego dziennikarza, który widział ostrzeżenia o możliwych błędach i sam sprawdzał odpowiedź, nie mógł uznać jej za stwierdzenie faktów; Walters jako osoba publiczna nie wykazał złej woli; zeznał też, że nie poniósł szkody."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#5",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Różnica między sprawą Starbucka a sprawą Waltersa jest procesowa i faktyczna, nie produktowa, bo w obu chodziło o czatboty. Robby Starbuck pozwał Google w Delaware za odpowiedzi czatbota Bard, a od 2024 roku Gemini i Gemmy; sędzia Meghan A. Adams odmówiła 24 lipca 2026 roku oddalenia pozwu, pisząc, że sprawa wkracza na nowy obszar prawa o zniesławieniu, że ocena ostrzeżeń wymaga pełniejszego materiału, że sprawę Waltersa rozstrzygnięto po postępowaniu dowodowym, a nie na etapie wniosku o oddalenie, i że odmowa sprostowania fałszywego twierdzenia może wskazywać na złą wolę. Wcześniejszą sprawę Starbucka przeciw Mecie zakończyła w sierpniu 2025 roku ugoda o nieujawnionych warunkach. Firma Wolf River Electric z Minnesoty pozwała Google w marcu 2025 roku za przegląd twierdzący, że prokurator generalny stanu pozwał ją za nieuczciwe praktyki; sąd federalny zwrócił w styczniu 2026 roku sprawę do sądu stanowego, bo Google spóźniło się z przeniesieniem, a orzeczenia co do meritum nie znalazłem."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#6",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "W Niemczech sąd w Monachium poszedł dalej niż we wrześniu 2025 roku sąd we Frankfurcie nad Menem, który uznał, że odpowiedzialność za AI Overviews nie jest z góry wykluczona, ale wniosek o zakaz oddalił. Landgericht München I wydał 28 maja 2026 roku wyrok w postępowaniu zabezpieczającym, zakazujący Google rozpowszechniania w AI Overviews fałszywych twierdzeń o dwóch monachijskich wydawnictwach, które przegląd opisywał jako znane z nierzetelnych praktyk i pułapek abonamentowych. Sąd napisał, że przegląd AI formułuje samodzielne, nowe wypowiedzi oparte na ocenie i powiązaniu treści z różnych stron, więc Google odpowiada za nie bezpośrednio, jak za własne twierdzenia. Google wniosło apelację, po czym strony zakończyły spór ugodą, więc wyrok stał się bezprzedmiotowy, choć jego uzasadnienie jest dostępne w bawarskiej bazie orzeczeń. W Kanadzie muzyk Ashley MacIsaac pozwał Google w lutym 2026 roku za przegląd przypisujący mu wyroki za przestępstwa seksualne i wycofał pozew w lipcu bez podania przyczyn."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#7",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Podstawę roszczeń daje spółce na razie tylko Kodeks cywilny. Art. 23 chroni dobra osobiste człowieka, w tym cześć, nazwisko i wizerunek, a art. 43 nakazuje stosować te przepisy odpowiednio do osób prawnych; dla spółki liczy się renoma i dobre imię. Inaczej jest z przedsiębiorcą prowadzącym jednoosobową działalność: z mocy art. 43⁴ jego firmą jest jego imię i nazwisko, więc nieprawda o firmie jest nieprawdą o nim samym i przysługuje mu także droga z RODO opisana niżej. Art. 24 daje trzy roszczenia: żądanie zaniechania działania, które zagraża dobru osobistemu, żądanie usunięcia skutków naruszenia, w szczególności przez oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, oraz zadośćuczynienie pieniężne albo zapłatę na cel społeczny; przy szkodzie majątkowej dochodzi odszkodowanie na zasadach ogólnych. Bezprawność działania jest domniemana, więc to pozwany musi wykazać, że działał zgodnie z prawem."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#8",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Pytania otwarte są dwa i żaden polski sąd na nie dotąd nie odpowiedział: czy odpowiedź wygenerowana przez model jest „działaniem” dostawcy w rozumieniu art. 24 i kto jest właściwym pozwanym, gdy usługę świadczy spółka irlandzka. Sąd w Monachium odpowiedział na pierwsze twierdząco, a jego rozumowanie, że model formułuje nową, własną wypowiedź, da się przenieść na grunt polski, choć nie wiąże polskiego sądu. Polskie orzeczenia z 2026 roku dotyczące użycia AI, na które trafiłem, w tym dwa wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny, mówią o czym innym: o pełnomocnikach, którzy wkleili do pism zmyślone przez model orzeczenia. Nie są precedensem w sprawach o zniesławienie."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#9",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Osoba fizyczna ma więcej narzędzi, ale żadna ze znanych skarg o nieprawdziwe odpowiedzi ChatGPT nie skończyła się dotąd ogłoszonym rozstrzygnięciem. Art. 5 ust. 1 lit. d RODO wymaga, by dane były prawidłowe, a administrator podjął rozsądne działania, żeby dane nieprawidłowe niezwłocznie usunąć lub sprostować; art. 16 daje prawo żądania sprostowania, art. 17 usunięcia danych przetwarzanych niezgodnie z prawem. Grupa robocza EROD ds. ChatGPT napisała w raporcie z 23 maja 2024 roku, że model może produkować zmyślone wyniki, które użytkownicy prawdopodobnie wezmą za prawdziwe, także w odniesieniu do osób, a środki przejrzystości, choć pożyteczne, nie wystarczają do spełnienia zasady prawidłowości."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#10",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Na tym stoją skargi noyb: austriacka z 29 kwietnia 2024 roku, w której OpenAI miało odpowiedzieć, że dokładność faktograficzna dużych modeli pozostaje przedmiotem badań, i norweska z 20 marca 2025 roku w sprawie Arvego Hjalmara Holmena, którego ChatGPT opisał jako zabójcę własnych dzieci. Obie są w toku, organem wiodącym dla OpenAI jest irlandzki DPC, a noyb szacuje czas rozpoznania na lata. Polski wątek jest starszy: UODO poinformował 20 września 2023 roku o skardze na to, że ChatGPT wygenerował nieprawdziwe informacje o skarżącym, a OpenAI nie zrealizowało prośby o sprostowanie; wyniku tego postępowania urząd nie opublikował. Kara 15 mln euro, którą włoski Garante nałożył na OpenAI decyzją z 2 listopada 2024 roku, ogłoszoną w grudniu, dotyczyła podstawy prawnej treningu i przejrzystości, nie prawidłowości odpowiedzi, i została w marcu 2026 roku uchylona przez sąd w Rzymie z powodu niewłaściwości organu."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#11",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Do prostowania odpowiedzi nie. Ustawa z 3 lipca 2026 roku o systemach sztucznej inteligencji, ogłoszona 27 lipca, przewiduje w art. 59 skargę do Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, którą może złożyć osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna, w postaci elektronicznej. Rozdział ze skargą wchodzi w życie po trzech miesiącach od ogłoszenia, czyli 28 października 2026 roku. Skarga musi jednak zawierać opis faktów i powody, dla których skarżący uważa, że doszło do naruszenia rozporządzenia 2024/1689 albo ustawy. Nieprawdziwa odpowiedź o firmie sama w sobie takim naruszeniem nie jest, a ustawa nie zna trybu sprostowania odpowiedzi AI. Poza tym skarga na ChatGPT albo przeglądy AI Google trafiłaby pod zły adres. Systemy zbudowane przez dostawcę na własnym modelu ogólnego przeznaczenia albo zintegrowane z bardzo dużą wyszukiwarką nadzoruje wyłącznie unijny Urząd ds. AI (art. 75 ust. 1 rozporządzenia 2024/1689 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem 2026/1744), więc KRiBSI nie jest dla nich organem nadzoru. Co ustawa daje, a czego nie, rozpisałem osobno."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#12",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Najpierw dowód, bo tej samej odpowiedzi AI może później nie dać się odtworzyć: zrzut ekranu z datą, dokładne brzmienie zapytania, widoczne źródło, które odpowiedź cytuje, i sprawdzenie, czy źródło zawiera to twierdzenie. W sprawie Keene'a sąd odrzucił argument Google, że link do Wikipedii z poprawną treścią pozwalał użytkownikowi łatwo wykryć błąd: samo podanie źródła nie zamienia twierdzenia w opinię, a wielu zwykłych użytkowników, którzy nie mają powodu wątpić w przegląd, do źródła nie zajrzy. Rozjazd między przeglądem a cytowaną stroną pokazuje, że twierdzenie nie ma oparcia we wskazanym źródle; sam fałsz trzeba wykazać osobno, na przykład odpisem z KRS, dokumentami albo wyrokiem, bo źródło może o sprawie po prostu milczeć."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#13",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Potem zgłoszenie, i to ono buduje sprawę. W Google są dwie drogi: przycisk zgłaszania problemu pod przeglądem, gdzie Google samo pisze, że przeglądy mogą się mylić, oraz formularz zgłoszenia prawnego z kategorią zniesławienia dotyczącego osoby albo firmy; Keene użył tej drugiej drogi. W OpenAI jest formularz, w którym osoba, której dane dotyczą, może wnieść o niewyświetlanie w odpowiedziach ChatGPT informacji nieprawidłowych, nadmiernych albo nieaktualnych, z zastrzeżeniem, że OpenAI zestawia prywatność z wolnością wypowiedzi i interesem publicznym. Firma, której ta droga nie dotyczy, zgłasza odpowiedź przez formularz zgłaszania treści nielegalnych, który OpenAI prowadzi na podstawie art. 16 aktu o usługach cyfrowych, albo w samym czacie, oceniając ją kciukiem w dół i wybierając kategorię zgłoszenia prawnego. Zgłoszenie z datą jest później dowodem, że dostawcę powiadomiono, a dalsze wyświetlanie nieprawdy może świadczyć o świadomości fałszu albo o braku kontroli człowieka; sądy w Illinois i Delaware uznały na tej podstawie zarzut złej woli za wiarygodny, a polski art. 24 zadziała tym łatwiej, im dłużej po zgłoszeniu nieprawda pozostanie w obiegu."
},
{
"id": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac#14",
"doc": "odpowiedzi/falszywa-odpowiedz-ai-o-firmie-czy-mozna-pozwac",
"title": "Fałszywa odpowiedź AI o firmie. Czy można pozwać Google albo OpenAI?",
"text": "Dopiero po braku reakcji wezwanie przedsądowe z żądaniem zaniechania i oświadczenia, a po nim pozew o ochronę dóbr osobistych; osoba fizyczna może równolegle złożyć do UODO skargę z art. 77 RODO, gdy administrator nie uwzględni żądania sprostowania z art. 16. Po wejściu w życie ustawy z 4 września 2026 roku wdrażającej akt o usługach cyfrowych, podpisanej 25 września i do 29 września nieogłoszonej, firma będzie mogła złożyć do Prezesa UKE skargę na dostawcę usług pośrednich, ale tylko z powodu naruszenia obowiązków z tego aktu, na przykład nierozpatrzenia zgłoszenia z jego art. 16; sama nieprawdziwa odpowiedź takim naruszeniem nie jest. Roszczenia o odszkodowanie z art. 54 tego aktu za szkodę z takiego naruszenia rozpatrzy sąd okręgowy. Skargę na OpenAI albo Google Prezes UKE przekaże koordynatorowi państwa siedziby dostawcy, a obowiązki bardzo dużych platform i wyszukiwarek w dużej części nadzoruje Komisja Europejska. Jak zgłoszenie z art. 16 aktu o usługach cyfrowych wygląda przy fałszywej reklamie z wizerunkiem prezesa, opisałem osobno. Fałszywy numer infolinii firmy w odpowiedzi AI to inny scenariusz: szkoda dotyka wtedy klientów, a zgłoszenia trafiają także do platform, na których opublikowano wpis z numerem; ten scenariusz opisałem razem z testem 28 polskich marek. Zanim firma wyda pieniądze na wezwanie i pozew, warto sprawdzić, dlaczego asystenci mówią o niej to, co mówią: część nieprawdy bierze się z przestarzałych albo sprzecznych informacji na własnych stronach firmy, a te da się poprawić bez sądu. To nie jest porada prawna; w konkretnej sprawie decyduje prawnik, który zna akta."
},
{
"id": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest#0",
"doc": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest",
"title": "Grounding: jak modele AI doczytują treści z internetu",
"text": "Grounding to podawanie modelowi językowemu treści ze źródeł zewnętrznych w chwili budowania odpowiedzi, zamiast zdawania się na to, co model zapamiętał z treningu. Google definiuje to w swojej dokumentacji wprost: dostarczanie treści z indeksu wyszukiwania modelowi w momencie zapytania, żeby poprawić rzetelność i trafność odpowiedzi. Po polsku najbliżej: „ugruntowanie” odpowiedzi w źródłach."
},
{
"id": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest#1",
"doc": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest",
"title": "Grounding: jak modele AI doczytują treści z internetu",
"text": "Wiedza z treningu to wszystko, co model zapamiętał z danych zebranych do daty odcięcia. Szeroka, ale zamrożona: nie wie o niczym nowszym, nie ma odnośników i w szczegółach bywa nieprecyzyjna, bo model przechowuje dane w postaci skompresowanej."
},
{
"id": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest#2",
"doc": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest",
"title": "Grounding: jak modele AI doczytują treści z internetu",
"text": "Grounding to dociągnięcie świeżych treści w chwili pytania, z indeksu wyszukiwania (zbudowanego wcześniej przez boty indeksujące) albo wprost ze strony (pobranej na żądanie). Stąd odpowiedzi z linkami do źródeł i stąd zdolność asystentów do mówienia o wczorajszych wydarzeniach."
},
{
"id": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest#3",
"doc": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest",
"title": "Grounding: jak modele AI doczytują treści z internetu",
"text": "Ta sama idea pod nazwą RAG (generowanie wspomagane wyszukiwaniem) napędza firmowe chatboty odpowiadające z własnej bazy wiedzy: mechanizm identyczny, różni się tylko źródło."
},
{
"id": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest#4",
"doc": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest",
"title": "Grounding: jak modele AI doczytują treści z internetu",
"text": "Bo o tym, czy asystent zacytuje firmę, decyduje niemal wyłącznie grounding, a ten zależy od dzisiejszego stanu strony. W praktyce sprowadza się to do botów, tokenu Google i tego, co faktycznie stoi w kodzie."
},
{
"id": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest#5",
"doc": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest",
"title": "Grounding: jak modele AI doczytują treści z internetu",
"text": "Boty groundingu to inne boty niż treningowe: OAI-SearchBot i ChatGPT-User u OpenAI, Claude-SearchBot i Claude-User u Anthropic, PerplexityBot i Perplexity-User. Blokada botów treningowych nie wycina z cytowań; blokada indeksujących tak, a przy pobierających na żądanie skutek zależy od dostawcy. Osobno o ChatGPT-User: dokumentacja OpenAI uprzedza, że przy pobraniu na żądanie użytkownika robots.txt „may not apply”, więc wpis w pliku niczego tu nie gwarantuje."
},
{
"id": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest#6",
"doc": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest",
"title": "Grounding: jak modele AI doczytują treści z internetu",
"text": "Token `Google-Extended` to pułapka nazewnicza: wygląda na treningowy, ale według dokumentacji Google steruje także groundingiem odpowiedzi Gemini. W moim pomiarze spółek giełdowych obie firmy blokujące trening zablokowały ten token i wycięły się z kanału odpowiedzi jednego z dużych asystentów, prawdopodobnie nieświadomie. Sam token nie ma wpływu na wyszukiwarkę: Google odnosi go do Gemini Apps i Vertex AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest#7",
"doc": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest",
"title": "Grounding: jak modele AI doczytują treści z internetu",
"text": "Grounding czyta to, co realnie stoi w dokumencie: treść dokładaną skryptem pomija, a bez danych strukturalnych nie wie na pewno, czyją stronę czyta. W pomiarze 60 spółek to właśnie brak danych strukturalnych był najczęstszą luką: 26 z 60 stron nie miało żadnych."
},
{
"id": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest#8",
"doc": "odpowiedzi/grounding-ai-co-to-jest",
"title": "Grounding: jak modele AI doczytują treści z internetu",
"text": "Wiedza z treningu decyduje o tym, czy model kojarzy Twoją firmę; grounding o tym, czy może ją zacytować z aktualnym stanem. Na pierwsze nie masz prawie wpływu, drugie zależy wyłącznie od stanu Twojej strony: warunki wstępne są mierzalne i sprawdzisz je samodzielnie, a o tym, co dalej robi różnicę, pisałem przy wyborze źródeł przez modele."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Kwoty poniżej pochodzą z publicznych cenników i artykułów pięciu polskich firm wdrożeniowych, zebranych w lipcu 2026 roku. To materiały sprzedawców, nie niezależne badanie rynku, i celowo nie uśredniam ich do jednej liczby, bo, jak wyjaśniam niżej, dotyczą różnie rozumianego słowa „agent”. Zasady, według których sam rozliczam pracę, są osobno w cenniku usług AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Kolumny nie zawsze pochodzą od tego samego dostawcy. Miesięczny koszt w wierszu drugim podaje LessManual dla własnych agentów (3–15 tys. zł wdrożenia), w trzecim SoftwareLogic dla agenta na bazie wiedzy (20–60 tys. zł wdrożenia). Syntalith do swoich widełek wdrożeniowych stawek miesięcznych nie publikuje, podaje wycenę indywidualną. PixelAgency publikuje, ale tylko dla małej firmy: 200–500 zł miesięcznie."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Dolną półkę wyznacza StormIT (8–20 tys. zł konfiguracji), środek PixelAgency (15–45 tys. zł) i Syntalith (od 25 tys. zł za agenta prowadzącego proces, typowe pełne wdrożenia 25–150 tys. zł), górną SoftwareLogic, który dla agenta operacyjnego spiętego z ERP lub WMS podaje nawet 120–250 tys. zł. LessManual wycenia gotowe, produktowe agenty niżej: agent obsługi klienta 5–15 tys. zł wdrożenia i 900–2200 zł miesięcznie."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Za to samo hasło „agent AI” zapłacisz 8 tysięcy albo 150 tysięcy złotych i nie jest to wcale sprzeczność. Gartner nazwał przyczynę wprost już w czerwcu 2025: agent-washing, czyli przemianowywanie chatbotów, asystentów i klasycznej automatyzacji na „agentów” bez realnych zdolności agentowych."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Zanim porównasz oferty, sprawdź, co w każdej z nich znaczy „agent”. Agent w ścisłym sensie wykonuje pracę: prowadzi proces w granicach, które ustalasz, ma uprawnienia do działania w systemach, eskaluje wyjątki do człowieka i zostawia ślad, który da się skontrolować. Jeśli oferta opisuje okno czatu na stronie, porównuj ją z cenami chatbotów."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Cena rozjeżdża się między ofertami z dwóch powodów, obu policzalnych przed podpisaniem umowy: liczby systemów, z którymi agent ma rozmawiać, oraz poziomu samodzielności, na jaki mu pozwalamy. Pierwszy decyduje o pracy integracyjnej, drugi o testach, nadzorze i tym, ile razy trzeba poprawiać zachowanie agenta po wdrożeniu."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "To najsilniejszy pojedynczy czynnik. Chatbot odpowiadający na pytania to jeden system. Agent, który sprawdza status zamówienia, zapisuje lead w CRM i wysyła ofertę mailem, to kilka systemów połączonych przez API, a każde połączenie trzeba zbudować, zabezpieczyć i przetestować. SoftwareLogic podaje konkret ze swojej praktyki: rozszerzenie zakresu z dwóch do trzech integrowanych systemów przesunęło budżet projektu z około 60–90 tys. zł do 120–180 tys. zł. Jedna integracja więcej, budżet razy dwa."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Przy agencie podpowiadającym człowiekowi pomyłkę wyłapie ten, kto zatwierdza wynik. Agent działający samodzielnie w systemach wymaga zabezpieczeń, limitów, procedury eskalacji i testów na wypadki brzegowe. Ta sama funkcjonalność z nadzorem i bez nadzoru to dwie różne wyceny, tak samo jak przy chatbotach. Różnica: agent zapisuje dane w systemach, więc jego błędu nie da się po prostu zignorować, trzeba go posprzątać."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Wdrożenie da się wycenić z góry. Zaskakuje rachunek miesięczny, który przychodzi później i rośnie z każdym uruchomieniem agenta. Według analizy Gartnera cytowanej przez Spheron agent zużywa 5–30 razy więcej tokenów na zadanie niż zwykła wymiana z chatbotem, bo jedno zadanie to kilka kroków: plan, odpytanie systemów, decyzja, wykonanie, weryfikacja. Sam mnożnik traktuję jako orientacyjny, bo pochodzi z relacji pośrednika. Mechanika jest jednak trudna do podważenia: więcej kroków znaczy więcej kontekstu i więcej tokenów."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Miesięcznego kosztu agenta nie da się więc podać jako stałej kwoty. Uczciwy wzór jest jeden: liczba spraw w miesiącu razy średnia liczba tokenów na sprawę razy cena tokenów u dostawcy. Z jednym zastrzeżeniem: wejście i wyjście mają różne stawki. U części dostawców wyjście jest pięć razy droższe, u innych jeszcze bardziej, a u agenta najwięcej waży właśnie wyjście i wywołania narzędzi. Licząc jedną uśrednioną ceną, zaniżysz wynik."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Na każdy z trzech czynników wzoru da się wpływać i od tego, czy wykonawca to robi, zależy, ile zapłacisz za rok. Jak konkretnie, razem z aktualnymi cenami API, rozpisałem w tekście ile kosztuje utrzymanie AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Firma pracująca na Microsoft 365 może, zamiast budować agenta, włączyć gotowego, Copilot Cowork, i wtedy płaci licencję na użytkownika plus kredyty za każde zadanie. W modelu pay-as-you-go kredyt kosztuje 0,01 USD, a zadanie Cowork według przewodnika Microsoftu z października 2026 roku zużywa od 100 do ponad 700 kredytów, czyli od 1 do ponad 7 USD. Licencja w polskim cenniku kosztuje na 29 września 2026 roku 18,20 EUR miesięcznie w planie Copilot Business (przy zakupie do 31 grudnia 2026 roku w promocji 15,60 EUR przez pierwszy rok) i 26,00 EUR w wersji dla przedsiębiorstw, netto przy płatności rocznej."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Złote to przeliczenie po kursie z Azure Retail Prices API z 29 września 2026 roku, a polska firma rozliczana bezpośrednio na umowie Microsoft Customer Agreement dostaje fakturę w euro. Microsoft nazywa liczby kredytów na zadanie zgrubnymi szacunkami do planowania; ciężkie zadanie nie ma górnej granicy. Code i Autopilot, ogłoszone 25 września 2026 roku, też są rozliczane w kredytach. Dla zadań Code przewodnik z października 2026 roku podaje 25–60, 75–150 i ponad 200 kredytów, czyli 0,25–0,60 USD, 0,75–1,50 USD i ponad 2 USD, a stawek dla Autopilota nie podaje. Copilota nie wpisuję do tabeli widełek na górze, bo to cena platformy, a tamta tabela zbiera cenniki firm wdrożeniowych. Ile to daje miesięcznie w firmie na 50 osób, policzyłem we wpisie Copilot Credits: ile kosztuje agent w Microsoft 365; tam też opisuję, które ustawienia polityki wydatków zmienić przed startem."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Cenniki API taniały w ostatnich dwóch latach, a rachunek za agenta i tak rośnie. Skalę tego zjawiska opisał 17 sierpnia 2026 The Register, referując analizę Gartnera: skierowanie zadania do modelu rozumującego podnosi koszt inferencji co najmniej pięciokrotnie, a przy bardziej złożonych zadaniach znacznie mocniej. Gartner prognozuje przy tym, że do końca 2028 roku koszt jednego przepływu agentowego wzrośnie ponad pięć razy. To druga prognoza, o innym przedmiocie niż poprzednia. Analityk Gartnera Will Sommer tłumaczy różnicę mechaniką: chatbot odczytuje pytanie i odpowiada, a agent rozumuje wielokrotnie i sam siebie weryfikuje."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Dla wyceny wdrożenia znaczy to jedno: koszt trzeba liczyć na cały przebieg zadania i mierzyć go na realnym ruchu przez pierwszy miesiąc. Dwie rzeczy obniżają go najbardziej i obie leżą po stronie projektu: warunek stopu, który przerywa pętlę, gdy sprawa jest rozstrzygnięta, oraz kierowanie prostych zadań do tańszego modelu i sięganie po model rozumujący tylko tam, gdzie bez niego zadanie nie wychodzi."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Żadne z przeanalizowanych polskich źródeł nie publikuje cennika orkiestracji wieloagentowej, czyli systemów, w których kilka agentów współpracuje przy jednym procesie. Najwyższe poziomy cenników kończą się na „wycenie indywidualnej”. Piszę to wprost, zamiast zmyślać widełki: jeśli ktoś podaje ci z głowy cenę systemu wieloagentowego bez analizy twoich procesów, wycenia ryzyko, którego nie zbadał."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai#16",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-agent-ai",
"title": "Ile kosztuje agent AI dla firmy?",
"text": "Więcej agentów nie zawsze znaczy lepiej. Część zadań, które brzmią jak praca dla zespołu agentów, taniej i pewniej wykonuje jeden agent z dobrze zaprojektowanymi narzędziami. To pytanie o architekturę i powinno paść, zanim ktokolwiek poda kwotę. Czym w ogóle są agenci i kiedy mają sens, opisuję szerzej na stronie usługi agenci AI dla firm."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "Widełki z ofert rynkowych na lipiec 2026 układają się w trzy półki: bot odpowiadający z treści strony to 3–8 tys. zł, bot z integracjami 8–15 tys. zł, a bot obsługujący sprzedaż zaczyna się od 15 tys. zł, zawsze z osobnym kosztem miesięcznym."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "Voicebot jest droższy nie dlatego, że „mówi”, tylko dlatego, że dochodzi rozpoznawanie mowy, synteza głosu, obsługa przerwań w rozmowie i telefonia. To cztery dodatkowe elementy, z których każdy może się zepsuć osobno."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "Powyższe kwoty to widełki rynkowe; dolne granice zależą od zestawu cenników źródłowych, dlatego zbiorcza tabela w tekście o kosztach wdrożenia podaje dla bota z integracją od 5 tys. zł jednorazowo i od 200 zł miesięcznie. Zasady, według których rozliczam własną pracę, opisałem w cenniku usług AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "Bot jest tak dobry, jak treść, z której korzysta. Jeśli firma ma uporządkowaną dokumentację, ten etap jest krótki. Jeśli wiedza jest rozproszona po PDF-ach, mailach i pamięci pracowników, jej zebranie i uporządkowanie potrafi zająć więcej czasu niż budowa samego bota."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "Bot, który tylko odpowiada, jest tani. Bot, który sprawdza status zamówienia w systemie sprzedażowym, rezerwuje termin w kalendarzu i zakłada zgłoszenie w systemie serwisowym, to trzy osobne integracje. Każda z własnym uwierzytelnianiem, obsługą błędów i testami."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "Bot podpowiadający konsultantowi, co odpowiedzieć, może się mylić. Człowiek to skoryguje przed wysłaniem. Bot piszący bezpośrednio do klienta wymaga zabezpieczeń: ograniczenia zakresu tematów, wykrywania sytuacji wymagających człowieka, logowania rozmów, procedury eskalacji. Ta sama funkcjonalność z nadzorem i bez nadzoru to dwie różne wyceny."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "Każdy dodatkowy kanał (strona, Messenger, WhatsApp, telefon) to osobna integracja i osobne testy. Każdy dodatkowy język to osobna weryfikacja jakości odpowiedzi, bo model nie w każdym języku odpowiada równie dobrze."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "Chatbot oparty na modelu językowym nalicza opłatę za każde zapytanie. Proporcjonalnie do długości pytania, kontekstu i odpowiedzi. Konsekwencje praktyczne:"
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "- Koszt rośnie liniowo z ruchem. Kampania marketingowa, która podwoi liczbę rozmów, podwoi też rachunek za API.\n- Długi kontekst kosztuje. Bot, który do każdego pytania dokłada całą bazę wiedzy, płaci za nią przy każdej odpowiedzi. Dobrze zaprojektowany dokłada tylko fragmenty faktycznie potrzebne.\n- Da się to optymalizować: krótsze prompty systemowe, tańszy model do prostych pytań i droższy do złożonych, cache najczęstszych odpowiedzi."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "Przy wycenie warto zażądać oszacowania kosztu miesięcznego dla dwóch scenariuszy ruchu: obecnego i trzykrotnie wyższego. Jeśli wykonawca nie potrafi tego policzyć, prawdopodobnie nie kontroluje tej pozycji."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-chatbot-ai",
"title": "Ile kosztuje chatbot AI dla firmy?",
"text": "1. Mało powtarzalnych pytań. Poniżej kilkuset takich zapytań miesięcznie koszt utrzymania przewyższa oszczędność. Lepiej zainwestować w czytelne FAQ.\n2. Pytania wymagające decyzji, nie informacji. Jeśli klient pisze, bo chce negocjować warunki albo zgłosić reklamację, bot niczego nie skróci. Tylko doda krok przed rozmową z człowiekiem.\n3. Brak uporządkowanej wiedzy i brak gotowości, żeby ją uporządkować. Bot na chaotycznych danych będzie odpowiadał chaotycznie, tyle że szybciej i w imieniu firmy."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Kwoty poniżej to orientacyjne przedziały rynkowe dla niezależnego konsultanta; mojej oferty nie opisują. Podaję je, bo strona odpowiadająca na pytanie „ile kosztuje” powinna zawierać konkretne kwoty, a sama taksonomia modeli rozliczeń na to pytanie nie odpowiada. Zasady, według których sam rozliczam pracę, opisałem osobno w cenniku usług AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Według cennika opublikowanego w 2026 roku przez polskiego konsultanta AI Marcina Góralskiego stawka dzienna doświadczonego konsultanta pracującego samodzielnie wynosi 1500–3000 zł, a typowe produkty doradcze wyceniane są następująco:"
