Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI zgodnie z art. 50

Krótka odpowiedź: to zależy, kim jesteś w łańcuchu, bo art. 50 AI Act nakłada dwa różne obowiązki oznaczania na dwa różne podmioty i większość zamieszania bierze się z ich zlewania w jeden.

Obowiązek 1: maszynowe oznaczanie, dostawca systemu

Art. 50 ust. 2 dotyczy dostawcy systemu generującego dźwięk, obraz, wideo lub tekst: wynik ma być oznaczony w formacie czytelnym dla maszyn i możliwy do wykrycia jako wygenerowany sztucznie, w miarę dostępnych możliwości technicznych. Chodzi o oznaczenie wszyte w sam plik; dopisek na stronie tego obowiązku nie spełnia.

W praktyce realizuje się to metadanymi pochodzenia treści (najbardziej znany jest otwarty standard C2PA [Content Credentials], rozwijany przez koalicję firm technologicznych i medialnych), znakami wodnymi albo rozwiązaniami własnymi dostawcy.

Jak to wygląda przy tekście, pokazuje przykład OpenAI. Firma ogłosiła 5 października 2026 roku, że w ramach obowiązków z AI Act doda w ciągu kilku tygodni znak wodny textGrain do kwalifikujących się tekstów z ChatGPT i Codexa generowanych w UE, niezależnie od planu. Znak to statystyczny wzór w doborze słów, którego nie widać przy czytaniu ani kopiowaniu. W API pozostaje domyślnie wyłączony, ale klienci na całym świecie mogą go włączyć dla wybranych modeli od 5 października. OpenAI udostępnia detektor na początek tylko zatwierdzonym badaczom i organizacjom eksperckim. Przyznaje też, że krótkie fragmenty i późniejsze edycje obniżają skuteczność wykrywania. Znak wodny jest częścią obowiązku dostawcy z ust. 2 i nie zastępuje widocznego ujawnienia z ust. 4.

Firma, która tylko korzysta z gotowych narzędzi, tego obowiązku nie realizuje sama. Przy wyborze narzędzia sprawdź jednak, czy dostawca go realizuje, bo dostawcą w rozumieniu przepisu można stać się także przez głęboką modyfikację cudzego systemu.

Obowiązek 2: widoczne ujawnienie, firma, która publikuje

Art. 50 ust. 4 dotyczy podmiotu stosującego i jest węższy, niż głosi obiegowa opinia. Ujawnienia wymagają dwie kategorie:

• deepfake, czyli wygenerowane lub zmanipulowane przez AI obrazy, dźwięk i wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia i które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe (art. 3 pkt 60); „podmioty” obejmują także firmy i marki;
• teksty generowane przez AI publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach interesu publicznego: polityka, zdrowie, bezpieczeństwo, wybory.

Jest jednak wyjątek: tekst, nad którym człowiek sprawował kontrolę redakcyjną i za którego publikację ktoś ponosi odpowiedzialność, nie wymaga ujawnienia nawet w sprawach interesu publicznego. Zwykły firmowy wpis blogowy napisany z pomocą modelu i przejrzany przez człowieka nie podpada pod ten przepis. Obowiązku oznaczania „każdego tekstu z AI” w art. 50 nie ma.

Oznaczanie chroni odbiorców treści, które firma publikuje sama. Do obrony przed cudzym deepfake'iem z wizerunkiem prezesa w fałszywej reklamie pierwszym narzędziem firmy jest zgłoszenie do platformy z art. 16 aktu o usługach cyfrowych. Jak je przygotować i co jeszcze może zrobić firma, opisałem osobno.

Terminy, z jednym wyjątkiem, który łatwo przeoczyć

Obowiązki przejrzystości stosuje się od 2 sierpnia 2026 i nowelizacja Digital Omnibus, czyli rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 roku, tego nie przesunęła. Obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka pojechały natomiast na grudzień 2027 i sierpień 2028. Wyjątek jest jeden: systemy wprowadzone do obrotu przed 2 sierpnia 2026 mają na samo maszynowe oznaczanie czas do 2 grudnia 2026. Pozostałe obowiązki z art. 50 (w tym informowanie, że rozmówcą jest AI) obejmują je od sierpnia bez taryfy ulgowej.

Za naruszenie przejrzystości grozi kara do 15 mln euro lub 3% światowego obrotu, zależnie od tego, która wartość jest wyższa. Dla MŚP stosuje się niższą z nich. Pełny obraz sierpniowych obowiązków opisałem osobno.

Lista kontrolna na dziś

Po stronie firmy publikującej treści sprowadza się to do trzech pytań. Czy publikujemy deepfake? Jeśli tak, widoczne ujawnienie jest obowiązkowe. Czy publikujemy teksty AI o sprawach interesu publicznego bez kontroli redakcyjnej człowieka? Jeśli tak, ujawnienie jest obowiązkowe, a rozsądniej jest wprowadzić kontrolę redakcyjną. Czy nasi dostawcy narzędzi generujących realizują maszynowe oznaczanie? To pytanie do umowy z dostawcą, której elementy opisałem osobno.