Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50

Krótka odpowiedź: to zależy, kim jesteś w łańcuchu — bo art. 50 AI Act nakłada dwa różne obowiązki oznaczania na dwa różne podmioty i większość zamieszania bierze się z ich zlewania w jeden.

Obowiązek 1: maszynowe oznaczanie — dostawca systemu

Art. 50 ust. 2 dotyczy dostawcy systemu generującego dźwięk, obraz, wideo lub tekst: wynik ma być oznaczony w formacie czytelnym dla maszyn i możliwy do wykrycia jako wygenerowany sztucznie — w miarę dostępnych możliwości technicznych. Chodzi o oznaczenie wszyte w sam plik, nie o dopisek na stronie.

W praktyce realizuje się to metadanymi pochodzenia treści — najbardziej znany jest otwarty standard C2PA (Content Credentials), rozwijany przez koalicję firm technologicznych i medialnych — znakami wodnymi albo rozwiązaniami własnymi dostawcy.

Co z tego wynika dla firmy, która korzysta z gotowych narzędzi: tego obowiązku nie realizujesz sam. Warto natomiast przy wyborze narzędzia sprawdzić, czy dostawca go realizuje — bo dostawcą w rozumieniu przepisu można stać się także przez głęboką modyfikację cudzego systemu.

Obowiązek 2: widoczne ujawnienie — firma, która publikuje

Art. 50 ust. 4 dotyczy podmiotu stosującego i jest węższy, niż głosi obiegowa opinia. Ujawnienia wymagają dwie kategorie:

• deepfake — obrazy, dźwięk i wideo łudząco udające prawdziwe osoby, miejsca lub zdarzenia;
• teksty generowane przez AI publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach interesu publicznego — polityka, zdrowie, bezpieczeństwo, wybory.

I tu kluczowy wyjątek: tekst, nad którym człowiek sprawował kontrolę redakcyjną i za którego publikację ktoś ponosi odpowiedzialność, nie wymaga ujawnienia nawet w sprawach interesu publicznego. Zwykły firmowy wpis blogowy napisany z pomocą modelu i przejrzany przez człowieka nie podpada pod ten przepis. Obowiązku oznaczania „każdego tekstu z AI” w art. 50 po prostu nie ma.

Terminy — z jednym wyjątkiem, który łatwo przeoczyć

Obowiązki przejrzystości stosuje się od 2 sierpnia 2026 i nowelizacja Digital Omnibus tego nie przesunęła — w przeciwieństwie do obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka, które pojechały na grudzień 2027 i sierpień 2028. Wyjątek jest jeden: systemy wprowadzone do obrotu przed 2 sierpnia 2026 mają na samo maszynowe oznaczanie czas do 2 grudnia 2026. Pozostałe obowiązki z art. 50 — w tym informowanie, że rozmówcą jest AI — obejmują je od sierpnia bez taryfy ulgowej.

Kara za naruszenie przejrzystości: do 15 mln euro lub 3% światowego obrotu, zależnie która wartość wyższa; dla MŚP — niższa z nich. Pełny obraz sierpniowych obowiązków opisałem osobno.

Lista kontrolna na dziś

Po stronie firmy publikującej treści sprowadza się to do trzech pytań. Czy publikujemy deepfake — jeśli tak, widoczne ujawnienie jest obowiązkowe. Czy publikujemy teksty AI o sprawach interesu publicznego bez kontroli redakcyjnej człowieka — jeśli tak, ujawnienie jest obowiązkowe, a rozsądniej jest wprowadzić kontrolę redakcyjną. Czy nasi dostawcy narzędzi generujących realizują maszynowe oznaczanie — to pytanie do umowy z dostawcą, której elementy opisałem osobno.