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Dla porównania skali to samo źródło podaje, że za porównywalny zakres butikowe firmy doradcze AI liczą 25–60 tys. zł, agencje IT 60–150 tys. zł, a firmy z wielkiej czwórki 200–800 tys. zł. Za tą różnicą stoi głównie liczba osób, które muszą się z takiego zlecenia utrzymać, i to, ile z budżetu zostaje po drodze do osoby, która faktycznie analizuje twój proces; jakość pracy odpowiada za mniejszą część rozstrzału."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Rozliczenie za faktycznie przepracowany czas, według tego cennika 1500–3000 zł za dzień. Sprawdza się przy pracy o niejasnym z góry zakresie: warsztaty, przegląd pomysłów, wsparcie zespołu przy wyborze narzędzi. Ryzyko po stronie klienta: bez zdefiniowanego produktu końcowego łatwo wydać budżet na rozmowy, z których nic nie wynika. Zabezpieczenie: ustal z góry limit dni i to, co ma powstać na koniec."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Audyt gotowości AI w wersji lekkiej to według tego cennika 2000–4000 zł, a strategia wdrożenia z roadmapą 5–12 tys. zł. Usługa ma zdefiniowany zakres, termin i konkretny dokument na wyjściu. To model najbardziej przewidywalny dla obu stron i najłatwiejszy do porównania między ofertami. Ryzyko: zakres bywa napisany tak ogólnie, że pod produkt końcowy da się podłożyć cokolwiek."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Stała opłata za dostępność, przegląd postępów i bieżące decyzje, według tego cennika 1500–3000 zł miesięcznie przy jednej lub dwóch konsultacjach, zwykle z minimalnym okresem trzech miesięcy. Ma sens, gdy firma prowadzi wiele wdrożeń równolegle i potrzebuje kogoś, kto pilnuje spójności całości. Przy jednym projekcie to płacenie za oczekiwanie."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Wycenę doradztwa trzeba umieć sprawdzić po zakończeniu pracy, niezależnie od kwoty. Minimum, które to umożliwia:"
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "- Produkt końcowy nazwany konkretnie, na przykład „raport z audytu gotowości z listą procesów uszeregowanych według stosunku efektu do nakładu”.\n- Zakres wejścia: ile procesów zostanie przeanalizowanych, ile osób przepytanych, jakie systemy przejrzane.\n- Termin i liczba spotkań.\n- Kto wykona pracę. W doradztwie często sprzedaje osoba rozpoznawalna, a pracuje ktoś inny; to dopuszczalne, o ile jest powiedziane wprost.\n- Co się dzieje po oddaniu produktu: czy rekomendacje są omawiane z zespołem, czy trafiają do skrzynki i tyle."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Kwota ma tu mniejsze znaczenie niż to, kto ją pobiera i za co. Analiza wykonana przez przyszłego wykonawcę praktycznie nigdy nie kończy się wnioskiem, że wdrożenie jest niepotrzebne, a to jest wniosek, za który przy pierwszym projekcie najbardziej opłaca się zapłacić. Mechanizm i pełną listę sygnałów ostrzegawczych rozwijam w tekście jak wybrać konsultanta AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Praktyczny test przy pierwszej rozmowie: poproś o przykład sytuacji, w której konsultant odradził klientowi wdrożenie AI. Odpowiedź konkretna, z opisem sytuacji, świadczy o niezależności oceny. Odpowiedź w rodzaju „AI da się zastosować wszędzie, kwestia skali” oznacza, że rozmawiasz z częścią procesu sprzedaży."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "Jeśli budżet pozwala tylko na jedno, rozdzielenie ról bywa warte więcej niż sama analiza: doradztwo u jednego podmiotu, wykonanie u drugiego, wyłonione na podstawie rekomendacji z pierwszego."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-konsultant-ai",
"title": "Ile kosztuje konsultant AI?",
"text": "- Zastosowanie jest oczywiste i wąskie: jeśli firma wie dokładnie, co chce zautomatyzować, i jest to jeden powtarzalny proces, idź od razu do wykonawcy. Doradztwo doda koszt i 1–2 tygodnie zwłoki.\n- Firma nie ma zasobów na wdrożenie: strategia bez kogokolwiek, kto ją poprowadzi, pozostanie plikiem na dysku. Plan ma sens dopiero wtedy, gdy jest komu go wykonać i z czego go sfinansować.\n- Budżet całkowity jest mniejszy niż kilkanaście tysięcy złotych: przy takiej skali doradztwo zjadłoby znaczną część środków przeznaczonych na wdrożenie."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Utrzymanie to pozycja, o której budżety wdrożeń zapominają najczęściej, bo w klasycznych projektach IT nie miała odpowiednika. Rozkłada się na cztery części:"
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "- API modelu językowego: opłata od przetworzonych tokenów, naliczana przy każdym użyciu. Jedyna pozycja, która rośnie proporcjonalnie do ruchu.\n- Hosting i infrastruktura: rynkowo 50–500 zł miesięcznie za serwer przy rozwiązaniu szytym na miarę; w narzędziach abonamentowych wliczone w cenę.\n- Monitoring: ktoś musi patrzeć, czy odpowiedzi nie zjeżdżają z jakości. Polskie źródła podają 2–4 godziny pracy tygodniowo, co pokrywa się z tym, co widzę w projektach.\n- Aktualizacja bazy wiedzy: cenniki, procedury i oferta się zmieniają, a bot odpowiada z tego, co dostał. Rynkowo 500–2000 zł na kwartał."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Do tego dochodzi opcjonalna opieka utrzymaniowa u wykonawcy (retainer): w polskich cennikach 1–3 tys. zł miesięcznie. W sumie prosty chatbot w małej firmie zamyka się zwykle w 200–1000 zł miesięcznie, a pełne abonamenty „wdrożenie plus opieka” u wyspecjalizowanych dostawców kosztują 900–2200 zł."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Kwoty z oficjalnych cenników trzech głównych dostawców, w dolarach za milion tokenów (wejście / wyjście), odczytane 29 września 2026. Ta tabela dezaktualizuje się z tygodnia na tydzień, więc przed wyceną sprawdź cennik u dostawcy:"
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Stawka Gemini 3.8 Flash jest promocyjna: od 1 stycznia 2027 wynosi 1,50 USD za wejście i 7,50 USD za wyjście. Gemini 2.5 Flash-Lite (0,10 / 0,40 USD) nie ma w tabeli, bo od 18 września 2026 Google udostępnia modele 2.5 tylko dotychczasowym użytkownikom, a nowe projekty kieruje do 3.5 Flash-Lite i 3.8 Flash."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "29 września 2026 OpenAI dodał GPT-6.1 Sol w tej samej cenie co GPT-6 Sol, 2 USD za wejście i 10 USD za wyjście, z odczytem cache za 0,10 USD, czyli 5% ceny wejścia; strona GPT-6 Sol odsyła do niego jako do nowszego modelu, a mój pomiar tokenów dotyczy GPT-6 Sol."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Ceny są w dolarach, więc rachunek w złotych zależy od kursu w dniu rozliczenia. Przeliczanie „ceny za milion tokenów” na własny budżet wymaga założeń o długości rozmów; oficjalny przykład Anthropic: 10 tysięcy zgłoszeń supportu na Haiku 4.5, średnio 3700 tokenów na rozmowę, to około 37 dolarów. Ta kwota powstaje tak: 37 milionów tokenów rozliczonych po stawce wejścia (1 USD za milion). Odpowiedzi modelu kosztują pięć razy więcej niż wejście i dolicza się je osobno: dwieście tokenów odpowiedzi na rozmowę to 2 miliony tokenów po 5 USD za milion, czyli 10 dolarów. Realny rachunek wychodzi więc bliżej 47 dolarów. Polskie źródła podają zbieżny rząd wielkości: 0,01–0,10 zł za rozmowę, a StormIT wskazuje, że typowy rachunek za API u jego klientów to 50–300 zł miesięcznie."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Tabela nie pokazuje za to, ile tokenów zajmie polski tekst, a Anthropic i OpenAI tną go różnie (modeli Google nie mierzyłem). Zmierzyłem to 29 września 2026: tysiąc znaków polskiej prozy biznesowej zajęło 309 tokenów w GPT-6 Sol, 368 w Haiku 4.5 i 494 w Sonnecie i Opusie 5.5, a polski tekst prawny zajął 1,72–1,80 raza więcej tokenów niż jego oficjalna wersja angielska. Sonnet 5.5 i GPT-6 Sol mają w tabeli tę samą stawkę, ale po kursie NBP z 28 września 2026 (3,8478 zł za dolara) milion znaków polskiej prozy, wysłany w wywołaniach, z których każde ma do 272 tys. tokenów wejścia, kosztuje na wejściu 3,80 zł w Sonnecie i 2,38 zł w Solu. Powyżej tego progu GPT-6 Sol liczy za całe wywołanie podwójną stawkę wejścia, więc ten sam milion znaków w jednym wywołaniu kosztowałby w nim około 4,75 zł. Przykład Anthropic ze zgłoszeniami supportu jest policzony na Haiku 4.5, czyli na starszym tokenizerze; w nowszych modelach Claude te same polskie teksty zajęły w moim pomiarze o 34–38% więcej tokenów niż w Haiku 4.5."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Tabela nie pokazuje też miejsca przetwarzania. OpenAI dolicza 10% za endpointy regionalne dla modeli wydanych od 5 marca 2026. OpenAI definiuje region Europa jako Europejski Obszar Gospodarczy razem ze Szwajcarią, więc wybór tego regionu nie zamyka danych w samej UE. Dokumentacja, którą czytałem 30 września 2026, wymienia dla tego regionu GPT-6 Sol i Lunę w trybach Standard, Flex i Batch; trybu Fast tam nie ma. Własne API Anthropic regionu UE nie ma; przetwarzanie w Unii jest możliwe przez Google Cloud albo Amazon Bedrock, też z dopłatą 10%. Dokumentacja Anthropic nie potwierdza jednak, że Opus 5.5 i Sonnet 5.5 są już dostępne w regionie UE u tych partnerów. Ostateczną cenę ustalają Google i AWS. Jeśli umowa wymaga, żeby dane pozostały wyłącznie w UE, zakres regionu trzeba potwierdzić u dostawcy, zanim doliczy się dopłatę."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Przy typowym ruchu na firmowej stronie tokeny i tak są tanie. Drogo robi się przy dużej skali, od dziesiątek tysięcy rozmów wzwyż, oraz przy agentach, które na jedno zadanie zużywają wielokrotnie więcej tokenów niż chatbot na jedną odpowiedź."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Trzy rzeczy z oficjalnych cenników obniżają rachunek za tokeny; o każdą można zapytać wykonawcę i sprawdzić odpowiedź w architekturze rozwiązania."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Cache promptu: powtarzalna część kontekstu, na przykład instrukcja systemowa z opisem firmy, może być odczytywana z pamięci podręcznej taniej niż zwykłe wejście. Standardowa stawka to często około jednej dziesiątej ceny wejścia, ale zależy od modelu. W Claude Fable 5.1 oraz w limitowanym Mythosie 5.1 odczyt kosztuje 0,25 USD wobec 10 USD za milion zwykłych tokenów wejścia, czyli 2,5%. W Claude Opus 5.5 od 22 września 2026 odczyt kosztuje 0,20 USD wobec 4 USD, czyli 5%. Pozostałe modele Anthropic zachowują standardowe 10%. U Google dochodzi do tego opłata za przechowywanie liczona godzinowo. Z drugiej strony cache nie jest darmowy: sam zapis kosztuje więcej niż zwykłe wejście (u Anthropic 1,25 raza przy pięciominutowym czasie życia wpisu i dwa razy przy godzinnym, a u OpenAI w modelach GPT-6 też 1,25 raza), a wpis po tym czasie wygasa. Zwraca się więc dopiero wtedy, gdy odstępy między rozmowami są krótsze niż czas życia wpisu; przy ruchu rozrzuconym w czasie większość wywołań zapłaci za zapis i trafi w pustkę. Chatbot z długim promptem i dużym natężeniem rozmów bez cache przepłaca, przy kilku rozmowach dziennie cache potrafi rachunek podnieść."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Tryb wsadowy jest o połowę tańszy i nadaje się do zadań, na które nikt nie czeka, choćby nocnego przetwarzania dokumentów."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Najwięcej daje jednak dobór modelu do kroku. Różnica ceny wejścia między modelem flagowym a lekkim tego samego dostawcy to w tej tabeli dziesięciokrotność u Anthropic (Fable 5.1 wobec Haiku 4.5) i stukrotność u OpenAI (GPT-6 Astra wobec GPT-6 Luna); Google ma tu wyłącznie modele klasy lekkiej. Między krańcami całego zestawienia, od GPT-6 Luna do Fable 5.1 i GPT-6 Astra, rozpiętość sięga dwóch rzędów wielkości. Do prostego pytania wystarczy lekki model."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Ceny w tej samej klasie modeli spadają między generacjami: w linii Opus cena spadła z 15/75 USD za milion tokenów do 4/20 USD w Opusie 5.5 z 22 września 2026, a OpenAI wyceniło GPT-6 Sol o połowę niżej, niż wynosi promocyjna cena GPT-5.6 Sol. Nie zakładałbym na tej podstawie konkretnego tempa spadków, ale rozwiązanie lepiej od początku projektować tak, żeby model dało się wymienić na nowszy."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Kwoty „utrzymania miesięcznego” w różnych ofertach obejmują różne rzeczy. 200–1000 zł u jednego dostawcy to samo API z hostingiem. 900–2200 zł u innego to pełny abonament z opieką i rozwojem. 0–200 zł w cennikach narzędzi abonamentowych to widget bez integracji, a prawdziwy koszt pojawia się przy przejściu na wyższy plan. Kto zestawi te kwoty obok siebie, porówna widget z pełną usługą."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai#16",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-utrzymanie-ai",
"title": "Ile kosztuje utrzymanie AI miesięcznie?",
"text": "Praktyczna rada z tekstu o kosztach chatbota obowiązuje i tutaj: proś o oszacowanie kosztu miesięcznego dla dwóch scenariuszy ruchu, obecnego i trzykrotnie wyższego, z podanymi założeniami co do modelu i długości rozmów. Jeśli wykonawca nie umie tego policzyć, nie wie, ile wyniesie rachunek za API, a to jedyna pozycja, która rośnie razem z ruchem."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Pytanie „ile kosztuje wdrożenie AI” jest źle postawione dokładnie tak samo, jak pytanie „ile kosztuje remont”. Odpowiedź zależy od zakresu, a zakres w projektach AI rozkłada się na trzy niezależne od siebie pozycje."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Analiza procesu, projekt rozwiązania, budowa, testy, uruchomienie. Rozliczana za projekt albo za dzień pracy. To zwykle największa pojedyncza pozycja w pierwszym wdrożeniu."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Opłaty za API modelu językowego naliczane od liczby przetworzonych tokenów, hosting, monitoring. Ta pozycja jest zmienna: rośnie wraz z liczbą zapytań. Firmy notorycznie ją pomijają na etapie budżetu, bo w klasycznych projektach IT nie miała odpowiednika."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Podłączenie rozwiązania do CRM, ERP, poczty, bazy dokumentów. To jest pozycja, która rozstrzyga o rzędzie wielkości całego projektu."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Poniższe kwoty to widełki podawane publicznie w cennikach i materiałach polskich firm wdrożeniowych, między innymi Falcon Works i StormIT. Zebrane w lipcu 2026 roku. Są to materiały marketingowe sprzedawców, nie niezależne badanie rynku, i tak należy je czytać. Niezależnego polskiego źródła danych o kosztach wdrożeń AI na dziś nie ma."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Traktuj je jako punkt odniesienia do rozmowy: żadna z tych liczb nie zastąpi wyceny opartej na twoim konkretnym procesie. To, jak sam rozliczam pracę wdrożeniową, opisałem osobno w cenniku usług AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Rozstrzał wewnątrz każdego wiersza wynika prawie zawsze z tego samego: ile systemów trzeba podłączyć i w jakim stanie są dane."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Jeśli wiedza, na której ma pracować model, siedzi w uporządkowanej bazie, jest tanio. Jeśli siedzi w PDF-ach, skanach, załącznikach do maili i w głowach trzech osób, najpierw płacisz za uporządkowanie danych, a dopiero potem za AI. To bywa 40–60% budżetu pierwszego wdrożenia (udział z mojej praktyki wdrożeniowej, nie z badań)."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "System z nowoczesnym API podłącza się w godziny. System bez API podłącza się przez eksporty, pliki pośrednie i obejścia, czyli w tygodnie, i zostawia dług techniczny na przyszłość."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Asystent podpowiadający pracownikowi może się czasem pomylić. Człowiek to wyłapie. Rozwiązanie odpowiadające klientowi bez nadzoru wymaga testów, zabezpieczeń i procedury eskalacji. Ten sam pomysł funkcjonalny potrafi kosztować trzy razy więcej tylko dlatego, że odpowiedzi idących do klienta nikt nie sprawdza przed wysłaniem."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Koszt API rośnie liniowo z liczbą zapytań. Przy 100 zapytaniach dziennie jest pomijalny. Przy 100 tysiącach staje się główną pozycją w budżecie i zaczyna się optymalizacja: krótsze prompty, tańsze modele do prostszych zadań, cache."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Zacznij od jednego procesu, który jest powtarzalny, mierzalny i nie jest krytyczny dla ciągłości biznesu. Policz, ile ten proces kosztuje dziś w godzinach pracy. Bez tej liczby nie da się ocenić, czy wdrożenie się opłaciło. Zażądaj wyceny rozbitej na trzy składniki z góry tego tekstu; wycena podana jedną kwotą bez rozbicia uniemożliwia porównanie ofert."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Uważaj na dwie skrajności. Oferta bardzo tania zwykle oznacza konfigurację gotowego narzędzia bez analizy procesu. To bywa sensowne, ale wtedy płacisz za samą konfigurację i warto to nazwać wprost. Oferta bardzo droga bez etapu analizy oznacza, że wykonawca wycenia ryzyko, którego nie zbadał, i przerzuca je na twój budżet."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Według danych Głównego Urzędu Statystycznego za 2025 rok technologie sztucznej inteligencji wykorzystywało 8,7% przedsiębiorstw w Polsce, podczas gdy Eurostat podaje dla całej Unii Europejskiej blisko 20% w tym samym roku. Polska jest więc na poziomie mniej więcej połowy średniej unijnej."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "GUS podaje też liczbę, która tłumaczy skalę problemu z wyceną: w 2025 roku 91,3% firm objętych badaniem GUS nie korzystało z AI, a odsetek firm, które nie korzystały, ale rozważały wdrożenie, wyniósł zaledwie 3,9%. Ponad 87% badanych firm nie było więc nawet na etapie rozważania."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/ile-kosztuje-wdrozenie-ai",
"title": "Ile kosztuje wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Znaczna część tej luki to nie brak chęci, tylko brak punktu odniesienia dla kosztu. Firma nie wie, czy rozmawia o wydatku rzędu tysięcy, czy setek tysięcy złotych, więc odkłada decyzję."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Krótka odpowiedź: 120 136 zapowiedzianych zwolnień w Stanach Zjednoczonych do września 2026. W tylu przypadkach pracodawcy podali sztuczną inteligencję jako powód. To około 21 procent wszystkich zapowiedzianych zwolnień. W sierpniu i wrześniu AI nie była jednak już głównym powodem miesiąca. Dla Polski nikt takiej liczby nie zbiera."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Comiesięczne raporty publikuje Challenger, Gray & Christmas, amerykańska firma doradztwa personalnego, która od dziesięcioleci zlicza zapowiedziane zwolnienia i przypisuje im powód."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Do września 2026 AI zebrała 120 136 wskazań, około 21 procent wszystkich cięć w tym roku. W całym 2025 było ich 54 836. Raport lipcowy podawał 184 538 wskazań od 2023 roku, odkąd ten powód jest śledzony osobno; po doliczeniu sierpnia i września wychodzi z moich obliczeń około 192 tysięcy."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Od marca do lipca 2026 AI była w tych raportach najczęściej podawanym powodem w każdym miesiącu. W sierpniu spadła na czwarte miejsce z 3462 zwolnieniami, najmniejszą liczbą od grudnia 2025, a Challenger napisał wprost, że to koniec pięciomiesięcznej serii. We wrześniu była piąta z 3961 zwolnieniami, czyli około 9 procent cięć miesiąca, a na czele stały warunki rynkowe i gospodarcze."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "W ujęciu narastającym AI pozostaje powodem numer jeden, ale jej przewaga nad drugimi w kolejności warunkami rynkowymi i gospodarczymi stopniała do około 6 tysięcy zwolnień (120 136 wobec 114 124), a udział maleje: około 24 procent cięć roku do lipca, 22 procent do sierpnia, 21 procent do września. Nagłówek „AI głównym powodem zwolnień” był prawdziwy dla marca–lipca i dla sumy roku; dla ostatnich dwóch miesięcy już nie."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Challenger nikogo nie ankietuje. Kompiluje publiczne ogłoszenia zwolnień (komunikaty spółek, doniesienia mediów, zgłoszenia regulacyjne) i sam przypisuje im powód na podstawie tego, co firma podała do wiadomości."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Bywa przy tym ostrożniejszy niż nagłówki. Gdy związek zawodowy nowojorskiego szpitala Montefiore ogłosił w lipcu 2026, że dwanaście etatów zastąpiło oprogramowanie, a szpital nazwał to przedstawienie mylącym, Challenger zapisał te cięcia jako „aktualizację technologiczną, możliwe że AI”, a nie jako AI. Tej kategorii używa wtedy, gdy firma mówi o nowej technologii, a związek z AI jest sugerowany, ale nie wykazany."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Filtrem pozostaje jednak to, co firma zdecydowała się powiedzieć publicznie. Badacze rynku pracy cytowani przez CNBC zwracają uwagę, że wskazanie na AI bywa wygodne: brzmi lepiej niż spadek popytu. Sam raport lipcowy ujmuje to bez ogródek, pisząc, że nazwanie AI w zapowiedzi zwolnień potrafi zjednać inwestorów, odpychając jednocześnie obecnych i przyszłych pracowników."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Rzetelnie zmierzone zostaje więc to, co pracodawcy mówią publicznie. Poziom pewności jako miary rzeczywistej przyczyny: niski."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "To kontekst, który w doniesieniach znika najczęściej. Do września 2026 amerykańscy pracodawcy zapowiedzieli łącznie 573 195 zwolnień, o 39 procent mniej niż w tym samym okresie 2025 roku, kiedy było ich 946 426. Wrzesień 2026 z wynikiem 43 281 cięć był najsłabszym wrześniem od 2022 roku."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Zdanie „AI jest najczęstszym powodem zwolnień w tym roku” i zdanie „zwolnień jest znacznie mniej niż rok temu” są więc jednocześnie prawdziwe, a razem znaczą co innego niż każde z osobna."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Większość tego spadku przypada na sektor rządowy, który do września 2025 roku zapowiedział 299 755 zwolnień, a do września 2026 roku 23 010. Bez niego zwolnień do września 2026 roku jest mniej o 15 procent niż rok wcześniej (550 185 wobec 646 671). Więcej cięć niż rok wcześniej zapowiedziało 9 z 30 branż, które śledzi Challenger. Prowadzi technologia: 165 925 zwolnień do września, o 54 procent więcej rok do roku i 29 procent wszystkich cięć w gospodarce. Druga jest branża transportowa z 44 430 zwolnieniami, o 190 procent więcej niż rok wcześniej."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Na poziomie całej UE dane nie pokazują, żeby AI odbierała pracę młodym. Polski Instytut Ekonomiczny omówił 1 października 2026 roku opracowanie Eurofound: w latach 2019–2025 zatrudnienie osób w wieku 15–29 lat w zawodach o wysokim wykorzystaniu AI wzrosło o 16,4 procenta, a osób w wieku 30–49 lat o 15 procent. Zawody o niskim wykorzystaniu AI traciły udział w zatrudnieniu obu grup."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "PIE zaznacza, że przesunięcie w stronę zawodów o wysokim wykorzystaniu AI zaczęło się na długo przed pandemią i premierą ChatGPT, a dane na poziomie UE nie pozwalają jednoznacznie przypisać zmian w zatrudnieniu młodych generatywnej AI ani pracy zdalnej. Nie wyklucza, że w przyszłości pojawią się w UE efekty podobne do tych, które dane z USA wiążą z AI wśród najmłodszych pracowników na stanowiskach początkowych. Zawody dzieli na grupy według wyników badania AIM-WORK Wspólnego Centrum Badawczego KE, czyli według obecnego wykorzystania AI; utraty pracy ten podział nie mierzy. Danych osobno dla Polski w tym omówieniu nie ma."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Nie wiadomo, i to jest uczciwa odpowiedź. GUS nie prowadzi kategorii zwolnień z powodu wdrożenia AI, nie robi tego też żadna instytucja rynku pracy. Polskie doniesienia o „zwolnieniach przez AI” referują dane amerykańskie, zwykle bez zaznaczenia, że pochodzą z samodeklaracji."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Wiadomo natomiast, ile firm w Polsce w ogóle używa AI: według GUS 8,7 procenta przedsiębiorstw w 2025 roku, przy średniej unijnej blisko 20 procent, czyli ponad dwukrotnie wyższej. Rozpisałem to w tekście o danych GUS. Przy takim poziomie wdrożenia efekt zatrudnieniowy na skalę całej gospodarki byłby trudny do wyjaśnienia, ale to wniosek z arytmetyki, nie z pomiaru, którego nie ma."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#16",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Wiadomo też, czego Polacy się spodziewają. W badaniu Pew Research Center opublikowanym 17 września 2026 roku, prowadzonym od lutego do maja 2026 na 42 151 osobach w 36 krajach i osobno w Stanach Zjednoczonych, 59 procent Polaków odpowiedziało, że w ciągu 20 lat AI zmniejszy liczbę miejsc pracy, 2 procent, że zwiększy, a 25 procent nie spodziewa się większej różnicy. Odsetek bardziej zaniepokojonych niż podekscytowanych AI wzrósł w Polsce z 37 procent w 2025 roku do 45 procent w 2026, a wśród osób w wieku 18–34 lat z 24 do 37 procent. Ten pomiar dotyczy oczekiwań, a nie zatrudnienia, i trzeba go czytać obok arytmetyki z poprzedniego akapitu."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#17",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Zwolnienia to jedna kolumna. W badaniu JLL The Future of Work Survey 2026, przeprowadzonym od stycznia do kwietnia 2026 na ponad 2200 członkach zarządów w 21 krajach, 60 procent liderów spodziewało się wzrostu zatrudnienia zamiast spadku, a 60 procent przeprojektowania ról przez AI zamiast ich likwidacji. To dane globalne, nie regionalne. Poziom pewności: średni, bo to badanie deklaratywne, tak samo jak dane Challengera, tyle że pytające o plany zamiast o przeszłość."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#18",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Tych liczb nie da się zestawić wprost: jedna dotyczy zapowiedzianych zwolnień w USA, druga globalnych planów zatrudnienia. Wspólne mają to, że obie pytają firmy o ich własne zamiary. Na obraz rzeczywisty trzeba będzie poczekać do statystyk zatrudnienia."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#19",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Różnica między zapowiedzią a wykonaniem bywa duża, bo część zapowiedzianych cięć nigdy nie dochodzi do skutku, a część firm redukuje przez naturalne odejścia. Challenger mierzy moment ogłoszenia, nie moment rozstania."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai#20",
"doc": "odpowiedzi/ile-miejsc-pracy-zlikwidowala-ai",
"title": "Ile miejsc pracy zlikwidowała AI?",
"text": "Dlatego zdanie „AI zlikwidowała tyle a tyle miejsc pracy” jest w tej chwili nie do obronienia. Obronić da się zdanie słabsze: w tylu zapowiedzianych zwolnieniach pracodawcy w Stanach Zjednoczonych podali AI jako powód."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#0",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Krótka odpowiedź: z ChatGPT i pozostałych serwisów OpenAI korzystało w sierpniu 2026 roku 10,76 mln osób, czyli 36,63 procenta polskich internautów, według badania Mediapanel prowadzonego przez Gemius dla Polskich Badań Internetu. Prawie cała ta grupa to sam ChatGPT: w czerwcu 2026 roku odwiedziło go 10,84 mln osób, a całą grupę 10,92 mln. Drugi jest Gemini z 6,38 mln użytkowników w czerwcu 2026 roku, niemal na równi z Trybem AI w Google (6,35 mln). Osobna liczba 13 milionów osób z marca 2026 dotyczy całej kategorii dużych modeli językowych, w tym Gemini."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#1",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Mediapanel to badanie pasywne i hybrydowe: łączy skrypty w mierzonych serwisach i aplikacjach z panelem ponad 125 tysięcy osób. Mierzy faktyczne korzystanie, nie deklaracje z ankiety."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#2",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Różnica jest tu większa niż zwykle. Przy technologii modnej ludzie deklarują użycie, którego nie było, albo odwrotnie, nie uznają za „korzystanie z AI” tego, że asystent podpowiedział im coś w wyszukiwarce. Panel nie zależy od deklaracji. W zestawieniu narzędzi AI z raportu Gemiusa z 30 września 2026 nie ma jednak Przeglądu od AI w wynikach Google, a Tryb AI jest w nim dopiero od marca 2026."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#3",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Odczyt dla kategorii modeli językowych za marzec 2026 dał 13 milionów użytkowników miesięcznie i 9,2 miliona tygodniowo. ChatGPT prowadził wtedy z zasięgiem około 35 procent internautów, a drugi był Gemini. Nowsze zestawienie Gemiusa za czerwiec 2026, które obejmuje też Tryb AI, opisuję niżej."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#4",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Dla samego ChatGPT wcześniejsze odczyty wyglądały tak: 9,3 miliona realnych użytkowników w czerwcu 2025, ponad 10 milionów w październiku 2025."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#5",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "W sierpniu 2026 roku z serwisów i aplikacji OpenAI skorzystało w Polsce 10 763 280 osób, czyli 36,63 procenta internautów. Tak podaje Mediapanel w miesięcznej tabeli największych właścicieli mediów, w której OpenAI występuje jako grupa. To szersza kategoria niż sam ChatGPT, choć różnica jest niewielka: w czerwcu sam ChatGPT odwiedziło według Wirtualnych Mediów 10,84 mln osób, a całą grupę 10,92 mln."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#6",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Latem liczba użytkowników wahała się między 10,5 a 10,9 mln, a średni czas na użytkownika w miesiącu wydłużył się od czerwca do sierpnia o 23 minuty. Przy Grupie OpenAI tabela ma w kolumnie audytu „nie”, czyli Gemius nie mierzy tych serwisów własnymi skryptami i liczy je z panelu. Z marcowym odczytem około 35 procent dla samego ChatGPT porównuję te liczby ostrożnie, bo dotyczą całej grupy. Gemini liczy się w miesięcznych tabelach Mediapanelu razem z Grupą Google, więc osobną liczbę jego użytkowników podał dopiero raport Gemiusa z 30 września 2026, opisany niżej."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#7",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Inna miara, którą łatwo pomylić z liczbą użytkowników, to udział w kliknięciach z czatów w linki do stron. Według Statcountera ChatGPT dał w sierpniu 2026 roku 83,99 procenta takich kliknięć w Polsce, a Gemini 9,99 procenta. Ta liczba mówi, który asystent przysyła ruch na strony, i liczby osób się z niej nie odczyta. Dlaczego udział ChatGPT tak różni się między pomiarami, od 50 procent promptów w amerykańskim panelu Comscore w czerwcu 2026 roku do 84 procent kliknięć w Polsce w sierpniu 2026 roku, rozpisałem w tekście o trzech miarach udziału asystentów AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#8",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "W czerwcu 2026 roku ChatGPT miał w Polsce 10,84 mln realnych użytkowników, Gemini 6,38 mln, a Tryb AI w Google 6,35 mln. Gemius podał te liczby z badania Mediapanel w raporcie „E-commerce w Polsce 2026”, opublikowanym 30 września 2026. Pozostałe narzędzia z tego zestawienia (Grok, Perplexity, Claude, Copilot i DeepSeek) miały w czerwcu 2026 roku poniżej miliona użytkowników; Meta AI w nim nie ma."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#9",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Największą zmianę ma Gemini: w lipcu 2025 roku miał 1,3 mln użytkowników, w czerwcu 2026 roku 6,4 mln. W czerwcu 2026 roku 16,0 mln osób, czyli 53,4 procenta internautów, odwiedziło co najmniej jedno z analizowanych narzędzi, o 5,9 mln więcej niż w lipcu 2025. Gemius sam zastrzega, że Tryb AI jest w tym zestawieniu dopiero od marca 2026, więc część tego wzrostu może wynikać ze zmiany zakresu pomiaru. Raport nie opisuje też, jak Mediapanel oddziela Tryb AI od zwykłego wyszukiwania. Łącznej liczby 16,0 mln nie porównuję wprost z 13 mln z marca 2026, bo raport nie podaje, czy oba zestawienia obejmują te same narzędzia."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#10",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Dla firmy, która chce być widoczna w odpowiedziach AI, wniosek jest praktyczny. W czerwcu 2026 roku drugie i trzecie miejsce zajmowały usługi Google, z których każda miała ponad 6 mln użytkowników, a z 16,0 mln osób, które użyły któregoś z analizowanych narzędzi, około 5,2 mln nie korzystało z ChatGPT. Około jednej trzeciej użytkowników analizowanych narzędzi nie korzystało więc w tym miesiącu z ChatGPT, dlatego sprawdzanie widoczności firmy w odpowiedziach AI warto rozszerzyć na pozostałe usługi. Użytkowników Gemini i Trybu AI nie da się przy tym zsumować, bo te same osoby mogą korzystać z obu."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#11",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Ankieta w tym samym raporcie mierzy co innego niż ruch: deklaracje kupujących w internecie. W badaniu CAWI z 14–22 lipca 2026 z chatbotów albo innych narzędzi AI korzysta 65 procent kupujących (N=1825), w tym 30 procent co najmniej kilka razy w tygodniu. Wśród korzystających z AI 70 procent wskazało ChatGPT, 51 procent Gemini, po 10 procent Copilota i Meta AI, a 6 procent Claude’a; część badanych wskazała więcej niż jedno narzędzie. Na wykresie podstawę procentowania opisano jako wszystkich kupujących (N=1825), ale komentarz i przekroje w raporcie liczą te odsetki wśród korzystających z AI (N=1188), więc tak je podaję."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#12",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "W raporcie Gemiusa i PBI o użytkownikach ChatGPT, z danymi za czerwiec 2025, stoi zdanie, które warto przeczytać przed cytowaniem jakiejkolwiek dynamiki wzrostu: dane dla aplikacji mobilnej ChatGPT są w badaniu dostępne od 26 lutego 2025, więc wcześniejsze liczby obejmują wyłącznie wersję przeglądarkową."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#13",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Znaczy to, że część spektakularnego wzrostu z początku 2025 roku to nie przyrost użytkowników, tylko przyrost tego, co badanie widzi. Gemius nie pisze wprost, że wcześniejsze odczyty zaniżają stan faktyczny, ale wniosek jest arytmetyczny: brakowało w nich ruchu z aplikacji mobilnej. Samo zastrzeżenie dotyczy przy tym brandu ChatGPT w raporcie z danymi za czerwiec 2025, a nie całej kategorii modeli językowych."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#14",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Poziom pewności dla liczb bezwzględnych z 2026 roku dla ChatGPT i Grupy OpenAI: wysoki, bo to pomiar pasywny. Dla Trybu AI niższy, bo raport nie opisuje, jak Mediapanel oddziela go od zwykłego wyszukiwania w tej samej domenie i aplikacji. Dla dynamiki od marca 2025 do marca 2026 pewność jest wysoka, bo oba odczyty są już po włączeniu aplikacji do badania. Niska jest wyłącznie przy porównaniach sięgających stycznia i lutego 2025, gdy badanie widziało samą przeglądarkę."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#15",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Sama liczba to mniej ciekawa część. W marcu 2026 zasięg miesięczny kategorii był o 71 procent wyższy rok do roku, ale zasięg tygodniowy o 106 procent, a średni czas korzystania o 80 procent."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#16",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Częstotliwość rośnie szybciej niż zasięg. Przybywa użytkowników, ale jeszcze szybciej rośnie grupa tych, którzy wracają do tych narzędzi co tydzień. To moment, w którym technologia przestaje być ciekawostką."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#17",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "W danych za czerwiec 2025 kobiety stanowiły 52,8 procenta użytkowników, a mieszkańcy wsi 39,6 procenta. Blisko 60 procent miało do 34 lat, a najdłużej korzystała grupa 25–34 lata: średnio 2 godziny 42 minuty miesięcznie."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#18",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Najsilniej nadreprezentowana wobec ogółu internautów była grupa 7–14 lat, co jest osobnym tematem dla rodziców i szkół, a nie dla firm."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#19",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Zestawmy dwie rzeczy. W marcu 2026 z modeli językowych korzystało miesięcznie 13 milionów polskich internautów. Wykorzystanie AI w 2025 roku deklarowało według GUS 8,7 procenta przedsiębiorstw, co opisuję osobno przy danych GUS."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#20",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "Tych liczb nie da się porównać wprost. Pierwsza obejmuje internautów w wieku od 7 do 75 lat i liczy także użytek prywatny, druga dotyczy firm od 10 pracujących, więc z ich zestawienia nie wynika, jak AI wchodzi do firm. Mówią o tym badania pracowników: według badania Pracuj.pl z sierpnia 2026 roku (CAWI, ARC Rynek i Opinia) 70 procent osób korzystających z AI w pracy przyznaje, że zdarza im się sięgać po narzędzia niezatwierdzone przez pracodawcę. Narzędzie bywa więc w organizacji wcześniej niż zasady, umowa powierzenia i wiedza o tym, co wychodzi na zewnątrz. Skalę tego zjawiska opisuję osobno w tekście o shadow AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt#21",
"doc": "odpowiedzi/ile-osob-w-polsce-uzywa-chatgpt",
"title": "Ile osób w Polsce używa ChatGPT?",
"text": "To przesuwa pytanie firmy. Nie brzmi ono „czy wdrażać AI”, tylko „co pracownicy już z nią robią”. Praktyczna strona tego problemu to ochrona danych przy korzystaniu z AI i decyzja, czy dane firmowe mogą trafiać do publicznego czatu."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#0",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Krótka odpowiedź: OpenAI nie publikuje pomiaru dla ChatGPT. Epoch AI oszacował typowe pytanie tekstowe do GPT-4o na około 0,3 Wh, ale to rachunek oparty na założeniach, bez dostępu do infrastruktury OpenAI. Osobno Google zmierzył 0,24 Wh dla medianowego zapytania do Gemini. Liczba 3 Wh, którą powtarzają media, pochodzi ze starszego szacunku z 2023 roku."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#1",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Dokładnej wartości dla ChatGPT nie zna nikt poza OpenAI. Pomiar Google jest najlepszym publicznym punktem odniesienia dla produkcyjnego asystenta, ale dotyczy innego modelu i innej infrastruktury."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#2",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "21 sierpnia 2025 Google opublikował wyliczenie dla własnego asystenta. Medianowe zapytanie tekstowe do Gemini Apps to 0,24 Wh energii, 0,03 grama CO2 i 0,26 mililitra wody, czyli około pięciu kropli. Dane bazowe pochodzą z maja 2025."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#3",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Wartość jest niska z dwóch powodów. Mediana to nie średnia: połowa zapytań jest krótsza i tańsza, a długie generowanie obrazu czy filmu kosztuje wielokrotnie więcej i w tej liczbie nie siedzi. Do tego w ciągu dwunastu miesięcy Google zbił zużycie energii na zapytanie trzydziestotrzykrotnie, a ślad węglowy czterdziestoczterokrotnie, przy rosnącej jakości odpowiedzi."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#4",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Szacunek pochodzi z pracy Alexa de Vriesa z 2023 roku, opublikowanej w czasopiśmie *Joule*. Opierał się na wyliczeniu firmy SemiAnalysis: skoro ChatGPT obsługuje 195 milionów zapytań dziennie i zużywa około 564 MWh, na zapytanie wypada najwyżej 2,9 Wh. Rachunek był poprawny dla swoich czasów, ale zakładał sprzęt sprzed dwóch generacji i odpowiedzi dłuższe, niż są typowe."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#5",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Osobno krąży twierdzenie o dziesięciokrotnej przewadze zapytania do AI nad wyszukiwaniem. John Hennessy, przewodniczący Alphabetu, powiedział Reutersowi w lutym 2023, że rozmowa z modelem językowym „prawdopodobnie kosztuje dziesięć razy więcej niż standardowe wyszukanie”. Mówił o koszcie pieniężnym obsługi zapytania; o watogodzinach nie było mowy. Na prąd przeliczył to dopiero de Vries, mnożąc tę wypowiedź przez szacunek 0,3 Wh na wyszukiwanie, który Google podał na własnym blogu w 2009 roku."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#6",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "W obiegu jest też trzecia liczba, 0,34 Wh, z wpisu Sama Altmana na blogu z czerwca 2025. Nie towarzyszy jej metodologia ani recenzja, więc traktuję ją tak samo jak dwie poprzednie: jako deklarację autora."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#7",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Poziom pewności dla wszystkich trzech krążących wartości: niski. Dla pomiaru Google: średni, o czym niżej."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#8",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Metodologia Google jest szersza niż typowe wyliczenia i firma sama to pokazuje. Do rachunku wchodzą układy obliczeniowe, procesory i pamięć maszyny, moce rezerwowe utrzymywane bezczynnie na wypadek awarii oraz narzut centrum danych przy współczynniku PUE 1,09."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#9",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Google podaje przy tym liczbę, która tłumaczy rozjazd między szacunkami: policzone wyłącznie po aktywnych układach obliczeniowych, jak robi większość publicznych wyliczeń, to samo zapytanie wychodzi na 0,10 Wh, czyli ponad dwa razy mniej niż pełny rachunek. Firma nazywa taki sposób liczenia optymistycznym."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#10",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Poza rachunkiem zostaje jednak trenowanie modeli, produkcja sprzętu i woda zużywana pośrednio przy wytwarzaniu energii. Krytycy metodologii wskazują właśnie na te pominięcia i mają rację co do zakresu: Google mierzy samą inferencję, czyli odpowiadanie na pytania, a nie cały cykl życia modelu."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#11",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Gartner prognozuje, że centra danych zużyją w 2026 roku 565 TWh, wobec 447 TWh w 2025, czyli o 26 procent więcej. Serwery zoptymalizowane pod AI mają odpowiadać za mniej więcej jedną trzecią tej wartości i przegonić konwencjonalne w 2027 roku."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#12",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Firma płaci dostawcy za tokeny, a prąd zostaje po jego stronie. Mechanika jest jednak ta sama, bo płaci się od liczby wywołań, a te rosną szybciej, niż się zakłada. Liczby są przy koszcie agenta AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt#13",
"doc": "odpowiedzi/ile-pradu-zuzywa-zapytanie-do-chatgpt",
"title": "Ile prądu zużywa jedno zapytanie do ChatGPT?",
"text": "Między najniższą a najwyższą publiczną liczbą jest dwunastokrotna różnica, choć wszystkie opisują to samo. Różnią się rokiem pomiaru, granicą rachunku i tym, czy ktoś w ogóle mierzył, czy przemnożył cudzą wypowiedź. Pomiar Google z 2025 roku i szacunek de Vriesa z 2023 dzielą dwie generacje sprzętu; w tym czasie liczba de Vriesa zdążyła się zestarzeć, choć w dniu publikacji była poprawna."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai",
"title": "Ile zarabia ekspert od AI? Widełki 2026",
"text": "Kwoty poniżej pochodzą z publicznych ogłoszeń widocznych w No Fluff Jobs w kwietniu 2026 roku, zebranych w raporcie płacowym WSPA. Podaję je per rola, bo „ekspert od AI” to parasol na kilka różnych zawodów o różnych stawkach."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai",
"title": "Ile zarabia ekspert od AI? Widełki 2026",
"text": "Dla porównania z szerszym rynkiem: raport wynagrodzeń Just Join IT za 2026 rok, oparty na ponad 100 tys. ofert, plasuje role AI i uczenia maszynowego w ścisłej czołówce całej branży IT, a PulsHR opisuje tę specjalizację jako topową, z zarobkami sięgającymi 30 tys. zł na rękę u doświadczonych inżynierów. To kwota netto, więc nie zestawiaj jej wprost z widełkami z ogłoszeń, które mieszają rejestry."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai",
"title": "Ile zarabia ekspert od AI? Widełki 2026",
"text": "To są widełki z ofert, nie mediana rynku. Ogłoszenia publikują głównie firmy, które płacą dobrze i chcą to pokazać; pensje w mniejszych firmach poza dużymi miastami bywają wyraźnie niższe. Oficjalnej mediany dla „eksperta od AI” nikt w Polsce nie liczy, bo nie ma takiego zawodu w klasyfikacjach."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai",
"title": "Ile zarabia ekspert od AI? Widełki 2026",
"text": "Forma zatrudnienia zmienia obraz i podstawę kwot. Widełki z ogłoszeń podaje się osobno dla umowy o pracę (brutto) i dla kontraktu B2B (netto do faktury), a różnica między tymi rejestrami sięga kilkudziesięciu procent; tabela wyżej zbiera oba, więc jest punktem odniesienia dla rzędu wielkości, nie dla kwoty na koncie. Wzrost wynagrodzeń w 2025 roku był wyraźniejszy na kontraktach B2B niż na etacie, a górne końce widełek w ogłoszeniach to niemal zawsze B2B, gdzie po stronie pracownika zostają składki i ryzyko."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai",
"title": "Ile zarabia ekspert od AI? Widełki 2026",
"text": "Rola znaczy więcej niż etykieta „AI”. Różnica między juniorem a seniorem w tej samej roli bywa trzykrotna, a między rolami na tym samym poziomie potrafi wynieść kilkanaście tysięcy złotych."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai",
"title": "Ile zarabia ekspert od AI? Widełki 2026",
"text": "Premię płacową dają dziś kompetencje wokół systemów agentowych: RAG, bazy wektorowe i frameworki orkiestracji wieloagentowej. Piszę to z własnej obserwacji rynku i projektów, nie z badania. Zestawienia branżowe idą w tę samą stronę, ale żadne z nich nie podaje metody, którą dałoby się sprawdzić."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai",
"title": "Ile zarabia ekspert od AI? Widełki 2026",
"text": "W tym samym czasie tytuł prompt engineera praktycznie zniknął z ogłoszeń. Umiejętność została wchłonięta przez szersze role jako kompetencja bazowa i przestała być osobno wyceniana. Jak te przesunięcia wpływają na ścieżkę wejścia do zawodu, opisałem w tekście jak zostać ekspertem od AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai",
"title": "Ile zarabia ekspert od AI? Widełki 2026",
"text": "Częsta pomyłka przy tych porównaniach: mieszanie pensji specjalisty na etacie ze stawkami niezależnego doradcy. To dwa różne rynki. Etatowy inżynier AI w polskiej firmie zarabia kwoty z tabeli powyżej; niezależny konsultant rozlicza się stawką dzienną rzędu 1500–3000 zł albo ceną za zamknięty produkt, z czego sam pokrywa składki, narzędzia i okresy bez zleceń. Pełne widełki tego drugiego rynku rozpisałem w tekście ile kosztuje konsultant AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/ile-zarabia-ekspert-od-ai",
"title": "Ile zarabia ekspert od AI? Widełki 2026",
"text": "Porównywanie jednego z drugim wprost, bez uwzględnienia kosztów i ryzyka, prowadzi do wniosków, które nie przeżywają pierwszego kwartału na swoim."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#0",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Krótka odpowiedź: to zależy od tego, po której stronie stoisz. Jeśli cudzy agent naruszył ochronę danych osobowych, ich administrator zgłasza naruszenie Prezesowi UODO bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości w ciągu 72 godzin od stwierdzenia. Wyjątek: ryzyko dla praw lub wolności osób jest mało prawdopodobne. Jeśli przetwarzasz dane na zlecenie klienta, zawiadamiasz klienta bez zbędnej zwłoki (art. 33 ust. 2). W KSC trzeba najpierw ustalić, czy firma przeszła już na nowe zasady: termin dla dawnych operatorów usług kluczowych to 3 października 2026, a dla pozostałych podmiotów spełniających kryteria w dniu wejścia nowelizacji w życie jest to 3 kwietnia 2027. W nowym trybie ostrzeżenie do CSIRT wysyła się do 24 godzin od wykrycia incydentu poważnego; wyjątki, między innymi dla banków i części podmiotów publicznych, opisuję niżej. Podmioty finansowe objęte DORA mają własne terminy. Jeśli to twój agent narobił szkód u kogoś innego, terminu na zawiadomienie poszkodowanego nie znalazłem w żadnym z przeczytanych aktów. Punkt odniesienia: OpenAI zawiadomiło australijski urząd 84 dni po tym, jak jego agent wszedł w czerwcu 2026 roku do portalu statystyk Medicare."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#1",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "W tej sprawie zawiadomienie przyszło 84 dni po wejściu agenta i 30 dni po jego wykryciu. Agent OpenAI wszedł 18 czerwca 2026 roku do portalu statystyk Medicare, którym administruje urząd Services Australia. Według osi czasu ABC News OpenAI dowiedziało się o tym 11 sierpnia (samo OpenAI pisze o połowie sierpnia), a 10 września wysłało mail na publiczną skrzynkę dla badaczy zgłaszających słabości systemów urzędu. Skrzynkę sprawdzano raz dziennie. Urząd 15 września przekazał sprawę Australian Signals Directorate, a 24 września premier Anthony Albanese ujawnił ją i powiedział, że firmie zajęło to „way too long”."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#2",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Zakres się zmieniał: 24 września OpenAI mówiło ABC o „aggregate health statistics and internal file names”, a 28 września przyznało, że model „ran commands, retrieved internal files, credentials and aggregate statistics, and wrote files”; do danych pacjentów według OpenAI nie dotarł. Przy lipcowym ataku agentów na Hugging Face to samo OpenAI zawiadomiło poszkodowanego 20 lipca, w dniu, w którym powiązało sprawę z własnymi agentami. Zestawienie 84 dni z 72 godzinami z RODO jest tylko ilustracją, bo art. 33 wiąże administratora danych, a administratorem był urząd."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#3",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Firma poszkodowana może podlegać kilku obowiązkom zgłoszeniowym, a każdy termin ma własny początek. Przy RODO decyduje stwierdzenie naruszenia; jeśli dowiesz się o nim z maila od właściciela agenta, termin może zacząć biec dopiero wtedy. Kolejne terminy DORA liczy się od przekazania wcześniejszego powiadomienia lub sprawozdania, zgodnie z tabelą. To moja lektura przepisów; wytycznych Europejskiej Rady Ochrony Danych o chwili „stwierdzenia” naruszenia nie analizowałem."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#4",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "KSC po nowelizacji (Dz.U. 2026 poz. 252) obowiązuje od 3 kwietnia 2026 roku i obejmuje firmy z sektorów wymienionych w załącznikach, co do zasady od średniego przedsiębiorstwa wzwyż, a część, na przykład dostawców DNS, bez względu na wielkość. CERT Polska wyjaśnia okresy dostosowania: dawni operatorzy usług kluczowych mają rozpocząć zgłaszanie na nowych zasadach najpóźniej 3 października 2026, a pozostałe podmioty, które spełniały kryteria 3 kwietnia 2026, najpóźniej 3 kwietnia 2027. Przy późniejszym spełnieniu kryteriów termin wynosi 12 miesięcy od dnia ich spełnienia. Czekanie na wpis do wykazu nie wydłuża tych terminów."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#5",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "To okres dostosowania do nowych zasad, nie ogólne zwolnienie ze zgłaszania incydentów. Wcześniejsze obowiązki trzeba sprawdzić osobno; art. 33 ust. 5 nowelizacji wprost utrzymuje dotychczasowe obowiązki przedsiębiorców telekomunikacyjnych do czasu przejścia na nowy tryb. RODO i DORA działają niezależnie. Podmioty publiczne będące podmiotami ważnymi w KSC przekazują samo zgłoszenie incydentu poważnego, bez wczesnego ostrzeżenia i sprawozdań. Podmioty kluczowe i ważne z sektora bankowości i infrastruktury rynków finansowych nie zgłaszają poważnych incydentów według KSC, bo art. 8i ustawy wyłącza wobec nich te przepisy; zgłaszają je według DORA. Dostawca usług zaufania składa zgłoszenie incydentu poważnego już w ciągu 24 godzin od wykrycia (art. 11 ust. 1a). Jeśli obsługa incydentu trwa dłużej niż miesiąc od zgłoszenia, zamiast sprawozdania końcowego składa się sprawozdanie z postępu, a końcowe w miesiąc od zakończenia obsługi."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#6",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "DORA ma wyjątek od granicy 24 godzin: jeśli incydent sklasyfikowano jako poważny dopiero po tym czasie, wstępne powiadomienie składa się w ciągu 4 godzin od klasyfikacji (art. 5 ust. 2 rozporządzenia 2025/301). Pozostałe terminy biegną od przekazania dokumentów: 72 godziny od wstępnego powiadomienia, a miesiąc od sprawozdania śródokresowego lub jego ostatniej aktualizacji. Gdy termin przypada w weekend lub dzień wolny od pracy, powiadomienie albo sprawozdanie można złożyć do południa następnego dnia roboczego (art. 5 ust. 4). Nie dotyczy to wstępnego powiadomienia i sprawozdania śródokresowego instytucji kredytowych, kontrahentów centralnych, operatorów systemów obrotu oraz podmiotów finansowych będących podmiotami kluczowymi lub ważnymi w rozumieniu NIS2 (art. 5 ust. 5), a właściwy organ może to przesunięcie wyłączyć także dla innych podmiotów znaczących lub systemowych (art. 5 ust. 6)."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#7",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Art. 73 AI Act obciąża dostawcę systemu wysokiego ryzyka, więc firmy poszkodowanej nie dotyczy. Jeśli dostaniesz mail od OpenAI, pamiętaj, że według komunikatu z 25 września firma zawiadomiła dziesiątki podmiotów, a samo zawiadomienie nie musi oznaczać poważnego incydentu."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#8",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Terminu, w którym właściciel agenta musi zawiadomić poszkodowanego, nie znalazłem w przeczytanych aktach (RODO, KSC, DORA, AI Act, oba kodeksy), choć ustawy o KSC nie przeczytałem w całości. Obowiązki pojawiają się dopiero wtedy, gdy incydent dotyka czegoś, za co sam odpowiadasz."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#9",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "- Agent wyniósł dane osobowe, których jesteś administratorem: to naruszenie po twojej stronie, więc działają art. 33 i 34 RODO. OpenAI znalazło do 25 września 2026 roku 53 przypadki, w których obrazy użytkowników trafiły do serwisów hostingu obrazów pod niepublicznymi linkami.\n- Firma jest podmiotem KSC, a incydent dotyczy jej systemów lub usług: trzeba ocenić obowiązek zgłoszenia z uwzględnieniem właściwego trybu i okresu dostosowania opisanego wyżej. Czy obejmuje to szkodę, którą twój agent wyrządził komuś trzeciemu, nie wiem.\n- Art. 73 AI Act (15 dni, 10 przy śmierci osoby, 2 przy powszechnym naruszeniu albo zakłóceniu infrastruktury krytycznej) formalnie stosuje się od 2 sierpnia 2026 roku, ale rozporządzenie 2026/1744 przesunęło klasyfikację i obowiązki systemów wysokiego ryzyka na 2 grudnia 2027 i 2 sierpnia 2028 roku. W mojej ocenie do tych dat art. 73 praktycznie nie działa, a typowy agent do kodowania czy researchu nie jest systemem z załącznika III (co z AI Act obowiązuje od 2 sierpnia 2026)."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#10",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Zostaje odpowiedzialność cywilna. Kodeks cywilny nie ma przepisu o agencie AI, a art. 430 i 474 o odpowiedzialności za cudze działania mówią o „osobie”. Najprostszą podstawą wydają mi się art. 415 i 416, czyli wina, także organu spółki, na przykład w braku izolacji agenta, a w relacji umownej art. 471. Właściciel agenta może podnieść przyczynienie się poszkodowanego (art. 362), gdy ten zostawił klucz dostępu na widoku; w tej samej serii zdarzeń agenci OpenAI użyli właśnie takiego, ujawnionego klucza dostępu do systemu raportowego agencji informacji o zdrowiu stanu Wiktoria; do portalu Medicare model dostał się inną drogą. Roszczenie z czynu niedozwolonego przedawnia się po 3 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i osobie obowiązanej, najpóźniej po 10 latach od zdarzenia, a gdy szkoda wynikła z przestępstwa, na przykład z umyślnego czynu z art. 267, po 20 latach od jego popełnienia (art. 442¹ § 1 i 2); roszczenie z umowy między przedsiębiorcami co do zasady po 3 latach od wymagalności, z końcem roku kalendarzowego (art. 118 i 120). Polskiego orzecznictwa o szkodzie wyrządzonej przez agenta AI nie znalazłem."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#11",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "OpenAI samo napisało 28 września, że wstępne ustalenia powinno było przekazać wcześniej. Rząd Australii chce, by firma technologiczna musiała „immediately report rogue AI incidents to both the affected organisation and Australia's cyber authorities”; to dopiero projekt, a rząd chce wnieść ustawę przed końcem roku. Skoro w przepisach terminu nie znalazłem, można go wpisać do umowy z dostawcą agenta."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#12",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Pytanie dotyczy człowieka, który uruchomił agenta, i rozstrzyga je umyślność. Art. 267 § 2 Kodeksu karnego karze do 2 lat pozbawienia wolności za uzyskanie bez uprawnienia dostępu do systemu informatycznego. Art. 267 nie ma wersji nieumyślnej (art. 8), ale wystarczy zamiar ewentualny, czyli przewidywanie czynu i godzenie się na niego. W sprawie Medicare zadaniem modelu był research wydatków na leki, a w przypadkach opisanych przez Transluce zadania agentów nie dotyczyły cyberbezpieczeństwa; to moim zdaniem przemawia przeciw umyślności. Przy Hugging Face było inaczej: agenci rozwiązywali ofensywne zadania ewaluacji ExploitGym w piaskownicy, a atak na zewnętrzny serwis wykraczał poza zadanie. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego (art. 267 § 5), który firma składa na policji albo w prokuraturze. Orzecznictwa w sprawie agenta AI nie znalazłem."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#13",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Po nagłówku User-Agent się nie da. Agent, który 20 września wyszedł do internetu przez DNS, sam wpisał sobie `Mozilla/5.0` (raport OpenAI z 25 września), a instrukcja jednego z agentów atakujących Hugging Face mówiła: „UA may be arbitrary”. GPTBot i ChatGPT-User mają opisane nagłówki i listy adresów IP, ale żaden przeczytany przeze mnie raport nie mówi, że agenci badawczy ich używali. Adres w logu to zwykle adres pośrednika."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#14",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "W raportach z 2026 roku agenci wchodzili przez usługę zrzutów ekranu mShots, serwisy httpbun.com i httpbin.org, czytnik r.jina.ai, skracacze linków i skaner urlquery.net, którego według Transluce (23 września) używali jako zdalnej przeglądarki co najmniej od 6 marca. Te usługi mają zwykłych użytkowników, więc sam ich adres niczego nie dowodzi. Więcej mówi zachowanie:"
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#15",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "- sondy doklejone do prawdziwego zapytania o dane, na przykład `../../../../etc/passwd`, `UNION SELECT password FROM users`, `{{7*7}}` albo `alert(1)`;\n- serie żądań w odstępach sekund, jak trzy strony w 7 sekund, albo opisany przez samego agenta „flood” 80 żądań;\n- zmiana drogi po blokadzie: gdy Cloudflare zatrzymał sondę na stronie AIHW, plik ściągnięto z serwera preprodukcyjnego w kawałkach, w ponad 100 skanach;\n- długie adresy z base64 i łańcuchy linków ze skracacza;\n- zapytania DNS z zakodowanymi subdomenami;\n- w chmurze wywołania API z `DryRun=True`, odczyt metadanych instancji i tokeny użyte z nieoczekiwanych miejsc."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#16",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Zabezpiecz logi, których zwykle nikt nie trzyma, zanim cokolwiek zmienisz. OpenAI odtworzyło ucieczkę z 20 września, bo ruch DNS był logowany, choć detektor anomalii DNS nie obejmował tego środowiska. Hugging Face znalazł około 4 razy więcej sekretów dopiero po odtworzeniu kodowania, którym agenci ukrywali dane w logach, a ślady ataku leżały w publicznych serwisach ponad dwa miesiące, zanim zebrali je autorzy raportu swarmtraces z 25 września. Wczesne ostrzeżenie z KSC ma podać moment wystąpienia i wykrycia incydentu oraz czas jego trwania."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#17",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "1. Logi serwera WWW z pełnym adresem i parametrami zapytania, nagłówkami User-Agent, Referer i X-Forwarded-For, z czasem w UTC.\n2. Logi CDN i zapory aplikacyjnej, bo tam zatrzymano sondę przy AIHW.\n3. Logi resolvera DNS i zapory ruchu wychodzącego.\n4. Logi uwierzytelniania, użycia tokenów i dzienniki audytowe chmury.\n5. Historię repozytoriów i konfiguracji oraz kopie ze skrótami (hash).\n6. Kopie publicznych śladów z datą zapisu (raporty urlquery.net, łańcuchy skracaczy), zanim wygasną.\n7. Mail od właściciela agenta z godziną wpływu, bo od niego może biec termin z RODO."
},
{
"id": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic#18",
"doc": "odpowiedzi/incydent-agenta-ai-co-zglosic",
"title": "Agent AI wszedł do cudzego systemu. Co zgłosić, komu i w jakim terminie?",
"text": "Plik `/.well-known/security.txt` według RFC 9116, z obowiązkowymi polami Contact i Expires, mówi właścicielom agentów i badaczom, dokąd pisać. Po drugiej stronie odpowiednikiem logów z tej listy jest dziennik działań własnego agenta; jego prowadzenie to jeden z warunków, które stawiam przy wdrożeniu agenta; jak nie dopuścić do incydentu, pokazuje lista kontrolna izolacji."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "Krótka odpowiedź: to zależy, kim jesteś w łańcuchu, bo art. 50 AI Act nakłada dwa różne obowiązki oznaczania na dwa różne podmioty i większość zamieszania bierze się z ich zlewania w jeden."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "Art. 50 ust. 2 dotyczy dostawcy systemu generującego dźwięk, obraz, wideo lub tekst: wynik ma być oznaczony w formacie czytelnym dla maszyn i możliwy do wykrycia jako wygenerowany sztucznie, w miarę dostępnych możliwości technicznych. Chodzi o oznaczenie wszyte w sam plik; dopisek na stronie tego obowiązku nie spełnia."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "W praktyce realizuje się to metadanymi pochodzenia treści (najbardziej znany jest otwarty standard C2PA [Content Credentials], rozwijany przez koalicję firm technologicznych i medialnych), znakami wodnymi albo rozwiązaniami własnymi dostawcy."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "Firma, która tylko korzysta z gotowych narzędzi, tego obowiązku nie realizuje sama. Przy wyborze narzędzia sprawdź jednak, czy dostawca go realizuje, bo dostawcą w rozumieniu przepisu można stać się także przez głęboką modyfikację cudzego systemu."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "Art. 50 ust. 4 dotyczy podmiotu stosującego i jest węższy, niż głosi obiegowa opinia. Ujawnienia wymagają dwie kategorie:"
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "- deepfake, czyli wygenerowane lub zmanipulowane przez AI obrazy, dźwięk i wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia i które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe (art. 3 pkt 60); „podmioty” obejmują także firmy i marki;\n- teksty generowane przez AI publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach interesu publicznego: polityka, zdrowie, bezpieczeństwo, wybory."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "Jest jednak wyjątek: tekst, nad którym człowiek sprawował kontrolę redakcyjną i za którego publikację ktoś ponosi odpowiedzialność, nie wymaga ujawnienia nawet w sprawach interesu publicznego. Zwykły firmowy wpis blogowy napisany z pomocą modelu i przejrzany przez człowieka nie podpada pod ten przepis. Obowiązku oznaczania „każdego tekstu z AI” w art. 50 nie ma."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "Oznaczanie chroni odbiorców treści, które firma publikuje sama. Do obrony przed cudzym deepfake'iem z wizerunkiem prezesa w fałszywej reklamie pierwszym narzędziem firmy jest zgłoszenie do platformy z art. 16 aktu o usługach cyfrowych; jak je przygotować i co jeszcze może zrobić firma, opisałem osobno."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "Obowiązki przejrzystości stosuje się od 2 sierpnia 2026 i nowelizacja Digital Omnibus, czyli rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 roku, tego nie przesunęła, w przeciwieństwie do obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka, które pojechały na grudzień 2027 i sierpień 2028. Wyjątek jest jeden: systemy wprowadzone do obrotu przed 2 sierpnia 2026 mają na samo maszynowe oznaczanie czas do 2 grudnia 2026. Pozostałe obowiązki z art. 50 (w tym informowanie, że rozmówcą jest AI) obejmują je od sierpnia bez taryfy ulgowej."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "Kara za naruszenie przejrzystości: do 15 mln euro lub 3% światowego obrotu, zależnie która wartość wyższa; dla MŚP niższa z nich. Pełny obraz sierpniowych obowiązków opisałem osobno."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/jak-oznaczac-tresci-ai",
"title": "Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50",
"text": "Po stronie firmy publikującej treści sprowadza się to do trzech pytań. Czy publikujemy deepfake? Jeśli tak, widoczne ujawnienie jest obowiązkowe. Czy publikujemy teksty AI o sprawach interesu publicznego bez kontroli redakcyjnej człowieka? Jeśli tak, ujawnienie jest obowiązkowe, a rozsądniej jest wprowadzić kontrolę redakcyjną. Czy nasi dostawcy narzędzi generujących realizują maszynowe oznaczanie? To pytanie do umowy z dostawcą, której elementy opisałem osobno."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Model językowy nie zna waszej firmy. Kiedy odpowiada na pytanie o umowę z klientem, korzysta z tego, co zostało mu podane razem z pytaniem. Jeżeli w firmowych zasobach da się odnaleźć właściwy fragment umowy, odpowiedź będzie z niego. Jeżeli się nie da, model i tak odpowie z tego, co akurat miał pod ręką."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Stąd kolejność prac. Wybór modelu jest decyzją odwracalną w tydzień. Stan danych decyduje o tym, czy wdrożenie ma z czego odpowiadać, i jest jedyną rzeczą, której nowszy model nie naprawi."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Najczęstszy przebieg nieudanego pilotażu wygląda u mnie tak samo od lat. Narzędzie działa na przygotowanej próbce, robi wrażenie, wchodzi na produkcję i zaczyna odpowiadać obok tematu. Model rzadko jest winny. Zwykle okazuje się, że właściwy dokument był skanem, leżał w skrzynce jednej osoby albo istniał tylko w wersji sprzed dwóch lat."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Zakres wyznacza proces, który wdrażacie. Jeżeli chodzi o odpowiadanie na pytania serwisowe, liczy się dokumentacja techniczna i historia zgłoszeń; kadry, księgowość i archiwum ofert mogą poczekać. Rozszerzanie zakresu „przy okazji” jest najskuteczniejszym sposobem, żeby wdrożenie nie ruszyło, i widzę je w co drugiej firmie, która wcześniej próbowała sama."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Wybór tego jednego procesu jest osobną decyzją i opisuję ją w tekście o tym, od czego zacząć wdrożenie."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "To lista, którą przechodzę z klientem w ramach audytu gotowości. Każde sprawdzenie kończy się odpowiedzią tak albo nie, bez ocen w skali."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Nie „w systemie X”, tylko w którym systemie, w jakiej tabeli albo w jakim katalogu, i czy istnieje sposób sięgnięcia po nie inny niż ręczne otwarcie przez człowieka. Dane po skrzynkach pocztowych i dyskach osobistych są dla wdrożenia niedostępne, choć formalnie istnieją."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Zbiór, który przestał być uzupełniany, jest gorszy od braku zbioru, bo generuje odpowiedzi wyglądające na poprawne. Liczy się data ostatniej realnej aktualizacji; data modyfikacji pliku o niczym nie świadczy."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Skan bez warstwy tekstowej to obraz. Tabela w pliku arkusza z połączonymi komórkami i przypisami w kolorze to dla systemu zagadka. Rozpoznawanie tekstu i przepisanie struktury da się zrobić, tylko trzeba to policzyć, zanim wejdzie do zakresu."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Ten sam klient jako „Kowalski sp. z o.o.”, „Kowalski Sp. z o. o.” i „KOWALSKI SPZOO” to trzy różne byty dla każdego automatu. Bez identyfikatora, który łączy rekordy między systemami, wdrożenie będzie zgadywać i czasem zgadnie źle."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Podstawa prawna, umowa powierzenia z dostawcą i zakres danych, który realnie jest potrzebny do zadania. To warstwa, która najczęściej zatrzymuje projekt na etapie odbioru, gdy nikt nie zajął się nią na starcie. Osobno sprawdźcie pola z wolnym tekstem, takie jak uwagi, opis i notatki: jeśli zadanie ich nie wymaga, nie przekazujcie ich, a jeśli wymaga, upewnijcie się, że filtr albo mechanizm usuwania danych obejmuje ich treść. W decyzji z 23 września 2026 roku włoski urząd ochrony danych opisał przypadek, w którym taki mechanizm pominął pola z wolnym tekstem i do bazy uznawanej za anonimową trafiły między innymi imiona, nazwiska i daty urodzenia pacjentów. Szczegóły w tekście o RODO przy korzystaniu z modeli."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Nie trzeba czyścić wszystkich danych historycznych. Do większości procesów wystarczy okres, w którym dokumenty są nadal obowiązujące, a stare wersje umów bywają wręcz szkodliwe, bo model nie wie, że przestały obowiązywać."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Nowego systemu zwykle też nie trzeba kupować: dane są tam, gdzie były; brakuje sposobu sięgnięcia po nie i decyzji, które z nich są wersją obowiązującą."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Stan danych przekłada się bezpośrednio na koszt utrzymania, bo płaci się za ilość przetworzonego tekstu. Wdrożenie, które przy każdym pytaniu podaje modelowi dwadzieścia dokumentów, bo nie potrafi wybrać właściwego, kosztuje wielokrotnie więcej od tego, które podaje dwa."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Tej pozycji w wycenach zwykle nie ma, a po uruchomieniu rośnie najszybciej. Mechanikę rachunku rozpisuję przy kosztach utrzymania AI; tutaj wystarczy jedno zdanie: uporządkowanie danych jest kosztem ponoszonym przed wdrożeniem, ale jedynym, który wraca potem w niższym rachunku za przetworzony tekst. Ile ten koszt potrafi ważyć w budżecie pierwszego projektu, pokazuję przy koszcie wdrożenia."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Zdarza się i uważam, że powiedzenie tego na czas jest częścią roboty. Jeżeli w danym procesie nie ma zapisu tego, co się wydarzyło, albo zapis powstaje ręcznie i niekonsekwentnie, to nie ma z czego zbudować odpowiedzi."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai#16",
"doc": "odpowiedzi/jak-przygotowac-dane-do-wdrozenia-ai",
"title": "Jak przygotować dane firmowe do wdrożenia AI?",
"text": "Wtedy sensowną kolejnością jest najpierw uporządkowanie samego procesu, a wdrożenie AI dopiero potem. Nie odmawiam roboty, tylko proponuję inny porządek, bo w tym wdrożenie się nie uda."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#0",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Hasło „wdrożenie AI to projekt biznesowy” brzmi jak frazes, ale ma jedną konkretną konsekwencję organizacyjną: kto jest właścicielem projektu."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#1",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Gdy właścicielem jest IT, projekt kończy się działającym systemem. Gdy właścicielem jest kierownik działu, którego proces dotyczy, projekt kończy się zmienionym sposobem pracy. Rozliczani jesteśmy z tego drugiego."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#2",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "- Właściciel biznesowy, czyli kierownik działu. Decyduje, który proces, jaki zakres, kiedy uznajemy, że działa. Odpowiada za to, że zespół korzysta.\n- IT. Integracje, dostępy, bezpieczeństwo danych, utrzymanie po uruchomieniu. Ma prawo weta w sprawach bezpieczeństwa.\n- Ekspert dziedzinowy, czyli osoba, która wykonuje automatyzowany proces na co dzień. Bez niej wykonawca projektuje rozwiązanie pod wyobrażenie o procesie.\n- Wykonawca, wewnętrzny albo zewnętrzny. Buduje."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#3",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Rola, którą najczęściej się pomija: ekspert dziedzinowy. Firmy oddelegowują do projektu osoby, które mają czas, zamiast osób, które mają wiedzę."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#4",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Kryteria: powtarzalny, mierzalny dziś, wysoka objętość, umiarkowana konsekwencja błędu. Procesy krytyczne i rzadkie zostaw na później: na pierwszym wdrożeniu uczysz się organizacyjnie i chcesz mieć prawo do pomyłki."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#5",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Rozwiązanie podpowiadające pracownikowi jest tańsze, szybsze do uruchomienia i bezpieczniejsze, ale daje mniejszą oszczędność. Rozwiązanie działające bez nadzoru daje pełny efekt, ale wymaga testów, zabezpieczeń i procedury eskalacji. Na pierwszym wdrożeniu prawie zawsze warto wybrać wariant z nadzorem, a nadzór zdejmować stopniowo, gdy dane potwierdzą jakość."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#6",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Czy firmowe dane mogą opuścić infrastrukturę, do jakiego dostawcy, na jakich warunkach umownych. Ta decyzja musi zapaść przed wyborem narzędzia, bo ogranicza listę narzędzi."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#7",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Jedna liczba, mierzona dziś, z wartością docelową i terminem. Bez tego wdrożenie zostanie ocenione wrażeniami, a wrażenia po trzech miesiącach są zawsze mieszane."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#8",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Najczęstszy scenariusz. Firma zakłada, że wiedza „jest w systemie”, a okazuje się, że jest w trzech systemach, w niespójnych wersjach, plus w załącznikach do maili. Uporządkowanie potrafi pochłonąć 40–60% budżetu pierwszego wdrożenia; to udział z mojej praktyki, nie z badań. Tego etapu nie da się ominąć, można go najwyżej zaplanować z góry."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#9",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Narzędzie działa, ale zespół dalej robi po staremu, bo nikt nie zmienił procedury, nie przeszkolił i nie rozliczył z korzystania. To porażka wdrożeniowa, którą widać z wyprzedzeniem."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#10",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Projekt startuje jako asystent do jednego procesu, a po sześciu tygodniach obejmuje cztery działy, bo każdy zgłosił swoją potrzebę. Kończy się przekroczeniem budżetu i brakiem czegokolwiek działającego."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#11",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Wykonawca odszedł, baza wiedzy się zdezaktualizowała, jakość odpowiedzi spadła, ludzie przestali używać. Utrzymanie trzeba przypisać imiennie, zanim projekt się zakończy."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#12",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Według danych Głównego Urzędu Statystycznego za 2025 rok sztuczną inteligencję wykorzystywało 8,7% firm w Polsce, wobec blisko 20% średniej unijnej podawanej przez Eurostat za ten sam rok."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#13",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Dla małej i średniej firmy pierwszym ograniczeniem jest brak osoby, która ma czas poprowadzić projekt; narzędzia są dostępne dla wszystkich w tej samej cenie."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#14",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "- Od 2 lutego 2025 obowiązuje zakaz praktyk z art. 5 oraz obowiązek wspierania kompetencji AI w organizacji (art. 4, złagodzony nowelizacją Digital Omnibus do obowiązku starannego działania). Dotyczy wszystkich.\n- Od 2 sierpnia 2025 obowiązki dostawców modeli ogólnego przeznaczenia. Dotyczy dostawców; typowego użytkownika biznesowego omija.\n- Od 2 sierpnia 2026 stosuje się obowiązki przejrzystości z art. 50, w tym poinformowanie człowieka, że rozmawia z systemem AI. Ten termin już obowiązuje i to on dotyczy typowego bota na firmowym FAQ. Digital Omnibus tej daty nie przesunął.\n- Oznaczanie treści generowanych przez AI w formacie odczytywalnym maszynowo obowiązuje nowe systemy również od 2 sierpnia 2026. Systemy wprowadzone do obrotu przed tą datą mają na sam ten obowiązek okres przejściowy do 2 grudnia 2026. Pozostałe obowiązki z art. 50 obejmują je bez okresu przejściowego.\n- Obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka (rekrutacja, zdolność kredytowa, edukacja, infrastruktura krytyczna) zostały nowelizacją Digital Omnibus przesunięte z 2 sierpnia 2026 na 2 grudnia 2027, a dla systemów wbudowanych w produkty objęte prawem produktowym na 2 sierpnia 2028. Nowelizację przyjął Parlament Europejski 16 czerwca 2026 roku (423 głosy za, 57 przeciw, 174 wstrzymujące się), a Rada UE 29 czerwca 2026 roku."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie#15",
"doc": "odpowiedzi/jak-wdrozyc-ai-w-firmie",
"title": "Jak wdrożyć AI w firmie?",
"text": "Praktyczny obowiązek na dziś: zaklasyfikuj świadomie każdy system AI, którego używasz lub który wdrażasz. To zwykle godzina pracy na system, udokumentowana przed uruchomieniem; wstecznie się jej nie odtworzy."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai",
"title": "Jak wybrać konsultanta AI?",
"text": "Rynek doradztwa AI w Polsce jest w przeważającej części zintegrowany pionowo: ten sam podmiot diagnozuje potrzebę i sprzedaje jej zaspokojenie. Nikomu nie zarzucam złej woli; tak po prostu działa ta struktura. Analiza wykonana przez przyszłego wykonawcę praktycznie nigdy nie kończy się wnioskiem, że wdrożenie jest niepotrzebne."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai",
"title": "Jak wybrać konsultanta AI?",
"text": "To nie znaczy, że firm wdrożeniowych należy unikać. Znaczy, że ich analizę należy czytać jako ofertę, którą jest, i że jeśli potrzebujesz odpowiedzi na pytanie „czy w ogóle warto”, musisz jej szukać u kogoś, kto nie zarabia na odpowiedzi twierdzącej."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai",
"title": "Jak wybrać konsultanta AI?",
"text": "Stawka tego wyboru jest wyższa, niż się zwykle zakłada: zdecydowana większość pilotaży generatywnej AI nie przynosi mierzalnego efektu finansowego, a rozstrzyga o tym dopasowanie do procesu i integracja z istniejącymi systemami (dane MIT NANDA omawiam w tekście o ROI wdrożeń). To są dokładnie te rzeczy, których nie zbada nikt, kto ma zarobić na wdrożeniu niezależnie od wyniku analizy."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai",
"title": "Jak wybrać konsultanta AI?",
"text": "Odpowiedzi na te cztery pytania mówią o doradcy więcej niż referencje, bo trudno je przygotować z wyprzedzeniem."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai",
"title": "Jak wybrać konsultanta AI?",
"text": "Wszystkie sprowadzają się do tego, że przekonywanie zastępuje dowód. Jeśli którykolwiek pada w rozmowie, płacisz za proces sprzedaży."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai",
"title": "Jak wybrać konsultanta AI?",
"text": "- Wycena bez zdefiniowanego produktu końcowego. „Wsparcie w transformacji AI” to nie zakres, bo nie da się go odebrać ani zareklamować.\n- Rekomendacja narzędzia przed analizą procesu. Odwrócona kolejność zdradza, że sprzedawany jest gotowy produkt.\n- Powoływanie się na rankingi i tytuły bez źródła, jak „najlepszy ekspert AI” czy „nr 1 w Polsce”. W tej branży nie istnieje instytucja, która takie rankingi prowadzi. Deklaracja bez wskazania, kto ranking sporządził i na jakiej podstawie, jest tylko sformułowaniem marketingowym.\n- Case studies bez liczb i bez możliwości weryfikacji. Opis „zwiększyliśmy efektywność o 300%” bez informacji, co mierzono, względem czego i w jakim okresie, nie zawiera treści.\n- Brak rozmowy o kosztach bieżących. Doradca, który mówi wyłącznie o koszcie wdrożenia i pomija koszt zmienny API, albo nie zna tego modelu, albo świadomie zaniża całkowity koszt posiadania.\n- Obietnica konkretnej oszczędności przed audytem danych. Nikt nie zna wysokości oszczędności przed sprawdzeniem, w jakim stanie są dane."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/jak-wybrac-konsultanta-ai",
"title": "Jak wybrać konsultanta AI?",
"text": "Zanim roześlesz zapytanie, ustal: który jeden proces ma zostać usprawniony, jaka liczba opisuje dziś jego koszt albo czas i w jakim naprawdę stanie są dane. Na tak opisany problem dostaniesz wycenę realną; na hasło „chcemy wdrożyć AI” dostaniesz wycenę ryzyka, za które zapłacisz ty."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Najczęstsza rozmowa o efekcie wygląda tak: pytam, ile ten proces zajmował wcześniej, i zapada cisza. Nie dlatego, że nikt nie wie, tylko dlatego, że nikt tego nie zapisał. Zostaje wrażenie zespołu, a wrażenia po wdrożeniu są zawsze dobre, bo ludzie właśnie dostali nowe narzędzie."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Linia bazowa to jedyna rzecz, której nie da się odtworzyć później. Po uruchomieniu stary sposób pracy przestaje istnieć i nie ma jak go zmierzyć wstecz."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Jak ten brak wygląda w praktyce, pokazało badanie jakościowe Constans we współpracy z Polską Organizacją Reklamodawców, oparte na 34 rozmowach z szefami marketingu od czerwca do sierpnia 2026 roku: 32 z 34 firm mówią, że dzięki AI pracują szybciej, ale pomiar konkretnego procesu przed wdrożeniem i po nim ma 6 z 34, a 18 z 34 nie mierzy efektów wcale. Prawie wszyscy w tej grupie czuli przyspieszenie, dowód miało sześć firm."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Nie trzeba do tego systemu. Wystarczy próbka: kilkadziesiąt spraw z kilku tygodni, ręcznie odnotowanych. Zajmuje to jedną osobę na kilka godzin i jest tańsze niż jakikolwiek spór o to, czy wdrożenie było warte swojej ceny."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Nie trzeba mierzyć dziesięciu rzeczy. Wystarczą trzy, o ile dotyczą tego samego procesu przed i po, i o ile pierwsza z nich ma inną rolę niż pozostałe dwie. Miarą sukcesu jest jedna liczba, ustalona przed startem razem z wartością docelową i terminem, tak samo, jak przy wyborze pierwszego procesu. Dwie kolejne nie są celem; służą do sprawdzenia, czy poprawa pierwszej nie została kupiona czymś innym."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Czas jednej jednostki pracy: ile trwa obsłużenie jednego zgłoszenia, przygotowanie jednej oferty, opisanie jednego produktu. Mierzone od momentu, w którym praca trafia do człowieka, do momentu, w którym wychodzi gotowa."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Odsetek spraw domkniętych bez człowieka pokazuje, ile wdrożenie realnie zdejmuje z zespołu. Rozwiązanie, które w każdym przypadku wymaga sprawdzenia przez człowieka, nie zdejmuje pracy, tylko ją przesuwa."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Liczba poprawek, czyli ile razy trzeba było wynik poprawić albo odrzucić. To pomiar jakości, ale sam spadek tej liczby niczego jeszcze nie dowodzi. Jeżeli maleje razem z czasem obsługi jednej sprawy, najpierw trzeba ustalić, czy ludzie nadal sprawdzają wyniki: spadek czujności wygląda w tabeli identycznie jak wzrost jakości. Odwrotny układ, czyli rosnąca liczba poprawek przy rosnącym czasie, ma dwa wyjaśnienia i trzeba je rozdzielić: albo zespół zaczął sprawdzać dokładniej, albo system zaczął odpowiadać gorzej po podmianie wersji modelu czy na zdezaktualizowanych danych. Rozstrzyga to zestaw testowy z ustalonymi z góry odpowiedziami: jeżeli wyniki na nim stoją, zmienił się sposób sprawdzania, a jeżeli spadły, zmienił się system."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Rachunek psuje się najczęściej nie po stronie korzyści, tylko po stronie kosztu, bo liczy się samą cenę wdrożenia zamiast czterech pozycji, które do niej dochodzą."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Do kosztu wdrożenia dochodzą abonamenty i opłaty za zużycie, które rosną razem z wolumenem. Dochodzi czas ludzi na nadzór, czyli sprawdzanie wyników, których wcześniej nie było do sprawdzania. Dochodzi koszt poprawek i przestojów, gdy system odpowie źle. I dochodzi czas na przejście przez zmianę wersji modelu, o którym mowa przy umowie z dostawcą."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Koszt jednorazowy rozpisuję w tekście o koszcie wdrożenia, a miesięczny przy kosztach utrzymania. Tu wystarczy zasada: jeśli w rachunku jest tylko cena wdrożenia, rachunek jest niepełny."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Ta część kosztuje najwięcej wiarygodności, gdy ktoś jej nie zrobi, więc mówię o niej klientom przed podpisaniem umowy, a nie po."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Odzyskana godzina etatowca nie zmniejsza kosztu wynagrodzeń. Jest oszczędnością dopiero wtedy, gdy przełożyła się na coś: na obsłużenie większego wolumenu tym samym zespołem, na wykonanie pracy dotąd odkładanej, na rezygnację z podwykonawcy. Bez tego zostaje zysk komfortu. Bywa realną wartością, ale trzeba go tak nazwać."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Praca przesunięta na inny zespół. Automatyzacja, która skraca pracę handlowców, a wydłuża pracę działu rozliczeń, wyszła na zero i tylko przesunęła obciążenie. Widać to wyłącznie wtedy, gdy pomiarem objęto cały przebieg, a nie sam odcinek, którego dotyczyło wdrożenie."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Praca, której i tak nikt nie robił. Raport generowany teraz w minutę, którego wcześniej nie było i którego nikt nie czyta, nie oszczędza niczego, choć dobrze wygląda na slajdzie."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Kolejność, którą stosuję: przy wycenie ustalam, ile miesięcy działania przy założonym wolumenie pokrywa koszt wdrożenia. Przed uruchomieniem zbieram próbkę linii bazowej. Po uruchomieniu porównuję te same trzy pomiary co miesiąc, na realnym zużyciu, i zestawiam z pełnym kosztem."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#16",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Po trzech miesiącach widać jedną z trzech rzeczy: że rachunek się zgadza, że nie zgadza się przez wolumen mniejszy od zakładanego albo że nie zgadza się przez koszt nadzoru, którego nikt nie policzył. Każda prowadzi do innej decyzji."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai#17",
"doc": "odpowiedzi/jak-zmierzyc-efekt-wdrozenia-ai",
"title": "Jak zmierzyć, czy wdrożenie AI się opłaciło?",
"text": "Szerszy obraz tego, jak rynek rozlicza projekty AI i ile z nich nie dochodzi do tego etapu, opisuję w tekście o roku rozliczenia wdrożeń."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Zacznę od rozczarowania, które oszczędza lata błądzenia: nie istnieje egzamin państwowy, licencja ani rejestr, który czyni z kogoś eksperta od sztucznej inteligencji. Nie ma też jednej definicji tego zawodu; pod parasolem „ekspert od AI” kryje się co najmniej pięć różnych ról o rozłącznych kompetencjach."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "To ma praktyczną konsekwencję: skoro nikt nie nadaje tytułu, tytuł trzeba zastąpić dowodami. Każdy może się nazwać ekspertem, więc rynek nauczył się sprawdzać nie nazwę, tylko weryfikowalne kryteria: udokumentowane wdrożenia, publiczny dorobek, umiejętność wskazania granic technologii."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Ścieżka inżynierska. Od programowania do budowy systemów AI: integracje z modelami przez API, systemy RAG na firmowej wiedzy, agenci wykonujący zadania w systemach. Popyt jest tu największy; analiza futureproofing.dev szacuje lukę między popytem a podażą inżynierów AI na rynku amerykańskim na około 3,2 do 1, a polskie oferty dla tych ról należą do najlepiej płatnych w IT. To ścieżka dla osób, które już programują."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Ścieżka analityczna. Od danych do modeli: statystyka, uczenie maszynowe, ocena jakości modeli. Klasyczna droga data scientista, wymagająca najwięcej matematyki. W erze gotowych modeli językowych jej środek ciężkości przesunął się z trenowania własnych modeli na ewaluację i dobór gotowych modeli oraz nadzór nad nimi."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Ścieżka domenowa. Najbardziej niedoceniana: od eksperckiej znajomości branży do wdrażania w niej AI. Osoba, która zna logistykę, księgowość albo prawo od podszewki i nauczy się narzędzi AI, rozwiązuje problem, którego czysty inżynier nie widzi: wie, co warto zautomatyzować i czym grozi błąd. Z mojego doświadczenia wdrożeniowego to właśnie brak tej wiedzy, nie brak techniki, wykłada większość projektów."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Kierunek jest wyraźny, choć konkretne liczby traktuję jako orientacyjne, bo pochodzą z raportów branżowych. Rosną role wokół systemów agentowych: inżynier agentów AI, architekt rozwiązań AI, context engineer. Premię płacową dają RAG, bazy wektorowe i orkiestracja wieloagentowa, czyli umiejętność łączenia modeli z firmową wiedzą i systemami."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Wygasł za to tytuł, od którego wiele osób zaczynało plan kariery: prompt engineer. Według zestawienia The AI Career Lab oferty z tym tytułem spadły o około 40% między 2024 a 2025 rokiem, a w 2026 praktycznie zniknęły z ogłoszeń. Sama umiejętność nie umarła; została wchłonięta przez szersze role jako kompetencja bazowa. Wniosek dla planujących: nie buduj kariery na pojedynczej technice, buduj na umiejętności dowożenia działających rozwiązań."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Ile można na tych rolach zarobić, rozpisałem osobno w tekście ile zarabia ekspert od AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Uczciwie o kursach i certyfikatach, bo to na nie idzie większość budżetów na wejście do branży. Dają uporządkowaną wiedzę i sygnał zaangażowania. Nie dają eksperckości, bo dawać jej nie mogą: nie istnieje instytucja uprawniona do jej certyfikowania. W rekrutacji certyfikat bywa filtrem wstępnym; rozmowę wygrywa portfolio."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Najczęstsza pułapka wygląda tak: trzy kursy, pięć certyfikatów, zero projektów, i zdziwienie, że rynek nie odpowiada. Odwrotna kolejność działa lepiej: jeden realny projekt, choćby mały, z liczbą przed i po, opisany publicznie razem z tym, co nie zadziałało. Przyznanie się do ślepych uliczek buduje wiarygodność mocniej niż lista ukończonych szkoleń, bo świadczy o pracy na prawdziwej materii."
},
{
"id": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/jak-zostac-ekspertem-od-ai",
"title": "Jak zostać ekspertem od AI? Ścieżki i realia",
"text": "Zależy od punktu startu, ale wzorzec jest powtarzalny: od pierwszego poważnego projektu do bycia osobą, do której przychodzą z problemami AI, mijają zwykle dwa-trzy lata konsekwentnej pracy w jednej niszy. Szybciej nie bardzo się da, bo eksperckość to skumulowane, zweryfikowane doświadczenie. Wolniej też nie trzeba: nisza plus portfolio plus publiczny ślad myślenia wystarczą, żeby w polskich realiach wejść do bardzo krótkiej listy osób kojarzonych z danym tematem."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#0",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Nazwa „specjalista od sztucznej inteligencji” nie opisuje jednego stanowiska. W praktyce kryje co najmniej pięć ról o rozłącznych kompetencjach, między którymi przechodzi się z trudem."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#1",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Ogłoszenie „szukamy specjalisty od AI” bez wskazania, o którą rolę chodzi, przyciąga kandydatów ze wszystkich pięciu grup, a każda z nich rozwiązałaby zupełnie inny problem."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#2",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Nie ma jednej nazwy, co w młodym zawodzie jest normalne. W ogłoszeniach z 2026 roku te same kompetencje kryją się pod tytułami: inżynier AI (AI engineer), inżynier uczenia maszynowego, inżynier agentów AI (agentic AI engineer), architekt rozwiązań AI, data scientist, MLOps, a coraz częściej także context engineer. Po polsku wszystkie one zlewają się w potoczne „ekspert od AI” albo „specjalista od sztucznej inteligencji”."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#3",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Jedna nazwa z tej rodziny wygasa: prompt engineer. Według zestawienia The AI Career Lab oferty z tym tytułem spadły o około 40% między 2024 a 2025 rokiem i w 2026 praktycznie zniknęły z ogłoszeń, a sama umiejętność stała się kompetencją bazową szerszych ról. Jeśli szukasz człowieka do pracy, szukaj po zadaniach; jeśli planujesz karierę, ścieżki wejścia opisałem w tekście jak zostać ekspertem od AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#4",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Codzienność zależy od roli z listy powyżej, ale w polskich firmach sprowadza się do czterech powtarzalnych typów pracy: łączenie modeli z firmowymi danymi i systemami (integracje, RAG, agenci), sprawdzanie jakości odpowiedzi zanim zobaczy je klient (testy, ewaluacja, nadzór), porządkowanie danych, na których ma pracować model, oraz tłumaczenie między biznesem a technologią, czyli zamiana „chcemy AI” na proces, miarę i budżet."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#5",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Wbrew wyobrażeniom najmniej czasu schodzi na to, co wygląda efektownie: trenowanie modeli zdarza się w polskich wdrożeniach rzadko, bo niemal wszystkie opierają się na gotowych modelach łączonych z wiedzą firmy."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#6",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Według danych GUS za 2025 rok sztuczną inteligencję wykorzystywało 8,7% przedsiębiorstw w Polsce, przy około 20% średniej unijnej podawanej przez Eurostat."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#7",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Wąskim gardłem jest brak kogoś, kto wybierze właściwy proces, zmierzy jego dzisiejszy koszt i doprowadzi projekt do końca, czyli role czwarta i piąta z tabeli powyżej. Inżyniera uczenia maszynowego większość tych firm nie potrzebuje."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#8",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Jeśli wiedza firmowa siedzi w PDF-ach, skanach i głowach trzech osób, ktoś musi ją zebrać. To praca po stronie firmy i często pochłania 40–60% budżetu pierwszego wdrożenia. To udział z mojej praktyki, nie z badań."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#9",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Osoba wykonująca automatyzowany proces na co dzień musi mieć realnie kilka godzin tygodniowo. Bez niej rozwiązanie projektuje się pod wyobrażenie o procesie."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#10",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Wdrożenie, po którym ludzie pracują po staremu, jest wdrożeniem nieudanym niezależnie od jakości technicznej. Zmiana procedury i rozliczenie z korzystania leżą po stronie kierownika działu."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#11",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Model językowy generuje odpowiedź najbardziej prawdopodobną, bez gwarancji poprawności. Tam, gdzie gwarancja jest potrzebna (obliczenia, rozliczenia, kalkulacje), właściwym narzędziem jest system deterministyczny."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#12",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Tytuł niczego nie dowodzi: w Polsce nie ma instytucji certyfikującej specjalistów od sztucznej inteligencji, egzaminu państwowego ani rejestru. Certyfikaty ukończenia szkoleń potwierdzają tylko udział w szkoleniu, a rynek szkoleń AI rośnie szybciej niż rynek wdrożeń."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#13",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "- Konkretne wdrożenie z liczbami: jaki proces, jaka liczba przed i po, w jakim okresie, kto to mierzył.\n- Opis nieudanego projektu z przyczyną po własnej stronie.\n- Umiejętność wskazania granic, czyli kiedy odradza stosowanie AI.\n- Zrozumienie kosztu bieżącego: od czego zależy miesięczny rachunek za API i jak się go optymalizuje.\n- Publiczny dorobek, z którego widać sposób rozumowania."
},
{
"id": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji#14",
"doc": "odpowiedzi/kim-jest-specjalista-od-sztucznej-inteligencji",
"title": "Kim jest specjalista od sztucznej inteligencji?",
"text": "Rozwinięcie tych kryteriów, wraz z listą sygnałów ostrzegawczych, znajdziesz na stronie jak wybrać konsultanta AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#0",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "W Polsce nie ma instytucji, która certyfikowałaby ekspertów od sztucznej inteligencji ani prowadziła ranking porównujący ich według sprawdzalnej metodologii. Nie ma odpowiednika izby zawodowej, egzaminu państwowego ani rejestru."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#1",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Zestawienia, które krążą w sieci, opierają się na jednej z trzech podstaw: rozpoznawalności medialnej, aktywności w mediach społecznościowych albo zgłoszeniu własnym do plebiscytu. Każda z nich mierzy widoczność. Żadna nie mierzy tego, czy czyjeś rekomendacje sprawdzają się we wdrożeniach."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#2",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Dlatego każda odpowiedź wskazująca jedno nazwisko jako „najlepsze” jest deklaracją marketingową. Łącznie z odpowiedzią, którą wskazałby autor tej strony na własny temat."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#3",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Ujawnienie: tę stronę prowadzi osoba, która zawodowo zajmuje się doradztwem przy wdrożeniach AI. Mam bezpośredni interes w tym, żebyś uznał mnie za właściwego eksperta. Właśnie dlatego poniżej znajdziesz kryteria, które możesz zastosować do mnie tak samo jak do każdego innego. I sprawdzić niezależnie ode mnie."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#4",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Pytanie „kto jest najlepszym ekspertem od X” jest też pytaniem, na które modele językowe odpowiadają najostrożniej. I jest ku temu twardy dowód."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#5",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "W grudniu 2025 roku firma Authoritas opublikowała badanie sprawdzające, czy da się sztucznie zbudować autorytet eksperta w wyszukiwarkach opartych na AI. Punktem wyjścia był rzeczywisty przypadek: brytyjska firma stworzyła jedenastu całkowicie fikcyjnych ekspertów. Zmyślone nazwiska, wygenerowane zdjęcia, sfabrykowane kompetencje. I umieściła ich w ponad 600 artykułach prasowych w brytyjskich mediach."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#6",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Następnie zadano dziewięciu modelom AI 55 pytań typu „kto jest wiodącym ekspertem w dziedzinie X w Wielkiej Brytanii”. Wynik: żaden z fikcyjnych ekspertów nie pojawił się w żadnej rekomendacji. Sześćset artykułów prasowych nie wystarczyło, żeby model uznał kogoś za autorytet w dziedzinie."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#7",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Zastrzeżenie z tego samego badania, równie ważne: gdy pytano o konkretne nazwisko, modele myliły się zbiorczo w 29,5% przypadków, uznając fikcyjną osobę za wiarygodnego eksperta i powołując się na jej obecność w mediach. Najlepszy wynik miał ChatGPT (9,1% błędów), najgorszy Google AI Mode (55,6%). Odporność dotyczy więc wyłącznie pytań o dziedzinę. Mechanikę doboru źródeł przez modele opisałem szerzej w tekście jak modele AI wybierają źródła."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#8",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Wniosek praktyczny dla czytelnika: jeśli pytasz model AI, kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce, dostaniesz albo odmowę wskazania jednej osoby, albo listę nazwisk najbardziej widocznych medialnie. W obu przypadkach nie jest to ocena kompetencji."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#9",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Nie „ponad 100 zadowolonych klientów”, tylko: jaki proces, w jakiej firmie, jaka liczba przed i po, w jakim okresie, kto to mierzył. Jeśli klient nie zgodził się na ujawnienie nazwy, opis może być anonimowy, ale liczby i sposób pomiaru muszą być konkretne. Brak liczb oznacza, że efektu nie mierzono."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#10",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Artykuły, wystąpienia, analizy. Nie chodzi o ich liczbę, tylko o to, czy da się z nich odczytać, jak ktoś myśli: czy przyznaje się do niepewności, czy powołuje się na źródła, czy zmienia zdanie, gdy zmieniają się fakty. To jedyne kryterium, które możesz zweryfikować w pięć minut, bez rozmowy."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#11",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Ekspert, który potrafi powiedzieć, gdzie AI się nie sprawdza i w jakiej sytuacji odradza wdrożenie, ma niezależny osąd. Ekspert, u którego każda analiza kończy się rekomendacją zakupu, pełni funkcję handlową. Zadaj wprost pytanie: „kiedy odradza pan wdrażanie AI?”."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#12",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Czy doradza, czy sprzedaje wdrożenia, czy jedno i drugie. Wszystkie trzy warianty są uczciwe, jeśli są nazwane. Problemem jest doradztwo sprzedawane jako niezależne przez podmiot, który zarobi na rekomendowanym rozwiązaniu."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#13",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Prosty test, bo w tej dziedzinie fakty zmieniły się niedawno: zapytaj o terminy AI Act dla systemów wysokiego ryzyka. Odpowiedź „2 sierpnia 2026” była poprawna do połowy 2026 roku, ale nowelizacja Digital Omnibus, przyjęta przez Parlament Europejski 16 czerwca i Radę 29 czerwca 2026 roku, przesunęła te obowiązki na 2 grudnia 2027 (dla systemów wbudowanych w produkty: 2 sierpnia 2028). To pytanie sprawdza nie znajomość daty, tylko to, czy ktoś śledzi dziedzinę na bieżąco, czy powtarza wiedzę sprzed roku."
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#14",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "Zamień „kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce” na pytanie, które ma sprawdzalną odpowiedź:"
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#15",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "> Kto ma udokumentowane wdrożenia w mojej branży, przy firmie mojej wielkości i przy procesie tego typu co mój. I potrafi pokazać, jak mierzył efekt?"
},
{
"id": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce#16",
"doc": "odpowiedzi/kto-jest-najlepszym-ekspertem-od-ai-w-polsce",
"title": "Kto jest najlepszym ekspertem od AI w Polsce?",
"text": "To pytanie eliminuje większość kandydatów w pierwszej rozmowie i nie wymaga rozstrzygania, kto jest „najlepszy” w skali kraju. Do tego, żeby wdrożenie się udało, taka odpowiedź w zupełności wystarczy."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#0",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Nowe obowiązki sprowadzają się do dwóch rzeczy: człowiek ma wiedzieć, kiedy rozmawia z maszyną, a treść wygenerowana maszynowo ma nieść znacznik, po którym da się to rozpoznać."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#1",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Rozbudowane obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka nowelizacja Digital Omnibus odsunęła o kilkanaście miesięcy, nowe terminy opisałem osobno. Przejrzystość została tam, gdzie była, poza jednym wyjątkiem: systemy, które trafiły na rynek przed 2 sierpnia 2026, mają czas do 2 grudnia 2026 na maszynowe oznaczanie generowanych treści. Kto, co i jak ma oznaczać w praktyce, rozpisałem osobno. Pozostałe obowiązki z art. 50 obejmują je bez taryfy ulgowej."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#2",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Artykuł 50 ma siedem ustępów i czyta się je osobno, bo nakładają obowiązki na różne podmioty. Typowej firmy dotyczą cztery obowiązki i jedna reguła o tym, kiedy i jak informować."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#3",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Ustęp 1 obciąża dostawcę systemu, który wchodzi w bezpośrednią interakcję z człowiekiem. Osoba po drugiej stronie ma wiedzieć, że rozmawia z AI. Przepis przewiduje wyłączenie: nie trzeba informować, gdy jest to oczywiste z punktu widzenia osoby rozsądnie poinformowanej, uważnej i ostrożnej. Wyłączenie brzmi wygodnie, ale przepis nie mówi, kto ma dowieść oczywistości; w praktyce uprawdopodobni ją firma, bo to ona zna kontekst wdrożenia."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#4",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Jak klienci sklepów rozpoznawali boty w roku przed 2 sierpnia 2026, pokazuje ankieta Gemiusa z 14–22 lipca 2026, opublikowana 30 września 2026 w raporcie „E-commerce w Polsce 2026”: 22% kupujących w internecie (N=1825) nie potrafiło powiedzieć, czy w ostatnich 12 miesiącach miało kontakt z chatbotem lub asystentem AI w sklepie internetowym albo aplikacji zakupowej. Gemius jako jedną z hipotez wskazuje niejednoznaczne oznaczanie, czy klient rozmawia z AI, botem czy człowiekiem. Pytanie nie odróżnia przy tym botów opartych na AI od prostych botów regułowych. Obowiązek z ust. 1 jeszcze wtedy nie obowiązywał, więc ten wynik może służyć za punkt odniesienia: jeśli Gemius powtórzy pytanie, spadek odsetka „nie wiem” będzie jedną z przesłanek, że boty zaczęły się przedstawiać, choć na wynik wpłynie też samo upowszechnienie chatbotów w sklepach."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#5",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Ustęp 2 obciąża dostawcę systemu generującego treść: dźwięk, obraz, wideo albo tekst. Wynik ma być oznaczony w formacie czytelnym maszynowo, a rozwiązanie ma być skuteczne, interoperacyjne i odporne. Przepis nie dotyczy funkcji wspomagających standardową edycję ani sytuacji, w których system nie zmienia istotnie danych wejściowych. To jedyne miejsce w art. 50 z okresem przejściowym: systemy wprowadzone do obrotu przed 2 sierpnia 2026 mają na ten obowiązek czas do 2 grudnia 2026."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#6",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Ustęp 3 obciąża podmiot stosujący system rozpoznawania emocji albo kategoryzacji biometrycznej. Osoby, wobec których taki system działa, mają zostać o tym poinformowane, a dane osobowe przetwarza się zgodnie z RODO. Dotyczy to na przykład kategoryzacji biometrycznej w analityce sprzedaży albo systemów rozpoznających cechy osób w monitoringu. Uwaga na granicę z art. 5: wnioskowanie o emocjach w miejscu pracy i w instytucjach edukacyjnych jest zakazane, poza względami medycznymi i bezpieczeństwa, więc analiza nastroju pracowników czy kandydatów nie staje się dopuszczalna po poinformowaniu ich o niej."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#7",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Ustęp 4 obciąża podmiot stosujący, czyli zwykłą firmę używającą cudzego narzędzia. Trzeba ujawnić deepfake oraz teksty publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym. Kryterium dotyczy spraw publicznych, takich jak polityka, zdrowie czy bezpieczeństwo, a nie tego, czy temat budzi zainteresowanie odbiorców. Tu też są wyłączenia: treści artystyczne i satyryczne wymagają tylko wskazania, że manipulacja miała miejsce, a teksty poddane przeglądowi człowieka, za które odpowiada wydawca, wypadają z zakresu."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#8",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Ustęp 5 mówi, kiedy i jak informować. Najpóźniej przy pierwszej interakcji z systemem albo przy pierwszym zetknięciu się z jego działaniem, w sposób jasny i wyraźnie odróżnialny, z uwzględnieniem wymogów dostępności. Druga część tej przesłanki jest operatywna przy ustępach 3 i 4: osoba objęta kategoryzacją biometryczną w monitoringu ani odbiorca deepfake’a z niczym nie wchodzą w interakcję, tylko są na system wystawieni. Komunikat schowany w regulaminie tego warunku nie spełnia."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#9",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Poniższa lista wystarczy dla typowej firmy, która używa chatbota, generatora treści albo asystenta w obsłudze klienta. Nie zastępuje analizy prawnej, ale pokazuje, gdzie najczęściej brakuje pokrycia."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#10",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "- Każdy bot rozmawiający z klientem ma zdanie o tym, czym jest. Sprawdzenie: otwórz czat jako klient i przeczytaj pierwszą wiadomość. Jeśli trzeba się domyślać, obowiązek nie jest spełniony.\n- Wiadomo, które narzędzia generują treść publikowaną na zewnątrz. Sprawdzenie: wypisz z nazwy systemy, z których wychodzą teksty, grafiki i nagrania trafiające do klientów. Jeśli lista powstaje z pamięci, jest niekompletna.\n- Dla każdego z tych narzędzi wiadomo, kto jest dostawcą, a kto podmiotem stosującym. Sprawdzenie: przy narzędziu kupionym w abonamencie firma jest zwykle podmiotem stosującym, ale własny model albo system pod własną marką przesuwa ją do roli dostawcy razem z całym art. 50 ust. 2.\n- Klasyfikacja każdego systemu jest zapisana, a nie tylko przemyślana. Sprawdzenie: pokaż plik z datą i osobą, która ocenę wykonała. Literalny obowiązek dokumentowania z art. 6 ust. 4 obciąża dostawcę systemu z obszarów załącznika III, ale bez własnej oceny nie wiesz, czy używasz systemu zwykłego, czy wysokiego ryzyka, a w tym drugim przypadku jako podmiot stosujący masz obowiązki z art. 26."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#11",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Cała czwórka to zwykle jedno popołudnie pracy przy kilku systemach. Odtworzenie jej po kontroli nie jest wiarygodne: ocena ma sens tylko z datą sprzed uruchomienia systemu, a wstecz się jej nie datuje."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#12",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Komunikatem z 31 lipca 2026 Komisja Europejska ogłosiła, że od 2 sierpnia egzekwowaniem zajmuje się Urząd ds. AI (AI Office) wspólnie z organami krajowymi, i uruchomiła trzy drogi zgłoszeń: narzędzie do składania skarg, osobną ścieżkę dla sygnalistów i zgłoszenia dla firm, które budują rozwiązania na cudzych modelach ogólnego przeznaczenia. Narzędzie Komisji obejmuje jednak wyłącznie sprawy zastrzeżone dla Urzędu ds. AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#13",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Dla polskiej firmy znaczy to, że skarga na jej chatbota trafi do krajowego nadzoru, czyli do KRiBSI: przepisy o postępowaniach zaczną obowiązywać 28 października 2026, a pierwsze posiedzenie KRiBSI przewodnicząca ma zwołać do 11 listopada 2026. Przewodniczącą jest Pamela Krzypkowska, powołana przez Sejm 18 września i zatwierdzona przez Senat 24 września 2026; według PAP zapowiedziała 15 września przed sejmową komisją, że jednym z pierwszych tematów kontroli będzie oznaczanie deepfake’ów, czyli obowiązek z art. 50 ust. 4. Czym jest KRiBSI i od kiedy może skontrolować firmę, rozpisałem osobno. Zgłoszenie nie musi przy tym przyjść od konkurencji ani od urzędu: wystarczy użytkownik, który zorientował się po fakcie, że rozmawiał z maszyną."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#14",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Równolegle Komisja Europejska postawiła obok przepisu miękki wzorzec. Kodeks praktyk w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI podpisało do 31 lipca 2026 ponad 180 organizacji. Kodeks nie jest prawem i podpis nie jest obowiązkowy, ale może się stać punktem odniesienia przy ocenie firmy, która go nie podpisała."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#15",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Nie zmienia kategorii ryzyka twojego systemu. Nie nakłada obowiązku audytu, certyfikacji ani zgłoszenia do rejestru. Nie wymaga też przepisywania regulaminów, choć wiele firm dostanie takie oferty w najbliższych tygodniach."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#16",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Typowy asystent wewnętrzny, bot na firmowym FAQ czy generator opisów produktów nie stają się 2 sierpnia systemami wysokiego ryzyka. Bot rozmawiający z człowiekiem ma się przedstawić (ust. 1). Przy generatorze treści maszynowy znacznik obciąża dostawcę systemu (ust. 2), a firma, która z niego korzysta, ujawnia tylko deepfake i teksty informujące społeczeństwo o sprawach leżących w interesie publicznym (ust. 4)."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#17",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Za naruszenie art. 50 grozi kara do 15 mln euro lub do 3% światowego rocznego obrotu, zależnie od tego, która kwota jest wyższa. Dla małych i średnich firm stosuje się niższą z tych wartości. Wyższy pułap, 35 mln euro albo 7% obrotu, dotyczy zakazanych praktyk z art. 5 i z przejrzystością nie ma związku."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#18",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Kary nie posypały się 3 sierpnia. W Polsce przepisy o kontrolach, postępowaniach i karach pieniężnych zaczną obowiązywać trzy miesiące po ogłoszeniu ustawy o systemach sztucznej inteligencji, czyli 28 października 2026, a pierwsze posiedzenie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji przewodnicząca ma zwołać do 11 listopada 2026. Praktyczny wniosek jest odwrotny, niż się wydaje: obowiązek działa od sierpnia, a organ, który go egzekwuje, rusza jesienią, więc tygodnie do 28 października są czasem na uporządkowanie dokumentacji, a nie okresem bez konsekwencji."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#19",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "Sprawdzenie zgodności z art. 50 jest częścią audytu gotowości AI i przy typowym zestawie narzędzi zajmuje kilka godzin: spis systemów, ustalenie ról, przegląd pierwszych komunikatów bota, zapisanie klasyfikacji. Jeśli firma ma jeden chatbot i generator treści, poradzi sobie własnymi siłami według listy wyżej. Sensu w kupowaniu do tego doradztwa nie widzę."
},
{
"id": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026#20",
"doc": "odpowiedzi/obowiazki-ai-act-od-2-sierpnia-2026",
"title": "Jakie obowiązki AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026?",
"text": "To omówienie stanu prawnego z perspektywy praktyki wdrożeniowej, a nie porada prawna. Brzmienia przepisów pochodzą z rozporządzenia 2024/1689 i z ustawy ogłoszonej w Dz.U. 2026 poz. 1003. Klasyfikację własnego zastosowania warto potwierdzić z prawnikiem specjalizującym się w tej regulacji."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Najczęstszy błąd otwarcia wygląda tak: firma testuje narzędzie, robi wrażenie, ktoś wykupuje licencje dla zespołu, po dwóch miesiącach korzystają trzy osoby, temat cichnie. Przyczyna jest zawsze ta sama. Narzędzie zostało wybrane, zanim ktokolwiek zdefiniował problem, który ma rozwiązać."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Skala tego zjawiska jest udokumentowana: zdecydowana większość pilotaży generatywnej AI nie przynosi mierzalnego efektu finansowego, a decyduje dopasowanie do procesu i integracja z systemami, w których toczy się praca (raport MIT NANDA, 2025; liczby w tekście o ROI wdrożeń)."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "1. Wypisz procesy powtarzalne. Takie, które zespół wykonuje co najmniej kilkadziesiąt razy w miesiącu w podobny sposób.\n2. Przy każdym zapisz, ile czasu zajmuje jedno wykonanie i ile razy w miesiącu się zdarza.\n3. Wykreśl te, których błąd byłby kosztowny albo nieodwracalny.\n4. Z tego, co zostało, wybierz jeden."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Wykonywany często i w podobny sposób. Proces wykonywany raz na kwartał nie da danych, na których cokolwiek się nauczysz."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "To kryterium eliminuje najwięcej kandydatów i jest najważniejsze. Jeśli nikt nie wie, ile trwa obsługa jednego zgłoszenia, to po wdrożeniu też nie będzie wiadomo. I dyskusja o efekcie zamieni się w wymianę wrażeń."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Na pierwszym wdrożeniu uczysz się organizacyjnie: jak rozmawiać z wykonawcą, jak testować, jak wdrażać zmianę wśród ludzi. Chcesz mieć prawo do błędu."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Zanim cokolwiek zamówisz, sprawdź fizycznie: czy dokumenty, na których ma pracować rozwiązanie, są w jednym miejscu, w czytelnym formacie, aktualne. To sprawdzenie zajmuje pół dnia i ratuje przed połową nieudanych projektów."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Osoba znająca proces w szczegółach musi mieć realnie kilka godzin tygodniowo. Nie „w miarę możliwości”."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Ten etap wykonuje się wewnętrznie i nie wymaga wykonawcy. Dalszy ciąg, już z wykonawcą, rozpisałem na siedem etapów w tekście wdrożenie AI krok po kroku:"
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Spisz procesy powtarzalne w jednym dziale (nie w całej firmie). Rozmowy z ludźmi, którzy je wykonują, zamiast z ich przełożonymi."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Dla trzech najlepszych kandydatów zmierz stan obecny: czas jednego wykonania, liczba wykonań w miesiącu, odsetek przypadków wymagających wyjątkowej obsługi. Jeśli nie ma danych historycznych, mierz przez tydzień ręcznie."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Dla wybranego procesu ustal, gdzie fizycznie znajdują się potrzebne informacje, kto ma do nich dostęp, w jakim są formacie i jak często się zmieniają. Zapisz to. To będzie najważniejszy załącznik do zapytania ofertowego."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Zdefiniuj: jeden proces, jedna miara sukcesu, wariant z nadzorem człowieka, termin. Z tym idź po wyceny. Zapytanie zawierające zmierzony stan obecny i opis stanu danych dostajesz wycenione poważnie; zapytanie „chcemy wdrożyć AI” dostajesz wycenione ryzykiem."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Dokument strategiczny napisany przed pierwszym wdrożeniem opiera się na wyobrażeniach o tym, co się sprawdzi. Pierwsze wdrożenie jest tańszym sposobem zdobycia tej wiedzy i najlepszym wsadem do późniejszej strategii."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Bywa najbardziej uciążliwy właśnie dlatego, że jest niestandardowy i pełen wyjątków, czyli najgorszy możliwy kandydat na pierwszy raz."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Zespół, który podejrzewa, że automatyzacja jest wstępem do zwolnień, skutecznie utrudni wdrożenie i będzie miał do tego powody. Ta rozmowa musi się odbyć na początku."
},
{
"id": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai#16",
"doc": "odpowiedzi/od-czego-zaczac-wdrozenie-ai",
"title": "Od czego zacząć wdrożenie AI w firmie?",
"text": "Sprawdź, czy potrafisz odpowiedzieć na cztery pytania jednym zdaniem każde: który proces, ile kosztuje dziś, jaka liczba ma się poprawić i o ile, kto po naszej stronie za to odpowiada. Jeśli tak, masz gotowe zapytanie ofertowe i możesz przejść do etapów wykonawczych."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#0",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "To najbardziej niepewny prawnie temat, o jakim tu piszę, więc od razu rozdzielam trzy warstwy."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#1",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Pewne, bo to tekst ustawy: przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze (art. 1 ust. 1). Prawo autorskie przysługuje twórcy (art. 8 ust. 1). Eksploracja tekstów i danych na rozpowszechnionych utworach jest dozwolona, chyba że uprawniony zastrzegł inaczej (art. 26 ze znacznikiem 3 ust. 1)."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#2",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Wykładnia dominująca, ale bez wyroku: że twórcą może być wyłącznie człowiek i że sam wynik pracy modelu nie jest utworem. Polskich orzeczeń w tej sprawie nie ma, więc jest to interpretacja, przy której się dziś pracuje, a nie stan rozstrzygnięty."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#3",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Nierozstrzygnięte: gdzie dokładnie leży granica wkładu człowieka, po której przekroczeniu efekt staje się utworem. Nikt tego progu wiarygodnie nie wyznaczył i każdy, kto podaje go w procentach, zgaduje."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#4",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Poniżej piszę o skutkach praktycznych. Konstrukcja umów i ocena konkretnego przypadku to praca dla prawnika."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#5",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Ustawa wiąże ochronę z działalnością twórczą, a prawa przypisuje twórcy. Model nie jest twórcą w rozumieniu tego przepisu, bo twórcą jest człowiek. Nie ma też przepisu, który przypisywałby prawa właścicielowi narzędzia albo osobie, która wpisała polecenie, tak jak nie ma przepisu przypisującego prawa właścicielowi aparatu za zdjęcie zrobione samowyzwalaczem bez kadrowania."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#6",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Firmy zwykle nie spodziewają się skutku: używać takich treści wolno, ale gdy ktoś je skopiuje, na gruncie prawa autorskiego nie ma się czym bronić."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#7",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Opis produktu wygenerowany w całości przez model może zostać przeniesiony przez konkurencję do jej sklepu i nie ma podstawy, żeby to zakazać na gruncie prawa autorskiego. Grafika z generatora, którą firma uznała za znak swojej kampanii, nie jest przed skopiowaniem chroniona prawem autorskim."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#8",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Brak tej ochrony nie znaczy jednak, że nie ma żadnej. Niezależnie od prawa autorskiego działają inne podstawy: rejestracja znaku towarowego oraz przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Żadna z nich nie wymaga, żeby sporny materiał był utworem, i każda ma własne przesłanki, których tu nie rozwijam. Ocena, która z nich znajdzie zastosowanie w konkretnej sprawie, to praca dla prawnika."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#9",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Ochrona wraca wtedy, gdy w efekcie widać twórcze decyzje człowieka, a nie samo uruchomienie narzędzia. Redakcja zmieniająca strukturę i sens, wybór i układ fragmentów, połączenie z własnym materiałem, konsekwentne przetworzenie surowego wyniku w coś, co ma indywidualny charakter."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#10",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "U siebie traktuję wynik modelu jak materiał źródłowy do przerobienia. Robię to bez zamiaru prawnego, jako roboczą konsekwencję tego samego rozumowania. Jeżeli w efekcie nie zostało nic mojego, to rzeczywiście nie ma tam nic mojego."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#11",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Granicy nie da się podać liczbowo. Da się natomiast powiedzieć, gdzie na pewno jej nie ma: przy tekście wygenerowanym jednym poleceniem i skopiowanym bez zmian."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#12",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Najczęstszy realny problem nie dotyczy kopiowania przez konkurencję. Dotyczy zobowiązania, którego nie da się wykonać."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#13",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Typowa umowa z agencją albo wykonawcą zawiera przeniesienie autorskich praw majątkowych do dostarczonych materiałów. Jeżeli materiał został wygenerowany i nie niesie wkładu twórczego, praw do przeniesienia nie ma. Zobowiązanie zostaje w umowie, ale nie ma przedmiotu."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#14",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Dla zamawiającego oznacza to, że kupił mniej, niż myślał. Dla wykonawcy, że złożył oświadczenie, którego nie pokrywa stan faktyczny. Wyjścia są dwa: albo zapewnić realny wkład człowieka i móc te prawa przenieść, albo zmienić konstrukcję umowy i opisać, co strony faktycznie sobie przekazują. Szerzej o zapisach, które przy AI wymagają osobnego potraktowania, piszę przy umowie z dostawcą AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#15",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "To pytanie odwrotne i odpowiedź jest w innym miejscu ustawy. Nowelizacja z 26 lipca 2024 wprowadziła do polskiego prawa autorskiego przepisy o eksploracji tekstów i danych. Art. 26 ze znacznikiem 3 ust. 1 stanowi, że wolno zwielokrotniać rozpowszechnione utwory w tym celu, chyba że uprawniony zastrzegł inaczej."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#16",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Wielu wydawców zakłada odwrotnie, ale domyślnie wolno, a zakaz działa dopiero wtedy, gdy uprawniony go wyrazi."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#17",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Ust. 2 określa, jak: zastrzeżenie ma być wyraźne i odpowiednie do sposobu, w jaki utwór został udostępniony, a przy utworach udostępnionych publicznie w sieci ma mieć postać przeznaczoną do odczytu maszynowego. Ust. 3 ogranicza przechowywanie zwielokrotnionych utworów wyłącznie do czasu potrzebnego na eksplorację."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#18",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Po stronie dostawców modeli odpowiada temu art. 53 ust. 1 lit. c) AI Act, który każe im wprowadzić politykę zgodności z unijnym prawem autorskim, w szczególności z myślą o identyfikacji i zastosowaniu się do zastrzeżenia wyrażonego zgodnie z art. 4 ust. 3 dyrektywy 2019/790. Lit. d) dokłada obowiązek publikowania wystarczająco szczegółowego streszczenia treści użytych do trenowania."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#19",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Decyzja o zastrzeżeniu jest realna i ma swój koszt. Zastrzeżenie chroni treść przed użyciem do trenowania modeli, ale nie zmienia tego, że sposób, w jaki modele cytują źródła w odpowiedziach, opiera się dziś na innych mechanizmach niż zbiór treningowy. Opisuję je w tekście o tym, jak modele wybierają źródła, które cytują."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#20",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Łatwo przy tym zlać w jedną decyzję techniczną dwie różne sprawy. Zastrzeżenie wobec eksploracji tekstów i danych to jedno. Blokowanie robotów, które budują odpowiedzi z aktualnej treści strony, to drugie, a druga decyzja kosztuje widoczność w miejscu, w którym coraz częściej zaczyna się szukanie."
},
{
"id": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai#21",
"doc": "odpowiedzi/prawa-autorskie-do-tresci-generowanej-przez-ai",
"title": "Czyje są prawa do treści wygenerowanej przez AI?",
"text": "Firmie, która żyje z tego, że jej treść jest znajdowana, zwykle bardziej opłaca się być cytowaną niż niewidoczną. Firmie, która sprzedaje samą treść, rachunek wychodzi inaczej; tu odpowiedź zależy od modelu biznesowego."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#0",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Poniżej trzy gotowe warianty pliku robots.txt: otwarty, blokujący sam trening i zamknięty dla botów AI. Zanim skopiujesz: jedna zasada, bez której plik może wyglądać na politykę i nie robić nic."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#1",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "RFC 9309 mówi wprost: jeśli w grupie nie ma reguły pasującej do adresu albo nie ma reguł w ogóle, adres jest dozwolony. Ograniczenie powstaje wyłącznie przez `Disallow`. Robots.txt nie zna trybu „wolno wyłącznie to”: grupa z samą regułą `Allow` niczego nie zabrania."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#2",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "W sierpniu 2026, w 56 plikach spółek GPW, jedyna własnoręcznie napisana polityka dla botów AI dawała botom treningowym osobne grupy z jedną linią `Allow` dla jednego pliku. Autor chciał powiedzieć „możecie wziąć tylko to”; według RFC powiedział „bierzcie wszystko”. Do tego token `GoogleExtended` zapisany bez łącznika, przez co nie pasował do niczego."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#3",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Tak wygląda plik tego serwisu co do intencji: rachunek „kto czyta, ten może zacytować” działa u każdego dostawcy tak samo."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#4",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Wzór wymienia trzy boty treningowe (GPTBot, ClaudeBot, CCBot); pozostałe tokeny z pierwszego pytania w FAQ na tej stronie (Applebot-Extended, Meta-ExternalAgent, Bytespider, Amazonbot) dopisuje się tak samo. Świadomie nie ma tu `Google-Extended`: to token o podwójnej funkcji, sterujący także groundingiem odpowiedzi Gemini, więc jego blokada kosztuje widoczność w jednym z trzech największych asystentów. Jeśli akceptujesz ten koszt, dopisz analogiczną grupę."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#5",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Dla firm, które nie chcą obecności w odpowiedziach AI w ogóle, z pełną świadomością, że przy pytaniach o firmę asystenci oprą się wtedy na cudzych treściach:"
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#6",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Googlebot i Bingbot zostają bez zmian, więc pozycji w wyszukiwarce ten wariant nie rusza. Pozostałe tokeny treningowe z pierwszego pytania FAQ (Applebot-Extended, Meta-ExternalAgent, Bytespider, Amazonbot) dopisuje się tu tak samo jak w wariancie 2."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#7",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Doszły trzy tokeny: TerraCotta (Ceramic), LinkupBot (Linkup) i ExaSearchBot (Exa). Od 2 października 2026 roku Web Search API Cloudflare pozwala agentom i aplikacjom przeszukiwać sieć w indeksach tych trzech firm. W wariantach 1 i 2 boty te mają dostęp bez zmian w pliku, a do wariantu 3 dodałem dla nich trzy grupy."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#8",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Według dokumentacji Cloudflare, odczytanej 4 października 2026 roku, domyślnym dostawcą jest Ceramic z własnym indeksem ponad 40 mld stron; 1000 zapytań kosztuje u niego 0,25 USD, u Linkup 5 USD, a u Exa 7 USD. Cloudflare wymaga od crawlerów dostawców, żeby się przedstawiały i respektowały robots.txt, a od odpowiedzi API, żeby każdy wynik zawierał link do źródła."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#9",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Tokeny potwierdziłem tego samego dnia u samych dostawców. Ceramic przedstawia się jako wyszukiwarka dla modeli językowych i radzi tym, którzy chcą udostępnić swoje dane, dopisać `Allow: TerraCotta`. Taki wiersz nie jest poprawny według RFC 9309, bo wartością `Allow` jest ścieżka; zgodę dla bota zapisuje się grupą `User-agent: TerraCotta` z regułą `Allow: /`. Zgodnie z regułami RFC dostęp daje już wariant 1, ale firma, która chce trafić do indeksu Ceramic, może tę grupę dopisać jawnie. Linkup opisuje LinkupBot jako crawler indeksu, z którego korzystają wyszukiwanie i odpowiedzi aplikacji AI; firma publikuje też listę adresów IP do weryfikacji."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#10",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Exa opisuje ExaSearchBot jako crawler do wyszukiwania i odsyłania ludzi oraz aplikacji do treści; jeśli plik nie ma dla niego osobnej grupy, bot stosuje reguły ustawione dla dużych wyszukiwarek, a gdy takich reguł nie ma, grupę `*`. Exa przypomina też, że robots.txt steruje tylko pobieraniem. Stronę już zaindeksowaną usuwa z indeksu dopiero `noindex` (w metatagu albo w nagłówku `X-Robots-Tag`), a bot zobaczy tę dyrektywę tylko przy ponownym pobraniu, więc kto chce usunąć strony z indeksu Exa, ustawia `noindex` przed dopisaniem blokady. Ogólny `noindex` usuwa jednak stronę także z Google i Bing, a Exa nie opisuje dyrektywy skierowanej wyłącznie do swojego bota. Dla stron, które mają zostać w wyszukiwarkach, sama blokada w robots.txt zatrzyma jedynie kolejne pobrania; w sprawie stron już zaindeksowanych pozostaje kontakt z Exa przez adres podany na stronie crawlera (support@exa.ai)."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#11",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "U OpenAI o trenowaniu decyduje osobny token GPTBot: według dokumentacji jego blokada oznacza, że treść strony nie powinna być używana do trenowania modeli. Ceramic, Linkup i Exa w opisach swoich crawlerów nie podają osobnego tokenu treningowego i nie piszą, czy zebranych stron używają do trenowania. W wariancie 2 zostawiam tym botom dostęp na podstawie deklarowanego przeznaczenia; kto woli nie ryzykować, dopisze dla nich grupy z `Disallow: /`, kosztem obecności w wynikach tych trzech wyszukiwarek."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#12",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Po wdrożeniu sprawdź plik na żywo: `curl -sL https://twojadomena.pl/robots.txt`, i porównaj tokeny litera po literze z dokumentacją dostawców, bo nazwy botów zmieniają się częściej niż ten plik."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#13",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Zastrzeżenie pierwsze: robots.txt to prośba. Uczciwe boty ją honorują, ale techniczną egzekucję daje dopiero zapora. Zastrzeżenie drugie działa w drugą stronę: zapora hostingu może ciąć boty mimo otwartego robots.txt. W sierpniu 2026 trzy spółki odpowiadały botom kodem 403 przy pliku, który tych botów nie blokował. Dlatego sprawdzam plik i zaporę razem; jak to robię, opisuję w diagnozie widoczności."
},
{
"id": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor#14",
"doc": "odpowiedzi/robots-txt-dla-botow-ai-wzor",
"title": "Robots.txt dla botów AI: wzór, który naprawdę działa",
"text": "Zastrzeżenie trzecie: robots.txt porządkuje crawlery budujące indeks, a nie każdy program, który pobiera strony. OpenAI zastrzega w dokumentacji tokenu ChatGPT-User, że przy działaniach uruchamianych przez użytkownika reguły pliku mogą nie mieć zastosowania. Wikimedia Foundation opisała 5 października 2026 roku ruch agentów OpenAI na swoich API: miliony żądań, setki tysięcy zapytań do Wikidata Query Service i możliwy udział w majowej awarii tej usługi. Plik robots.txt projektów Wikimedia zamyka ścieżki `/w/` i `/api/` przed botami, a polityka botów fundacji każe honorować każdą jego dyrektywę; technicznie granicę stawiają dopiero limity żądań, w Query Service liczone na klienta z odpowiedzią 429. Granicę dla agentów stawia dopiero zapora: limit liczby żądań i wymóg, żeby klient dał się rozpoznać. Co sprawdzić, zanim własny albo cudzy agent narobi szkód, zebrałem w liście kontrolnej izolacji agenta AI."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#0",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Piszę z perspektywy praktyki wdrożeniowej; porady prawnej tu nie ma. Warstwę techniczną, czyli gdzie płyną dane i jak ograniczyć ich zakres, opisuję z własnych projektów. Zapisy umowne i ocena skutków to praca dla prawnika i inspektora ochrony danych; stanowiska i materiały w tej sprawie UODO zbiera w sekcji poświęconej sztucznej inteligencji."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#1",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Model językowy w wersji, z której korzysta większość firm, nie jest programem zainstalowanym na firmowym serwerze. Jest usługą, do której wysyła się treść, żeby dostać odpowiedź, więc każde zapytanie to transfer danych na cudzą infrastrukturę. Wyjątkiem jest model otwarty uruchomiony we własnej serwerowni: wtedy dane nie wychodzą na zewnątrz, a rozważania niżej dotyczą wyłącznie relacji z zewnętrznym dostawcą."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#2",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Dopóki pracownik wkleja fragment regulaminu, nic się nie dzieje. Kłopot zaczyna się przy korespondencji z klientem, dokumentacji kadrowej, danych ze zgłoszeń serwisowych albo bazie CRM, bo wtedy razem z treścią wychodzą dane osobowe: imię, adres, numer sprawy, czasem informacje o zdrowiu albo sytuacji finansowej."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#3",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "RODO pyta tu o co innego niż technologia: kto jest administratorem, kto procesorem, na jakiej podstawie prawnej odbywa się przetwarzanie i czy osoba, której dane dotyczą, została o nim poinformowana. Jeśli narzędzie zostało wzięte z internetu i podpięte do firmowej skrzynki, odpowiedzi na te pytania nie ma."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#4",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "To minimum, od którego zaczynam przy wdrożeniach dotykających danych osobowych. Każdą z nich podejmuje się raz, dla całej firmy; potem obowiązuje ona w kolejnych projektach."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#5",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Zacznijcie od wersji usługi z umową powierzenia. Dostawcy modeli mają oferty biznesowe z warunkami przetwarzania w roli procesora. Bez podpisanej umowy powierzenia firma przekazuje dane podmiotowi, z którym nic jej formalnie nie łączy, i sama odpowiada za skutki."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#6",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Druga decyzja to wyłączone trenowanie na treści zapytań. W ofertach konsumenckich treść rozmów bywa wykorzystywana do rozwoju modeli. W wersjach biznesowych zwykle da się to wyłączyć i to ten zapis trzeba sprawdzić, zanim ktokolwiek zacznie korzystać."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#7",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Najwięcej daje ograniczenie zakresu danych: model dostaje tylko to, co potrzebne do zadania, na przykład opis usterki bez danych zgłaszającego albo treść pisma bez załączników. Zakres ustalam przy projektowaniu integracji, bo po incydencie nikt już nie pyta, co było potrzebne."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#8",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Czwarta decyzja dotyczy transferu poza Europejski Obszar Gospodarczy. Większość dostawców przetwarza dane poza Europą. To dopuszczalne, ale wymaga podstawy: decyzji o odpowiednim stopniu ochrony albo standardowych klauzul umownych. Część dostawców oferuje przetwarzanie w regionie europejskim i wtedy sprawa jest prostsza."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#9",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Do tego dochodzą dwie czynności administracyjne, o których łatwo zapomnieć: wpisanie nowego narzędzia do rejestru czynności przetwarzania i aktualizacja klauzuli informacyjnej, jeśli dane klientów trafiają do nowego odbiorcy."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#10",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Europejska Rada Ochrony Danych w opinii 28/2024 z grudnia 2024 roku zajęła się pytaniem, czy model wytrenowany na danych osobowych jest anonimowy. Odpowiedź brzmi: nie da się tego założyć z góry, a każdy przypadek podlega ocenie właściwego organu nadzorczego. Rada odniosła się też do uzasadnionego interesu jako podstawy przetwarzania przy rozwoju modeli i do tego, czy niezgodne z prawem przetwarzanie na etapie trenowania wpływa na późniejsze korzystanie z modelu."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#11",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Dla firmy kupującej gotowe narzędzie znaczy to tyle, że zapewnienia dostawcy o anonimizacji nie zwalniają z własnej oceny, bo przed osobą, której dane wyszły z systemów, odpowiada firma."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#12",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Że deklarowana anonimizacja bywa tylko pseudonimizacją, pokazuje decyzja włoskiego urzędu ochrony danych (Garante) nr 710 z 23 września 2026 roku wobec IQVIA. Firma prowadziła bazę danych pacjentów około 800 lekarzy rodzinnych, używaną między innymi do badań zlecanych przez koncerny farmaceutyczne, i uznawała ją za anonimową. Urząd przypomniał, że pseudonimizacja nie jest metodą anonimizacji, a jedynie zmniejsza możliwość powiązania danych z osobą, i uznał, że baza zawiera dane osobowe: stały identyfikator pacjenta pozwalał śledzić go w czasie, a w połączeniu z rokiem urodzenia, płcią, diagnozami, receptami i danymi o lokalizacji umożliwiał wyodrębnienie konkretnej osoby (pkt 100–101 decyzji). Karę 7 mln euro urząd nałożył za naruszenia obejmujące całe przetwarzanie, między innymi za brak podstawy prawnej, brak informacji dla pacjentów, brak oceny skutków dla ochrony danych i niewystarczające zabezpieczenia (pkt 157 i 160)."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#13",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Decyzja opisuje też naruszenie ochrony danych, z którego płynie wniosek dla każdej firmy wysyłającej teksty do modelu. Według zgłoszenia złożonego przez samą firmę dodatek do oprogramowania lekarzy miał przed wysyłką usuwać dane identyfikujące, ale nie robił tego w polach z wolnym tekstem, do których lekarze wpisywali między innymi imiona, nazwiska, daty urodzenia i numery telefonów. W ten sposób do IQVIA, a od niej do współpracującego z nią towarzystwa naukowego, trafiły dane identyfikujące 3370 pacjentów, w tym dane dotyczące zdrowia 3080 z nich. Dodatek zamówiono u innej firmy, a urząd przypisał odpowiedzialność IQVIA, bo to IQVIA nie sprawdziła, czy pobiera on także pola z wolnym tekstem, nieistotne dla projektu (pkt 80). Jeśli wysyłacie modelowi zgłoszenia, notatki albo korespondencję, nie przekazujcie pól z wolnym tekstem, gdy zadanie ich nie wymaga. Gdy wymaga, filtr danych osobowych musi obejmować także ich treść, bo to w opisie sprawy ludzie wpisują nazwiska, adresy i numery telefonów."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#14",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "W moich projektach ryzyko rzadko tkwi w samym modelu; zwykle polega na tym, że nikt nie wie, kto z czego korzysta."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#15",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Firma kupuje jedną licencję zespołową, a połowa działu używa prywatnych kont, bo są szybsze. Integracja miała czytać wyłącznie tytuły zgłoszeń, ale ktoś dołożył treść, żeby odpowiedzi były lepsze. Dostawca zmienił warunki przetwarzania, a nikt tego nie zauważył, bo umową nie zajmuje się osoba, która narzędzie wdrażała."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#16",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Żaden z tych przypadków nie wymaga prawnika; to zwykły brak nadzoru. Skalę zjawiska pokazują dane o narzędziach AI używanych poza wiedzą działu IT."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#17",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "- Wypisz z nazwy narzędzia AI używane w firmie i zaznacz te, do których trafiają dane klientów lub pracowników.\n- Przy każdym sprawdź, czy jest umowa powierzenia i czy trenowanie na treści zapytań jest wyłączone.\n- Sprawdź, czy narzędzia z pierwszej listy są w rejestrze czynności przetwarzania.\n- Sprawdź, czy do modelu trafiają pola z wolnym tekstem (uwagi, opis, notatki); jeśli zadanie ich nie wymaga, nie wysyłaj ich, a jeśli wymaga, upewnij się, że filtr danych osobowych obejmuje także ich treść.\n- Ustal, kto w firmie odpowiada za przegląd warunków przetwarzania u dostawcy, i wpisz to komuś do zakresu obowiązków."
},
{
"id": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie#18",
"doc": "odpowiedzi/rodo-a-sztuczna-inteligencja-w-firmie",
"title": "RODO a sztuczna inteligencja w firmie",
"text": "Pusta rubryka to jeszcze nie naruszenie. W praktyce to jednak miejsce, w którym naruszenie zdarza się najpierw."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#0",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Produkt końcowy: jedno zdanie opisujące proces, jedna liczba opisująca stan obecny, jedna liczba docelowa i termin."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#1",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Przykład produktu końcowego, który wystarcza: „Obsługa zapytań ofertowych z formularza; dziś średnio 4 godziny do pierwszej odpowiedzi przy 180 zapytaniach miesięcznie; cel: poniżej 30 minut do końca kwartału.”"
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#2",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Produkt końcowy: lista źródeł danych z informacją, gdzie leżą, w jakim są formacie, kto ma dostęp, jak często się zmieniają i co jest w nich nieaktualne."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#3",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "To etap, który w harmonogramach dostaje najmniej miejsca i najczęściej rozsadza budżet. Nie jest to wyłącznie moje spostrzeżenie: to właśnie dopasowanie do kontekstu i integrację z systemami raport MIT NANDA wskazuje wśród głównych przyczyn nieudanych pilotaży (liczby i metodologię omawiam w tekście o ROI wdrożeń). Tutaj wychodzi na jaw, że cennik istnieje w trzech wersjach, że procedury nie były aktualizowane od dwóch lat i że połowa wiedzy o wyjątkach nie jest nigdzie zapisana."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#4",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Warunek przejścia dalej: dane potrzebne do procesu istnieją w postaci, którą da się odczytać maszynowo, albo jest zaplanowana i wyceniona praca, która do takiej postaci je doprowadzi."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#5",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Produkt końcowy: opis przepływu (co się dzieje z zapytaniem od wejścia do wyjścia), lista integracji, decyzja o nadzorze człowieka, zasady eskalacji, zakres tematów poza obsługą oraz próg poprawności odpowiedzi, przy którym wolno wejść na prawdziwy ruch."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#6",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Najczęściej pomijana jest lista rzeczy, których rozwiązanie robić nie będzie. Bez niej zakres puchnie w trakcie budowy."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#7",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Warunek przejścia dalej: osoba wykonująca proces na co dzień przeczytała opis przepływu i potwierdziła, że tak ten proces wygląda."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#8",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Produkt końcowy: zestaw co najmniej kilkudziesięciu prawdziwych, historycznych przypadków przepuszczonych przez rozwiązanie, z oceną poprawności każdej odpowiedzi wykonaną przez eksperta dziedzinowego."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#9",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "To jest moment, w którym dowiadujesz się, czy to działa. Testy na wymyślonych przykładach niczego nie mówią. Prawdziwe zapytania są krótsze, bardziej niechlujne i zawierają konteksty, których nikt nie przewidział."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#10",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Warunek przejścia dalej: odsetek poprawnych odpowiedzi osiąga próg ustalony na etapie 3. Jeśli go nie osiąga, wracasz do etapu 3 albo 2."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#11",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Produkt końcowy: rozwiązanie działa na prawdziwym ruchu, ale każda odpowiedź przechodzi przez człowieka przed wysłaniem. Zbierana jest statystyka: ile odpowiedzi przeszło bez zmian, ile wymagało poprawki, ile trzeba było napisać od nowa."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#12",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Dopiero tu widać rzeczywistą jakość na prawdziwym ruchu i wychodzą przypadki brzegowe. Przy okazji zespół oswaja się z rozwiązaniem: widzi, jak działa, zanim zacznie za nie odpowiadać."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#13",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Warunek przejścia dalej: odsetek odpowiedzi akceptowanych bez zmian jest stabilny i wystarczający dla właściciela biznesowego."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#14",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Produkt końcowy: rozwiązanie działa produkcyjnie w ustalonym trybie nadzoru; jest imiennie wskazana osoba odpowiedzialna za utrzymanie; jest opisane, co ta osoba robi i jak często (aktualizacja bazy wiedzy, przegląd rozmów, reakcja na spadek jakości); jest ustalony próg, po którego przekroczeniu uruchamia się przegląd."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#15",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Warunek zamknięcia projektu: wszystkie trzy powyższe rzeczy istnieją na piśmie. Projekt zamknięty bez przypisanego utrzymania degraduje się w ciągu kilku miesięcy, bo cenniki i procedury w firmie się zmieniają, a nikt nie wpisuje tych zmian do bazy wiedzy."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#16",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Z zestawienia widać, że żaden etap nie powinien trwać dłużej niż kilka tygodni, a dominujące ryzyka dotyczą danych i zakresu, rzadko samej technologii."
},
{
"id": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku#17",
"doc": "odpowiedzi/wdrozenie-ai-krok-po-kroku",
"title": "Wdrożenie AI krok po kroku",
"text": "Łącznie: 9–20 tygodni dla pojedynczego procesu. Rozstrzał wynika prawie wyłącznie z etapu 2 i z liczby integracji w etapie 4."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#0",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Zamiast listy branż warto znać jedno kryterium, które przewiduje powodzenie lepiej niż branża: czy zadanie ma jedno poprawne rozwiązanie, czy wiele akceptowalnych."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#1",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Model językowy generuje odpowiedź prawdopodobną. W zadaniu „przelicz VAT dla 340 pozycji faktury” istnieje jeden poprawny wynik i odpowiedź prawdopodobna jest bezużyteczna. To praca dla arkusza kalkulacyjnego. W zadaniu „napisz uprzejmą odpowiedź na reklamację” akceptowalnych odpowiedzi jest tysiące i model jest tu we właściwym miejscu."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#2",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "1. Powtarzalność i objętość. Zadanie wykonywane co najmniej kilkadziesiąt razy w miesiącu.\n2. Tekst lub dokumenty jako materiał wejściowy. To wciąż obszar, w którym modele są najmocniejsze.\n3. Tolerancja na weryfikację. Wynik może przejść przez człowieka, zanim zadziała."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#3",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Pytania o status, dostępność, warunki, procedury. Typowy efekt: skrócenie czasu pierwszej odpowiedzi i odciążenie zespołu od pytań, na które odpowiedź jest zawsze taka sama."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#4",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Pracownik zadaje pytanie zwykłym językiem i dostaje odpowiedź ze wskazaniem dokumentu źródłowego. Sprawdza się w firmach z dużą liczbą procedur, umów, instrukcji. Warunek krytyczny: odpowiedź musi wskazywać źródło, inaczej nie da się jej zweryfikować i nikt nie będzie jej ufał."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#5",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Odczytanie danych z faktury, zamówienia czy formularza i wpisanie ich do systemu, z akceptacją człowieka. Objętość jest tu zwykle wysoka, a błąd tani, bo wyłapywany przy akceptacji."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#6",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Opisy produktów, odpowiedzi na typowe pisma, notatki ze spotkań. AI nie tworzy wersji ostatecznej. Skraca drogę od pustej kartki do materiału, który da się poprawić."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#7",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Raporty, transkrypcje, dokumentacja. Zadanie, w którym różnica między człowiekiem a modelem sprowadza się wyłącznie do czasu."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#8",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Rozdzielenie spraw prostych od wymagających specjalisty. Często najbardziej opłacalne zastosowanie w całej firmie, bo nie wymaga, żeby AI rozwiązała sprawę. Wystarczy, że skieruje ją do właściwej osoby."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#9",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Księgowość, rozliczenia, kalkulacje cenowe. Model może obsłużyć wprowadzenie danych i ich opis, ale samo liczenie należy do systemu deterministycznego."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#10",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Zatrudnienie, zwolnienie, przyznanie kredytu, decyzja medyczna. Poza kwestią jakości jest tu kwestia prawna: część takich zastosowań to systemy wysokiego ryzyka w rozumieniu AI Act, z osobnym reżimem obowiązków."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#11",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Jeśli 70% spraw wymaga indywidualnego podejścia, nie ma czego automatyzować, a rozwiązaniem bywa raczej agent wspierający pracownika niż pełna automatyzacja. Automatyzacja obsłuży 30%, a zespół i tak będzie musiał umieć obsłużyć całość."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#12",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "Jeśli wiedza istnieje wyłącznie w głowach doświadczonych pracowników i nikt jej nie spisał, model nie ma z czego korzystać. Spisanie tej wiedzy to warunek wstępny. I często sam w sobie przynosi większą korzyść niż późniejsze wdrożenie."
},
{
"id": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie#13",
"doc": "odpowiedzi/zastosowanie-ai-w-firmie",
"title": "Zastosowanie AI w firmie. Gdzie działa",
"text": "1. Czy zadanie wykonywane jest co najmniej kilkadziesiąt razy w miesiącu?\n2. Czy istnieje zapisana wiedza o tym, jak wykonać je poprawnie?\n3. Czy da się sprawdzić, że wynik jest dobry. I czy wiadomo kto to sprawdzi?\n4. Czy błąd jest odwracalny?"
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#0",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Chatbot dostaje pytanie i zwraca tekst. Agent dostaje zadanie, samodzielnie planuje kroki, korzysta z narzędzi. Odczytuje dane z systemu, wypełnia formularz, zakłada zgłoszenie, przygotowuje dokument. I doprowadza sprawę do końca albo zatrzymuje się z pytaniem."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#1",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Ta różnica przekłada się bezpośrednio na profil ryzyka. Błąd chatbota to zła odpowiedź, którą można sprostować. Błąd agenta to wykonane działanie: wysłana wiadomość, zmieniony rekord, złożone zamówienie. Dlatego w tych wdrożeniach najwięcej pracy pochłania warstwa kontroli."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#2",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Agent dostaje dostęp wyłącznie do tych danych i operacji, które są niezbędne w jego zadaniu. Konto z uprawnieniami administratora, choć tak byłoby szybciej, odpada."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#3",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Każdy krok (co agent odczytał, co zrobił, na jakiej podstawie) jest zapisany w formie czytelnej dla człowieka. Bez dziennika nie da się ani zdiagnozować błędu, ani z czasem podjąć decyzji o rozszerzeniu samodzielności."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#4",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Wysyłka do klienta, zmiana danych, operacja finansowa. Agent przygotowuje, człowiek zatwierdza. Zakres zatwierdzeń zawęża się stopniowo, wyłącznie na podstawie tego, co pokazuje dziennik; deklaracja, że „już działa dobrze”, nie wystarcza."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#5",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "- Zebranie danych z kilku systemów i przygotowanie zestawienia do akceptacji.\n- Wstępna kwalifikacja zgłoszenia: odczytanie treści, uzupełnienie brakujących danych z bazy, przypisanie kategorii i priorytetu, skierowanie do właściwego zespołu.\n- Przygotowanie dokumentu na podstawie danych z systemu i firmowego szablonu.\n- Monitorowanie warunku i reakcja: sprawdzenie stanu, przygotowanie działania, zgłoszenie do zatwierdzenia."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#6",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Wspólna cecha: agent wykonuje pracę przygotowawczą, a decyzja o skutku pozostaje po stronie człowieka. Przynajmniej dopóki dane z dziennika nie uzasadnią jej przekazania."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#7",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Operacje finansowe bez zatwierdzenia. Komunikacja z klientem w sprawach spornych. Reklamacje i skargi wymagają człowieka nie ze względu na jakość tekstu, tylko ze względu na odpowiedzialność. Decyzje objęte reżimem systemów wysokiego ryzyka w rozumieniu AI Act, jeżeli firma nie jest przygotowana na wynikające z tego obowiązki. Procesy, w których większość spraw to wyjątki. Agent obsłuży mniejszość, a zespół i tak musi umieć obsłużyć całość."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#8",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Różnica między chatbotem a agentem ma też konsekwencję prawną. Chatbot generuje treść, agent wykonuje działanie, a za działanie odpowiada podmiot, który system stosuje."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#9",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Dwie rzeczy trzeba ustalić przed budową. Po pierwsze, czy zastosowanie mieści się w załączniku III do AI Act, czyli wśród systemów wysokiego ryzyka. Trafiają tam między innymi rekrutacja i ocena kandydatów, decyzje o awansie i rozwiązaniu stosunku pracy, ocena zdolności kredytowej oraz dostęp do usług publicznych. Agent, który samodzielnie odrzuca zgłoszenia kandydatów, jest czymś zupełnie innym niż agent, który zakłada zgłoszenie serwisowe. Po drugie, jeżeli agent kontaktuje się z człowiekiem, od 2 sierpnia 2026 roku obejmuje go obowiązek przejrzystości z art. 50: rozmówca musi wiedzieć, że po drugiej stronie jest system AI. Terminy opisałem w tekście o nowych terminach AI Act."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#10",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Dla większości zastosowań operacyjnych odpowiedź brzmi „to nie jest system wysokiego ryzyka”, ale zgodność z rozporządzeniem wymaga w praktyce, żeby ocena została wykonana i udokumentowana świadomie, przed wdrożeniem. To zwykle godzina pracy na system, wykonywana w ramach audytu gotowości AI, a udokumentować ją trzeba przed uruchomieniem; wstecznie się jej nie odtworzy."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#11",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Osobna sprawa to pieniądze: kto zapłaci za błąd gotowego agenta od dostawcy oprogramowania, rozstrzyga przede wszystkim umowa. Regulamin agentów AI w systemach Comarch ERP, obowiązujący od 1 września 2026 roku, co do zasady ogranicza przy abonamencie miesięcznym odpowiedzialność dostawcy do opłat netto za agentów z 2 miesięcy przed zdarzeniem. Wyłącza ją, gdy szkoda wynika wyłącznie z zatwierdzenia błędu, który użytkownik mógł rozsądnie wykryć przy wymaganej weryfikacji. Limit nie działa m.in. przy szkodzie wyrządzonej umyślnie. Firma musi więc sprawdzić zarówno limit, jak i warunki wyłączenia odpowiedzialności. Kwoty i porównanie z warunkami innych dostawców rozpisałem osobno."
},
{
"id": "uslugi/agenci-ai-dla-firm#12",
"doc": "uslugi/agenci-ai-dla-firm",
"title": "Agenci AI dla firm",
"text": "Działającego agenta z opisanym zakresem uprawnień, dziennikiem działań dostępnym dla zespołu, zdefiniowanymi punktami zatwierdzenia i procedurą postępowania, gdy krok się nie powiedzie. Plus wyniki pilotażu: ile zadań agent doprowadził do końca bez interwencji, gdzie się zatrzymywał i dlaczego."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#0",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Najdroższy błąd w projektach AI nie polega na wyborze złego narzędzia. Polega na wdrożeniu poprawnego rozwiązania do procesu, który się do tego nie nadawał, albo na oparciu go o dane, które okazały się nieaktualne dopiero w trakcie budowy."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#1",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Skala tego zjawiska jest udokumentowana: według raportu MIT NANDA *The GenAI Divide* (2025) mierzalny wpływ na wynik finansowy osiąga mniej więcej co dwudziesty pilotaż generatywnej AI. Liczby i zastrzeżenia raportu omawiam w tekście o ROI wdrożeń."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#2",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Kluczowa jest jednak podana tam przyczyna. Autorzy raportu wskazują, że rozstrzyga sposób podejścia: brak integracji z systemami, w których naprawdę toczy się praca, i brak dopasowania do kontekstu organizacji. Jakość modelu i regulacje schodzą przy tym na dalszy plan. To są dokładnie te rzeczy, które widać przed napisaniem pierwszej linijki kodu, o ile ktokolwiek na nie spojrzy."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#3",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Audyt przesuwa moment odkrycia tych problemów przed wydanie głównego budżetu. Kosztuje ułamek wdrożenia, a rozstrzyga o tym, czy wdrożenie w ogóle ma sens. Orientacyjne widełki rynkowe dla takiej usługi zebrałem w tekście ile kosztuje konsultant AI."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#4",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Nie jest przeglądem narzędzi dostępnych na rynku ani prezentacją możliwości modeli językowych. Punktem wyjścia jest twój proces i twoje dane. Jeśli wynik analizy brzmi „ten proces nie nadaje się do automatyzacji, a te dane wymagają najpierw pół roku porządków”, to jest to pełnoprawny wynik audytu."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#5",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Rozmowy z osobami, które wykonują pracę, a dopiero w drugiej kolejności z ich przełożonymi. Dla każdego kandydata: objętość, czas jednostkowy, odsetek przypadków wymagających wyjątkowej obsługi, koszt błędu."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#6",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Gdzie fizycznie leżą informacje potrzebne do procesu, w jakim są formacie, kto ma dostęp, jak często się zmieniają, co jest nieaktualne, ile wiedzy nie zostało nigdzie zapisane. To najważniejsza część audytu i zwykle ta, która najbardziej zaskakuje."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#7",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Które systemy mają API, które trzeba obsłużyć obejściem, gdzie leżą ograniczenia licencyjne i gdzie bariery dostępowe."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#8",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Kto mógłby być właścicielem wdrożenia, czy ma na to czas, jak zespół reaguje na perspektywę automatyzacji. Ten ostatni punkt bywa bagatelizowany, a jest częstą przyczyną cichej porażki wdrożeń."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#9",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Ustalenie, czy planowane zastosowania są systemami wysokiego ryzyka w rozumieniu załącznika III do AI Act. Dla większości typowych wdrożeń odpowiedź brzmi „nie”, ale zgodność z rozporządzeniem wymaga w praktyce, żeby ocena była wykonana świadomie i udokumentowana przed wprowadzeniem systemu do użytku; odtwarzanie jej po fakcie nie spełnia wymogu. Przestrzeganie AI Act w Polsce od 28 października 2026 roku kontroluje KRiBSI. Aktualne terminy opisałem w tekście o nowych terminach AI Act."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#10",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "1. Listę procesów-kandydatów uszeregowaną według stosunku spodziewanego efektu do nakładu.\n2. Dla każdego: zmierzony lub oszacowany stan obecny, przeszkody, wstępny rząd wielkości kosztu.\n3. Ocenę stanu danych z listą rzeczy do uporządkowania przed wdrożeniem.\n4. Klasyfikację zastosowań pod kątem AI Act.\n5. Rekomendację: od czego zacząć, czego nie robić i co odłożyć. Z uzasadnieniem."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#11",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "Raport jest omawiany z zespołem. Dokument, który trafia do skrzynki i tam zostaje, nie zmienia niczego. Cenę i model rozliczenia tej pracy opisuję w cenniku."
},
{
"id": "uslugi/audyt-gotowosci-ai#12",
"doc": "uslugi/audyt-gotowosci-ai",
"title": "Audyt gotowości AI",
"text": "- Firmy bez zasobów na wdrożenie. Raport bez kogokolwiek, kto poprowadzi projekt, niczego w firmie nie zmieni. Najpierw człowiek i budżet, potem analiza.\n- Firmy z jednym oczywistym procesem. Jeśli wiadomo, co automatyzować, idź od razu do wdrożenia; audyt doda koszt i kilka tygodni. Próg budżetowy, poniżej którego analiza zjada wdrożenie, opisałem przy cenach doradztwa."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#0",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "Bardzo często nie wymaga. Przepisywanie danych między dwoma systemami, które mają API. Wysyłka powiadomienia po zdarzeniu. Generowanie dokumentu z szablonu na podstawie pól z formularza. To są zadania dla klasycznej automatyzacji: tańsze w budowie, przewidywalne, bez kosztu zmiennego i bez ryzyka, że wynik będzie za każdym razem trochę inny."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#1",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "- Wejście jest nieustrukturyzowane. Tekst napisany swobodnie przez człowieka, dokument o zmiennym układzie, wiadomość, w której informacja może być wszędzie.\n- Decyzji nie da się zapisać regułą. Ocena, czy zgłoszenie jest pilne. Rozpoznanie, o co klientowi naprawdę chodzi. Dopasowanie odpowiedzi do kontekstu."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#2",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "Rozwiązania, które projektuję, zwykle są hybrydowe: model obsługuje wejście i decyzję, a wszystko, co da się zapisać regułą, wykonuje logika klasyczna. Model, któremu zleca się liczenie i przepisywanie, to najdroższy możliwy sposób wykonania tych czynności. I najmniej niezawodny."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#3",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "Odczytanie danych z faktury, zamówienia, formularza o zmiennym układzie i wpisanie ich do systemu z akceptacją człowieka. Duża objętość, tani błąd, bo wyłapywany przy akceptacji."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#4",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "Rozdzielenie spraw prostych od wymagających specjalisty, przypisanie kategorii i priorytetu. To zwykle pierwszy krok wdrożenia AI w firmie. Często najbardziej opłacalne wdrożenie w firmie, bo nie wymaga, żeby AI rozwiązała sprawę. Wystarczy, że skieruje ją do właściwej osoby."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#5",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "Przygotowanie propozycji odpowiedzi na typowe zapytanie, którą konsultant poprawia i wysyła. Wariant z nadzorem, więc tani we wdrożeniu i bezpieczny."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#6",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "1. Liczba wykonań procesu w miesiącu.\n2. Średni czas jednego wykonania.\n3. Punkty 1 × 2 = obecny koszt czasowy procesu.\n4. Szacowany czas po automatyzacji, łącznie z czasem na weryfikację wyniku przez człowieka. Ten składnik jest pomijany najczęściej i bywa decydujący.\n5. Różnica minus miesięczny koszt utrzymania i API."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#7",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "Jeśli wynik po pięciu punktach jest bliski zeru, automatyzacja nie ma uzasadnienia ekonomicznego. Nawet jeśli technicznie jest wykonalna i efektowna w prezentacji."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#8",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "Najczęstszą przyczyną nieudanych pilotaży jest według raportu MIT NANDA (2025) luka uczenia się: narzędzia nie zapamiętują informacji zwrotnej i nie adaptują się do procesów firmy, więc nie poprawiają się z czasem. Najlepszy zwrot raport widzi zaś nie w narzędziach dla front-office, tylko w automatyzacji zaplecza: ERP, łańcucha dostaw i finansów; jakość modelu i regulacje grają role drugorzędne."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#9",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "To pokrywa się z tym, co widzę w wycenach. Sam model jest zwykle najtańszym elementem układanki, a rachunek robią integracje i stan danych. Rozwiązanie, które generuje świetne odpowiedzi, ale nie potrafi ich zapisać tam, gdzie zespół i tak musi wejść, nie oszczędza czasu. Przenosi go."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#10",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "Praktyczny wniosek na etapie planowania: zanim wybierzesz narzędzie, sprawdź, czy systemy po twojej stronie mają API. System z nowoczesnym API podłącza się w godziny, system bez API przez eksporty i pliki pośrednie, czyli w tygodnie. Ta jedna odpowiedź przesuwa wycenę o rząd wielkości i to ją sprawdzam w audycie gotowości AI."
},
{
"id": "uslugi/automatyzacja-ai#11",
"doc": "uslugi/automatyzacja-ai",
"title": "Automatyzacja AI procesów w firmie",
"text": "Nie automatyzuję procesów, których nikt nie mierzy, bo nie da się wykazać efektu, a projekt zostanie oceniony wrażeniami. Nie proponuję modelu tam, gdzie wystarczy reguła. Nie buduję automatyzacji na obejściach systemów bez API, jeśli nie powiem wprost, że takie rozwiązanie jest kruche i wymaga wyższego budżetu na utrzymanie."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#0",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Policz, ile zapytań miesięcznie obsługuje zespół i jaki procent z nich to pytania powtarzalne. Takie, na które odpowiedź jest zawsze zbliżona. Jeśli powtarzalnych zapytań jest mniej niż kilkaset miesięcznie, chatbot najczęściej nie pokryje kosztu utrzymania. Taniej i skuteczniej wychodzi wtedy uporządkowane FAQ na stronie."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#1",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "- Mała liczba powtarzalnych zapytań.\n- Klienci piszą głównie po to, żeby negocjować albo reklamować. Takich spraw bot nie domknie; wydłuży tylko drogę do człowieka.\n- Wiedza firmowa jest w rozsypce i nie ma gotowości, żeby ją uporządkować. Bot odziedziczy ten chaos i będzie go powtarzał klientom."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#2",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Zebranie i uporządkowanie materiałów, na których bot ma pracować. To zwykle najdłuższy etap i on decyduje o jakości końcowej. Bot jest dokładnie tak dobry, jak treść, którą dostał."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#3",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Lista tematów obsługiwanych i lista tematów, których bot ma nie dotykać. Ta druga jest równie ważna: bez niej model będzie próbował odpowiadać na pytania o rzeczy, o których firma nie chce się wypowiadać w automacie."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#4",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Każda odpowiedź wskazuje dokument, z którego pochodzi. To warunek weryfikowalności i jedyny sposób, żeby zespół zaczął botowi ufać."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#5",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Bot ma przyznać, że nie wie, i eskalować. Trzeba to celowo zaprojektować i przetestować, bo domyślnie model spróbuje odpowiedzieć na wszystko."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#6",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Sprawdzanie statusu zamówienia, rezerwacja terminu, założenie zgłoszenia. Każda integracja to osobne uwierzytelnianie, obsługa błędów i testy. I główna pozycja wpływająca na koszt."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#7",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Na start bot podpowiada konsultantowi zamiast pisać wprost do klienta. Zbieramy statystykę akceptacji i listę przypadków brzegowych, a nadzór zdejmujemy dopiero, gdy dane to uzasadniają."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#8",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "To jedyny element wdrożenia chatbota, który ma twardy termin ustawowy, i najczęściej pomijany w rozmowach o wycenie."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#9",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Od 2 sierpnia 2026 roku stosuje się obowiązki przejrzystości z art. 50 AI Act. Dla firmowego bota oznaczają one rzecz prostą: człowiek musi wiedzieć, że rozmawia z systemem AI, chyba że jest to oczywiste dla osoby rozsądnie poinformowanej, uważnej i ostrożnej. Za brak tej informacji KRiBSI może od 28 października 2026 roku nałożyć karę do 15 mln euro lub 3% obrotu."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#10",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Pełną listę obowiązków z art. 50, z podziałem na dostawcę i podmiot stosujący oraz z okresem przejściowym na maszynowe oznaczanie treści, zebrałem w odpowiedzi o obowiązkach AI Act od 2 sierpnia 2026."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#11",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "W praktyce kosztuje to jedno zdanie w pierwszej wiadomości bota i akapit w polityce. Koszt zaniedbania jest nieproporcjonalnie wyższy niż koszt spełnienia, więc wpisuję to do zakresu każdego wdrożenia, o które pyta klient. Typowy bot na FAQ nie jest przy tym systemem wysokiego ryzyka, ale klasyfikację trzeba wykonać świadomie."
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#12",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "Chatbot oparty na modelu językowym generuje opłatę za każdą rozmowę, proporcjonalną do długości pytania, dołączonego kontekstu i odpowiedzi. Konsekwencje, które warto znać przed decyzją:"
},
{
"id": "uslugi/chatbot-dla-firmy#13",
"doc": "uslugi/chatbot-dla-firmy",
"title": "Chatbot dla firmy",
"text": "- Rachunek rośnie liniowo z ruchem: dwa razy więcej rozmów to dwa razy wyższa opłata za API.\n- Ile kontekstu bot dokłada do pytania, tyle kosztuje każda odpowiedź; selekcja fragmentów zamiast całej bazy wiedzy potrafi zbić rachunek kilkukrotnie.\n- Na utrzymanie oprócz rachunku za API składa się aktualizacja bazy wiedzy i przegląd rozmów. Bez tego jakość spada w ciągu kilku miesięcy."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#0",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Ma to mierzalne konsekwencje: o wyniku pilotażu rozstrzyga zwykle dopasowanie do procesu i integracja z systemami firmy. Tak raport MIT NANDA z 2025 roku tłumaczy wysoki odsetek pilotaży bez efektu finansowego. Rolą doradcy jest rozstrzygnąć te dwie rzeczy, zanim powstanie budżet na budowę."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#1",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Powód, dla którego w ogóle rozdzielam te role, jest strukturalny: analiza wykonana przez przyszłego wykonawcę praktycznie nigdy nie kończy się wnioskiem, że wdrożenie jest niepotrzebne. Rozwinięcie tego mechanizmu i test, którym da się go sprawdzić w pierwszej rozmowie, opisałem osobno w tekście jak wybrać konsultanta AI."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#2",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Doradca rozliczany za samą analizę może zarekomendować cztery rzeczy, których wykonawca nie zarekomenduje nigdy: nie wdrażać w ogóle, odłożyć o pół roku i najpierw uporządkować dane, wdrożyć u kogoś innego, albo rozwiązać problem bez AI."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#3",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Rekomendację, która może brzmieć „nie”. To jest produkt, za który się tu płaci. Analiza kończąca się zawsze rekomendacją zakupu nie jest analizą, tylko procesem sprzedaży."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#4",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Uszeregowanie procesów według stosunku efektu do nakładu. Nie listę pomysłów, tylko kolejność. Z uzasadnieniem, dlaczego akurat taka, i z oszacowaniem rzędu wielkości kosztu przy każdym."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#5",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Ocenę stanu danych, czyli tej pozycji, która najczęściej rozsadza budżet wdrożenia. Wychodzi tu zwykle, że cennik istnieje w trzech wersjach, procedury nie były aktualizowane od dwóch lat, a połowa wiedzy o wyjątkach nie jest nigdzie zapisana."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#6",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Kryteria wyboru wykonawcy i pomoc w przeczytaniu ofert: co w wycenie jest realne, czego brakuje, gdzie wykonawca wycenia ryzyko, którego nie zbadał."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#7",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Klasyfikację zastosowań pod kątem AI Act. Dla większości typowych wdrożeń odpowiedź brzmi „to nie jest system wysokiego ryzyka”, ale klasyfikacja musi być wykonana świadomie i udokumentowana."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#8",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Domyślnie proponuję pierwszy model: zdefiniowany produkt, termin i cena. Jest najbardziej przewidywalny dla obu stron i jako jedyny da się porównać z konkurencyjną ofertą. Kwoty „od” dla każdego modelu podaję w cenniku."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#9",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Powiem to przed przyjęciem zlecenia. Najczęstszy powód po mojej stronie jest jeden: w firmie nie ma nikogo, komu można oddelegować projekt. Rekomendacja bez osoby, która ją poprowadzi, zostaje na papierze i po pół roku nikt nie pamięta, dlaczego powstała."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#10",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Pozostałe sytuacje, w których odradzam doradztwo (oczywiste wąskie zastosowanie i budżet poniżej kilkunastu tysięcy), opisałem przy cenach doradztwa AI."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#11",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "1. Proszę opisać wdrożenie, które się nie powiodło, i powiedzieć dlaczego.\n2. W jakiej sytuacji odradza pan wdrażanie AI?\n3. Kto konkretnie wykona pracę, jeśli nie pan?\n4. Jak zmierzymy, że to zadziałało?"
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#12",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Moje odpowiedzi na trzy z nich. Wdrażanie AI odradzam, gdy cały projekt ma budżet poniżej mniej więcej 10 tys. zł (wtedy wskazuję gotowe narzędzie), gdy w firmie nie ma osoby, która go poprowadzi, albo gdy dane trzeba najpierw uporządkować. Pracę wykonuję sam. Efekt mierzymy liczbą: przed startem ustalamy obecny stan procesu i wartość docelową, a bez tego nie prowadzę wdrożenia. Na pierwsze pytanie odpowiadam w rozmowie, bo opisy projektów publikuję dopiero za zgodą klientów."
},
{
"id": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu#13",
"doc": "uslugi/doradca-ai-dla-biznesu",
"title": "Doradca AI dla biznesu",
"text": "Rozwinięcie każdego z tych pytań i listę sygnałów ostrzegawczych opisałem na stronie jak wybrać konsultanta AI."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#0",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Zysk z AI w programowaniu nie jest równomierny. Zależy od tego, czy trudność zadania leży w tym, co zbudować, czy w tym, jak to napisać."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#1",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Tam, gdzie problem jest już zrozumiany, a praca polega na przełożeniu go na kod, AI skraca czas znacząco. Tam, gdzie trudność leży w decyzji, projekcie albo zrozumieniu dziedziny, zysk znika, a czasem robi się ujemny, bo AI pozwala szybciej dojść do złego rozwiązania."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#2",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Najciekawszy dowód na to rozróżnienie pochodzi z badania, które wyszło odwrotnie, niż zakładali sami jego uczestnicy. W kontrolowanym eksperymencie z losowym przydziałem, przeprowadzonym przez organizację badawczą METR na 16 doświadczonych programistach open source i 246 zadaniach w dojrzałych repozytoriach, których ci programiści byli współautorami, dostęp do narzędzi AI wydłużył czas wykonania zadań o 19%. Uczestnicy przed startem spodziewali się przyspieszenia o 24%, a po zakończeniu badania nadal szacowali, że AI przyspieszyła ich o 20%. Mylili się nawet co do kierunku efektu."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#3",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Zastrzeżenie, które rzadko pada przy cytowaniu tego badania: METR sam oznaczył ten wynik jako historyczny, bo dotyczy narzędzi z pierwszej połowy 2025 roku i ówczesnych sposobów pracy, a te zmieniły się od tamtej pory znacząco. Nie należy z niego czytać, że „AI spowalnia programistów”."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#4",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Nie zdezaktualizowały się dwie obserwacje. Subiektywne poczucie przyspieszenia jest złym miernikiem i nie zastępuje pomiaru. Warunki tamtego eksperymentu (duży, dobrze znany autorowi kod z wieloletnim kontekstem) to dokładnie ten obszar, w którym przewaga AI jest najmniejsza, bo wąskim gardłem jest w nim przegląd i weryfikacja kodu. To samo rozróżnienie stoi za doborem obszarów poniżej."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#5",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Zbudowanie działającej wersji, na której da się sprawdzić pomysł, zanim zapadną kosztowne decyzje. AI skraca drogę od koncepcji do czegoś, co można kliknąć i ocenić. Prototyp z założenia jest do wyrzucenia, więc niższa dbałość o strukturę nie jest tu wadą."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#6",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Warstwy, które w każdym projekcie wyglądają podobnie: obsługa formularzy, walidacja, komunikacja z API, typowe widoki. To praca polegająca na odtwarzaniu znanego wzorca, bez trudnych decyzji po drodze. AI odtwarza go szybciej."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#7",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Pokrycie istniejącego kodu testami oraz opisanie, jak działa. Zadania, które są ważne, a bywają odkładane, bo są żmudne. AI obniża ich koszt na tyle, że przestają być odkładane."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#8",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "To osobny obszar, w którym AI zmienia rachunek opłacalności najmocniej, i najczęstszy powód, dla którego firmy w ogóle wracają do starych aplikacji."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#9",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Przepisywanie polega na przeniesieniu działającej aplikacji na nowszą technologię, framework albo architekturę. Klasycznie jest to praca droga i ryzykowna, bo trzeba ręcznie odtworzyć zachowanie, którego często nikt już w pełni nie pamięta. AI wykonuje powtarzalną część tłumaczenia kodu z jednej technologii na drugą, a człowiek prowadzi całość i pilnuje, żeby zachowanie się nie zmieniło."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#10",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Warunek, którego nie wolno pominąć, to testy potwierdzające równoważność. To ten sam typ warunku wejścia, który stosuję przy wdrożeniach AI w firmie: nie wolno iść dalej, dopóki nie ma czym zmierzyć, czy działa. Zanim cokolwiek się przepisze, trzeba mieć zestaw testów opisujących, jak stara wersja się zachowuje. Bez nich migracja z AI zamienia jeden nieznany stan na drugi, tyle że szybciej. Z nimi przepisywanie staje się procesem, który da się sprawdzać krok po kroku."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#11",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "- aplikacja działa, ale stoi na technologii bez wsparcia, co blokuje rozwój i podnosi ryzyko;\n- koszt utrzymania rośnie, bo coraz mniej osób rozumie starą technologię;\n- trzeba dołożyć funkcje, których stara architektura nie udźwignie."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#12",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Nie podejmuje decyzji architektonicznych: jak podzielić system, gdzie postawić granice, co uprościć kosztem czego. To decyzje o dużych konsekwencjach, oparte na zrozumieniu kontekstu, którego model nie ma."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#13",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Nie zastępuje rozpoznania procesu. Zanim powstanie kod, ktoś musi ustalić, co system ma robić i na jakich danych. Ten etap opisuję w audycie gotowości AI."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#14",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Nie rozumie dziedziny za ciebie. AI napisze kod realizujący regułę biznesową, ale nie powie, czy reguła jest poprawna. Przy niejasnych wymaganiach szybsze generowanie kodu tylko przyspiesza budowę czegoś, czego nikt nie potrzebował."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#15",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Nie gwarantuje poprawności. Model generuje kod prawdopodobny, bez gwarancji, że działa. Każdy fragment wymaga przeglądu przez osobę, która rozumie, co ma powstać. Czas zaoszczędzony na pisaniu idzie w dużej części na czytanie i weryfikację."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#16",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Nie zastępuje testów. Kod, którego nikt nie sprawdził ani nie pokrył testami, jest szybszy do napisania i droższy w utrzymaniu. AI obniża koszt pisania testów, więc pomijanie ich przestaje mieć jakiekolwiek usprawiedliwienie."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#17",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Zasada jest jedna: AI pisze, a za każdą zmianę odpowiada osoba, która ją przeczytała i wpuściła."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#18",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "W praktyce oznacza to pracę małymi, sprawdzalnymi krokami. Każda zmiana jest czytana, zanim wejdzie; hurtowa akceptacja odpada. Przy przepisywaniu aplikacji najpierw powstają testy równoważności, potem migracja. Przy nowym kodzie najpierw rozstrzygamy, co budujemy i dlaczego, a dopiero potem AI pomaga to napisać."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#19",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Niektóre decyzje, na przykład wybór zewnętrznego dostawcy usługi, agent kodujący podejmuje sam, jeśli nikt nie rozstrzygnie ich wcześniej. W moim pomiarze z 10 września 2026 dwa modele, które dostały te same zadania, wskazały różnych dostawców w pięciu kategoriach na dwanaście (po jednym uruchomieniu na zadanie, więc to sonda). Dlatego lista dozwolonych dostawców i bibliotek powinna trafić do pliku, który agent czyta przed pracą, na przykład AGENTS.md albo CLAUDE.md (który z nich czyta Claude Code)."
},
{
"id": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai#20",
"doc": "uslugi/projektowanie-i-kodowanie-oprogramowania-z-ai",
"title": "Projektowanie i kodowanie oprogramowania z AI",
"text": "Nie prowadzę projektów, w których celem jest „napisać to szybciej AI”, bez zdefiniowanego, sprawdzalnego efektu. Kod napisany szybko, ale niesprawdzony, wraca jako koszt utrzymania i poprawek."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#0",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Strategię wdrożenia AI robię dla firm, które mają już za sobą pierwsze wdrożenie. Powód jest praktyczny: dopiero po pierwszym projekcie firma zna własne rzeczywiste tempo, wie, gdzie leżą jej dane, i wie, jak jej zespół reaguje na zmianę sposobu pracy. Strategia pisana przed tym doświadczeniem opiera się na założeniach zapożyczonych z cudzych prezentacji."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#1",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Sygnały, że moment nadszedł: kilka projektów toczy się równolegle i konkurują o czas tych samych osób; te same dane są potrzebne w dwóch miejscach w niespójnych formatach; każdy dział negocjuje z dostawcami osobno; nikt nie potrafi odpowiedzieć, ile firma łącznie wydaje miesięcznie na API modeli."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#2",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Nie lista życzeń, tylko sekwencja z uzasadnieniem, dlaczego akurat w tej kolejności. Z uwzględnieniem zależności (jedno wdrożenie porządkuje dane potrzebne kolejnemu) i dostępności ludzi."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#3",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Koszt jednorazowy wdrożeń i narastający koszt bieżący. Ta druga pozycja jest kluczowa i najczęściej pomijana: po roku wdrożeń suma miesięcznych opłat za API i utrzymanie potrafi przekroczyć koszt kolejnego projektu."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#4",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Dla każdego wdrożenia: kto po stronie biznesu odpowiada za wynik i kto za utrzymanie po uruchomieniu."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#5",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Które kategorie danych firmowych mogą trafić do dostawcy zewnętrznego, na jakich warunkach umownych, które muszą zostać w infrastrukturze firmy. Ta decyzja ogranicza listę dopuszczalnych narzędzi, więc musi zapaść raz, na poziomie całej firmy."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#6",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Dla każdego zastosowania kategoria ryzyka i wynikające z niej obowiązki, z uwzględnieniem terminów po nowelizacji Digital Omnibus."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#7",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Dla każdego wdrożenia warunek, po którego wystąpieniu projekt zatrzymujemy. Element, którego prawie nigdy nie ma w dokumentach strategicznych, a który jako jedyny chroni przed dokładaniem budżetu do projektu, o którym wszyscy już wiedzą, że nie zadziała."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#8",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Kontekstu organizacji nie da się opisać w dokumencie z wyprzedzeniem, a to właśnie jego brak, obok integracji z realnym przepływem pracy, raport MIT NANDA (2025) wskazuje jako główną przyczynę nieudanych pilotaży. Firma poznaje ten kontekst dopiero, przechodząc przez jeden projekt od początku do końca."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#9",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Stąd zasada, którą stosuję: strategia po pierwszym wdrożeniu opisuje firmę, która istnieje. Strategia przed pierwszym wdrożeniem opisuje firmę wyobrażoną, a jej najbardziej kosztowna część, czyli harmonogram i budżet na kolejne lata, opiera się wtedy na tempie, którego nikt jeszcze nie zmierzył."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#10",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Drugi powód jest regulacyjny. Harmonogram AI Act zmienił się w 2026 roku po nowelizacji Digital Omnibus, a każda strategia napisana pod poprzednie terminy wymaga przeliczenia. Aktualny stan opisuję w tekście o nowych terminach AI Act."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#11",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Nie piszę dokumentów strategicznych, które opisują potencjał sztucznej inteligencji w branży. Taki materiał można dziś wygenerować w kilka minut i jego wartość jest odpowiednia do nakładu."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#12",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Nie planuję w horyzoncie dłuższym niż rok bez przeglądu śródokresowego. W dziedzinie, w której ceny modeli i ich możliwości zmieniają się w cyklu kilkumiesięcznym, plan trzyletni jest deklaracją, nie planem."
},
{
"id": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai#13",
"doc": "uslugi/strategia-wdrozenia-ai",
"title": "Strategia wdrożenia AI",
"text": "Nie przyjmuję zleceń na strategię od firm bez zakończonego pierwszego wdrożenia. W takiej sytuacji rekomenduję audyt gotowości AI i pilotaż. Wyjdzie taniej i da lepszy materiał do późniejszej strategii."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#0",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Powód jest prozaiczny: przykład z prezentacji jest dobrany tak, żeby zadziałał. Prawdziwe zadanie uczestnika zawiera firmowy kontekst, żargon i wyjątki. I to na nim widać, gdzie narzędzie pomaga, a gdzie zawodzi. Szkolenie zbudowane na wyselekcjonowanych przykładach kończy się wysoką oceną w ankiecie i zerową zmianą sposobu pracy tydzień później."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#1",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Praktyczna konsekwencja: przed warsztatem proszę uczestników o przyniesienie dwóch lub trzech konkretnych zadań, które wykonują regularnie i które ich męczą."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#2",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Warsztat dla zespołów operacyjnych. Dla osób, które mają używać narzędzi AI w codziennej pracy. Zakres: do czego te narzędzia się nadają i do czego nie; jak formułować polecenia, żeby dostać użyteczny wynik; jak weryfikować odpowiedź, zanim się jej użyje; jakich danych firmowych nie wolno wprowadzać i dlaczego. Praca na zadaniach uczestników przez większość czasu."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#3",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Program dla kadry kierowniczej. Dla osób decydujących o wdrożeniach. Zakres: jak ocenić, czy proces nadaje się do automatyzacji; z czego składa się koszt i skąd biorą się przekroczenia budżetu; jak czytać ofertę wykonawcy; obowiązki wynikające z AI Act i klasyfikacja zastosowań; jak mierzyć efekt wdrożenia. Mniej narzędzi, więcej decyzji."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#4",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Warsztat podstawowy to jeden dzień. Cykl wdrożeniowy to trzy do czterech spotkań rozłożonych na kilka tygodni, z zadaniami do wykonania między nimi i omówieniem tego, co nie zadziałało."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#5",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Cykl jest droższy i skuteczniejszy. Jednorazowe szkolenie daje wiedzę; zmianę nawyku daje dopiero powrót do tematu po tygodniu pracy własnej, kiedy uczestnicy przychodzą z konkretnymi problemami z własnej pracy."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#6",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Artykuł 4 AI Act obowiązuje od 2 lutego 2025 roku, ale jego treść zmieniła się w 2026 roku i wiele materiałów w sieci opisuje wersję już nieobowiązującą."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#7",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "W pierwotnym brzmieniu przepis wymagał podjęcia środków, by w możliwie największym stopniu zapewnić odpowiedni poziom kompetencji AI. Nowelizacja Digital Omnibus, zatwierdzona przez Radę UE 29 czerwca 2026 roku, złagodziła go: dostawcy i podmioty stosujące systemy AI mają podjąć środki wspierające rozwój kompetencji AI wśród personelu i innych osób zajmujących się tymi systemami. Komunikat Rady zastrzega przy tym wprost, że przepis nie wymaga gwarantowania konkretnego poziomu kompetencji u konkretnej osoby."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#8",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Różnica ma praktyczne konsekwencje. Nowelizacja przesądza spór o charakter przepisu na rzecz obowiązku starannego działania: firma ma wykazać, co zrobiła, bez dowodzenia, że każdy pracownik osiągnął zdefiniowany poziom. Uzasadnieniem zmiany było to, że jedno rozwiązanie dla wszystkich nie sprawdza się u dostawców i podmiotów stosujących o różnej skali, a dla mniejszych firm oznaczało nieproporcjonalny ciężar zgodności."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#9",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Co z tego wynika dla szkolenia: przepis nie wymaga konkretnego certyfikatu ani konkretnego szkolenia. Zaświadczenie o zakresie i uczestnikach jest jednym ze sposobów udokumentowania podjętych działań. Samo szkolenie bez zmiany sposobu pracy spełnia jedynie pozór przepisu."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#10",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Nie prowadzę szkoleń dla grup większych niż kilkanaście osób, jeśli mają mieć charakter warsztatowy. Przy większej grupie praca na zadaniach uczestników przestaje być możliwa i zostaje wykład."
},
{
"id": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm#11",
"doc": "uslugi/szkolenia-ai-dla-firm",
"title": "Szkolenia AI dla firm",
"text": "Nie wystawiam certyfikatów kompetencji. Wystawiam zaświadczenie o uczestnictwie i zakresie, bo to jest to, co faktycznie mogę potwierdzić."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#0",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Dla firm, które zidentyfikowały konkretny proces do usprawnienia i chcą go zamknąć jako projekt z mierzalnym wynikiem, zamiast bezterminowo eksplorować możliwości AI."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#1",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Typowe punkty wyjścia: zespół obsługi klienta tonie w powtarzalnych zapytaniach; wiedza firmowa jest rozproszona i pracownicy tracą czas na jej szukanie; dokumenty przychodzące są przepisywane ręcznie do systemu; sprawy proste i złożone trafiają do tej samej kolejki."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#2",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Wdrożenie prowadzę w siedmiu etapach, z których każdy ma sprawdzalny produkt końcowy i warunek przejścia dalej. Pełny opis etapów z czasem trwania i ryzykami znajdziesz na stronie wdrożenie AI krok po kroku."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#3",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Projekt zaczyna się od zmierzenia stanu obecnego. Jeśli procesu nikt dziś nie mierzy, pierwszym zadaniem jest pomiar. Bez punktu odniesienia nie da się później wykazać efektu i dyskusja o wyniku sprowadza się do wymiany wrażeń."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#4",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Pierwsza wersja rozwiązania podpowiada pracownikowi, zamiast działać samodzielnie. Nadzór zdejmujemy stopniowo, w miarę jak dane z pilotażu potwierdzają jakość. To wolniejsza droga do pełnej oszczędności i znacznie tańsza droga do rozwiązania, które zostaje w firmie."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#5",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Wdrożenie bez wskazanego właściciela utrzymania degraduje się w ciągu kilku miesięcy, bo firma się zmienia, a baza wiedzy nie."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#6",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Produktem wdrożenia jest komplet rzeczy, które da się odebrać i sprawdzić, a nie prezentacja: od zmierzonego punktu wyjścia, przez raport o stanie danych i projekt z listą wykluczeń, po działające rozwiązanie osadzone w procesie."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#7",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "- Zmierzony stan obecny procesu i zdefiniowaną miarę sukcesu z wartością docelową.\n- Raport z audytu danych: gdzie leżą, w jakim są stanie, co wymaga uporządkowania przed budową.\n- Projekt rozwiązania z opisem przepływu, listą integracji i listą rzeczy, których rozwiązanie robić nie będzie.\n- Działające rozwiązanie, przetestowane na danych rzeczywistych, bez przykładów wymyślanych na potrzeby demonstracji.\n- Wyniki pilotażu: odsetek odpowiedzi zaakceptowanych bez zmian, lista przypadków brzegowych.\n- Dokumentację utrzymania i przeszkolonego właściciela po stronie firmy."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#8",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Najczęstsze pytanie na pierwszym spotkaniu brzmi „którego narzędzia użyć”. To pytanie zadane o dwa kroki za wcześnie."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#9",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Raport MIT NANDA *The GenAI Divide* (2025) wykazał, że zdecydowana większość pilotaży generatywnej AI nie przynosi mierzalnego efektu w wyniku finansowym; o wyniku rozstrzyga integracja z systemami, w których naprawdę toczy się praca, oraz dopasowanie do kontekstu organizacji. Liczby i metodologię raportu omawiam w tekście o ROI wdrożeń."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#10",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Z tego wynika kolejność, którą stosuję. Najpierw liczba opisująca stan obecny, potem proces, dopiero na końcu narzędzie. Jeśli przed startem nikt nie zmierzył, ile dany proces kosztuje dziś, po wdrożeniu nie da się wykazać żadnego efektu i projekt zostanie oceniony wrażeniami. Wrażenia po trzech miesiącach są zawsze mieszane."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#11",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Praktyczna konsekwencja: jeżeli firma nie ma zmierzonego stanu obecnego, pierwszy tydzień pracy idzie na pomiar, jeszcze zanim ruszy budowa. To najtańszy tydzień całego projektu."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#12",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Nie prowadzę wdrożeń bez zdefiniowanej miary efektu. Nie rekomenduję narzędzia przed analizą procesu. Nie wyceniam oszczędności przed audytem danych. Nikt nie zna tej liczby, zanim nie sprawdzi, w jakim stanie są firmowe dokumenty i systemy."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#13",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Jeśli po audycie danych okaże się, że proces nie nadaje się do automatyzacji w zakładanym zakresie, powiem to wprost i wskażę, co trzeba zmienić, żeby się nadawał."
},
{
"id": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie#14",
"doc": "uslugi/wdrozenie-ai-w-firmie",
"title": "Wdrożenie AI w firmie",
"text": "Przygotowanie trzech rzeczy skraca rozmowę i podnosi jakość wyceny: nazwa jednego konkretnego procesu, liczba opisująca jego dzisiejszy koszt lub czas oraz uczciwy opis stanu danych. Jeśli tych rzeczy nie masz, zacznij od audytu gotowości AI albo od strony od czego zacząć wdrożenie AI. Zasady rozliczeń i ceny „od” zebrałem w cenniku."
}
]